III SA/Łd 478/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Protokolant asystent sędziego Agata Brolik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2014 r. sprawy ze skargi L. Z. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013 1. oddala skargę; 2. przyznaje adwokatowi T. B. S. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł., przy ul. N. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowym skarżącemu L. Z. i kwotę powyższą nakazuje wypłacić adwokatowi T. B.S. z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. ygn. akt III SA/Łd 478/14 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267), art. 14, art. 15 ust. 1, art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE z 31 stycznia 2009 r., Nr L 030, str. 16-99), art. 26, art. 49, art. 52, art. 54 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. (WE) z 02 grudnia 2009 r., Nr L 316, str. 65-112, ze zm.), art. 1 pkt 1, art. 3, art. 5 ust. 1-2, art. 7 ust. 1, ust. 1a, ust. 2, ust. 4, art. 18 ust. 1-2, art. 19 ust. 1, art. 30 ust. 1 pkt 1, art. 31, art. 31a Ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 1164), § 6, § 7, § 8, § 9, § 10, § 10a, § 11 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa l Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2009, Nr 40, poz. 326 z późn. zm.), art. 4, art. 8 ust. 1, art. 9 ust. 1-2 i ust. 4, art. 12 ust. 1 Ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (t. j. Dz. U. z 2008 r. Nr 204, poz. 1281), § 1 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2011 r. w sprawie wymogów, do których kontroli jest właściwy powiatowy lekarz weterynarii, oraz rodzajów tej kontroli (Dz. U. z 2011 r. Nr 57, poz. 295) Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] utrzymał w mocy decyzję nr [...] z dnia [...], w sprawie przyznania L.Z. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2013 r. wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w R.. Powyższe rozstrzygnięcie wydano w oparciu o następujący stan faktyczny: W dniu 14 maja 2013 r. strona złożyła wniosek o przyznanie płatności na rok 2013 w którym wystąpiła o przyznanie jednolitej płatności obszarowej oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych. W gospodarstwie skarżącego przeprowadzono kontrolę w zakresie wymogów wzajemnej zgodności w zakresie identyfikacji i rejestracji zwierząt w dniu 11 stycznia 2013 r. i sporządzono raport. Pismem z dnia 21 marca 2013 r. skarżący zwrócił się z prośbą o ponowne przeprowadzenie kontroli. Pismem z dnia 22 kwietnia 2013 r. organ l instancji poinformował stronę o niezasadności przeprowadzenia ponownej kontroli. W dniu [...] organ l instancji wydał decyzję nr [...] o odmowie przyznania jednolitych płatności obszarowych jak i uzupełniających płatności obszarowych do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych. W dniu 28 lutego 2014 r. strona wniosła odwołanie od w/w decyzji podnosząc iż nie była świadoma o czego kontrola ma dotyczyć i jakie są konsekwencje odmowy umożliwienia jej przeprowadzenia. Strona podniosła iż zasadnym jest na obecnym stanie sprawy przeprowadzenie kontroli, która potwierdzi zasadność złożonego przez nią wniosku. Do odwołania dołączono 4 kserokopie zaświadczeń lekarskich. W dniu 3 marca 2014 r. uzupełniono odwołanie dołączając 4 zdjęcia uprawianych przez skarżącego łąk. Po rozpatrzeniu odwołania organ II instancji utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] W uzasadnieniu wskazano, iż głównym powodem odmowy przyznania płatności na 2013 r. było odmówienie przez stronę przeprowadzenia kontroli na miejscu w zakresie sprawdzenia wymogów wzajemnej zgodności w obszarze identyfikacja i rejestracja zwierząt. Wskazano, że strona zobowiązana jest do przestrzegania wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności. Weryfikacja wymogów wzajemnej zgodności może być przedmiotem kontroli na miejscu w myśl przepisów Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009. Na mocy art. 31a ust. l Ustawy w związku z § l ust. l pkt l Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2011 r. do przeprowadzenia kontroli weryfikującej wymogi w zakresie identyfikacji i rejestracji zwierząt (pkt A ust. 6-8 załącznika II do Rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009) kompetentny jest Powiatowy Lekarz Weterynarii właściwy ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę rolnika. Organ powołał brzmienie art. 31a ust. 2-10 ustawy oraz art. 54 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009. Organ wskazał, iż w sprawie istniały podstawy prawne do przeprowadzenia w gospodarstwie strony kontroli w zakresie sprawdzenia wymogów wzajemnej zgodności w obszarze identyfikacji i rejestracji zwierząt. Odpowiednie kompetencje do tego posiadał Powiatowy Lekarz Weterynarii. Zważając na raport z kontroli kontrola została przeprowadzona przez organ właściwy, a z jej przeprowadzenia sporządzono raport spełniający wymagania art. 54 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009. Z raportu wynika, że strona została powiadomiona o zamiarze przeprowadzenia kontroli w dniu 8 stycznia 2013 r. Próba przeprowadzenia kontroli miała miejsce w dniu 11 stycznia 2013 r. w obecności strony. W raporcie w polu nr 50 - uwagi osób wykonujących kontrolę – zaznaczono, że skarżący odmówił przeprowadzenia kontroli, został poinformowany, iż odmowa przeprowadzenia kontroli skutkować będzie odmową płatności, o które się ubiega. Ze zwrotnego potwierdzenia obioru wynika, że raport z kontroli został doręczony bezpośrednio stronie w dniu 8 lutego 2013 r. Zdaniem organu odwoławczego oczywiste jest, że kontrola nie została przeprowadzona wyłącznie z przyczyn odmowy jej przeprowadzenia złożonej przez stronę. Dopiero pismem z dnia 21 marca 2013 r. strona zwróciła się do Powiatowego Lekarza Weterynarii o ponowną kontrolę uzasadniając, iż we wcześniejszym terminie nie zdawała sobie sprawy z konsekwencji odmowy przeprowadzenia kontroli. Skarżący wskazał na swoje złe samopoczucie w dniu kontroli. Organ odwoławczy wyjaśnił, że kontrola została przeprowadzona zgodnie z obowiązującymi przepisami i procedurami ARiMR, w związku z czym brak jest podstaw do przeprowadzenia ponownej kontroli w tym zakresie, o czym strona poinformowana została pismem Kierownika BP z dnia 22 kwietnia 2013 r. Organ odwoławczy podzielił takie stanowisko organu l instancji. Organ powołał się na przepis art. 26 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009. Wskazał, że jakikolwiek wyjątek od tej zasady stanowiłby możliwość ominięcia dyspozycji zawartej w w/w przepisie. Zdaniem organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie strona w skuteczny sposób nie udowodniła okoliczności, iż nie słyszała i nie rozumiała celu kontroli. Nie przedłożyła na potwierdzenie tego faktu żadnych dowodów. Przedstawione z odwołaniem zaświadczenia lekarskie dotyczą dolegliwości mających miejsce od września do listopada 2013 r., zaś kontrola miała miejsce 11 stycznia 2013 r., a zatem nie mają w ocenie organu żadnego związku z okolicznościami podnoszonymi przez stronę, które miały istnieć w styczniu 2013 r. Ponadto, strona mogła zgłosić podnoszone okoliczności już w dniu poinformowania jej przez inspektora weterynarii o zamiarze przeprowadzenia kontroli tj. w dniu 8 stycznia 2013 r., tudzież po otrzymaniu raportu z kontroli w dniu 8 lutego 2013 r. Strona mimo to nie skorzystała z możliwości zgłoszenia umotywowanych zastrzeżeń w terminie 14 dni od dnia doręczenia raportu. Ponadto, zdaniem organu II instancji brak wiedzy o ewentualnych konsekwencjach odmowy przeprowadzenia kontroli nie stanowi żadnej przesłanki łagodzącej w przedmiotowej sprawie. Organ zaznaczył, że zaznajomienie się z przepisami przyznawania płatności jest jednym z podstawowych obowiązków rolnika jako strony występującej o przyznanie płatności bezpośrednich. Składając wniosek strona oświadcza że znane jej są zasady przyznawania płatności, a także umożliwienia wstępu na teren gospodarstwa osobom upoważnionym do wykonywania czynności kontrolnych, a za taką należy uważać upoważnionego inspektora weterynarii w zakresie kontroli wymogów wzajemnej zgodności w obszarze identyfikacja i rejestracja zwierząt. W ocenie organu bez znaczenia jest tutaj fakt, że kontrola wykonywana była przed złożeniem wniosku na 2013 r. Organ odwoławczy zaznaczył, że strona we wcześniejszych latach występowała o przyznanie płatności bezpośrednich, zaś Ustawa już od 2009 r. nakazuje przestrzegania wymogów przez cały rok kalendarzowy w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności. Organ powołał brzmienie art. 4 oraz art. 12 ust. 1 Ustawy o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt. Wskazał, iż w związku z powyższymi przepisami posiadacz zwierzęcia gospodarskiego nie później niż w dniu wprowadzenia pierwszego zwierzęcia gospodarskiego do siedziby stada zobowiązany jest zgłosić siedzibę stada w celu zarejestrowania jej przez Kierownika BP i nadania numeru siedziby stada. Dopiero posiadając taki numer siedziby stada, rolnik może wpisać lub zgłosić zwierzęta gospodarskie do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych. Z danych zawartych w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych wynika, że L.Z. wniosek o zarejestrowanie siedziby stada złożył do Kierownika BP w dniu 27 marca 2007 r. Tego samego dnia Kierownik BP wydał stronie zaświadczenie o nadaniu numeru siedziby stada. Tym samym organ stwierdził, że L.Z. dopiero w dniu 27 marca 2007 r. mógł być posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, co potwierdza wpis lub zgłoszenie tych zwierząt do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych. Strona nie wskazywała, że była posiadaczem koni. Organ powołał § 6 ust. 1 Rozporządzenia. Wskazał, iż okres referencyjny od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r. dotyczy rolników, którym przyznano płatność uzupełniającą do trwałych użytków zielonych lub upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych lub mieszanek roślin motylkowatych drobnonasiennych z trawami z wniosku na 2006 r. Na podstawie danych zawartych w systemie zintegrowanym stwierdzono, że strona występowała z wnioskiem o przyznanie płatności do gruntów rolnych w roku 2006, ale w wyniku przeprowadzonego postępowania organ odmówił stronie przyznania płatności do gruntów rolnych na 2006 r. Tym samym strona nie spełnia zarówno przesłanki ustanowionej w § 6 ust. 1 pkt 1 jak i pkt 2 Rozporządzenia. Z racji braku otrzymania płatności uzupełniającej z wniosku na 2006 r. (§ 6 ust. 1 pkt 2) strona niniejszego postępowania nie spełnia także przesłanki ustanowionej w § 7 ust. 1 oraz § 8 ust. 1 oraz § 9 Rozporządzenia. Na podstawie danych zawartych w systemie zintegrowanym organ stwierdził, że strona występowała z wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej lub płatności uzupełniającej w latach 2004-2006. Na podstawie wniosków z lat 2004-2006 Kierownik BP odmawiał stronie przyznania jednolitej lub uzupełniającej płatności obszarowej. Tym samym bez znaczenia jest warunek uregulowany w § 8 ust. pkt 1 lit. a) i b) Rozporządzenia, a mianowicie dotyczący przyznania rolnikowi płatności zwierzęcej na podstawie § 5 rozporządzenia z dnia 13 marca 2007 r. lub § 6 albo 7 rozporządzenia z dnia 14 marca 2008 r., a także bez znaczenia jest warunek uregulowany § 8 ust. 2 Rozporządzenia dotyczący posiadania w okresie od 15 września 2011 r. do 14 marca 2012 r. bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, co potwierdza wpis lub zgłoszenie tych zwierząt do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych. Na marginesie organ stwierdził, że strona nie otrzymała ani z wniosku na 2007 r., ani z wniosku na 2008 r. płatności zwierzęcych. Z racji występowania przez stronę o płatność jednolitą lub uzupełniającą w latach 2004-2006 bez znaczenia dla przyznania płatności zwierzęcych w 2013 r. w oparciu o § 8 Rozporządzenia jest posiadanie przez stronę zwierząt gospodarskich oznakowanych wpisanych lub zgłoszonych przez pana L.Z. w okresie od 15 września 2012 do 14 marca 2013 r. Zdaniem organu odwoławczego niezasadne jest także przyznanie płatności zwierzęcej w sprawie na 2012 r. w oparciu o § 10 i § 10a Rozporządzenia. W aktach sprawy brak jest dowodów potwierdzających nabycie przez stronę gruntów rolnych od rolnika, któremu co najmniej raz przyznano płatność zwierzęcą lub potwierdzających wejście przez rolnika w posiadanie tychże gruntów wskutek zaistnienia następstwa prawnego. Z danych znajdujących się w zintegrowanym systemie wynika, że grunty zadeklarowane w 2013 r. przez rolnika były deklarowane także we wnioskach z poprzednich lat. W sprawie nie zachodzą także przesłanki ustanowione w § 11 ust. 1 Rozporządzenia. Z danych zawartych w ewidencji producentów wynika, że L.Z. pozostaje w związku małżeńskim z D.Z., której nigdy nie przyznano płatności zwierzęcej na podstawie rozporządzenia lub rozporządzenia z dnia 14 marca 2008 r., lub rozporządzenia z dnia 13 marca 2007 r. Na powyższą decyzję L.Z. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wnosząc o jej uchylenie, stwierdzenie naruszenia prawa, wyznaczenie dodatkowego terminu do przeprowadzenia kontroli i przyznanie mu wnioskowanych płatności, tj. jednolitej płatności obszarowej i uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych. Ponadto wniósł o zwolnienie od kosztów postępowania. Wskazał, że kontrola miała miejsce, i że nie odmówił jej przeprowadzenia o czym informował w piśmie z dnia 21 marca 2013 r. Podtrzymał zawarte w ww. piśmie stanowisko oraz jego uzasadnienie. Do skargi załączył zawiadomienie o wpisie hipoteki w księdze wieczystej, zdjęcia uprawianych łąk oraz zaświadczenie lekarskie. Wskazał na swą ciężką sytuację materialną. W jego ocenie formalistyczne traktowanie zasady informowania stron (art. 9 k.p.a.) w toku wydawania zaskarżonych decyzji powoduje istotne naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli (art. 8 k.p.a.). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie z argumentacją jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 17 czerwca 2014 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznał L.Z. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. nr 270 t.j. dalej p.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola aktu administracyjnego we wskazanym wyżej aspekcie nie wykazała, aby zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do jej wyeliminowania z obrotu prawnego. W przedmiotowej sprawie organ odmówił dokonania płatności rolnikowi przede wszystkim z uwagi na to, że rolnik odmówił przeprowadzenia kontroli . Zgodnie z art. 26 ust, 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 przewidziane w tym rozporządzeniu kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przeprowadza się w taki sposób, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami , na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie istotnych wymogów i norm wzajemnej zgodności . W myśl ust. 2 cyt przepisu – jeżeli rolnik lub jego przedstawiciel uniemożliwia przeprowadzenie kontroli na miejscu, odrzuca się wnioski o przyznanie prawa pomocy, których dotyczy kontrola. Powyższa regulacja zawarta jest również w art. 4 ust 6 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011. Z raportu do kontroli załączonego do akt sprawy wynika, że rolnik odmówił przeprowadzenia kontroli. Kontrolujący nie mogli więc dokonać czynności , które do nich należały. Z raportu wynika również, iż skarżący został pouczony iż odmowa przeprowadzenia kontroli skutkować będzie odmową płatności o które rolnik się ubiega. Stwierdzić zatem należy iż L.Z. uniemożliwił przeprowadzenie kontroli na miejscu. Zostały zatem spełnione przesłanki wynikające z art. 26 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE)nr 1122/2009 a także art. 4 ust. 6 Rozporządzenia komisji ( WE) nr 65/2011. Skarżący nie spełnił również przesłanek ustanowionych w § 7 ust. 1 § 8 ust. 1 oraz § 9 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ( Dz. U. z 2009 r nr 40 poz. 326 ze zm. ) Zarzuty skarżącego nie są zasadne. Podkreślić należy, iż zwolnienia lekarskie które skarżący załączył do skargi pochodzą z innego okresu niż próba przeprowadzenia kontroli. Powoływanie się na wiek skarżącego jak i jego trudną sytuację materialną nie ma wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił. D.Cz.