III SA/Łd 472/21

WyrokWSA w Łodzi2021-11-10

Skład orzekający: Krzysztof Szczygielski, Ewa Alberciak, Paweł Dańczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego jest zasadne, gdy strona nie przedłożyła prawomocnego orzeczenia sądu lub innego organu stwierdzającego fałszywość dowodów, a także nie zachowała miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo odmówiły wznowienia postępowania. Brak było podstaw do wznowienia, ponieważ strona nie przedłożyła wymaganego prawomocnego orzeczenia stwierdzającego fałszywość dowodów, a także nie zachowała miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, który rozpoczął bieg od daty, w której strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia lub o decyzji kończącej postępowanie.
Stan faktyczny
Strona złożyła wniosek o wznowienie postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości, powołując się na fałszywość dowodów i nieprawidłowe zawiadomienie o terminie prac geodezyjnych. Organy administracji odmówiły wznowienia, wskazując na brak prawomocnego orzeczenia stwierdzającego fałszywość dowodów oraz na uchybienie miesięcznego terminu do złożenia wniosku. Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, kwestionując stanowisko organów. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 10 listopada 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak Asesor WSA Paweł Dańczak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2021 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. H. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 i w zw. z art. 148 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 256 z późn. zm., dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu zażalenia U. H. i E. H. na postanowienie Burmistrza [...] z [...] r., znak: [...], odmawiające wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Burmistrza [...] z [...] r., znak: [...], w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości, utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Stan sprawy przedstawiał się następująco. Pismem z dnia 26 lutego 2020 r. (data wpływu do Urzędu Miejskiego w W. - 9 marca 2020 r.) zatytułowanym "Skarga na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy W. w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości", U. H. i E. H. wyrazili niezadowolenie z działań pracowników administracyjnych Urzędu Miasta i Gminy W.. W tym zakresie zwrócili uwagę, że pracownicy niezbyt dokładnie przejrzeli dokumentację (operat) przygotowaną przez geodetę dokonującego rozgraniczenia. Umknął im m.in. fakt, że zawiadomienie o rozpoczęciu prac na gruncie geodeta wysłał do uczestników postępowania rozgraniczeniowego naruszając znacznie obowiązujący termin (14 - 7 dni przed rozpoczęciem prac na gruncie). Uchwałą nr [...] z 30 kwietnia 2020 r. Rada Miejska w W. postanowiła przekazać skargę U. i E. H. na bezczynność Burmistrza W. w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości - wniosek o wznowienie postępowania do organu właściwego do rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania - Burmistrza W.. W uzasadnieniu uchwały Rada Miejska wskazała, że skoro w sprawie doszło do wydania decyzji ostatecznej, to nie można mówić o bezczynności, a kwestionowanie decyzji ostatecznej powinno być kwalifikowane jako wniosek o wznowienie postępowania. Postanowieniem z [...] r. Burmistrz W. odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Burmistrza W. z [...] r., znak: [...], w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości położonej w obrębie geodezyjnym M., gm. W., stanowiącej własność M. i B. M., oznaczonej w ewidencji gruntów nr 1170 o powierzchni 0,5116 ha, z nieruchomościami sąsiednimi oznaczonymi w ewidencji gruntów nr 1169 o powierzchni 0,5500 ha i nr 1171/4 o powierzchni 0,7352 ha, wskazując na brak istnienia przesłanek warunkujących wznowienie postępowania. W motywach rozstrzygnięcia wskazał, że ze złożonych przez geodetę do Wydziału Geodezji, Kartografii, Katastru i Gospodarki Nieruchomościami Starostwa Powiatowego w W. dokumentów dotyczących rozgraniczenia nieruchomości wynika, że wezwania wyznaczone na dzień 12 grudnia 2018 r., na godz. 12.00, zostały odebrane przez U. H. i E. H. w dniu 4 grudnia 2018 r., a