III SA/Łd 48/25

Dnia 9 kwietnia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędziowie Sędzia WSA Anna Dębowska (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Kowalska, Protokolant st. asystent sędziego Anna Łuczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2025 roku sprawy ze skargi Wojewody Łódzkiego na uchwałę Rady Miejskiej w Zelowie z dnia 26 stycznia 2024 roku Nr LV/636/2024 w sprawie ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego dla strażaków ratowników i kandydatów na strażaków ratowników ochotniczych straży pożarnych działających na terenie Gminy Zelów 1. stwierdza nieważność § 2 zaskarżonej uchwały w zakresie słów "za każdą rozpoczętą godzinę udziału w szkoleniach lub ćwiczeniach, liczoną od zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej" oraz § 3 w zakresie słów "za każdą rozpoczętą godzinę udziału w szkoleniu, liczoną od zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej"; 2. zasądza od Gminy Zelów na rzecz skarżącego Wojewody Łódzkiego kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Rada Miejska w Zelowie podjęła 26 stycznia 2024 r., na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 i art. 40 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 40 ze zm.), zwanej dalej "u.s.g.", w związku z art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy z 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 194 ze zm.), zwanej dalej "u.o.s.p.", uchwałę nr LV/636/2024 w sprawie ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego dla strażaków ratowników i kandydatów na strażaków ratowników ochotniczych straży pożarnych działających na terenie Gminy Zelów. W § 1 uchwały ustalono ekwiwalent pieniężny za udział strażaków ratowników, będących członkami ochotniczych straży pożarnych działających na terenie Gminy Zelów, w działaniach ratowniczych, akcjach ratowniczych lub działaniach, o których mowa w art. 3 punkt 7 ustawy z 17 grudnia 2021 roku o ochotniczych strażach pożarnych, zwanej dalej ustawą, za każdą rozpoczętą godzinę liczoną od zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej lub gotowości do wyjazdu w celu realizowania zadań opisanych w art. 3 punkt 7 ustawy, bez względu na liczbę wyjazdów w ciągu jednej godziny, w wysokości 22,00 zł (słownie: dwadzieścia dwa zł 0/100). W § 2 uchwały ustalono wysokość ekwiwalentu pieniężnego dla strażaków ratowników ochotniczych straży pożarnych z terenu Gminy Zelów uczestniczących w szkoleniach lub ćwiczeniach, za każdą rozpoczętą godzinę udziału w szkoleniach lub ćwiczeniach, liczoną od zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej w wysokości 12,00 zł (słownie: dwanaście zł 0/100). W § 3 uchwały ustalono wysokość ekwiwalentu pieniężnego dla kandydatów na strażaków ratowników ochotniczych straży pożarnych działających na terenie gminy Zelów, o których mowa w art. 9 ust. 2 punkt 1 ustawy, za udział w szkoleniu, za każdą rozpoczętą godzinę udziału w szkoleniu, liczoną od zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej, w wysokości 12,00 zł (słownie: dwanaście zł 0/100). W § 4 uchwały określono, że traci moc uchwała Rady Miejskiej w Zelowie XXXV/415/2022 z 31 marca 2022 roku w sprawie ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego dla strażaków ratowników ochotniczych straży pożarnych z terenu Gminy Zelów za udział w działaniach ratowniczych, akcjach ratowniczych, szkoleniach lub ćwiczeniach (Dz. Urz. Woj. Łódzkiego z 2022 roku, poz. 2464 ). W § 5 uchwały jej wykonanie powierzono Burmistrzowi Zelowa. W § 6 zaś określono, że uchwała wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Łódzkiego. Skargę na powyższą uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł Wojewoda Łódzki zarzucając naruszenie art. 15 ust. 2 u.o.s.p. poprzez błędne uregulowanie mocą § 2 zaskarżonej uchwały sposobu naliczania ekwiwalentu pieniężnego dla strażaka ratownika ochotniczej straży pożarnej za udział w szkoleniu lub ćwiczeniu oraz poprzez błędne uregulowanie mocą § 3 zaskarżonej uchwały sposobu naliczania ekwiwalentu pieniężnego dla kandydatów na strażaków ratowników ochotniczych straży pożarnych za udział w szkoleniu. Wojewoda Łódzki wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w części dotyczącej § 2 w zakresie wyrazów "za każdą rozpoczętą godzinę udziału w szkoleniach lub ćwiczeniach, liczoną od zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej" oraz § 3 w zakresie wyrazów "liczoną od zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej", a także o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi Wojewoda Łódzki podniósł, że mając na uwadze treść art. 15 ust. 2 u.o.s.p. wysokość ekwiwalentu pieniężnego w przypadku uczestnictwa w działaniu ratowniczym, akcji ratowniczej, szkoleniu lub ćwiczeniu nalicza się za każdą rozpoczętą godzinę liczoną od zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej bez względu na liczbę wyjazdów w ciągu jednej godziny. Rada określiła sposób naliczania ekwiwalentu pieniężnego dla strażaków ratowników uczestniczących w szkoleniach lub ćwiczeniach wskazując, że "za każdą rozpoczętą godzinę udziału w szkoleniach lub ćwiczeniach liczoną od zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej". Regulacja taka stanowi modyfikację wskazanego przepisu ustawy, ponieważ pomija jego część w zakresie sposobu naliczania ekwiwalentu. Rada Miejska w Zelowie ustalając wysokość ekwiwalentu pieniężnego mogła tę regulację ograniczyć wyłącznie do wskazania wysokości ekwiwalentu pieniężnego tj. 15 zł, bowiem nie jest konieczne wskazywanie w uchwale sposobu naliczania ekwiwalentu pieniężnego. Sposób ten wprost wynika z ustawy. Skoro Rada chciała uregulować sposób naliczania ekwiwalentu pieniężnego, to powinna to zrobić zgodnie z brzmieniem art. 15 ust. 2 u.o.s.p., nie dokonując modyfikacji przepisu w tym zakresie. Zdaniem skarżącego, aby doprowadzić do zgodności z prawem dla zgodności w § 2 uchwały zasadne jest stwierdzenie nieważności wyrazów "za każdą rozpoczętą godzinę udziału w szkoleniach lub ćwiczeniach, liczoną od zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej". W § 3 zaskarżonej uchwały Rada określiła sposób naliczania ekwiwalentu pieniężnego dla kandydatów na strażaków "za każdą rozpoczętą godzinę udziału w szkoleniu, liczoną od zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej". Taka regulacja oznacza, że Rada dokonała modyfikacji przepisu ustawowego i określiła sposób naliczania ekwiwalentu sprzeczny z art. 15 ust. 2 u.o.s.p., który może prowadzić do wątpliwości interpretacyjnych co do treści postanowienia oraz intencji Rady Miejskiej w Zelowie. Postanowienie zawarte w § 3 zaskarżonej uchwały stanowi istotne naruszenie prawa. W odpowiedzi na skargę organ administracji wskazał, że uwzględnił skargę w całości, podejmując 23 grudnia 2024 r. uchwałę nr IX/105/2204 zmieniającą uchwałę w sprawie ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego dla strażaków ratowników oraz kandydatów na strażaków ratowników jednostek ochotniczych straży pożarnych z terenu Gminy Zelów, z której to uchwały wynika, że Rada Miejska w Zelowie wprowadziła zmiany zgodnie ze stanowiskiem Wojewody Łódzkiego zawartym w jego skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 3 § 1 pkt 5 i 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej zwanej "p.p.s.a.", w związku z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne właściwe są do kontroli zgodności z prawem aktów organów jednostek samorządu terytorialnego stanowiących przepisy prawa miejscowego, a także aktów organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, innych niż akty prawa miejscowego, podejmowanych w sprawach z zakresu administracji publicznej. Sądowa kontrola aktów prawa organów jednostek samorządu terytorialnego polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa, dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności. Badana jest zatem wyłącznie legalność aktu administracyjnego. Stosownie natomiast do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który nie miał w sprawie zastosowania. Wobec uregulowania zawartego w art. 147 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 3 § 3 pkt 5 i 6 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 3 pkt 5 i 6 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Przedmiotem kontroli sądu jest uchwała Rady Miejskiej w Zelowie z 26 stycznia 2024 r. w sprawie ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego dla strażaków ratowników i kandydatów na strażaków ratowników ochotniczych straży pożarnych działających na terenie Gminy Zelów. Podstawy do stwierdzenia nieważności aktu lub uchwały organu gminy wyznaczają przepisy ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. W myśl art. 91 ust. 1 u.s.g. uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Z kolei w myśl art. 91 § 4 u.s.g. nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia w przypadku tzw. nieistotnego naruszenia prawa, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa. Wyłączną przesłanką stwierdzenia nieważności uchwały organu gminy jest zatem jej sprzeczność z prawem w innym stopniu niż nieistotny. Wprowadzając sankcję nieważności, jako następstwo sprzeczności z prawem uchwały lub zarządzenia, ustawodawca nie określił rodzaju naruszenia prawa, które prowadziłoby do zastosowania takiej sankcji. W piśmiennictwie za "istotne" naruszenie prawa uznaje się uchybienie, prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Do nich zalicza się między innymi naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (por. M. Stahl, Z. Kmieciak, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny, Samorząd Terytorialny 2001, z. 1-2, s. 101-102). W judykaturze za istotne naruszenie prawa, będące podstawą do stwierdzenia nieważności aktu, uznaje się takiego rodzaju naruszenia prawa jak: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenie procedury podjęcia uchwały (por. wyroki NSA: z 11 lutego 1998 r., II SA/Wr 1459/97; z 8 lutego 1996 r., SA/Gd 327/95; z 6 listopada 2019 r., II OSK 2674/19). Stwierdzenie nieważności uchwały może nastąpić tylko wtedy, gdy uchwała pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawnym, co jest oczywiste i bezpośrednie oraz wynika wprost z treści tego przepisu. Z kolei naruszenia o charakterze nieistotnym są jedynie przesłanką do wskazania, że akt został wydany z naruszeniem prawa, ale nie stanowią przesłanki do stwierdzenia jego nieważności. Zaskarżona uchwała jest aktem prawa miejscowego. Zawiera normy generalne i abstrakcyjne, ponieważ nie jest adresowana do imiennie określonych osób, lecz do każdej osoby, która jest lub będzie w przyszłości strażakiem ratownikiem ochotniczej straży pożarnej oraz kandydatem na strażaka ratownika ochotniczej straży pożarnej, zaś jej abstrakcyjność wyraża się w możliwości wielokrotnego stosowania, przy wielu działaniach i akcjach ratowniczych, a także szkoleniach i ćwiczeniach. Zgodnie z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP akty prawa miejscowego są źródłami prawa powszechnie obowiązującego na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Stosownie do art. 94 Konstytucji RP organy samorządu terytorialnego ustanawiają akty prawa miejscowego na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie. Oznacza to, że regulacje zawarte w akcie prawa miejscowego mają na celu jedynie "uzupełnienie" przepisów powszechnie obowiązujących rangi ustawowej, kształtujących prawa i obowiązki ich adresatów. Za niedopuszczalne uznać należy zarówno pomijanie przez radę gminy materii przekazanej temu organowi do uregulowania na mocy delegacji ustawowej, jak również regulowanie raz jeszcze tego, co zostało już uregulowane w źródle prawa powszechnie obowiązującego, bądź modyfikowanie przepisu ustawowego przez akt wykonawczy niższego rzędu, co możliwe jest tylko w granicach wyraźnie przewidzianego upoważnienia ustawowego. Każde unormowanie wykraczające poza udzielone upoważnienie ustawowe należy uznać za naruszenie normy upoważniającej i zarazem naruszenie konstytucyjnych warunków legalności aktu prawa miejscowego wydanego na podstawie upoważnienia ustawowego. Tego rodzaju wykroczenie przez organ uchwałodawczy poza granice normy kompetencyjnej do wydawania aktu prawa miejscowego należy ocenić jako istotne naruszenie prawa, skutkujące nieważnością wadliwego przepisu prawa miejscowego. Podkreślić również należy, że w świetle 7 Konstytucji RP, który stanowi, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, zakazane jest domniemywanie kompetencji organu. Wskazany przepis nakazuje, by wszelkie działania organu władzy publicznej były oparte na wyraźnie określonej normie kompetencyjnej. Realizując kompetencję organ musi uwzględniać treść normy ustawowej. Odstąpienie od tej zasady z reguły stanowi istotne naruszenie prawa. Ponadto należy podkreślić, że normy upoważniające powinny być interpretowane w sposób ścisły, literalny. Zakazuje się dokonywania wykładni rozszerzającej przepisów kompetencyjnych oraz wyprowadzania kompetencji w drodze analogii (por. wyroki: WSA we Wrocławiu z 24 lutego 2010 r., IV SA/Wr 593/09; WSA w Olsztynie z 7 marca 2019 r., II SA/Ol 91/19). Jak zostało wskazane powyżej, zaskarżona uchwała jest aktem prawa miejscowego, a jej przepisy stanowią podstawę dla strażaków ratowników OSP oraz kandydatów na strażaków ratowników OSP do występowania względem gminy z roszczeniem o wypłatę ekwiwalentu w określonej wysokości, płatnego z jej budżetu. Nie jest zatem obojętne, w jaki sposób zostaną zredagowane przepisy omawianego aktu, w szczególności nie mogą one pozostawać w sprzeczności z normą kompetencyjną. Według Wojewody Łódzkiego § 2 zaskarżonej uchwały ustalający wysokość ekwiwalentu pieniężnego dla strażaków ratowników ochotniczych straży pożarnych z terenu Gminy Zelów uczestniczących w szkoleniach lub ćwiczeniach, za każdą rozpoczętą godzinę udziału w szkoleniach lub ćwiczeniach, liczoną od zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej w wysokości 12,00 zł (słownie: dwanaście zł 0/100) w zakresie słów: "za każdą rozpoczętą godzinę udziału w szkoleniach lub ćwiczeniach, liczoną od zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej" oraz § 3 zaskarżonej uchwały ustalający wysokość ekwiwalentu pieniężnego dla kandydatów na strażaków ratowników ochotniczych straży pożarnych działających na terenie gminy Zelów, o których mowa w art. 9 ust. 2 punkt 1 ustawy, za udział w szkoleniu, za każdą rozpoczętą godzinę udziału w szkoleniu, liczoną od zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej, w wysokości 12,00 zł (słownie: dwanaście zł 0/100) w zakresie słów: "liczoną od zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej" istotnie narusza prawo, tj. art. 15 ust. 2 u.o.s.p. Zgodnie z art. 15 ust. 2 u.o.s.p. wysokość ekwiwalentu pieniężnego ustala, nie rzadziej niż raz na 2 lata, właściwa rada gminy w drodze uchwały. Wysokość ekwiwalentu pieniężnego nie może przekraczać 1/175 przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego brutto, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" na podstawie art. 20 pkt 2 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1251 i 1429) przed dniem ustalenia ekwiwalentu pieniężnego. Ekwiwalent pieniężny nalicza się za każdą rozpoczętą godzinę liczoną od zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej lub gotowości do wyjazdu w celu realizowania zadań, o których mowa w art. 3 pkt 7, bez względu na liczbę wyjazdów w ciągu jednej godziny, a w przypadku kandydata na strażaka ratownika OSP – za każdą rozpoczętą godzinę szkolenia. Ekwiwalent pieniężny jest wypłacany z budżetu właściwej gminy. Przyjęte w § 2 zaskarżonej uchwały sformułowanie "za każdą rozpoczętą godzinę udziału w szkoleniach lub ćwiczeniach, liczoną od zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej" stanowi modyfikację treści przepisu art. 15 ust. 2 u.o.s.p Nie budzi wątpliwości, że zaskarżony § 2 uchwały w tym zakresie pozostaje w wyraźnej sprzeczności z zakresem regulacji przekazanej radom gmin (miast) na podstawie ustawy o ochotniczych strażach pożarnych (ustawy kompetencyjnej), zmieniając (modyfikując) wprowadzoną omówionym przepisem zasadę. Zaskarżony § 2 uchwały odmiennie bowiem reguluje sposób naliczania ekwiwalentu, a mianowicie "za każdą rozpoczętą godzinę udziału w szkoleniach lub ćwiczeniach, liczoną od zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej", a nie "za każdą rozpoczętą godzinę liczoną od zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej lub gotowości do wyjazdu w celu realizowania zadań, o których mowa w art. 3 pkt 7, bez względu na liczbę wyjazdów w ciągu jednej godziny, a w przypadku kandydata na strażaka ratownika OSP – za każdą rozpoczętą godzinę szkolenia", jak stanowi ustawa. Zaskarżony § 3 uchwały również modyfikuje określony w powołanym art. 15 ust. 2 u.o.s.p. sposób naliczania ekwiwalent dla kandydatów na strażaków ratowników ochotniczych straży pożarnych działających na terenie gminy Zelów, o których mowa w art. 9 ust. 2 pkt 1 u.o.s.p., za udział w szkoleniu stanowiąc, że jest on naliczany "za każdą rozpoczętą godzinę udziału w szkoleniu, liczoną od zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej. Przepis art. 15 ust. 2 u.o.s.p. określa natomiast jedynie, że ekwiwalent ten jest naliczany w przypadku kandydata na strażaka ratownika OSP – za każdą rozpoczętą godzinę szkolenia. Należy podkreślić, że uchwała podjęta na podstawie art. 15 ust. 2 u.o.s.p. nie określa konkretnej kwoty ekwiwalentu, jaką otrzymuje strażak ratownik OSP w związku z uczestnictwem w szkoleniu lub ćwiczeniu oraz kandydat na strażaka ratownika OSP za udział w szkoleniu. Wysokość tej kwoty uzależniona jest od liczonego w godzinach przedziału czasu, jaki strażak ratownik OSP poświęcił na uczestnictwo szkoleniu lub ćwiczeniu, zaś kandydat na strażaka ratownika OSP za udział w szkoleniu. Artykuł 15 ust. 2 u.o.s.p. zastrzega expressis verbis, że wysokość ekwiwalentu nalicza się w przypadku strażaka ratownika OSP "za każdą rozpoczętą godzinę liczoną od zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej", zaś w przypadku kandydata na strażaka ratownika OSP "za każdą rozpoczętą godzinę szkolenia". Posługując się terminologią przyjętą przez ustawodawcę należy zatem odróżnić "ustalenie wysokości ekwiwalentu" od "naliczenia wysokości ekwiwalentu". Ustalenie wysokości ekwiwalentu należy do rady gminy, która w podjętej na podstawie art. 15 ust. 2 u.o.s.p. uchwale ma obowiązek określić kwotową wysokość stawki za każdą rozpoczętą godzinę uczestnictwa strażaka ratownika OSP w działaniu ratowniczym (por. wyrok NSA z 13 września 2023 r., III OSK 2588/22). Tymczasem w treści zaskarżonej uchwały organ uregulował nie tylko wysokość ekwiwalentu dla strażaków ratowników OSP za udział w szkoleniu lub ćwiczeniu, do czego był uprawniony i zobowiązany, ale odmiennie określił sposób jego naliczania "za każdą rozpoczętą godzinę udziału w szkoleniach lub ćwiczeniach, liczoną od zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej". Odmiennie też określił sposób naliczania ekwiwalentu dla kandydatów na strażaków ratowników OSP za udział w szkoleniu – "za każdą rozpoczętą godzinę udziału w szkoleniu, liczoną od zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej", co stoi w wyraźnej sprzeczności z zakresem regulacji przekazanej radom gmin na podstawie ustawy o ochotniczych strażach pożarnych, zmieniając zasadę wprowadzoną w art. 15 ust. 2 u.o.s.p. Prawidłowa wykładnia art. 15 ust. 2 u.o.s.p. powinna prowadzić do wniosku, że wyłączną w tym zakresie kompetencją rady gminy jest jedynie ustalenie samej wysokości (kwoty) ekwiwalentu przez wskazanie jego stawki godzinowej. To ustawa o ochotniczych strażach pożarnych określa sposób obliczania należnego ekwiwalentu. Podejmując akty prawa miejscowego w oparciu o normę ustawową organ stanowiący musi ściśle uwzględniać wytyczne zawarte w upoważnieniu. Odstąpienie od tej zasady narusza związek formalny i materialny między tym aktem a ustawą, co – jak już wyżej wskazano – z reguły stanowi istotne naruszenie prawa. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że zmiana lub uchylenie uchwały będącej aktem prawa miejscowego, a w konsekwencji tego utrata mocy obowiązującej, nie czyni bezprzedmiotowym rozpoznania wniesionej skargi i nie uzasadnia umorzenia postępowania sądowego na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Przy ocenie zgodności z prawem uchwały należy bowiem wziąć pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie jej podejmowania. W orzecznictwie wielokrotnie wskazywano, że zmiana lub uchylenie uchwały podjętej przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej nie czyni zbędnym wydania przez sąd wyroku, jeżeli zaskarżona uchwała mogła być stosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego jej uchylenie lub zmianę (por. uchwałę Trybunału Konstytucyjnego z 14 września 1994 r., W 5/94, a także wyroki NSA: z 4 sierpnia 2005 r., OSK 1290/04; z 27 września 2007 r., II OSK 1046/07; z 1 września 2010 r., I OSK 368/10 oraz z 4 listopada 2010 r., II OSK 1783/10). Stwierdzenie nieważności uchwały wywołuje skutek od chwili jej wydania (ex tunc). Takie rozstrzygnięcie w konsekwencji prowadzi do sytuacji, jak gdyby dany akt administracyjny nie wszedł do systemu prawnego. Z tej perspektywy utrata mocy obowiązującej, czyli niewywoływanie skutków na przyszłość, nie wyklucza stwierdzenia nieważności oddziałującego na przeszłość (por. wyrok WSA w Łodzi z 28 lipca 2020 r., II SA/Łd 967/19). Uchwała będąca aktem prawa miejscowego mogła bowiem być w czasie jej obowiązywania stosowana i stanowić podstawę nabycia prawa do ekwiwalentu w określonej wysokości przez strażaków ratowników OSP i kandydatów na strażaków ratowników OSP. Z tych względów okoliczność, że po wniesieniu skargi przez Wojewodę Łódzkiego, 23 grudnia 2024 r. Rada Miejska w Zelowie podjęła uchwałę nr IX/105/2204 zmieniająca uchwałę w sprawie ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego dla strażaków ratowników oraz kandydatów na strażaków ratowników jednostek ochotniczych straży pożarnych z terenu Gminy Zelów (Dz. Urz. Województwa Łódzkiego z 13 stycznia 2025 r. poz. 294), która weszła w życie 28 stycznia 2025 r., nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Podkreślić należy, że zaskarżona uchwała w zaskarżonej części obowiązywała od 2 marca 2024 r. (§ 6) do 27 marca 2025 r. i w tym okresie czasu zaskarżone przepisy mogły być stosowane. W świetle powyższego, uznając, że w rozpoznawanej sprawie organ uchwałodawczy w sposób istotny naruszył prawo, sąd na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. stwierdził nieważność § 2 i 3 zaskarżonej uchwały w części w zakresie określonym w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania (wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego) sąd orzekł w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 200, art. 205 § 2 oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.). d.j.