III SA/Łd 477/05

Dnia 1 grudnia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Asesor WSA Ewa Alberciak, Protokolant Małgorzata Kowalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi H.M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania odsetek ustawowych od stypendium z tytułu odbywania stażu o d d a l a s k a r g ę. Decyzją z dnia [...], Prezydent Miasta Ł. orzekł o przyznaniu H.M. stypendium w okresie od dnia 23 czerwca do dnia 22 października 2003 r., z tytułu skierowania jej jako bezrobotnej absolwentki do odbycia stażu w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. W dniu 26 sierpnia 2003 r. Powiatowy Urząd Pracy nr [...] w Ł. został poinformowany, iż H.M. od dnia 1 lipca 2003 r., zameldowana jest na pobyt stały w miejscowości S. W związku z uzyskaną informacją decyzją z dnia [...], Prezydent Miasta Ł. wstrzymał skarżącej wypłatę stypendium od dnia 1 lipca 2003 r. W dniu 8 września 2003 r. H.M. zgłosiła się ponownie do Powiatowego Urzędu Pracy nr [...] w Ł. z potwierdzeniem zameldowania na pobyt czasowy w Ł., przy ul. A l m. 191, celem dokonania rejestracji i została włączona do ewidencji osób bezrobotnych zarejestrowanych w PUP nr [...] w Ł. W konsekwencji decyzją z tej samej daty Prezydent Miasta Ł. orzekł o podjęciu skarżącej wypłaty stypendium z tytułu odbywania stażu od dnia 8 września 2003 r. Od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], o wstrzymaniu wypłaty stypendium H.M. złożyła odwołanie do Wojewody [...], który decyzją z dnia [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Na powyższą decyzję H.M. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Wyrokiem z dnia 21 października 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], w sprawie wstrzymania wypłaty stypendium z tytułu odbywania stażu dla bezrobotnego absolwenta. Wobec rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Powiatowy Urząd Pracy nr [...] w Ł. niezwłocznie po jego otrzymaniu (10 lutego 2005 roku) wezwał H.M. do odbioru stypendium z tytułu odbywania stażu za okres od 1 lipca do 7 września 2003 roku, które zostało wypłacone w dniu 3 marca 2005 roku. W dniu 24 marca 2005 r. H.M. złożyła w Powiatowym Urzędzie Pracy nr [...] w Ł. wniosek o przyznanie odsetek ustawowych za okres od dnia 1 lipca do dnia 7 września 2003 r. w związku z opóźnieniem w wypłacie stypendium z tytułu odbywania stażu. Decyzją z dnia [...], Prezydent Miasta Ł. odmówił skarżącej przyznania odsetek ustawowych od stypendium z tytułu odbywania stażu podnosząc, iż opóźnienie w wypłacie świadczenia nie było związane z przyczynami dotyczącymi zewnętrznych lub wewnętrznych uwarunkowań funkcjonowania urzędu pracy, a wyniknęło z przedłużającego się postępowania administracyjnego, a następnie sądowoadministracyjnego, a w takiej sytuacji zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego odsetki ustawowe nie przysługują. Od powyższej decyzji skarżąca złożyła odwołanie, kwestionując zasadność rozstrzygnięcia wnosząc o jej uchylenie i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Podniosła, iż przesłanką jej wniosku jest skutek, jaki spowodowała błędna decyzja organu administracji publicznej, polegający na wstrzymaniu wypłaty stypendium, a nie opóźnienie spowodowane procedurą odwoławczą. Wyjaśniła, iż w wyniku decyzji urzędu pracy została pozbawiona dalszej możliwości odbywania stażu oraz tym samym jedynego źródła dochodu, co naraziło ją na poważne kłopoty finansowe. Wskazała także, iż w jej ocenie urząd pracy odmawiając jej przyznania odsetek ustawowych uchyla się od odpowiedzialności za ujemne skutki swojej błędnej decyzji. Decyzją z dnia [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż kwestia prawa do odsetek ustawowych od stypendium z tytułu odbywania stażu w rozstrzyganej sprawie powinna być rozważona w oparciu o przepis art. 72 ust. 12 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz.1001 ze zm.), który jest tożsamy w swej treści z art. 24 ust. 8 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj. Dz. U. z 1997 r. Nr 25, poz. 128 ze zm.). Zgodnie z powołanym przepisem uprawnionemu do zasiłku, dodatku szkoleniowego, stypendium i innych świadczeń wpłacanych z Funduszu Pracy przysługują odsetki ustawowe, jeżeli powiatowy urząd pracy z przyczyn niezależnych od uprawnionego nie dokonał ich wypłaty w terminie. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowane w oparciu o treść przepisu art. 24 ustęp 8 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu organ wskazał, iż zarówno językowa jak i systemowa wykładnia przepisu art. 72 ust. 12 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy prowadzi do związania prawa do uzyskania odsetek z uchybieniem terminu wypłaty świadczenia, a nie z opóźnieniem w ustaleniu prawa do świadczenia. Organ odwoławczy wskazał, iż z akt sprawy wynika, że po otrzymaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi organy zatrudnienia podjęły wszelkie niezbędne kroki do niezwłocznej wypłaty przysługującego skarżącej świadczenia, tj. organ I instancji decyzją z dnia [...], orzekł o wygaszeniu decyzji z dnia [...], a Prezydent Miasta Ł. pismem z dnia 24 lutego 2005 roku wezwał skarżącą do odbioru stypendium za okres od 1 lipca do 7 września 2003 roku, które ostatecznie zostało skarżącej wypłacone w dniu 3 marca 2005 roku. Podobnie jak organ I instancji Wojewoda [...] podkreślił, iż nieterminowa wypłata świadczenia nastąpiła nie z winy urzędu, lecz wskutek toczącego się postępowania administracyjnego zarówno przed organami zatrudnienia jak i przed sądem administracyjnym oraz wykorzystania przez stronę przysługujących jej w świetle prawa uprawnień do kwestionowania decyzji administracyjnych przed organem odwoławczym i sądem administracyjnym. Na powyższą decyzję w dniu 15 lipca 2005 roku H.M. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W uzasadnieniu skargi wskazała, iż w jej ocenie opóźnienia w wypłacie należnego jej stypendium spowodowane było uchybieniami formalnymi i proceduralnymi popełnionymi przez PUP Nr [...] w Ł. i całkowicie niezależne od skarżącej, a tym samym spełnione zostały przesłanki z art. 72 ust. 12 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy pozwalające na wypłatę odsetek z powodu opóźnienia w jego wypłacie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał stanowisko oraz argumentację podnoszoną w toku dotychczasowego postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do przepisu art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz.1270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli sądu w rozstrzyganej sprawie była ocena zgodności z prawem decyzji Wojewody [...] utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] w sprawie odmowy przyznania odsetek ustawowych od stypendium z tytułu odbywania stażu. Badając zaskarżoną decyzję pod względem jej legalności tj. zgodności z przepisami postępowania administracyjnego oraz przepisami prawa materialnego, na podstawie których została wydana sąd nie dopatrzył się naruszenia przy jej wydaniu prawa przez organy administracji. Stan faktyczny sprawy nie jest sporny między stronami. Istotą sporu jest natomiast to, czy organy administracji postąpiły prawidłowo odmawiając H.M. wypłaty odsetek ustawowych od przyznanego jej i wypłaconego stypendium z tytułu odbywania stażu. Uprawnienia skarżącej do uzyskania odsetek ustawowych od przyznanego jej stypendium w rozstrzyganej sprawie rozważyć należy, tak jak to uczyniły organy administracji na gruncie przepisu art. 72 ust. 12 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz.1001 ze zm.), zgodnie z którym uprawnionym do zasiłku, dodatku szkoleniowego, stypendium oraz świadczenia przedemerytalnego przysługują odsetki ustawowe, jeżeli powiatowy urząd pracy z przyczyn niezależnych od uprawnionych osób nie dokonał ich wypłaty w terminie. Za utrwalony w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego uznać należy pogląd wyrażony w oparciu o identyczny w swej treści przepis art. 24 ustęp 8 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj. Dz. U. z 1997 r. Nr 25, poz. 128 ze zm.) uchylonej przez ustawę o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, który legł u podstaw wydania skarżonej decyzji. Po raz pierwszy został on zaprezentowany w uzasadnieniu Wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodka Zamiejscowego w Łodzi z dnia 11 maja 1999 roku w sprawie sygn. akt II SA/Łd 979/97 (publ. w Pr. Pracy 1999/11/41). W uzasadnieniu tym NSA wskazał, iż wykładnia przepisu art.24 ustęp 8 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu zarówno językowa jak i systemowa, prowadzi do związania prawa do odsetek z uchybieniem terminu wypłaty zasiłku (opóźnieniu czynności faktycznej, która w tym przypadku rodzi skutki prawne) a nie z opóźnieniem w ustaleniu prawa do zasiłku wynikającym z wykonywania kompetencji przez właściwe urzędy pracy i wykorzystywania przez strony środków prawnych. Sąd w składzie rozpoznającym sprawę niniejszą pogląd ten podziela. Żądanie wypłaty odsetek nie może być uznane za zasadne w przypadku gdy organ wydał decyzję o wstrzymaniu wypłaty przyznanego skarżącej stypendium zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa materialnego, jednak z naruszeniem przepisów prawa procesowego statuujących gwarancje procesowe dla stron postępowania, która następnie została zmieniona w wyniku kontroli sądowadministracyjnej na mocy orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Organy administracji w rozstrzyganej sprawie bezzwłocznie po otrzymaniu orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podjęły właściwe kroki prawne i dokonały bezzwłocznej wypłaty stypendium w stosownej wysokości. W rozstrzyganej sprawie nie może więc być mowy o nieterminowej wypłacie przysługującego skarżącej uprawnienia, a jak już zostało wyżej powiedziane prawo do ustawowych odsetek przysługuje tylko z tytułu opóźnienia w wypłacie świadczenia, a nie z tytułu opóźnienia w ustaleniu prawa do jego uzyskania za pewien okres. Wobec tego, iż właściwe przepisy prawa nie dają możliwości zasądzenia odsetek ustawowych od przyznanego stypendium dla bezrobotnego absolwenta za okres od 1 lipca do 7 września 2003 roku, na jaki została wstrzymana jego wypłata, a tego właśnie domaga się skarżąca skargę jej należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.