III SA/Łd 481/19
WyrokWSA w Łodzi2019-09-12
Skład orzekający: Małgorzata Łuczyńska, Janusz Nowacki, Małgorzata Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za samowolne zajęcie pasa drogowego została prawidłowo nałożona, jeśli skarżąca spółka nie brała udziału w oględzinach, a ustalenie powierzchni zajętego pasa opierało się na jej własnych wnioskach i mapach?Ratio decidendi
Sąd uznał, że kara pieniężna za samowolne zajęcie pasa drogowego została prawidłowo nałożona. Organy administracji wykazały, że skarżąca spółka zajęła pas drogowy o powierzchni 518 m2 w okresie od 12 maja do 27 lipca 2017 r. bez wymaganego zezwolenia. Ustalenia organów oparły się na dokumentach pochodzących od samej spółki (wnioski, mapy), które nie były kwestionowane co do powierzchni. Brak udziału strony w oględzinach nie miał istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż ustalenia z nich wynikające nie były sporne, a strona nie wykazała, aby naruszenia postępowania miały istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. została ukarana karą pieniężną za samowolne zajęcie pasa drogowego (chodnika i zieleńca) o powierzchni 518 m2 w okresie od 12 maja do 27 lipca 2017 r. Spółka zarzuciła organom naruszenie przepisów postępowania, w tym brak uzupełnienia materiału dowodowego zgodnie z wytycznymi organu odwoławczego, brak możliwości udziału w oględzinach oraz błędne ustalenie stanu faktycznego i powierzchni zajętego pasa. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 12 września 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: , Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), Asesor WSA Małgorzata Kowalska, , , Protokolant specjalista Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2019 roku sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za samowolne zajęcie pasa drogowego oddala skargę.
Decyzją z [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 40 ust. 12 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2068 ze zm.), zwanej dalej u.d.p., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z [...] o nałożeniu A Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. kary pieniężnej za samowolne zajęcie pasa drogowego drogi powiatowej – ul. B w Ł.
W uzasadnieniu organ drugiej instancji podniósł, że decyzją z [...] Prezydent Miasta Ł. nałożył na A Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością karę pieniężną w wysokości 683 760,00 zł za samowolne zajęcie pasa drogowego drogi powiatowej – ul. B w Ł. o łącznej powierzchni 518,0 m2, w tym chodnik – 370,0 m2 oraz zieleniec – 148,0 m2 poprzez wygrodzenie strefy bezpieczeństwa dla potrzeb prac związanych z budową budynku na nieruchomości przy ul. B (działki nr 282/12, 282/13, 282/14. 282/15, 282/16 w obrębie [...] oraz nr 462/54 w obrębie [...].
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że samowolne zajęcie pasa drogowego miało miejsce od 15 maja do 27 lipca 2017 r. Daty te obejmują okres pomiędzy dwiema kontrolami przeprowadzonymi w miejscu zajęcia pasa drogowego. Organ pierwszej instancji wyjaśnił, że w tej sprawie nie zachodzą przesłanki, o których mowa wart. 189f k.p.a.
W odwołaniu od tej decyzji spółka A zarzuciła naruszenie:
- art 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 7, art. 77 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. polegające na niewykonaniu przez organ pierwszej instancji wytycznych Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., zawartych w ostatecznej decyzji z [...] grudnia 2017 r. w zakresie konieczności uzupełnienia materiału dowodowego oraz wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy;
- art 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. polegające na oparciu postępowania wyjaśniającego na dowodach zgromadzonych w innych przedmiotowo nietożsamych postępowaniach;
- art. 7 k.p.a. zw. art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechania zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy, a w konsekwencji poprzez brak wyjaśnienia na jakiej podstawie przyjęto, że do samowolnego zajęcia pasa drogowego przy ul. B doszło w okresie od 12 maja do 27 lipca 2017 r., a w konsekwencji bezpodstawne ustalenie kary pieniężnej w wyżej wymienionej wysokości;
- art. 7 k.p.a. zw. art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie samodzielnego prowadzenia postępowania dowodowego i oczekiwanie przez organ pierwszej instancji na przedstawienie przez stronę dowodów potwierdzających zajęcie pasa drogowego w okresie od 12 maja do 27 lipca 2017 r.;
- art. 75 § 1 w zw. z art. 79 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. polegające na ustaleniu stanu faktycznego sprawy w oparciu o protokoły oględzin przeprowadzonych 12 maja i 27 lipca 2017 r., podczas gdy strona nie została zawiadomiona o wskazanych terminach i w konsekwencji nie mogła brać udziału w przeprowadzeniu dowodu.
