III SA/Łd 468/13

PostanowienieWSA w Łodzi2013-12-17

Skład orzekający: Referendarz sądowy Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata) powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, ale jest w stanie wygospodarować środki na pokrycie wpisu od skargi kasacyjnej i opłaty za odpis wyroku z uzasadnieniem?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata) jest zasadny, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Jednocześnie, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych może zostać oddalony, jeśli strona dysponuje dochodami umożliwiającymi pokrycie wpisu i opłaty za odpis wyroku z uzasadnieniem, co stanowi jedyne koszty postępowania, do których będzie zobowiązana.
Stan faktyczny
Skarżący P. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego. Skarżący wskazał na swoje dochody z emerytur i dorywczej działalności gospodarczej, posiadany majątek (mieszkanie, działka rolna, samochód) oraz miesięczne obciążenia, w tym koszty leczenia żony. Referendarz sądowy, analizując sytuację materialną skarżącego, uznał wniosek o ustanowienie adwokata za zasadny, natomiast wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych za niezasadny.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano skarżącemu P. P. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. 2. Oddalono wniosek w pozostałym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych).

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 17 grudnia 2013 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale III Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku P. P. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi P. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego p o s t a n a w i a: 1. przyznać skarżącemu P. P. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata; 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. M.K. Wyrokiem z 9 października 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. oddalił skargą P. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego. W dniu 23 listopada 2013 roku do sądu wpłynęło pismo skarżącego z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W złożonym na wezwanie sądu urzędowym formularz PPF skarżący sprecyzował swój wniosek domagając się ustanowienia adwokata. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach P. P. wskazał, że wspólnie z żoną prowadzą gospodarstwo domowe, którego źródłem dochodu są ich emerytury w wysokości ok. 2.530 zł oraz dochody z prowadzonej dorywczo przez wnioskodawcę w miarę możliwości zdrowotnych działalności gospodarczej w zakresie pomiarów i opracowań geodezyjnych, z której średni dochód miesięczny za 11 miesięcy 2013 roku wyniósł 835 zł. Skarżący oświadczył, że jest właścicielem mieszkania o powierzchni ok. 48 m2, w którym zamieszkuje z żona oraz działki rolnej o powierzchni ok. 0, 17 ha i samochodu osobowego Lanos z 2000 roku, zajętego przez urząd skarbowy, nie posiada innego majątku ani oszczędności. Miesięczne stałe obciążania jego gospodarstwa domowego zamykają się kwotą ok. 830 zł (czynsz, energia eklektyczna, gaz, telewizja Internet i telefon). Z posiadanych dochodów kwota ok. 300. zł miesięcznie przeznaczana jest na leki dla żony wnioskodawcy w związku z reumatoidalnym zapaleniem stawów na które cierpi. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek jest częściowo zasadny. Stosownie do przepisu art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wskazał, że wspólnie z żoną powadzi gospodarstwo domowe, którego miesięczny dochód zamyka się kwotą ok. 3.364 zł. Wnioskodawca jest właścicielem mieszkania o powierzchni ok. 48 m2, w którym zamieszkuje oraz działki rolnej o powierzchni ok. 0,17 ha i samochodu osobowego Lanos z 2000 roku, zajętego przez urząd skarbowy, nie posiada innego majątku ani oszczędności. Miesięczne stałe obciążania jego gospodarstwa domowego zamykają się kwotą ok. 830 zł (czynsz, energia eklektyczna, gaz, telewizja Internet i telefon). Z posiadanych dochodów kwota ok. 300. zł miesięcznie przeznaczana jest na leki dla żony wnioskodawcy. Uwzględniając powyższe, stosownie do art. 245 § 2 i 3 oraz art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. należało uznać, że wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny i dlatego, w celu zachowania prawa do sądu zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych uznać należało za niezasadny. Konieczność uiszczenia kosztów sądowych podyktowana jest obowiązkiem strony partycypacji w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem koniecznego utrzymania, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Wnioskodawca dysponuje stałym miesięcznym dochodem umożliwiającym wygospodarowanie środków na pokrycie wpisu od skargi kasacyjnej ( 100 zł) i opłaty za odpis wyroku wraz z uzasadnieniem (100 zł )w sprawie niniejszej, które stanowić będą jedyne koszty postępowania do których uiszczenia będzie zobowiązany. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. M.K.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło