III SA/Łd 48/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.) Asesor WSA Ewa Alberciak Protokolant referendarz sądowy Leszek Foryś po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2007 roku sprawy ze skargi J. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1/ oddala skargę; 2/ przyznaje adwokat E. W.-Ł., prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy [...], kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, zawierającą podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącej oraz kwotę 17 (siedemnaście) złotych z tytułu opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa i nakazuje wypłacić powyższe kwoty adwokat E. W.-Ł. z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi; W dniu 9 lutego 2006 roku Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej w Ł. przy ul. S. 77/81 działając na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. Nr 14, poz. 88) wystąpił z wnioskiem o wymeldowanie J. S. wraz z dziećmi z miejsca pobytu stałego mieszczącego się w Ł. przy ul. S. 81. W uzasadnieniu wniosku Zarząd Wspólnoty wskazał, iż J. S. opuściła lokal wraz dziećmi bez dopełnienia obowiązku meldunkowego. Wskazano, iż obecnie budynek (lokal), w którym J. S. była zameldowana nie istnieje, a nie posiada ona tytułu prawnego do żadnego innego lokalu, który usytuowany jest na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. S. 77/81. Po rozpoznaniu wniosku, decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych orzekł o wymeldowaniu J. S. wraz z dziećmi z miejsca pobytu stałego mieszczącego się w Ł. przy ul. S. 81. Od powyższej decyzji odwołała się J. S. wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji i utrzymanie zameldowania w dotychczasowym miejscu pobytu. W uzasadnieniu wskazała, iż na terenie posesji przy ul. S. 81 w Ł. znajduje się kontener, z którego korzysta w sposób ciągły i w którym znajdują się meble, sprzęty gospodarstwa domowego i inne rzeczy codziennego użytku. Decyzją z dnia [...] Wojewoda [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji wskazując, że wyjaśnienia wymaga kwestia legitymacji procesowej Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej do występowania w charakterze strony w niniejszym postępowaniu i wyjaśnienie rozbieżności w numeracji działek, na których usytuowany jest budynek mieszkalny znajdujący się w Ł. przy ul. S. 77/81. Zobowiązano również organ I instancji do złożenia protokołu komorniczego z eksmisji J. S. z lokalu przy ul. S. 81 w Ł. W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. ponownie orzekł o wymeldowaniu J. S. wraz z dziećmi z lokalu położonego w Ł. przy ul. S. 81. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wykazała, iż działka, na której usytuowany był budynek, w którym pozostaje zameldowana J. S. obecnie należy do ogółu mieszkańców tworzących wspólnotę mieszkaniową. Na podstawie uchwały podjętej w dniu 9 grudnia 2005 roku przez właścicieli lokali znajdujących się na nieruchomości usytuowanej w Ł. przy ul. S. 77/81 ustalono, że Pani Ł. Ż. i Pan M. K. – reprezentujący wspólnotę mieszkaniową wchodzą w skład jej Zarządu. Niezależnie od przedstawionych okoliczności ustalono także, że od roku 2001 J. S. nie zamieszkiwała przy ul. S. 81 w Ł., a do dnia 20 maja 2005 roku mieszkała w Ł. przy ul. Z. 7 m 12, nie dopełniając jednak obowiązku meldunkowego. W wyniku orzeczonej eksmisji J. S. opuściła lokal znajdujący się przy ul. Z. i przeniosła się w rejon ul. S., gdzie na placu przylegającym do ul. S. 81 ustawiła blaszany kontener, który decyzją z dnia 21 kwietnia 2006 roku [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. nakazał rozebrać. Mając na uwadze ustalony w sprawie stan faktyczny organ I instancji uznał, iż istnieją podstawy do wymeldowania J. S, wraz z dziećmi z miejsca pobytu stałego mieszczącego się w Ł. przy ul. S. 81. Istotnym bowiem jest fakt, że budynek, w którym J. S. została zameldowana już nie istnieje, a twierdzenie, że opuszczenie budynku nastąpiło wbrew jej woli pozostaje w sprzeczności ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. W dniu 15 stycznia 2001 roku Komornik Sądu Rejonowego w Ł. dokonał czynności eksmisyjnych przenosząc J. S. do lokalu zastępczego znajdującego się przy ul. Z. 7 m 12 w Ł. Nakaz opuszczenia lokalu oraz przeprowadzona eksmisja przesądziła zatem zdaniem organu I instancji o trwałym opuszczeniu lokalu mieszczącego się w Ł. przy ul. S. 81, zwłaszcza że dalsze utrzymywanie zameldowania stanowiłoby ewidentną fikcję meldunkową. Od powyższej decyzji odwołała się J. S., wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji i utrzymanie zameldowania w dotychczasowym miejscu Podniosła zarzut nie wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności, na które szczególną uwagę zwrócił organ II instancji w decyzji z dnia [...] szczegółowo opisując okoliczności związane z opuszczeniem stałego miejsca zameldowania. Decyzją z dnia [...], nr [...] Wojewoda [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż podstawę materialnoprawną wymeldowania bez oświadczenia woli (zgłoszenia) osoby, na której ciąży ten obowiązek stanowi przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, zgodnie z którym organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Jedyną zatem przesłanką warunkującą wymeldowanie jest – opuszczenie lokalu. W rozpoznawanej sprawie bezspornym natomiast jest, że postanowieniem z dnia 3 lipca 1997 roku, sygn. akt III Ca 1039/96 Sąd Wojewódzki w Łodzi Wydział III Cywilny zniósł współwłasność posesji znajdującej się przy ul. S. 81 w Ł., nakazując J. S. opuszczenie spornej nieruchomości. Postanowieniem z dnia 25 września 2000 roku, sygn. akt II Co 27/00/2 Sąd Rejonowy dla Ł. Śródmieścia w Ł. – II Wydział Cywilny nadał klauzulę wykonalności postanowieniu Sądu Wojewódzkiego w Ł. Wydział III Cywilny z dnia 3 lipca 1997 roku, co stało się podstawą do podjęcia w dniu 15 stycznia 2001 roku przez Komornika Sądowego Rewiru VII przy Sądzie Rejonowym dla Ł. Śródmieścia w Ł. czynności eksmisji podczas której wszystkie rzeczy należące do J. S. zostały przeniesione do lokalu zastępczego mieszczącego się w Ł. przy ul. Z. 7 m 12, gdzie zamieszkiwała do dnia 20 maja 2005 roku. W dniu 20 maja 2005 roku J. S. przeniosła się w rejon ul. S., gdzie na placu przylegającym do ul. S. 81 ustawiła blaszany kontener podlegający rozbiórce stosownie do decyzji z dnia [...]. [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi. Wykonanie prawomocnego wyroku eksmisyjnego, które nastąpiło w drodze egzekucji spowodowało, iż zdaniem organu I instancji została spełniona przesłanka "opuszczenia lokalu", warunkująca wymeldowanie, o którym mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Podtrzymując argumentację organu I instancji organ odwoławczy podkreślił, iż zamieszkiwanie J. S. w blaszanym kontenerze ustawionym na terenie działki na której znajduje się nieruchomość mieszcząca się w Ł. przy ul. S. 81 nie może być traktowane jako miejsce zameldowania, w którym koncentrują się jej ważne życiowo sprawy, gdyż w chwili obecnej budynek położony na posesji przy ul. S. 81, w którym była zameldowana J. S. nie istnieje. Został wyburzony w roku 2001 w związku z budową nowego istniejącego już budynku mieszkalnego mieszczącego się w Ł. przy ul. S. oznaczonego nr 77/81. Zatem dalsze utrzymywanie zameldowania J. S. w lokalu, w którym nie przebywa, a co więcej w lokalu, który nie istnieje stanowiłoby ewidentną fikcję meldunkową. Niezależnie jednak od przedstawionych okoliczności organ odwoławczy wskazał, iż wydając zaskarżoną decyzję organ I instancji naruszył dyspozycję art. 10 k.p.a. nie zapewniając stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przez wydaniem decyzji. Zważywszy jednak na fakt, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwalał na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy organ odwoławczy uznał za zasadne naprawienie stwierdzonego uchybienia i na etapie postępowania odwoławczego wezwał skarżącą do zapoznania się i wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przywrócenie zagwarantowanego konstytucyjnie prawa własności, prawa do mieszkania i godnego życia. Wskazała, iż fakt, że została przez Wojewodę [...] utrzymującego w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. wymeldowana z miejsca pobytu stałego mieszczącego się w Ł. przy ul. S. 81 świadczy o tym, że organy orzekające w niniejszej sprawie nie zapoznały się ze zgromadzonym materiałem, a przede wszystkim okolicznościami towarzyszącymi pozbawieniu jej prawa własności i możliwości dziedziczenia. Wymeldowanie jej i jej nieletnich dzieci jest zdaniem skarżącej niezgodne z art. 7 i art. 32 pkt 1 Konstytucji RP. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest nie zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie lub inny akt z zakresu administracji publicznej wyłącznie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Ponadto, co należy podkreślić, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Rozpatrując skargę, w tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszały przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania administracyjnego w sposób wpływający na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mogłoby stanowić podstawę do jej uchylenia. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest skarga na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] o wymeldowaniu J. S. wraz z dziećmi z miejsca pobytu stałego mieszczącego się Ł. przy ul. S. 81. Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało na wniosek Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej w Ł. przy ul. S. 77/81, który w dniu 7 stycznia 2006 roku zwrócił się do Prezydenta Miasta Ł. z wnioskiem o wymeldowanie J. S. wraz z dziećmi z miejsca pobytu stałego mieszczącego się w Ł. przy ul. S. 81. W uzasadnieniu wniosku Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej wskazał, iż J. S. opuściła lokal wraz z dziećmi bez dopełnienia obowiązku meldunkowego, obecnie natomiast budynek (lokal), w którym J. S. była zameldowana nie istnieje i nie posiada ona tytułu prawnego do żadnego innego lokalu, który usytuowany jest na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. S. 77/81. W tym miejscu stwierdzić należy, iż Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej mógł być stroną postępowania o wymeldowanie J. S., gdyż część nieruchomości zarządzanej przez Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej mieści się przy ul. S. 81, a taki adres zameldowania posiadała skarżąca. Zgodnie z art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej żądał wymeldowania skarżącej, gdyż jego obowiązkiem zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali ( t.j. Dz. U.z 2000 r nr 29 poz. 335 ze zm ) jest kierowanie sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentowanie jej na zewnątrz, a w interesie wspólnoty nowego budynku leżało wymeldowanie skarżącej, która zameldowana była w nieistniejącym już budynku o takim samym numerze . Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 15 ust. 2 powołanej ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. Nr 14, poz. 88) zgodnie z którym organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwający ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Pobytem stałym w myśl art. 6 ust. 1 powołanej ustawy jest natomiast zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Warunkiem decydującym o wymeldowaniu danej osoby jest zatem jednoznaczne ustalenie przez organ administracji publicznej, czy dana osoba faktycznie opuściła miejsce pobytu bez wymeldowania i czy opuszczenie to miało charakter trwały i dobrowolny. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, iż przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu powołanego przepisu jest spełniona, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. O opuszczeniu miejsca pobytu można więc mówić, gdy dana osoba fizycznie nie przebywa w określonym lokalu i ma zamiar opuszczenia tego lokalu na stałe, a zamiar ten związany jest z założeniem w nowym miejscu ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może nastąpić w sposób wyraźny – poprzez złożenie stosownego oświadczenia, ale także w sposób dorozumiany – poprzez zachowanie, które w sposób niebudzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby skoncentrowania swojej aktywności życiowej w innym miejscu. Zgromadzony w toku niniejszego postępowania administracyjnego materiał dowodowy oraz trafna, spójna, logiczna i zgodna z doświadczeniem życiowym ocena tego materiału dokonana w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stanowiły w ocenie Sądu wystarczającą podstawę do wydania orzeczenia w przedmiocie wymeldowania skarżącej. . Bezspornym w rozpoznawanej sprawie jest bowiem fakt, iż postanowieniem z dnia 3 lipca 1997 roku, sygn. akt III Ca 1039/96 Sąd Wojewódzki w Ł. Wydział III Cywilny zniósł współwłasność posesji znajdującej się przy ul. Sierakowskiego 81 w Łodzi, nakazując skarżącej – J. S. opuszczenie spornej nieruchomości. Następnie postanowieniem z dnia 25 września 2000 roku, sygn. akt II Co 27/00/2 Sąd Rejonowy dla Ł. Śródmieścia w Ł. – II Wydział Cywilny nadał klauzulę wykonalności postanowieniu Sądu Wojewódzkiego w Ł., co stało się podstawą do przeprowadzenia w dniu 15 stycznia 2001 roku przez Komornika Sądowego Rewiru VII przy Sądzie Rejonowym dla Ł. Śródmieścia w Ł. czynności eksmisji skarżącej do lokalu zastępczego, gdzie zamieszkiwała do dnia 20 maja 2005 roku. Od dnia 20 maja 2005 roku skarżąca przeniosła się w rejon ul. S., gdzie na placu przylegającym do ul. S. 81 ustawiła blaszany kontener, który decyzją z dnia [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. nakazał rozebrać. Wykonanie prawomocnego wyroku orzekającego eksmisję skarżącej spowodowało, że została spełniona przesłanka "opuszczenia lokalu", warunkująca wymeldowanie, o którym mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Egzekucja wyroku orzekającego eksmisję z lokalu jest bowiem aktem równoznacznym z ustaniem pobytu w tym lokalu w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych i jeśli nawet po wykonaniu egzekucji eksmitowana osoba, tak jak w rozpoznawanej sprawie powróci na teren nieruchomości (lokalu), nie stanowi to jej pobytu z zamiarem stałego przybywania, będącego generalną przesłanką zameldowania. Podnieść także należy, że zamieszkiwanie skarżącej po orzeczeniu eksmisji w blaszanym kontenerze ustawionym na terenie działki przy ul. S. 81 nie może być traktowane jako miejsce zameldowania, w którym koncentrują się ważne życiowo sprawy skarżącej. W chwili obecnej dawny budynek położony na posesji przy ul. S. 81, w którym kiedyś była zameldowana J. S. nie istnieje, gdyż został wyburzony w roku 2001, a w tym miejscu istnieje już nowy budynek mieszkalny oznaczony nr 77/81, którego właścicielem jest wspólnota mieszkaniowa, a zarządcą – Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej . Zatem, jak słusznie zauważyły organy orzekające w niniejszej sprawie dalsze utrzymywanie zameldowania skarżącej w lokalu, w którym nie przebywa, a co więcej w lokalu, który nie istnieje, stanowiłoby ewidentną fikcję meldunkową. Wymeldowanie jest tylko i wyłącznie aktem rejestracji danych dotyczących ustania pobytu określonej osoby w dotychczasowym miejscu zamieszkania. Przy wymeldowaniu źródłem powinności organu administracji dokonania tej czynności jest sam fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu przez osobę podlegającą wymeldowaniu. W niniejszej sprawie na podstawie wyroku z dnia 3 lipca 1997 roku, (sygn. akt III Ca 1039/96) Sądu Wojewódzkiego w Ł. Wydział III Cywilny przeprowadzona została egzekucja w ramach której dokonano eksmisji skarżącej z lokalu mieszczącego się Ł. przy ul. S. 81, co jest równoznaczne z ustaniem pobytu w tym lokalu. Spełniona zatem została przesłanka "opuszczenia lokalu", warunkująca wymeldowanie, o którym mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Konkludując należy wskazać, iż zaskarżona decyzja, a tym samym poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie narusza przepisów prawa, a przytoczona argumentacja organu odwoławczego w pełni zasługuje na uwzględnienie. Podnoszone w skardze uchybienia nie stanowią naruszenia prawa materialnego ani naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji – art. 145 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W niniejszej sprawie nie zachodzą również przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji w myśl art. 145 § 1 pkt 2 powołanej ustawy. Odnosząc się do zarzutów skarżącej stwierdzić należy, iż są one nieuzasadnione. W sprawie o wymeldowanie ani organy administracyjne, ani sądy administracyjne nie rozstrzygają kwestii uprawnień właścicielskich. Sprawy tego rodzaju należą do kompetencji sądów powszechnych. Wymeldowanie jak wyżej wskazano jest jedynie aktem rejestracji danych dotyczących ustania pobytu w dotychczasowym miejscu zamieszkania. Zarzut naruszenia art. 7 i 32 pkt 1 Konstytucji RP jest zatem niezasadny. Pozostałe zarzuty nie mają wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono zaś stosownie do treści art. 250 powołanej ustawy w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c, § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). AŁ