III SA/Łd 478/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędziowie: Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Sędzia WSA Paweł Dańczak po rozpoznaniu w dniu 6 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Sieradzu na uchwałę Rady Miejskiej w Warcie z dnia 30 grudnia 2019 r. Nr XV/97/2019 w sprawie ustalenia wysokości stawek opłat z tytułu zajęcia pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg dla dróg gminnych na terenie Gminy Warta stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości. [pic] Dnia 30 grudnia 2019 r. Rada Miejska w Warcie, na podstawie art. 40 ust. 8 ustawy z 21 marca 1985 r. ustawy o drogach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 2068 ze zm.), dalej u.d.p. i art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 506 ze zm.), dalej u.s.g. podjęła uchwałę Nr XV/97/2019 w sprawie ustalenia wysokości stawek opłat z tytułu zajęcia pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg dla dróg gminnych na terenie Gminy Warta. Uchwała została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Łódzkiego z 17 lutego 2020 r., pod poz. 1068, weszła w życie 3 marca 2020 r. z mocą wsteczną od 25 stycznia 2020 r. Zgodnie z § 1, uchwała określa stawki opłat za zajęcie pasa drogowego dróg gminnych na terenie Gminy Warta na cele wymagające zezwolenia określone w ustawie o drogach publicznych. W myśl § 2 ust. 1 uchwały, za zajęcie 1 m2 powierzchni pasa drogowego w celu, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 4 ustala się następujące stawki opłat za każdy dzień zajęcia: 1) przy zajęciu jezdni do 50% szerokości: 4,00 zł; 2) przy zajęciu jezdni powyżej 50% do całkowitego zajęcia jezdni: 8,00 zł. Stawki określone w ust. 1 pkt 1 stosuje się także do chodników, placów, zatok postojowych i autobusowych, ścieżek rowerowych i ciągów pieszych (§ 2 ust. 2 uchwały). Do elementów pasa drogowego nie wymienionych w ust. 1 i 2 ustala się stawkę opłat za każdy dzień zajęcia 1 m2 pasa drogowego w wysokości: 2,00 zł (§ 2 ust. 3 uchwały) W odniesieniu do urządzeń i obiektów infrastruktury telekomunikacyjnej dzienna stawka opłat za zajęcie 1 m2 pasa drogowego wynosi: 0,20 zł (§ 2 ust. 4 uchwały) Stosownie do treści § 3 ust. 1 uchwały, za zajęcie pasa drogowego, o którym mowa w § 1 pkt 2 ustala się następujące roczne (obejmujące pełny rok kalendarzowy) stawki opłat za 1 m2 powierzchni pasa drogowego zajętego przez rzut poziomy umieszczonego urządzenia z wyłączeniem infrastruktury telekomunikacyjnej: 1) poza obszarem zabudowanym: 15,00 zł; 2) w obszarze zabudowanym: 40,00 zł; 3) na drogowym obiekcie inżynierskim: 200,00 zł. Przy umieszczaniu urządzeń wodociągowych i kanalizacji sanitarnych stosuje się stawki w wysokości 50% stawek określonych w pkt 1, 2 i 3 (§ 3 ust. 2 uchwały). Za zajęcie 1 m2 powierzchni pasa drogowego zajętego przez rzut poziomy urządzenia infrastruktury telekomunikacyjnej: 1,00 zł (§ 3 ust. 3 uchwały). Zgodnie z § 4 uchwały, za każdy dzień zajęcia pasa drogowego, o którym mowa w § 1 pkt 3 ustala się następujące stawki opłat za 1 m2 powierzchni: 1. pasa drogowego zajętego przez rzut poziomy obiektu handlowego lub usługowego: 1) poza terenem zabudowanym: 0,50 zł, 2) w terenie zabudowanym: 0,50 zł, 2. pasa drogowego zajętego przez rzut poziomy innych obiektów: 0,50 zł, 3. tymczasowego obiektu handlowego - stoiska: 2,00 zł, 4. reklamy: 2,00 zł. W myśl § 7, uchwała wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dz. Urz. Województwa Łódzkiego z mocą obowiązywania od dnia 25 stycznia 2020 r. Podlega podaniu do publicznej wiadomości poprzez jej zamieszczenie na stronie internetowej Urzędu Miejskiego w Warcie, a także poprzez jej rozplakatowanie na tablicy ogłoszeń Urzędu Miejskiego w Warcie. 6 czerwca 2022 r. (data wpływu skargi do organu) Prokurator Rejonowy w Sieradzu wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Warcie z 30 grudnia 2019 r., Nr XV/97/2019 w sprawie ustalenia wysokości stawek opłat z tytułu zajęcia pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg dla dróg gminnych na terenie Gminy Warta. Zaskarżonej uchwale zarzucił naruszenie: - art. 2 Konstytucji RP polegające na sformułowaniu uchwały w sposób naruszający obowiązek przestrzegania przez ustawodawcę zasady poprawnej legislacji, określoności przepisów prawa polegający na odwoływaniu się w § 2, § 3 i § 4 do nieistniejących przepisów, tj. § 1 pkt 1, 2, 3 i 4; - art. 40 ust. 5 w zw. z ust. 8 u.d.p. poprzez wyjście w § 3 ust. 1 zaskarżonej uchwały poza zakres delegacji oraz modyfikację sposobu naliczania opłaty rocznej polegające na użyciu parametru spoza ustawy upoważniającej, tj. "roku kalendarzowego" w miejsce "roku" a także zdefiniowanie roku jako "pełnego roku kalendarzowego"; - art. 40 ust. 9 u.d.p. poprzez przekroczenie w § 3 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz w § 4 ust. 1 pkt 1 i 2 zaskarżonej uchwały kompetencji do różnicowania wysokości stawek opłaty i uzależnienie ich wysokości od nienormatywnego kryterium usytuowania pasa drogowego w terenie zabudowanym i niezabudowanym; - art. 40 ust. 6 i 8 u.d.p. poprzez wyjście w § 4 ust. 3 uchwały poza zakres upoważnienia ustawowego i modyfikację sposobu naliczania opłaty polegające na użyciu dla tymczasowego obiektu handlowego parametru powierzchni takiego obiektu w miejsce ustawowego parametru powierzchni rzutu poziomego obiektu na pas drogowy; - art. 88 ust. 1 i 2 Konstytucji RP i art. 42 u.s.g. i art. 4 ust. 1 oraz art. 5 ustawy z 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1461) polegające na nadaniu uchwale wstecznej mocy obowiązującej przy braku do tego przesłanek, a także wskazaniu dwóch konkurujących ze sobą dat wejścia w życie poprzez przyjęcie w § 7 zaskarżonej uchwały, że wchodzi w życie po upływie 14 dni od ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Łódzkiego z mocą obowiązującą od 25 stycznia 2020 r. W oparciu o postawione zarzuty Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości. W uzasadnieniu skargi Prokurator podkreślił, że § 2 uchwały odnosi się do zajęcia pasa drogowego w celu, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 4 bez wskazania o przepis jakiego aktu prawnego chodzi. W § 1 przedmiotowej uchwały nie ma takich jednostek redakcyjnych jak punkt. W podobny sposób Rada Miejska w Warcie zredagowała § 3 i § 4 zaskarżonej uchwały prawdopodobnie próbując powielić § 1 ale nieobowiązującej już uchwały nr XXV/129/08 z 19 maja 2008 r. w brzmieniu wynikającym ze zmiany wprowadzonej uchwałą Nr XXIX/158/08 z 30 października 2008 r. w sprawie zmiany uchwały Nr XXV/129/08 Rady Gminy i Miasta w Warcie z 19 maja 2008 r. dotyczącej ustalenia wysokości stawek opłat z tytułu zajęcia pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg, dla dróg gminnych na terenie Gminy i Miasta Warta. Reasumując Prokurator wskazał, że w § 2, § 3 i § 4 zaskarżonej uchwały organ administracji powołał przepisy nieistniejące zarówno w przedmiotowej uchwale, jak i w ustawie upoważniającej. Niezależnie od powyższego, zdaniem Prokuratora zaskarżona uchwała podjęta została z naruszeniem art. 40 ust. 5, 6 i 9 u.d.p. Przepis § 3 zaskarżonej uchwały narusza ustawę upoważniającą dwukrotnie. Użyta w nim została nienormatywna jednostka miary czasu, a w pkt 1 i 2 przyjęto nienormatywne kryterium brane pod uwagę przy ustalaniu wysokości stawki. Ustawa o drogach publicznych w zakresie, w jakim przekazała uprawnienia do tworzenia prawa organom stanowiącym samorządu terytorialnego nie posługuje się "rokiem kalendarzowym" jako jednostką miary czasu. Funkcjonujące w ustawie jednostki to: rok, dzień, 24 godziny, co wynika wprost z art. 40 ust. 5 oraz ust. 4 i 6 u.d.p. Rada miejska formułując § 3 ust. 1 zaskarżonej uchwały dokonała więc modyfikacji normy ustawowej i wyszła poza upoważnienie ustawowe, tj. art. 40 ust. 8 u.d.p., definiując roczny okres jako "pełny rok kalendarzowy". W dalszej części kwestionowanego przepisu, tj. § 3 pkt 1 i 2 jako kryterium wpływające na wysokość stawki rada miejska wskazała położenie zajęcia pasa drogowego w obszarze zabudowanym oraz poza nim ustalając dla każdego z nich różne stawki. Ograniczenie swobody kształtowania przez organy samorządowe wysokości stawki wynika z treści art. 40 ust. 8 u.d.p., natomiast art. 40 ust. 9 u.d.p. narzuca organowi ustalającemu stawki kryteria, które ma obowiązek przy tym uwzględnić, czyli: 1) kategorię drogi, której są drogowy zostaje zamknięty 2) rodzaj elementu zajętego pasa 3) procentowa wielkość zajmowanej szerokości jezdni 4) rodzaj zajęcia pasa d rogowego 5) rodzaj urządzenia lub obiektu budowlanego umieszczonego w pasie drogowym . Przywołany przepis ma formę nakazu, a wskazany w nim katalog ma charakter zamknięty. Nie ma w nim kryterium, które uprawniałoby do kształtowania wysokości stawki opłaty w oparciu o położenie miejsca zajęcia. Konsekwencją posłużenia się w § 3 ust. 1 pkt 1 i 2 uchwały pozaustawowym kryterium kształtowania wysokości stawki jest sprzeczność z ustawą upoważniającą również w przypadku § 3 ust. 2 uchwały, który stosuje wprost wartości kształtowane według ust. 1 pkt 1 i 2. Takie samo naruszenie art. 40 ust. 9 u.d.p. dotyczy również, zdaniem Prokuratora § 4 ust. 1 pkt 1 i 2 zaskarżonej uchwały. Stosując w § 3 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz w § 4 ust. 1 pkt 1 i 2 zaskarżonej uchwały nieznane ustawie kryteria ustalania wysokości stawki opłaty, bądź też modyfikując je organ wyszedł poza upoważnienie konstytucyjne do tworzenia prawa i naruszył art. 7 Konstytucji RP, zgodnie z którym organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, a także art. 94 Konstytucji RP, który wprost odnosi się do stanowienia aktów prawa miejscowego przez jednostki samorządu terytorialnego. W § 4 zaskarżonej uchwały, ustalone zostały stawki opłat, za zajęcie pasa drogowego przez obiekty budowlane, usługowe, inne obiekty tymczasowe, obiekty handlowe oraz reklamy, czyli obiekty o których mowa w art. 40 ust. 2 pkt 3 u.d.p. Dla tego rodzaju zajęcia ustawodawca przewidział sposób ustalania opłaty uregulowany w art. 40 ust. 6 u.d.p., zgodnie z którym opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu, o którym mowa w ust. 2 pkt 3, ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy obiektu budowlanego albo powierzchni reklamy, liczby dni zajmowania pasa drogowego i stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego. Ustawa wprost przewiduje kształtowanie opłaty, w oparciu o powierzchnię obiektu umieszczanego w pasie drogowym tylko w przypadku reklamy. W pozostałych przypadkach opłata kształtowana jest w oparciu o powierzchnię ale rzutu poziomego obiektu na pas drogowy. Z treści natomiast § 4 ust. 3 uchwały wynika, że przy ustalaniu opłaty za umieszczenie w pasie drogowym tymczasowego obiektu handlowego - stoiska, użyty zostanie parametr powierzchni takiego obiektu, a nie określony w ustawie parametr powierzchni jego rzutu poziomego na pas drogowy, co stanowi naruszenie zakresu delegacji wyłącznie do ustalenia stawki opłaty, o którym mowa art. 40 ust. 8 u.d.p. i sposób ustalania opłaty uregulowanego art. 40 ust. 6 u.d.p. Zgodnie z art. 88 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, warunkiem wejścia w życie ustaw, rozporządzeń oraz aktów prawa miejscowego jest ich ogłoszenie. Zasady i tryb ogłaszania aktów normatywnych określa ustawa. W myśl art. 4 ust. 1 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych, akty normatywne, zawierające przepisy powszechnie obowiązujące, ogłaszane w dziennikach urzędowych wchodzą w życie po upływie czternastu dni od dnia ich ogłoszenia, chyba że dany akt normatywny określi dłuższy termin. § 7 zaskarżonej uchwały został skonstruowany w taki sposób, że wynikają z niego dwie różne normy walidacyjne, tj. według jednej wchodzi w życie 14 dni po ogłoszeniu. W związku z tym, że zaskarżona uchwała opublikowana została w Dzienniku Urzędowym Województwa Łódzkiego z dnia 17 lutego 2020 r., datą tą jest 3 marca 2020 r. Według drugiej, począwszy od 3 marca 2020 r. dany akt prawny moc obowiązującą nabył od 25 stycznia 2020 r. Po wejściu więc w życie w związku z publikacją obowiązywanie danej uchwały rozciągnięte zostało na okres poprzedzający vacatio legis, czyli okres począwszy od 25 stycznia 2020 r. Niewątpliwie zatem zaskarżonej uchwale nadano moc wsteczną. Pozwala na to wyjątek uregulowany w art. 5 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych, zgodnie z którym art. 4 nie wyłącza możliwości nadania aktowi normatywnemu wstecznej mocy obowiązującej, jeżeli zasady demokratycznego państwa prawnego nie stoją temu na przeszkodzie. Ze względu jednak na materię jaką uregulowano w zaskarżonej uchwale rada miejska nie miała podstaw do zastosowania powyższego wyjątku. Wsteczna moc prawa może dotyczyć ewentualnie tylko przyznania praw, a nie nakładania obowiązków. Zdaniem Prokuratora wskazane powyżej naruszenia ustawy upoważniającej mają charakter istotnych, co w konsekwencji stosownie do art. 91 ust. 1 u.s.g. wymaga stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały w całości. W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w Warcie wniosła o uwzględnienie skargi i stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ podzielając zarzuty przedstawione w skardze (oprócz zarzutu dotyczącego § 7 zaskarżonej uchwały) nadmienił jedynie, że wskazane powyżej uchybienia zostały usunięte obecnie obowiązującą uchwałą Nr XXXI/227/2021 Rady Miejskiej w Warcie z 13 lipca 2021 r. w sprawie ustalenia wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg gminnych, dla których zarządcą jest Burmistrz Warty, na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), dalej p.p.s.a., obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. W myśl natomiast art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest uchwała Rady Miejskiej w Warcie z 30 grudnia 2019 r., Nr XV/97/2019 w sprawie ustalenia wysokości stawek opłat z tytułu zajęcia pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg dla dróg gminnych na terenie Gminy Warta. Na wstępie przypomnieć należy, że zgodnie z art. 40 ust. 1 u.s.g., na podstawie upoważnień ustawowych radzie miejskiej przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy (miasta). W świetle art. 87 ust. 2 Konstytucji RP, akty prawa miejscowego stanowią źródła prawa powszechnie obowiązującego na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Według art. 94 Konstytucji RP, akty prawa miejscowego mogą być stanowione przez organy samorządu terytorialnego oraz organy administracji rządowej na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie. Ponadto unormowana w art. 7 Konstytucji RP zasada praworządności w związku z art. 94 Konstytucji RP wymaga, żeby materia regulowana wydanym aktem normatywnym wynikała z upoważnienia ustawowego i nie przekraczała zakresu tego upoważnienia. Oznacza to, że każde unormowanie wykraczające poza udzielone upoważnienie jest naruszeniem normy upoważniającej, a więc stanowi naruszenie konstytucyjnych warunków legalności aktu prawa miejscowego wydanego na podstawie upoważnienia ustawowego. Należy podkreślić, że zgodnie z art. 94 Konstytucji RP regulacje zawarte w akcie prawa miejscowego mają na celu jedynie "uzupełnienie" przepisów powszechnie obowiązujących rangi ustawowej, kształtujących prawa i obowiązki ich adresatów, a więc nie są wydawane w celu wykonania ustawy, tak jak rozporządzenie w rozumieniu art. 92 Konstytucji RP (por. wyrok NSA z dnia 7 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OSK 170/10, Lex nr 597353). Uchwała nie powinna zatem powtarzać przepisów ustawowych, jak też nie może zawierać postanowień sprzecznych z ustawą (por. wyroki NSA z dnia 1 października 2008 r., sygn. akt II OSK 955/08, z dnia 30 września 2009 r., sygn. akt II OSK 1077/09, z dnia 10 listopada 2009 r., sygn. akt II OSK 1256/09, z dnia 7 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OSK 170/10, dostępne cbois.nsa.gov.pl). Innymi słowy, stanowione przez organy jednostek samorządu terytorialnego akty prawa miejscowego powinny regulować kwestie wynikające z delegacji ustawowej w taki sposób, by przyjęte w oparciu o nią normy uzupełniały przepisy powszechnie obowiązujące. Ustawodawca, formułując określoną delegację do wydania aktu wykonawczego, przekazuje upoważnienie do uregulowania wyłącznie kwestii nie objętych dotąd żadną normą o charakterze powszechnie obowiązującym, w celu ukształtowania stanu prawnego uwzględniającego m.in. specyfikę, możliwości i potrzeby środowiska, do którego właściwy akt jest skierowany. Z istoty aktu prawa miejscowego wynika niedopuszczalność takiego działania organu realizującego delegację ustawową, które polega na powtarzaniu, bądź modyfikacji wiążących go norm o charakterze powszechnie obowiązującym. Nie oznacza to jednak, że zawsze i każde powtórzenie przepisów ustawowych w akcie prawa miejscowego będzie automatycznie uznane za istotne naruszenie prawa. Powtarzanie przepisów ustawowych, co do zasady narusza prawo jednak nie bez znaczenia przy tym pozostaje liczba tych powtórzeń, a zwłaszcza charakter powtórzonych przepisów prawa oraz ich istota. W orzecznictwie sądów administracyjnych sformułowany został pogląd o możliwości powtórzenia in extenso zapisów ustawowych w akcie prawa miejscowego, jednak zastrzeżeniem, że powtórzenie to nastąpiłoby z jednoczesnym powołaniem się na konkretny, powtarzany przepis ustawy (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 15 marca 2007 r., sygn. akt II SA/Wr 745/06). Z treści art. 91 ust. 1 i 4 u.s.g. wynika, że przesłanką stwierdzenia nieważności uchwały organu gminy jest istotna sprzeczność z prawem. Na podstawie argumentacji a contrario do postanowień art. 91 ust. 4 tej ustawy, stanowiącego, że w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały ograniczając się do wskazania, że uchwałę wydano z naruszeniem prawa, należy przyjąć, że każde "istotne naruszenie prawa" uchwałą organu gminy oznacza jej nieważność (por. T. Woś [w:] T. Woś., H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska - "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wyd. LexisNexis, Warszawa 2012 r., s. 761-762). Pojęcie "istotne naruszenie prawa" nie zostało zdefiniowane w żadnej z ustaw samorządowych, podobnie pojęcie "sprzeczność z prawem". W literaturze wypracowano pogląd, aprobowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że do istotnych wad, prowadzących do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym, zalicza się m.in. naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał. Sprzeczność z prawem uchwały organu jednostki samorządu terytorialnego istnieje w sytuacji, gdy doszło do jej wydania z naruszeniem przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego przez wadliwą ich wykładnię, jak i z naruszeniem przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał (por. M. Stahl, Z. Kmieciak "Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego - w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny", Samorząd Terytorialny 2001 r., z. 1-2, s. 101-102). Materialnoprawną podstawę podjęcia zaskarżonej uchwały stanowił art. 40 ust. 8 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 2068 ze zm.), dalej u.d.p., w brzmieniu obowiązującym na dzień podjęcia zaskarżonej uchwały. Zgodnie z powołanym przepisem, organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, w drodze uchwały, ustala dla dróg, których zarządcą jest jednostka samorządu terytorialnego, wysokość stawek opłaty za zajęcie 1 m² pasa drogowego. Stawki opłaty, o których mowa w ust. 4 i 6, nie mogą przekroczyć 10 zł za jeden dzień zajmowania pasa drogowego, a stawka opłaty, o której mowa w ust. 5, nie może przekroczyć 200 zł, z tym że w odniesieniu do obiektów i urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej stawki opłaty, o których mowa w ust. 4 i 6, nie mogą przekroczyć 0,20 zł za jeden dzień zajmowania pasa drogowego, a stawka opłaty, o której mowa w ust. 5, nie może przekroczyć 20 zł. Stosownie natomiast do treści art. 40 ust. 4 u.d.p., opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu, o którym mowa w ust. 2 pkt 1 i 4, (tj. prowadzenia robót w pasie drogowym oraz zajęcia pasa drogowego na prawach wyłączności w celach innych niż wymienione w pkt 1-3) ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych zajętej powierzchni pasa drogowego, stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego i liczby dni zajmowania pasa drogowego, przy czym zajęcie pasa drogowego przez okres krótszy niż 24 godziny jest traktowane jak zajęcie pasa drogowego przez 1 dzień. Opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu, o którym mowa w ust. 2 pkt 2 (tj. umieszczania w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego), ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy urządzenia i stawki opłaty za zajęcie 1 m² pasa drogowego pobieranej za każdy rok umieszczenia urządzenia w pasie drogowym, przy czym za umieszczenie urządzenia w pasie drogowym lub na drogowym obiekcie inżynierskim przez okres krótszy niż rok opłata obliczana jest proporcjonalnie do liczby dni umieszczenia urządzenia w pasie drogowym lub na drogowym obiekcie inżynierskim (art. 40 ust. 5 u.d.p.). Z kolei opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu, o którym mowa w ust. 2 pkt 3, (tj. umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam) ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy obiektu budowlanego albo powierzchni reklamy, liczby dni zajmowania pasa drogowego i stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego (art. 40 ust. 6 u.d.p.). W myśl art. 40 ust. 9 u.d.p., przy ustalaniu stawek, o których mowa w ust. 7 i 8, uwzględnia się: 1) kategorię drogi, której pas drogowy zostaje zajęty; 2) rodzaj elementu zajętego pasa drogowego; 3) procentową wielkość zajmowanej szerokości jezdni; 4) rodzaj zajęcia pasa drogowego; 5) rodzaj urządzenia lub obiektu budowlanego umieszczonego w pasie drogowym. Sąd podzielił pierwszy z zarzutów postawionych w skardze przez Prokuratora, że w § 2 ust. 1, § 3 ust. 1 i w § 4 ust. 1 zaskarżonej uchwały, rada miejska zawarła odesłania do jednostek redakcyjnych § 1 uchwały, tj. w § 2 ust. 1 do § 1 pkt 1 i 4, w § 3 ust. 1 do § 1 pkt 2 i w § 4 ust. 1 do § 1 pkt 3, których § 1 przedmiotowej uchwały nie zawiera. Słusznie zwrócił uwagę Prokurator, że organ administracji publicznej odwołał się do przepisów nieistniejących zarówno w przedmiotowej uchwale, jak i w samej ustawie upoważniającej naruszając tym samym art. 2 Konstytucji PR oraz § 2, 4, 5, 6 i 158 ust. 1-7 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 283). Należy podkreślić, że z zasady demokratycznego państwa prawnego wywodzone są również zasady prawidłowej (przyzwoitej) legislacji, które nakazują, aby przepisy formułowane były w sposób poprawny, jasny i precyzyjny. Istotne znaczenie ma m.in. określony w § 6 "Zasad techniki prawodawczej" nakaz takiego redagowania przepisów, aby dokładnie i w sposób zrozumiały dla adresatów zawartych w nich norm wyrażały intencje prawodawcy. Innymi słowy, każdy przepis winna cechować precyzja, komunikatywność oraz wynikająca z nich adekwatność wypowiedzi do zamiaru prawodawcy (por. M. Zieliński [w:] S. Wronkowska, M. Zieliński, Komentarz do zasad techniki prawodawczej, Warszawa 2021, uwagi do § 6). Potwierdza to utrwalone orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego w świetle którego stanowienie przepisów niejasnych i wieloznacznych narusza konstytucyjną zasadę określoności regulacji prawnych, wywodzoną z klauzuli demokratycznego państwa prawnego zawartą w art. 2 Konstytucji RP (por. I. Wróblewska, Zasada państwa prawnego w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego RP, Toruń 2010, s. 75). Dotyczy to także przepisów prawa miejscowego (por. m.in. wyroki WSA w Poznaniu z 26 marca 2016 r., sygn. akt IV SA/Po 62/16, z 21 kwietnia 2022 r., sygn. akt IV SA/Po 170/22, wyrok NSA z 17 listopada 2015 r., sygn. akt II OSK 618/14). Należy zatem podkreślić, że to na prawodawcy ciąży obowiązek tworzenia przepisów prawa (także przepisów prawa miejscowego) możliwie najbardziej określonych w danym wypadku, zarówno pod względem ich treści, jak i formy. Na oba wymiary określoności prawa składają się kryteria, które były wielokrotnie wskazywane w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, a mianowicie: precyzyjność regulacji prawnej, jasność przepisu oraz jego legislacyjna poprawność. Precyzyjność przepisu przejawia się w konkretności regulacji praw i obowiązków tak, aby ich treść była oczywista i pozwalała na ich wyegzekwowanie. Z kolei wymóg jasności oznacza nakaz tworzenia przepisów zrozumiałych dla ich adresatów, którzy od racjonalnego prawodawcy mają prawo oczekiwać stanowienia norm niebudzących wątpliwości co do nakładanych obowiązków lub przyznawanych praw. Zdaniem sądu trafny jest również drugi zarzut postawiony w skardze dotyczący przekroczenia w § 3 ust. 1 zaskarżonej uchwały delegacji ustawowej wynikającej z art. 40 ust. 5 w zw. z ust. 8 u.d.p. i dokonanie przez radę miejską nieuprawnionej modyfikacji sposobu naliczania opłaty rocznej za zajęcie pasa drogowego. Zestawienie przepisu ustawowego z powołaną wyżej regulacją zawartą w § 3 ust. 1 zaskarżonej uchwały wskazuje, że rada miejska posłużyła się pojęciem "pełnego roku kalendarzowego", które nie jest tożsame z pojęciem "roku", którym posługuje się ustawodawca. W konsekwencji doszło więc do nieuprawnionego użycia w zakwestionowanym przepisie zaskarżonej uchwały sformułowania "pełny rok kalendarzowy", stanowiącego modyfikację treści ustawowego uregulowania "rok" jako okresu pobierania opłaty, określonego w art. 40 ust. 5 u.d.p. W ocenie sądu uchybienie to stanowi istotne naruszenie prawa przez organ stanowiący gminy. polegające na użyciu parametru spoza ustawy upoważniającej, tj. " pełnego roku kalendarzowego" w miejsce "roku" a także zdefiniowanie roku jako "pełnego roku kalendarzowego". Ustawa o drogach publicznych w zakresie, w jakim przekazała uprawnienia do tworzenia prawa organom stanowiącym samorządu terytorialnego nie posługuje się "pełnym rokiem kalendarzowym" jako jednostką miary czasu. Funkcjonujące w ustawie jednostki to: "rok", "dzień" i "24 godziny", co wynika wprost z cyt. powyżej art. 40 ust. 5 oraz ust. 4 i 6 u.d.p. Rada miejska formułując § 3 ust. 1 zaskarżonej uchwały dokonała więc modyfikacji normy ustawowej i wyszła poza zakres upoważnienia ustawowego, tj. art. 40 ust. 8 u.d.p., definiując "rok" jako "pełny rok kalendarzowy". Ponadto w kwestionowanym § 3 pkt 1 i 2 zaskarżonej uchwały, jako kryterium różnicujące wysokość stawki rada miejska wskazała położenie zajęcia pasa drogowego w obszarze zabudowanym lub poza nim ustalając dla każdego z nich odmienną stawkę. Zdaniem sądu powyższa regulacja odwołuje się do kryteriów ustalania stawek za zajęcie pasa drogowego nieprzewidzianych art. 40 ust. 9 u.d.p., ponieważ przepis ten nie przewiduje, w ramach zawartego w nim zamkniętego katalogu, aby takim kryterium był charakter obszaru, na którym zajmowany pas drogowy jest zlokalizowany. Słuszny jest zatem wniosek Prokuratora, który sąd w pełni podziela, że rada miejska przekroczyła upoważnienie ustawowe, co faktycznie stanowi istotne naruszenie prawa, tj. art. 40 ust. 9 u.d.p. Rada miejska nie jest bowiem uprawniona do tego, aby w uchwale stosować zasady i kryteria, które nie wynikają wprost z delegacji ustawowej. Przekroczenie norm kompetencyjnych zawartych w ustawie, jak i nieprecyzyjne skonstruowanie (modyfikowanie) przepisu ustawowego powodujące daleko idące problemy z jego wykładnią, stanowią istotne naruszenie prawa, będące podstawą dla stwierdzenia nieważności uchwały w zaskarżonej części. Każdy przepis powinna cechować precyzja i adekwatność wypowiedzi prawodawcy do jego zamiaru. Powyższe rozważania należy również w pełni odnieść do § 3 ust. 2 oraz § 4 ust. 1 pkt 1 i 2 zaskarżonej uchwały. Sąd podzielił także zarzut Prokuratora odnoszący do § 4 zaskarżonej uchwały. W przepisie tym rada miejska ustaliła stawki opłat za zajęcie pasa drogowego przez obiekty wymienione w art. 40 ust. 2 pkt 3 u.d.p. Sposób natomiast obliczania opłat za zajęcie pasa drogowego w celu, o którym mowa w ust. 2 pkt 3 (tj. (umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam) uregulowany został w art. 40 ust. 6 u.d.p. Należy w tym miejscu przypomnieć, że zgodnie z tym przepisem opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu, o którym mowa w ust. 2 pkt 3 tej ustawy, ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy obiektu budowlanego albo powierzchni reklamy, liczby dni zajmowania pasa drogowego i stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego. Z treści przytoczonego przepisu wynika więc jednoznacznie, że powierzchnia zajętego pasa drogowego, jako składnika opłaty, określana jest według dwóch parametrów, tj. zajęcia przez powierzchnię rzutu poziomego obiektu albo zajęcia przez powierzchnię w odniesieniu do reklamy. Stosując w art. 40 ust. 6 u.d.p. spójnik "albo" (tzw. alternatywę rozłączną) ustawodawca przesądził jednocześnie, że w odniesieniu do reklam, zajmowana przez nie powierzchnia pasa drogowego nie może być określana za pomocą powierzchni ich rzutu poziomego. W § 4 ust. 3 zaskarżonej uchwały rada miejska ustaliła, że przy obliczaniu opłaty za umieszczenie w pasie drogowym tymczasowego obiektu handlowego - stoiska użyty zostanie parametr powierzchni obiektu, a nie określony w ustawie parametr powierzchni rzutu poziomego obiektu na pas drogowy. W związku z powyższym należy stwierdzić, że rada miejska przekroczyła upoważnienie ustawowe wynikające z art. 40 ust. 8 w zw. z art. 40 ust. 6 u.d.p., ponieważ ponownie w sposób odmienny, niż uczynił to ustawodawca w art. 40 ust. 6 u.d.p ukształtowała sposób obliczania opłat za zajęcie pasa drogowego w celu, o którym mowa w art. 40 ust. 2 pkt 3 u.d.p. Modyfikując kwestie uregulowane w ustawie rada miejska wkroczyła w zakres działalności ustawodawcy, co stanowi naruszenie zarówno norm ustrojonych, jak i materialnych, które musi zostać ocenione jako istotne i w konsekwencji wymaga stwierdzenia nieważności zakwestionowanego przepisu. Sąd podzielił także zarzuty Prokuratora dotyczące § 7 zaskarżonej uchwały. Sformułowanie zawarte w § 7 zaskarżonej uchwały, w którym określono, że uchwała wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Łódzkiego z mocą obowiązującą od 25 stycznia 2020 r. oznacza, że można mieć wątpliwości co do daty wejścia w życie tego aktu. Wątpliwości dotyczą tego, czy akt prawa miejscowego wszedł w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, czyli 3 marca 2020 r. (uchwała została opublikowana z Dzienniku Urzędowym Województwa Łódzkiego z 17 lutego 2016 r. pod poz. 1068), czy też 25 stycznia 2020 r. Jak wskazuje się w orzecznictwie wejście w życie i uzyskanie mocy obowiązującej przez akt prawny są zdarzeniami tożsamymi. Wejście w życie przepisu oznacza, że uzyskuje on moc prawną i w konsekwencji ma zastosowanie do określonych zdarzeń i stosunków. Akt prawny (przepis) nie może bowiem wejść w życie bez uzyskania przez niego mocy obowiązującej, a uzyskanie mocy obowiązującej oznacza jego wejście w życie (por. uchwała Sądu Najwyższego z 24 maja 1996 r., sygn. I PZP 12/96, OSNP/1197/1/08). Skoro zatem w § 7 uchwały zawarto dwie różne daty, to przepis ten jest niewątpliwie wewnętrznie sprzeczny, co jest istotnym naruszeniem prawa w przedstawionym wyżej ujęciu i skutkuje konicznością stwierdzenia nieważności. Zdaniem sądu, wbrew stanowisku rady miejskiej przedstawionemu w odpowiedzi na skargę taka regulacja jest nie do pogodzenia z zasadami demokratycznego państwa prawa. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 1461), akty normatywne, zawierające przepisy powszechnie obowiązujące, ogłaszane w dziennikach urzędowych wchodzą w życie po upływie czternastu dni od dna ich ogłoszenia, chyba że dany akt normatywny określi termin dłuższy. Jak stanowi jednocześnie ust. 2 tego przepisu, w uzasadnionych przypadkach akty normatywne mogą wchodzić w życie w terminie krótszym niż czternaście dni, a jeżeli ważny interes prawny państwa wymaga natychmiastowego wejścia w życie aktu normatywnego i zasady demokratycznego państwa prawnego nie stoją temu na przeszkodzie, dniem wejścia w życie może być dzień ogłoszenia tego aktu w dzienniku urzędowym. Natomiast art. 5 stanowi, że przepisy art. 4 nie wyłączają możliwości nadania aktowi normatywnemu wstecznej mocy obowiązującej, jeżeli zasady demokratycznego państwa prawnego nie stoją temu na przeszkodzie. Nie ulega wątpliwości, że § 7 kwestionowanej uchwały pozostaje w sprzeczności z ww. przepisami. W myśl art. 88 ust. 1 Konstytucji RP warunkiem wejścia w życie ustaw, rozporządzeń oraz aktów prawa miejscowego jest ich ogłoszenie. Zasady i tryb ogłaszania aktów normatywnych określa cyt. ustawa z 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych aktów prawnych. Powtórzeniem zapisu konstytucyjnego jest art. 42 u.s.g., zgodnie z którym zasady i tryb ogłaszania aktów prawa miejscowego określa przytaczana wyżej ustawa o ogłaszaniu aktów normatywnych i innych aktów prawnych, a w szczególności treść cyt. powyżej art. 4 ust. 1 wymienionej ustawy. Biorąc powyższe pod uwagę sąd podziela w całości argumentację przedstawioną w skardze, że § 7 kwestionowanej uchwały zawiera nie tylko wewnętrzną sprzeczność, ale narusza także art. 4 ust. 1 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i innych aktów prawnych. Data wejścia w życia aktu prawa miejscowego nie może budzić wątpliwości, czy też wprowadzać w błąd, godząc jednocześnie w wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP zasadę demokratycznego państwa prawnego (por. m.in. wyrok NSA z 27 listopada 2019 r., sygn. akt II FSK 1271/19, wyroki WSA w Łodzi z 26 stycznia 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 987/21, z 30 czerwca 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 218/22, z 13 grudnia 2017 r., sygn. I SA/Łd 968/17, z 18 sierpnia 2020 r. sygn. I SA/Łd 89/20, z 6 sierpnia 2020 r. sygn. I SA/Łd 150/20, z 17 września 2020 r. sygn. VII SA/Wa 715/20, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Reasumując powyższe rozważania należy podkreślić, że zaskarżona uchwała stanowi akt prawa miejscowego, a więc akt wydawany na podstawie i w granicach upoważnienia ustawowego (art. 94 Konstytucji RP, art. 40 ust. 1 w zw. z art. 41 ust. 1 u.s.g.). Oznacza to, że Rada Gminy Sieradz uchwalając objętą skargą uchwałę i określając szczegółowe regulacje omawianego aktu prawa miejscowego nie mogła wykraczać poza granice upoważnienia określone w art. 34a ust. 2 ustawy – Prawo przewozowe. Z treści art. 94 Konstytucji RP wynika, bowiem, że każdy akt prawa miejscowego winien być oparty na ustawie upoważniającej i nie przekraczać zakresu upoważnienia. Należy zaakcentować, że akty prawa miejscowego, jako źródło powszechnie obowiązującego prawa o ograniczonym zasięgu terytorialnym (art. 87 ust. 2 Konstytucji RP) zajmują określone miejsce w systemie źródeł prawa, który zbudowany jest hierarchicznie. Wszystkie więc akty normatywne niższego rzędu, winny być zgodne z aktami normatywnymi wyższego rzędu. Takimi aktami niższego rzędu są akty prawa miejscowego w stosunku do ustaw jako aktów wyższego rzędu. W konsekwencji więc, organ realizujący ustawową normę kompetencyjną w zakresie tworzenia aktu prawa miejscowego zobligowany jest do podjęcia tego aktu w granicach upoważnienia zawartego w ustawie i zgodnie z treścią ustawy. Obliguje do tego także konstytucyjna zasada praworządności określona w art. 7 Konstytucji RP w świetle, której organy władzy publicznej zobowiązane są działać w granicach i na podstawie prawa. Każda norma kompetencyjna musi być zatem tak realizowana, aby nie naruszała przepisów ustawy i uwzględniała treść delegacji ustawowej. Podstawowymi dyrektywami wykładni norm o charakterze kompetencyjnym są: zakaz domniemania kompetencji, powinność interpretowania normy upoważniającej w sposób ścisły i literalny oraz zakaz dokonywania wykładni rozszerzającej przepisów kompetencyjnych i wyprowadzania kompetencji w drodze analogii. W świetle powyższego za niezgodne z normą upoważniającą, należy uznać wszelkie odstępstwa w akcie prawa miejscowego od granic upoważnienia ustawowego. Rada miejska nie ma zatem prawa do stanowienia aktów prawa miejscowego regulujących zagadnienia inne, niż wymienione w przepisie upoważniającym, ani też podejmowania regulacji w inny sposób niż wskazany przez ustawodawcę, gdyż oznaczałoby to wykroczenie poza zakres delegacji ustawowej. Odnieść to należy zarówno do zakresu spraw, które mają być objęte aktem wydanym na podstawie normy upoważniającej, ale także do kwestii związanych z zakazem obejmowania, zastępowania, czy też zmieniania nim materii ustawowej i zamieszczania w nim przepisów sprzecznych z ustawą (jak też z innymi aktami wyższego rzędu). Powyższa konstatacja wynika tak z istoty upoważnienia ustawowego, jak i z prawa adresatów norm prawnych do dobrej legislacji. W świetle powyższych kryteriów oceny legalności zaskarżonej uchwały Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości. Sąd podkreśla przy tym, że nie wystąpiły okoliczności uzasadniające umorzenie zainicjowanego skargą postępowania sądowoadministracyjnego z uwagi na wyeliminowanie z obrotu prawnego kwestionowanej uchwały na skutek podjęcia przez Radę Miejską w Warcie 24 marca 2020 r. uchwały Nr XVIII/113/2020 w sprawie ustalenia wysokości stawek opłat z tytułu zajęcia pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg dla dróg gminnych na terenie Gminy Warta, która weszła w życie 5 maja 2020 r. Skutki prawne uchylenia aktu i stwierdzenia jego nieważności są odmienne. Stwierdzenie nieważności aktu prawa miejscowego wywołuje skutek ex tunc, a więc od momentu podjęcia uchwały, wobec której stwierdzono nieważność. Natomiast uchylenie, zmiana, czy wygaśnięcie stwierdzone w danym akcie nie wywołuje wstecznego skutku tylko skutek ex nunc (na przyszłość). Zatem zmiana lub też uchylenie uchwały podjętej przez organ jednostki samorządu terytorialnego w sprawie z zakresu administracji publicznej nie czyni zbędnym wydania przez sąd administracyjny wyroku, jeżeli zaskarżona uchwała może być stosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego jej uchylenie lub zmianę. W uchwale z dnia 14 lutego 1994 r., sygn. akt K 10/93, Trybunał Konstytucyjny stanął na stanowisku, że "przepis obowiązuje w danym systemie prawa, jeśli można go zastosować do sytuacji z przeszłości, teraźniejszości lub przyszłości". Tak więc uchylenie zaskarżonej uchwały, bądź jej poszczególnych zapisów przez organ, który ją podjął, czy też utrata jej mocy obowiązującej przed wydaniem wyroku nie czyni bezprzedmiotowym rozpoznania skargi na tę uchwałę. Sprawa została rozpoznana przez sąd na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym bez przeprowadzenia rozprawy i udziału stron, stosownie do treści art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może zostać rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W trybie uproszczonym Sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). a.l.