więc nie później niż 7 dni przed wyznaczonym terminem. Po rozpoznaniu zażalenia złożonego przez U. H. i E.H. na powyższe rozstrzygnięcie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. postanowieniem z [...] r. uchyliło je w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Kolegium wskazało, że zaskarżone postanowienie jest wadliwe z uwagi na fakt pominięcia przez organ pierwszej instancji etapu formalnego, tj. wezwania stron do wskazania, na podstawie której z przesłanek art. 145 § 1 k.p.a. opierają swoje żądanie oraz wskazania, w jakim terminie dowiedzieli się o przyczynach, które ich zdaniem winny powodować wznowienie postępowania zakończonego decyzją Burmistrza W. z [...] r., znak: [...]. W toku ponownego rozpoznania sprawy organ pierwszej instancji pismem z 6 października 2020 r. wezwał strony do usunięcia wskazanych przez Kolegium braków formalnych. W odpowiedzi na wezwanie U. H. i E. H. pismem z 20 października 2020 r. wskazali jako podstawę wznowienia postępowania przesłankę z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., tj. dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe, zaś datę, w której dowiedzieli się o okolicznościach warunkujących wznowienie postępowania, określili na styczeń 2019 r. Postanowieniem z [...] r. Burmistrz W. odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją z [...] r., znak: [...] z uwagi na złożenie podania o wznowienie postępowania po upływie miesięcznego terminu do jego złożenia wynikającego z art. 148 k.p.a. W zażaleniu na powyższe postanowienie wnioskodawcy podnieśli, że pisma z 9 marca 2020 r. nie należy traktować jako wniosek o wznowienie postępowania, zaś w dniu 8 czerwca 2020 r. po raz kolejny zwrócili się do Burmistrza W. o wznowienie postępowania rozgraniczeniowego pomiędzy działkami nr ewid. 1169 i 1170, mając do dyspozycji opinię m.in. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł.. Mimo to Burmistrz W. po raz kolejny odmówił wznowienia przedmiotowego postępowania. Zdaniem wnioskodawców nieprawdą jest, jakoby w przedłożonej odpowiedzi na wezwanie do usunięcia braków wniosku wskazywali styczeń 2019 r. jako kluczowy ze względu na fakt dowiedzenia się o nieprawidłowościach podczas prowadzonego postępowania rozgraniczeniowego. Organ błędnie przyjął termin, w którym strony dowiedziały się o przesłankach wznowienia postępowania. W styczniu 2019 r. skarżący sugerowali w Urzędzie Miasta odstąpienie od czynności rozgraniczeniowych, zgłaszając naruszenie prawa przez geodetę. Za datę, w której wnioskodawcy dowiedzieli się o okolicznościach warunkujących wznowienie postępowania należy przyjąć 19 października 2020 r., gdyż dopiero rozmowa z prawnikiem przeprowadzona w tym dniu w związku z otrzymanym postanowieniem Kolegium dała jasny obraz sprawy. Autorzy zażalenia wskazali również, że data 18 grudnia 2018 r. jest właściwa, tj. dzień kiedy skarżący złożyli podpisy na zawiadomieniach o terminie ustalenia granic. Ponadto, zdaniem wnoszących zażalenie, geodeta zmusił ich do złożenia podpisu na ważnych dokumentach wchodzących w skład całego procesu rozgraniczeniowego i jest on odpowiedzialny za fałszowanie dokumentacji - stąd powołanie się na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. Pismem z 15 stycznia 2021 r., znak: [...], Kolegium wezwało skarżących do doręczenia prawomocnego orzeczenia sądu bądź innego uprawnionego organu stwierdzającego fałszywość dowodów, w oparciu o które ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne. W odpowiedzi na wezwanie E. i U. H. pismem z 29 stycznia 2021 r. powołali się na art. 145 § 2 i 3 k.p.a., nie załączając przy tym do pisma wskazanych przez Kolegium dowodów. Dodatkowo wnioskodawcy powołali się również na treść art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Wskazanym na wstępie postanowieniem z [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W ocenie Kolegium w rozpatrywanej sprawie, poza twierdzeniami skarżących, brak jest jakiegokolwiek orzeczenia sądu lub innego uprawnionego organu stwierdzającego fałszywość dowodów, w oparciu o które ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie wskazuje ponadto na istnienie okoliczności określonych w art. 145 § 2 i 3 k.p.a. Oceniając natomiast zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w pierwszej kolejności organ II instancji odniósł się do wskazanej przez wnioskodawców daty 18 grudnia 2018 r. W tym zakresie zaznaczył, że postępowanie wznawia się w sprawach zakończonych uprzednio ostateczną decyzją. Przedmiotowa decyzja została wydana w dniu [...] i stała się ostateczna 23 stycznia 2019 r. a więc dopiero od 23 stycznia 2019 r. biegł ewentualny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Ponadto Kolegium zwróciło uwagę, że skarżący złożyli wniosek o wznowienie postępowania 9 marca 2020 r., więc nie jest możliwym wskazanie daty 19 października 2020 r. jako dnia, w którym to skarżący dowiedzieli się o okolicznościach warunkujących wznowienie ww. postępowania. Z uwagi na powyższe, zdaniem Kolegium, brak jest możliwości wznowienia postępowania zakończonego decyzją Burmistrza W.z [...] r., znak: [...]. Pismem z 26 lutego 2021 r. E.H. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na postanowienie organu II instancji. W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że prokurator Prokuratury Rejonowej w W. potwierdził, że dowody zgromadzone w sprawie na okoliczność poświadczenia przez geodetę nieprawdy w sporządzonej dokumentacji są niepodważalne. Powyższe wynika z przesłuchania skarżącego i jego małżonki w dniu 22 lutego 2021 r. Zdaniem skarżącego bezzasadne było wezwanie zawarte w piśmie organu z 15 stycznia 2021 r. do doręczenia prawomocnego orzeczenia sądu bądź innego organu uprawnionego stwierdzającego fałszywość dowodów. Bezspornie ustalenie granic działek w miejscowości P. obręb M. przez geodetę J.R. było bezprawne i doprowadziło do aneksji terenu działki nr 1169 na rzecz sąsiednich działek. Geodeta zobowiązany był obowiązującym go regulaminem powiadomić pisemnie strony postępowania w nieprzekraczalnym terminie do 7 dni przed mającym nastąpić w określonym dniu i godzinie rozgraniczeniu na gruncie, czego jednak nie uczynił. Skarżący wyjaśnił ponadto, że intencją jego i małżonki nie było wznowienie postępowania, lecz unieważnienie ustalenia granic nieruchomości. Nigdy nie składali wniosku o wznowienie postępowania. Jednocześnie skarżący wniósł o przyjęcie daty 22 lutego 2021 r., tj. dnia przesłuchania jako oficjalnej daty, w której dowiedział się od osoby kompetentnej o przestępstwie przeciw dokumentom. Pismem z 10 maja 2021 r., w odpowiedzi na wezwanie sądu, E.H. wyjaśnił, że pismo z 26 lutego 2021 r. jest skargą na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z [...]. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S.wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu. W piśmie z 15 lipca 2021 r. U. i E. H. podkreślili, że przestępstwo przeciwko wiarygodności dokumentów z art. 271 § 1 k.k. należy połączyć ze stwierdzeniem fałszywości danego dowodu przez sąd lub inny uprawniony organ. W niniejszej sprawie dysponują dowodem rzeczowym sfałszowania dokumentu przez geodetę, tj. oryginałem korespondencji potwierdzającej przesłanie do podpisu dokumentów w sprawie rozgraniczenia dzień po dokonanym rozgraniczeniu. Ponadto U. i E. H. wyjaśnili, że do czasu nielegalnej ingerencji w wierzchnią warstwę gleby przez poprzednich właścicieli działek nr 1170 oraz 1168 granice działki nr 1169, do której posiadają tytułu prawny, były wytyczone i zastabilizowane kamieniami granicznymi na gruncie. Skoro zdecydowano o ponownym rozgraniczeniu nieruchomości to geodeta zgodnie prawem winien zawiadomić strony o terminie prac na gruncie z minimum 7-dniowym wyprzedzeniem, zaś Burmistrz oddelegować swojego przedstawiciela do tych czynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 Prawo o ustroju sądów administracyjnych). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. W rozpatrywanej sprawie przedmiot kontroli sądowej stanowi postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z [...] r. utrzymujące w mocy postanowienie Burmistrza W.z [...] o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Burmistrza W. z [...] w sprawie rozgraniczenia nieruchomości położonej w obrębie geodezyjnym M., gm. W., oznaczonej w ewidencji gruntów nr 1170 o powierzchni 0,5116 ha, z nieruchomościami sąsiednimi oznaczonymi w ewidencji gruntów nr 1169 o powierzchni 0,5500 ha i nr 1171/4 o powierzchni 0,7352 ha. Zdaniem Sądu zakwestionowane przez stronę rozstrzygnięcie odpowiada przepisom prawa. Na wstępie wskazać należy, że wznowienie postępowania daje możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej ostateczną decyzją, jeżeli została ona wydana w postępowaniu dotkniętym przynajmniej jedną z wad określonych w art. 145 § 1 k.p.a. lub w sytuacji przewidzianej w art. 145a albo art. 145b k.p.a. Postępowanie o wznowienie postępowania składa się z dwóch etapów. Podanie o wznowienie postępowania wszczyna postępowanie wstępne, które powinno się zakończyć załatwieniem sprawy w sposób przewidziany w art. 149 k.p.a., a więc wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania lub o odmowie jego wznowienia. Pierwszy etap ogranicza się do badania przesłanek formalnych wniosku, do których należy stwierdzenie, czy podanie pochodzi od osoby uprawnionej do złożenia wniosku, czy wniosek dotyczy ostatecznego rozstrzygnięcia organu, czy wskazano podstawę wznowienia, a także czy zachowany został termin do złożenia wniosku. Jeżeli zostały spełnione wszystkie przesłanki formalne, organ wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania, o którym mowa w art. 149 § 1 k.p.a. Postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz rozstrzygnięcia sprawy co do istoty (art. 149 § 2 k.p.a.). Natomiast, gdy z wniosku o wznowienie postępowania wynika, że brak jest ustawowych podstaw do wznowienia, wniosek składa podmiot w sposób oczywisty niebędący stroną albo termin do jego złożenia nie został zachowany organ wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.). W rozstrzyganej sprawie skarżący w dniu 9 marca 2020 r. wniósł do organu I instancji żądanie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Burmistrza W. z [...] w sprawie rozgraniczenia nieruchomości. W piśmie z 20 października 2020 r. jak podstawę wznowienia wskazał przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. czyli fałszywość dowodów na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne. Z wymienionego przepisu wynika, ze wznowienie postępowania jest możliwe tylko wówczas gdy sfałszowane dowody stanowiły podstawę do ustalenia istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych czyli takich, które miały wpływ na ostateczny wynik sprawy. Za fałszywe dowody w rozumieniu wskazanego przepisu uznaje się między innymi fałszywe dokumenty, tzn. podrobione lub o zafałszowanej treści. Fałszerstwem jest podrobienie lub przerobienie dokumentu. Wznowienie postępowania w oparciu o powyższą przesłankę jest możliwe dopiero po stwierdzeniu fałszerstwa dowodów prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego właściwego organu. Przez określenie "innego organu" należy rozumieć jakikolwiek inny organ, któremu akty prawne powierzają wykonywanie funkcji orzeczniczych w powyższym zakresie. Warunek ten uzasadniony jest ustawowym podziałem kompetencji organów państwowych, następstwem czego jest wyłączenie możliwości orzekania organów właściwych w sprawie wznowienia postępowania o przestępstwie, jakim jest fałsz dowodów (por. wyroki: NSA z 30 czerwca 2020 r., sygn. akt I GSK 559/20; WSA: w Szczecinie z 21 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SA/Sz 1006/20; w Warszawie z 3 lutego 2021 r., sygn. akt IV SA/Wa 2022/20, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej CBOSA). W okolicznościach niniejszej sprawy skarżący w toku prowadzonego postępowania nie przedłożył orzeczenia sądu lub innego uprawnionego organu, które stwierdzałby fałszywość dowodów, w oparciu o które ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne. Przypomnieć należy, że postępowanie, którego wznowienia domagał się skarżący, dotyczyło rozgraniczenia nieruchomości. Skarżący podnosił, że geodeta uprawniony dokonujący czynności w przedmiotowej sprawie dopuścił się przestępstwa poświadczenia nieprawdy w sporządzonej dokumentacji, co - w jego ocenie - uzasadnia wznowienie postępowania w oparciu o przesłankę fałszywości dowodów. E. H. upatruje przestępstwa geodety w tym, że został w nieprawidłowy sposób powiadomiony o terminie stawienia się na czynności ustalenia przebiegu granic, które miały miejsce 12 grudnia 2018 r. oraz 16 października 2019 r. Podkreślić należy, że strona domagająca się wznowienia postępowania na tej podstawie, że dowód okazał się fałszywy musi przedłożyć właściwemu organowi dowód w postaci orzeczenia sądowego lub innego uprawnionego organu stwierdzającego, że dokument był sfałszowany; nie jest rzeczą organu administracji przeprowadzanie takiego dowodu we własnym zakresie (por. wyrok NSA z 2 czerwca 2000 r., sygn. akt. I SA 1123/99, LEX nr 55743). Tymczasem skarżący w niniejszej sprawie takiego dowodu nie przedłożył. Przedłożone zaś przez niego przy piśmie z 15 lipca 2021 r. postanowienie Prokuratury Rejonowej w W. o umorzeniu dochodzenia w sprawie poświadczenia nieprawdy przez uprawnionego geodetę co do okoliczności mających znaczenie prawne poprzez sporządzenie protokołów granicznych z 12 grudnia 2018 r. nr [...] oraz 16 października 2019 r. nr [...], a następnie użycie tych protokołów poprzez przedłożenie w Starostwie Powiatowym w W. w celu ustalenia przebiegu granic nieruchomości, nie stanowi dowodu sfałszowania tych dokumentów. Wręcz przeciwnie w orzeczeniu tym stwierdzono brak znamion czynu zabronionego skutkujący koniecznością umorzenia dochodzenia w sprawie o czyny z art. 271 § 1 k.k. w zw. z art. 273 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Z przedmiotowego postanowienia bezspornie wynika, że skarżący wbrew temu co podnosił, każdorazowo był powiadamiany o terminie stawienia się na czynność ustalenia przebiegu granic co najmniej na 7 dni przed jej przeprowadzeniem, a następczy fakt podpisania się przez niego na wezwaniach do stawiennictwa w innych datach niż widniejące na dokumentach nie stanowi o popełnieniu przestępstwa nieprawdy w sporządzonej przez geodetę dokumentacji. Wobec powyższego stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie nie został spełniony warunek wznowienia postępowania w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. w postaci stwierdzenia przez sąd lub właściwy organ fałszu dowodów, które stanowiły podstawę wydania decyzji rozgraniczeniowej. Jednocześnie zauważyć należy, że odstąpienie od wymogu wcześniejszego stwierdzenia fałszerstwa dowodów jest sytuacją wyjątkową. Przed orzeczeniem stwierdzenia fałszerstwa wznowienie jest dopuszczalne jedynie przy spełnieniu warunków z art. 145 § 2 i 3 k.p.a., tzn. wtedy, gdy występuje zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego albo powstania szkody dla interesu społecznego, a fakt sfałszowania dowodu jest oczywisty, bądź też postępowanie przed sądem lub innym organem w tych sprawach nie może zostać wszczęte z uwagi na upływ terminu przedawnienia lub z powodu innych prawnych przeszkód. W rozpoznawanej sprawie, wbrew temu co podnosi skarżący, nie ma miejsca żaden z wyżej wymienionych przypadków, który uzasadniałaby wznowienie postępowania bez spełnienia wymogu stwierdzenia fałszu dowodów odpowiednim orzeczeniem. W toku postępowania w piśmie z 29 stycznia 2021 r., stanowiącym odpowiedź na wezwanie organu z 15 stycznia 2021 r. do doręczenia orzeczenia stwierdzającego fałszywość dowodów, skarżący dodatkowo powołał się na przesłankę wznowienia postępowania wymienioną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., nie podając jednak okoliczności wskazanych w tym przepisie. W myśl art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Skarżący wprawdzie podniósł, że otrzymał do podpisu dokumenty z postępowania rozgraniczeniowego już po dokonanym rozgraniczeniu, jednakże nie powołał się na brak możliwości udziału w postępowaniu rozgraniczeniowym. Z akt sprawy wynika natomiast, że skarżący był zawiadamiany o wszystkich czynnościach dokonywanych przez geodetę przed ich przeprowadzeniem i miał możliwości czynnego w nich udziału. Z tych przyczyn stwierdzić należy, że przesłanka wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. nie wystąpiła w niniejszej sprawie. Wyjaśnienia wymaga również kwestia zachowania terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Burmistrza W. z [...] r. znak: [...]. Złożenie podania w terminie jest bowiem jednym z warunków dopuszczalności wznowienia postępowania. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Ponadto zgodnie z art. 148 § 2 k.p.a. termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Wskazany w powołanym przepisie miesięczny termin na wniesienie wniosku jest terminem ustawowym, którego uchybienie nie podlega przywróceniu. Jednocześnie to strona musi udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) powzięła wiadomość o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, lub dowiedziała się o decyzji w sposób pozwalający organowi zweryfikować i ustalić, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od tego dnia. Obowiązkiem organu jest natomiast jednoznaczne ustalenie kwestii dochowania przez stronę terminu przewidzianego w art. 148 § 1 lub § 2 k.p.a. Organ ma obowiązek dokonania weryfikacji twierdzeń strony i przedstawianych przez nią dowodów oraz przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia tej okoliczności, a następnie dokonania oceny zebranego materiału dowodowego zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (por. wyrok NSA z 25 maja 2017 r., II OSK 2445/15, dostępny w CBOSA). W niniejszej sprawie skarżący złożył wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., a zatem wniosek taki winien zostać złożony nie później, niż przed upływem jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Obowiązkiem organu było zatem ustalić, kiedy wnioskodawca dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Skarżący w toku postępowania wskazywał różne daty, w których dowiedział się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia. Początkowo, w treści pisma z 20 października 2020 r., stanowiącego odpowiedź na wezwanie organu do usunięcia braków formalnych wniosku, skarżący wskazywał na styczeń 2019 r. jako datę, w której dowiedział się o okolicznościach warunkujących wznowienie postępowania. Z kolei w treści pisma z 30 listopada 2021 r. skarżący określił datę 19 października 2020 r. jako dzień, w którym dowiedział się o okolicznościach warunkujących wznowienie postępowania, podnosząc, że dopiero rozmowa z prawnikiem przeprowadzona w tym dniu w związku z otrzymanym postanowieniem Kolegium dała jasny obraz sprawy. Jednocześnie wskazał, że datę tę należy liczyć tak naprawdę od 18 grudnia 2018 r., kiedy złożył wraz z żoną podpisy na zawiadomieniach o terminie rozgraniczenia. Z kolei w skardze do tut. Sądu skarżący wskazał datę 22 lutego 2021 r. jako oficjalną datę, w której dowiedział się od osoby kompetentnej o przestępstwie przeciw dokumentom. Odnosząc się do powyższych dat wskazać należy, że skarżący złożył wniosek o wznowienie postępowania w dniu 9 marca 2020 r. Tym samym, przyjmując styczeń 2019 r. jako datę dowiedzenia się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia, stwierdzić należy, że podanie o wznowienie postępowania złożone zostało z uchybieniem miesięcznego terminu do jego złożenia wynikającego z art. 148 k.p.a. Ponadto skoro skarżący złożył wniosek o wznowienie postępowania w dniu 9 marca 2020 r., nie jest możliwym wskazanie daty 19 października 2020 r., jako dnia w którym dowiedział się o okolicznościach warunkujących wznowienie ww. postępowania. Z kolei jeśli chodzi o datę 18 grudnia 2018 r., to niewątpliwe miesięczny termin do złożenia podania o wznowienie postępowania również nie został zachowany. Ponadto, jak słusznie zauważył organ postępowanie wznawia się w sprawach zakończonych uprzednio ostateczną decyzją. W niniejszej sprawie decyzja kończąca postępowanie, którego wznowienia domaga się skarżący, wydana została w dniu [...] i stała się ostateczna z dniem 23 stycznia 2019 r. W rezultacie dopiero od 24 stycznia 2019 r. biegł ewentualny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Natomiast podanie dopiero w skardze do sądu daty powzięcia wiadomości o przyczynach, które winny powodować wznowienie postępowania jest działaniem spóźnionym i nie może zostać uwzględnione na etapie postępowania sądowego. Zdaniem Sądu, podawanie przez stronę odmiennych dat uzyskania wiedzy o okolicznościach wskazywanych jako podstawa wznowienia w kolejnych pismach, świadczy o braku jej wiarygodności oraz chęci wykazania zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania niezależnie od rzeczywistych faktów. Przyjmując nawet, że skarżący powołał jako podstawę wznowienia również przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., to stwierdzić należy, że termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania również nie został zachowany. Jak już wyżej wskazano, w przypadku tej przesłanki miesięczny termin do złożenia podania o wznowienie postępowania biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Z akt niniejszej sprawy wynika natomiast, że strona otrzymała decyzję Burmistrza W. z [...] r. znak: [...] w sprawie rozgraniczenia nieruchomości w dniu 8 stycznia 2019 r., zaś podanie o wznowienie postępowania złożyła do organu w dopiero w dniu 9 marca 2020 r. W konsekwencji, skoro skarżący nie spełnił przesłanek warunkujących wszczęcie postępowania wznowieniowego w postaci zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania oraz wykazania wystąpienia ustawowych przesłanek wznowienia, to zasadne jest rozstrzygnięcie o odmowie wznowienia postępowania. Podkreślenia wymaga również, że wprawdzie skarżący w skardze zakwestionował fakt, że składał żądanie wznowienia postępowania, jednakże z całokształtu materiału dowodowego bezspornie wynika, że skarżący pismem z 26 lutego 2020 r., które wpłynęło do Urzędu Miejskiego w W. 9 marca 2020 r., domagał się ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną w trybie wznowienia postępowania. Przypomnieć należy, że zgodnie z utrwalonym stanowiskiem orzecznictwa i doktryny o charakterze pisma nie decyduje nazwa pisma, ale jego treść. Każde pismo, niezależnie od tego, jakie oznaczenie nada mu strona, powinno być rozpoznane zgodnie z intencją strony zawartą w treści pisma (por. wyrok NSA w Warszawie z 20 lipca 1981 r., sygn. akt SA 1461/81, ONSA 1981/2, poz. 71; postanowienie NSA z 19 października 2010 r., sygn. akt I OZ 791/10; wyroki WSA: w Rzeszowie z 8 marca 2018 r., sygn. akt I SA/Rz 72/18; w Warszawie z 24 października 2018 r., sygn. akt III SA/Wa 4184/17, dostępne w CBOSA). Powyższe oznacza, że bez względu na to, w jaki sposób strona postępowania administracyjnego zatytułuje pismo, organ, który je rozpatruje ma obowiązek nadać mu właściwy bieg. W niniejszej sprawie w toku postępowania przed organem pierwszej instancji, jak również na etapie kontroli drugoinstancyjnej postanowienia Burmistrza W. z [...] znak: [...] o odmowie wznowienia postępowania rozgraniczeniowego, skarżący nie podnosił kwestii błędnej kwalifikacji podania z 9 marca 2020 r. Zauważyć również trzeba, że ponownie rozpoznając sprawę organ pierwszej instancji wezwał strony do usunięcia wskazanych przez Kolegium braków formalnych wniosku. W odpowiedzi na wezwanie U. i E. małż. H. pismem z 20 października 2020 r. wskazali podstawę prawną wznowienia postępowania oraz datę, w której dowiedzieli się o okolicznościach warunkujących wznowienie postępowania, potwierdzając tym samym prawidłową kwalifikację przez organ ich podania z 9 marca 2020 r. Postanowieniem z [...] r. znak: [...] Burmistrz W. ponownie odmówił wznowienia ww. postępowania. W treści zażalenia na powyższe postanowienie wnioskodawcy po raz pierwszy wskazali, że pisma z 9 marca 2020 r. nie należy traktować jako wniosek o wznowienie postępowania. Jednocześnie wskazali jednak, że w dniu 8 czerwca 2020 r. po raz kolejny zwracają się do Burmistrza o wznowienie postępowania rozgraniczeniowego pomiędzy działkami nr ewid. 1169 i 1170, a ponadto uzasadnili wskazaną przez nich wcześniej podstawę wznowienia postępowania oraz podali datę, w której dowiedzieli się o okolicznościach warunkujących wznowienie postępowania. Zarzutu nieprawidłowej kwalifikacji pisma z 9 marca 2020 r. skarżący nie podniósł również w odpowiedzi z 29 stycznia 2021 r. na wezwanie Kolegium w przedmiocie doręczenia prawomocnego orzeczenia sądu bądź innego uprawnionego organu stwierdzającego fałszywość dowodów, w oparciu o które ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne. W tej sytuacji, zdaniem Sądu, organy orzekające w sprawie prawidłowo uznały podanie z 9 marca 2020 r. za wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Burmistrza W. z [...] r., znak: [...]. Wobec powyższego organy obu instancji zasadnie orzekły o odmowie wznowienia postępowania, uznając, że nie zostały spełnione przesłanki formalne niezbędne do wznowienia postępowania. Z tego względu Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił. e.o.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło