III SA/Łd 468/09

PostanowienieWSA w Łodzi2010-01-12

Skład orzekający: Referendarz Sądowy Robert Adamczewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który uiścił już część kosztów sądowych, może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od dalszych kosztów i ustanowienie adwokata, mimo że wniosek o przyznanie prawa pomocy złożył po uiszczeniu wpisu od skargi?
Ratio decidendi
Skarżącemu przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 200 zł i ustanowienie adwokata. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym oddalono, ponieważ prawo pomocy nie obejmuje zwolnienia od kosztów, które strona miała obowiązek uiścić przed złożeniem wniosku, a skarżący uiścił już wpis od skargi.
Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami. Wpis od skargi uiścił w kwocie 200 zł. Następnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, powołując się na brak dochodów z uwagi na zawieszenie działalności gospodarczej. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, przedłożył zeznanie podatkowe PIT-28 za 2008 r. z przychodem 112.382 zł z działalności gospodarczej, zgłoszenie o zawieszeniu działalności gospodarczej od 12 listopada 2008 r., zaświadczenie o wynagrodzeniu żony (1.500 zł) oraz wyliczenie kosztów utrzymania gospodarstwa domowego.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu R. D. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 200 (dwieście) złotych i ustanowienie adwokata; oddalono wniosek w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi R. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] znak [...] w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami postanawia 1) przyznać skarżącemu R. D. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 200 (dwieście) złotych i ustanowienie adwokata; 2) oddalić wniosek w pozostałym zakresie R.A. III SA/Łd 468/09 Uzasadnienie W dniu 25 lutego 2008 r. R. D. (dalej skarżący) złożył, za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] (znak [...]) w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami. Skarżący uiścił wymagany w sprawie wpis od skargi w kwocie 200 zł. Wyrokiem z dnia 4 listopada 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji w części określającej termin sprawdzenia kwalifikacji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, oddalając skargę w pozostałym zakresie i orzekając, że zaskarżona decyzja w części określającej termin sprawdzenia kwalifikacji nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku. W dniu 12 listopada 2009 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, załączając wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na druku "PPF". W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł jedynie, że nie uzyskuje dochodów, ponieważ zawiesił prowadzoną działalność gospodarczą. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynikało, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną E. D., synem B. D. (18 lat) oraz córkami: A. D. (13 lat) i M. D. (9 lat). Skarżący jest właścicielem domu o powierzchni 120 m2 oraz nieruchomości rolnej o powierzchni 1,07 ha. Zgodnie z oświadczeniem, jedyne dochody w gospodarstwie domowym skarżącego stanowi wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę jego żony w wysokości 1.100 zł miesięcznie. Skarżący nie posiada żadnych oszczędności ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Mając na uwadze, że zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy oświadczenie skarżącego nie zawierało wystarczających informacji do prawidłowej oceny stanu majątkowego, wezwano skarżącego – na podstawie art. 255 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – do nadesłania dokumentów i informacji, które umożliwiłyby prawidłową ocenę zdolności płatniczych strony. W szczególności zażądano: przekazania poświadczonego za zgodność z oryginałem odpisu zeznania podatkowego skarżącego za 2008 r. oraz zaświadczenia z urzędu skarbowego o osiąganych w roku 2009 r. dochodach; złożenia zaświadczenia z banku(ów) o posiadanych przez skarżącego rachunkach bankowych, kontach i lokatach bankowych wraz z wyciągami z tych rachunków z okresu ostatnich sześciu miesięcy, w szczególności rachunku utrzymywanego w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą; złożenia odpowiedniego zaświadczenia od pracodawcy o wysokości otrzymywanego przez żonę skarżącego wynagrodzenia; sprecyzowania i udokumentowania wysokości ponoszonych kosztów utrzymania, w gospodarstwie domowym, dokumentu potwierdzającego fakt zawieszenia prowadzonej działalności gospodarczej. Wezwanie niniejsze skarżący odebrał bezpośrednio w siedzibie sądu w dniu 30 grudnia 2009 r. W dniu 4 stycznia 2010 r. przekazał do Sądu odpowiedź na powyższe wezwanie. Przedłożył w związku z tym zeznanie podatkowe PIT-28, z którego wynikało, że w roku 2008 uzyskał przychody z prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 112.382 zł. Odnośnie przychodów za 2009 r. poinformował, że urząd Skarbowy nie wydał mu stosownego zaświadczenia, z uwagi na fakt, iż nie wystawia takowych zaświadczeń w trakcie roku podatkowego. Odnośnie informacji o posiadanych rachunkach bankowych wyjaśnił, że obecnie nie posiada żadnych rachunków i lokat bankowych, w szczególności rachunku do prowadzonej działalności gospodarczej z uwagi na zawieszenie jej prowadzenia. W tym zakresie przedstawił kserokopię zgłoszenia informacji o zawieszeniu wykonywania działalności gospodarczej, potwierdzoną datą wpływu do Urzędu Gminy w R. z dnia 12 listopada 2008 r. Skarżący przedłożył także stosowne zaświadczenie o wysokości otrzymywanego przez żonę wynagrodzenia z tytułu umowy o pracę, które zgodnie z tym zaświadczeniem wynosiło 1.500 zł. Przedstawił także wyliczenie kosztów utrzymania gospodarstw domowego, na które składają się: energia elektryczna (160zł), wywóz nieczystości (40 zł), zaopatrzenie w wodę (15 zł), gaz (23 zł), abonament za internet i telefon (140 zł). Referendarz Sądowy zważył, co następuje: Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 marca 2002 r. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) należy rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności skarżący spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do postanowień art. 243 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 245 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. W stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie należy uznać, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co stanowi przesłankę niezbędną do całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Rozpoznając wniosek skarżącego, Referendarz sądowy miał na względzie przede wszystkim fakt, że prawo pomocy jest instytucją, której celem jest umożliwienie realizacji prawa do sądu osobom nie dysponującym wystarczającymi środkami na prowadzenie sporów przed sądem. Przede wszystkim należy wskazać na sytuację materialno-bytową skarżącego, w tym kwotę osiąganego dochodu i niezbędnych wydatków. Jedyne dochody w gospodarstwie domowy skarżącego stanowi wynagrodzenie jego żony w wysokości 1.500 zł brutto. Istotne jest przy tym, że skarżący ma na utrzymaniu trójkę dzieci w wieku szkolnym (18, 13 i 9 lat). Zwrócić także należy uwagę, że skarżący zawiesił prowadzenie działalności gospodarczej jeszcze w listopadzie 2008 r. i od tego czasu – jak podniósł w uzasadnieniu swojego wniosku o prawo pomocy – nie uzyskuje dochodów. Nie wykazał także faktu posiadania żadnego majątku o wartości powyżej 3.000 euro. W świetle przedstawionych powyżej informacji o stanie majątkowym skarżącego – wysokości osiąganych bieżących dochodów, mając na uwadze, że skarżący pokrył już część kosztów, do których uiszczenia był zobligowany w niniejszej sprawie, w ocenie referendarza sądowego, skarżący nie jest już w stanie ponieść dodatkowych kosztów, w szczególności kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika w sprawie. Ewentualna konieczność poniesienia takich dodatkowych kosztów mogłaby stanowić nadmierne obciążenie finansowe dla skarżącego. Zauważyć przy tym należy, że wpis od skargi w niniejszym postępowaniu został przez skarżącego uiszczony w prawidłowej wysokości w dniu 10 kwietnia 2008 r. Sam wniosek natomiast o przyznanie prawa pomocy, skarżący złożył w dniu 12 listopada 2009 r., tj. już po wniesieniu wpisu od skargi. Istotny jest w tym względzie, że wniosek taki wywiera skutki prawne od daty jego wniesienia, nie obejmuje zatem zwolnienia od kosztów, które strona miała obowiązek uiścić przed jego złożeniem (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 czerwca 2004 r., sygn. akt FZ 125/04, niepubl.). W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 i § 4, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. R.A.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło