III SA/Łd 475/04

Dnia 16 listopada 2004 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędziowie NSA Janusz Nowacki /spr./, WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Protokolant sekretarz sądowy Jarosław Szkudlarek, po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2004 roku na rozprawie przy udziale - - - - sprawy ze skargi F. A. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy uznania za osobę bezrobotną. uchyla zaskarżoną decyzję. Decyzją nr [...] z dnia [...] Starosta Powiatu [...] na podstawie art.2 ust.1 pkt.2d./ w związku z art.6 pkt.6a ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu/Dz.U. nr 58 z 2003r. poz.514 z późn. zm./ odmówił uznania F. A. za osobę bezrobotną w dniu [...] W uzasadnieniu stwierdzono, iż F. A. jest właścicielem lub posiadaczem gospodarstwa rolnego o powierzchni użytków rolnych przekraczających 2 ha przeliczeniowe co uniemożliwia uznanie go za osobę bezrobotną. Mając to na uwadze organ administracji orzekł jak w sentencji decyzji. Odwołanie od wymienionej decyzji złożył F. A. podnosząc, iż jest ona krzywdząca. Wnosił o ponowne rozpoznanie jego sprawy. Decyzją nr [...] z dnia [...] Wojewoda [...] na podstawie art.138 § 1 pkt.1 kpa oraz art.6c ust.2 pkt.2, art.2 ust.1 pkt.2d ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu/Dz.U. nr 58 z 2003r. poz.514 z późn. zm./ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu administracji I instancji. W uzasadnieniu stwierdzono, iż zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 pkt 2 lit.d ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. bezrobotny oznacza osobę, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującego w danym zawodzie lub służbie, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania powiatowym urzędzie pracy, jeżeli m.in: nie jest właścicielem lub posiadaczem ( samoistnym lub zależnym) nieruchomości rolnej w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego, o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe, lub nie podlega ubezpieczeniu emerytalne- rentowemu z tytułu stałej pracy jako współmałżonek lub domownik w gospodarstwie rolnym o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe. F. A. przedłożył przy rejestracji zaświadczenie z Urzędu Gminy w W. dotyczące własności nieruchomości rolnej. Z zaświadczenia tego wynika, że jest on właścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni użytków 1,0085 ha przeliczeniowych zaś jego żona M. A. jest współwłaścicielką gruntów w części 43/240 z 2,1252 ha przeliczeniowych. W związku z czym łączna powierzchnia gruntów rolnych wynosi 8,19 ha fizycznych co stanowi 3,14 ha przeliczeniowych. Z wyjaśnień Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział w T. wynika, że dla potrzeb ubezpieczenia społecznego rolników, w przypadku małżonków prowadzących wspólne gospodarstwo domowe i rolne, a posiadających odrębne prawa własności gospodarstw rolnych, uwzględnia się łączną powierzchnię gospodarstwa rolnego, na której prowadzona jest działalność rolnicza, W przypadku F. A. na dzień dokonania zgłoszenia do ubezpieczenia tj. na dzień 17 grudnia 2003 r. powierzchnia ta wynosi 8,19 ha fizycznych co stanowi 3,14 ha przeliczeniowych. Tym samym F. A. nie spełnił warunków uzasadniających przyznanie mu statusu bezrobotnego. Mając to na uwadze i organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzje organu administracji I instancji. Na wymienioną decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył F. A. podnosząc, iż jest ona krzywdząca. W konkluzji wnosił o ponowne rozpoznanie jego sprawy. Organ administracji w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga F. A. jest zasadna. Zgodnie z treścią art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych/Dz.U. nr 153 poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art.1 § 2 wymienionej ustawy kontrola o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz.U. nr 153 poz.1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy 2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach 3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W rozpoznawanej sprawie organy administracji naruszyły przepisy postępowania administracyjnego i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu/Dz.U. nr 58 z 2003r. poz.514 z późn. zm./. Zgodnie z treścią art.2 ust.1 pkt.2d./ wymienionej ustawy bezrobotnym jest osoba, o której mowa w art.1 ust.2 pkt.1 i 2, nie zatrudniona i nie wykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującego w danym zawodzie lub służbie, z zastrzeżeniem lit. g./, nie ucząca się w szkole w systemie dziennym, zarejestrowana we właściwym dla miejsca zameldowania powiatowym urzędzie pracy, jeżeli nie jest właścicielem lub posiadaczem /samoistnym lub zależnym/ nieruchomości rolnej w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego o powierzchni użytków rolnych przekraczających 2 ha przeliczeniowe lub nie podlega ubezpieczeniu ememrytlano-rentowemu z tytułu stałej pracy jako współmałżonek lub domownik w gospodarstwie rolnym o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe. Z wymienionego przepisu wynika, iż jedną z przesłanek uznania danej osoby za bezrobotną jest to, iż nie jest ona właścicielem lub posiadaczem nieruchomości rolnej o powierzchni użytków rolnych przekraczających 2 ha przeliczeniowe. Zgodnie z treścią art.461 kodeksu cywilnego nieruchomościami rolnymi są nieruchomości, które są lub mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej. Właścicielem nieruchomości rolnej jest osoba, której przysługuje prawo własności tej nieruchomości. W myśl zaś art.336 kodeksu cywilnego posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią włada jak właściciel/posiadacz samoistny/ jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą/posiadacz zależny/. W rozpoznawanej sprawie organy administracji błędnie uznały, iż dla ustalenia czy skarżący jest właścicielem nieruchomości rolnej należy oprzeć się na interpretacji przepisów przyjętej przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. w sposób wyraźny określają jaki właściciel lub posiadacz nieruchomości rolnej nie może zostać uznany za osobę bezrobotną. W przepisie art.2 ust.1 pkt.2d./ wymienionej ustawy nie ma mowy o tym, że w przypadku gdy małżonkowie są właścicielami dwóch odrębnych gospodarstw rolnych to należy ich traktować tak jak przyjmuje się to dla potrzeb ubezpieczenia społecznego rolników. Przepisy ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników/Dz.U. nr 71 z 1993r. poz.342 z późn. zm./ dotyczą zupełnie innej materii. Inne są założenia i cele tej ustawy. Skoro zatem inne są przesłanki objęcia konkretnej osoby ubezpieczeniem społecznym rolników a inne dla uznania osoby za bezrobotną to rozwiązań przyjętych w ustawie z dnia 20 grudnia 1990r. nie można przenieść na grunt ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Nic takiego nie wynika bowiem z treści ustawy z 14 grudnia 1994r. W sytuacji gdyby ustawodawca chciał aby dla uznania osoby za bezrobotną przyjąć sposób liczenia powierzchni gospodarstw rolnych małżonków tak jak przyjmuje się to dla potrzeb ubezpieczenia społecznego rolników to wyraźnie zaznaczyłby to w treści przepisu. Z przepisu art.2 ust.1 pkt.2d./ ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. nic takiego jednak nie wynika. Przepis ten natomiast wyraźnie odsyła do przepisów kodeksu cywilnego i tylko przepisy tego kodeksu mają zastosowanie dla oceny spełnienia przesłanek uznania osoby za bezrobotną określonych w art.2 ust.1 pkt.2d./. Organy administracji błędnie zatem oceniły przesłanki określone w wymienionym przepisie opierając się na interpretacji przyjętej przez KRUS dla potrzeb ubezpieczenia społecznego rolników. Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż F. A. jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 1,0085 ha przeliczeniowego. Nadto jego żona, M. A., jest współwłaścicielką w 43/240 gospodarstwa rolnego o powierzchni 2,125 ha przeliczeniowego. Należy zaznaczyć, iż żona skarżącego nabyła udział w tym gospodarstwie w drodze dziedziczenia. Udział ten wchodzi do jej majątku odrębnego a więc nie jest objęty małżeńską wspólnością ustawową. Oznacza to, iż skarżący nie jest współwłaścicielem gospodarstwa o powierzchni 2,125 ha przeliczeniowego a prawo do jego własności przysługuje jedynie M. A. Skarżący nie jest więc właścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni użytków rolnych przekraczających 2 ha przeliczeniowe. Organy administracji obu instancji nie wyjaśniły jednak czy F. A. jest posiadaczem, samoistnym lub zależnym, gospodarstwa którego współwłaścielem jest jego żona. Zaznaczyć należy, iż posiadaczem samoistnym jest osoba, która włada rzeczą jak właściciel a więc korzysta z rzeczy, pobiera z niej pożytki bądź inne dochody. Organy administracji nie ustaliły czy skarżący korzysta z gospodarstwa, którego współwłaścicielem jest jego żona bądź czy pobiera z niego pożytki lub inne dochody. Nie wyjaśniono także czy włada on tym gospodarstwem jak użytkownik, zastawnik, najemca czy dzierżawca. Ustalenie czy F. A. jest posiadaczem samoistnym lub zależnym tego gospodarstwa ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. W sytuacji bowiem gdyby okazało się, że jest on takim posiadaczem to powierzchnia użytków rolnych, których skarżący jest właścicielem i posiadaczem przekroczyłaby 2 ha przeliczeniowe a tym samym nie przysługiwałby mu status bezrobotnego. W przypadku natomiast gdyby okazało się, że skarżący nie jest posiadaczem samoistnym lub zależnym tego gospodarstwa to oznaczałoby, że jest on właścicielem użytków rolnych nie przekraczających 2 ha przeliczeniowe a więc spełniałby przesłanki uznania za osobę bezrobotną określone w art.2 ust.1 pkt.2d./ ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. Organy administracji nie wyjaśniły jednak czy F. A. jest posiadaczem samoistnym lub zależnym gospodarstwa o powierzchni 2,125 ha przeliczeniowego. Nie podjęły zatem wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego ani też w sposób wyczerpujący nie zebrały ani nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego. Naruszyły tym przepisy art.7, 77 § 1 i 80 kpa i naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze na podstawie art.145 § 1 pkt.1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. sąd uchylił zaskarżoną decyzję. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji winien wyjaśnić czy skarżący jest posiadaczem samoistnym lub zależnym, w rozumieniu art.336 kodeksu cywilnego, gospodarstwa rolnego o powierzchni 2,125 ha przeliczeniowego. W tym celu należy przeprowadzić stosowne postępowanie dowodowe. Po zebraniu materiału dowodowego należy dokonać wnikliwej jego oceny a następnie wydać rozstrzygnięcie w sprawie. Rozstrzygnięcie to winno odpowiadać wymogom określonym w art.107 § 3 kpa.