W ocenie organu drugiej instancji, organ pierwszej instancji wykazał, że w sprawie ziścił się stan faktyczny obligujący do wymierzenia spółce zajmującej pas drogowy kary pieniężnej w wysokości 10-krotności opłaty za zajęcie tego pasa. Ustalono wszystkie okoliczności warunkujące tę karę, od których zależy bezpośrednio możliwość nałożenia kary i jej wysokość. Organ pierwszej instancji ustalił, że zajęcie pasa drogowego ul. B miało miejsce w okresie od 15 maja do 27 lipca 2017 r. Zajęcie dokonane zostało bez stosownego zezwolenia organu administracji w celu wygrodzenia strefy bezpieczeństwa dla potrzeb prac związanych z budową budynku na nieruchomości przy ul. B (działki nr 282/12, 282/13, 282/14, 282/15, 282/16 w obrębie [...] oraz nr 462/54 w obrębie [...]). Karę wymierzono za okres pomiędzy dwiema kontrolami przeprowadzonymi w terenie przez pracowników organu pierwsze instancji. Pierwsza z kontroli odbyła się 12 maja 2017 r. i została udokumentowana w postaci protokołu oraz wykonanych fotografii potwierdzających istnienie wygrodzenia terenu. Analogicznie udokumentowany jest fakt przeprowadzenia kolejnej kontroli w terenie 27 lipca 2017 r. W ocenie organu drugiej instancji, zarówno fakt zajęcia pasa drogowego ul. B, jak też okres w którym to zajęcie miało miejsce w tej sprawie nie może budzić wątpliwości. We wskazanym okresie spółka A nie legitymowała się prawem do działania polegającym na zajęciu pasa drogowego, bowiem nie dysponowała stosowną decyzją wydaną przez zarządcę drogi. Fakt braku decyzji, o której mowa wyżej, nie pozostawia w tej sprawie żadnych wątpliwości. Spółka bowiem dwukrotnie występując o takie zezwolenie (wnioski z 9 maja i z 24 lipca 2017 r.), dwukrotnie go nie uzyskała. Obie sprawy wszczęte wymienionymi wnioskami zostały pozostawione bez rozpoznania wobec nieuzupełnienia przez spółkę braków formalnych wniosków. Kontrole były następstwem złożonych wniosków, a ich wyniki stanowiły podstawę do wszczęcia postępowania w sprawie samowolnego zajęcia pasa drogowego oraz do wydania decyzji z [...] o nałożeniu kary pieniężnej.
Z protokołu kontroli z dnia 12 maja 2017r. wynika, że wzdłuż ul. B na odcinku C – D (E) po wschodniej stronie został wygrodzony chodnik o powierzchni 370,0 m2 oraz zieleniec o powierzchni 148,0 m2 (ustawione ogrodzenie – płot z elementów stalowych i słupów drewnianych). Twierdzenia zawarte w tym protokole oraz załączona do niego dokumentacja fotograficzna potwierdzają zatem fakt istnienia wygrodzenia 12 maja 2017 r., tj. 3 dni po złożeniu wniosku o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego, co oznacza, że do jego realizacji musiało dojść najpóźniej w tej dacie. W tej sytuacji należy przyjąć, że brak jest dowodów na okoliczność, że wniosek o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego został złożony po wykonaniu wygrodzenia. Z tego też względu jako datę początkową, od której naliczona została kara uznano 12 maja 2017 r. (data pierwszej kontroli potwierdzającej istnienie wygrodzenia). Wykonanie wygrodzenia nastąpiło przed wydaniem zezwolenia przez zarządcę drogi. Takie działanie należy uznać za niedopuszczalne, gdyż "zezwolenie" musi poprzedzać "zajęcie pasa drogowego", aby było ono legalne, a nie sanować powstałego już naruszenia prawa. Z tego względu organ pierwszej instancji po złożeniu przez spółkę A wniosku o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego 12 maja 2017 r. przeprowadził kontrolę w terenie (bez udziału strony), która potwierdziła zajęcie pasa drogowego. Pismem z 17 maja 2017r. zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania w sprawie samowolnego zajęcia pasa drogowego. W zawiadomieniu jednoznacznie wskazano okoliczności, które uzasadniały wszczęcie postępowania w tej sprawie oraz skutki w postaci kary pieniężnej (w tym jej wysokości) za samowolne zajęcie pasa drogowego. Wskazano także na uprawnienia strony co do możliwości czynnego udziału w postępowaniu. Spółka A nie kwestionowała wskazanego w zawiadomieniu faktu zajęcia pasa drogowego ani celu, na jaki to zajęcie nastąpiło. Natomiast 24 lipca 2017 r. złożyła kolejny wniosek o zajęcie pasa drogowego. W celu ustalenia stanu faktycznego na gruncie organ pierwszej instancji 26 i 27 lipca 2017 r. przeprowadził kolejną kontrolę, w wyniku której stwierdzono istnienie w pasie drogowym wygrodzenia – płotu z elementów stalowych i słupów drewnianych. Protokół potwierdza zatem istnienie w terenie stanu analogicznego do tego, który stwierdzono protokołem z 12 maja 2017 r., obligującym do wszczęcia postępowania o wymierzenie kary. Zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg, wymaga zezwolenia zarządcy drogi, wydanego w drodze decyzji administracyjnej - zezwolenie nie jest wymagane w przypadku zawarcia umowy, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c u.d.p. W okresie, za który wymierzono karę za samowolne zajęcie pasa drogowego skarżąca spółka nie legitymowała się stosowną decyzją. Obowiązek uzyskania wymaganego zezwolenia spoczywał na stronie, która znała zakres planowanych robót budowlanych i mogła przewidzieć konieczność, jak i termin zajęcia pasa drogowego na ten cel. W ocenie organu drugiej instancji, wątpliwości nie pozostawia fakt, że zajęcie to miało charakter samowolny. We wskazanym okresie bowiem skarżąca spółka nie legitymowała się decyzją zezwalającą na zajęcie pasa drogowego. To właśnie strona ubiegała się o wydanie takiego zezwolenia składając w Urzędzie Miasta Ł. wnioski o jego wydanie. Wcześniej zaś prowadziła negocjacje (zakończone porozumieniem) w przedmiocie prowadzenia robót w obszarze chodnika zlokalizowanego przy ul. B 66 o pow. 370 m2. Ponadto to właśnie na rzecz tej skarżącej spółki 14 października 2016 r. wydano decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i udzielono pozwolenia na budowę zespołu budynków na terenie, którego wygrodzenie jest przedmiotem zaskarżonej decyzji z [...] Zajęcie pasa drogowego nastąpiło przez umieszczenie na nim wygrodzenia strefy bezpieczeństwa dla potrzeb prac związanych z budową budynku. Obiekt ten ma charakter stacjonarny, nie może być zatem dowolnie, w każdym czasie przemieszczany. Stwierdzenie więc przez organ pierwszej instancji że w datach (które przyjęto jako daty graniczne zajęcia pasa drogowego) w pasie drogowym posadowione jest w niezmienionym stanie wygrodzenie, pozwalało na przyjęcie ciągłości zajęcia pasa drogowego we wskazanym okresie, w szczególności wobec faktu, że strona nie przedstawiła okoliczności, które mogłyby w sposób skuteczny wzruszyć przyjęte przez organy domniemanie. W decyzji wskazano, że przedmiotem zajęcia jest pas drogowy drogi powiatowej – ul. B w Ł. o łącznej powierzchni 518,0 m2, w tym chodnik – 370,0 m2 oraz zieleniec – 148,0 m2. Powierzchnia to nie została wprawdzie ustalona poprzez przeprowadzenie pomiarów na gruncie, co nie oznacza że nie istniały podstawy do przyjęcia, że taki właśnie teren był przedmiotem zajęcia w okresie objętym zaskarżoną decyzją. Ustaleń faktycznych dokonano na podstawie dokumentów zgromadzonych w sprawie, uznając je za wystarczające. Dane stanowiące podstawę podjętego w sprawie rozstrzygnięcia pochodzą bowiem w istocie od podmiotu, na który nałożono karę za zajęcie pasa drogowego. Organ drugiej instancji wskazał przy tym, że we wnioskach o zajęcie pasa drogowego z 9 maja oraz z 24 lipca 2017 r. wskazano działki nr 462/54, 462/55 i 462/56 w obrębie [...]o łącznej powierzchni 518 m2, w tym chodnik – 370,0 m2 oraz zieleniec – 148,0 m2. Do wniosków załączona została mapa (tej samej treści), obrazująca teren oraz powierzchnię planowanego zajęcia. Mapa wskazuje miejsce wygrodzenia chodnika o pow. 370,0 m2 oraz zieleńca o pow. 148,0 m2. Mapy te wraz z wypisami z rejestru gruntów dodatkowo były pomocne do ustalenia przebiegu pasa drogowego. W tej sprawie zatem nie ulega wątpliwości, że zarówno w dacie pierwszego wniosku z 9 maja 2017r., jak też kolejnego z 24 lipca 2017r. Spółka wnioskowała o zajęcie tego samego terenu, o tej samej powierzchni. W ocenie organu drugiej instancji, przyjęcie tych danych za podstawę do ustalenia powierzchni zajętego terenu znajduje pełne uzasadnienie. Nie zachodzi tu sytuacja wykorzystania dla potrzeb sprawy o nałożenie kary za zajęcie pasa drogowego dowodów zgromadzonych w innych sprawach. Mimo bowiem, że postępowanie wszczęte tymi wnioskami nie zakończyło się wydaniem decyzji zezwalającej na zajęcie pasa drogowego, to wnioski te w połączeniu ze stwierdzonym przez organ faktycznym zajęciem pasa drogowego, stanowią dowód na okoliczność uzasadniającą nałożenie stosownej kary. Stan faktyczny wynikający z dostępnych organowi dokumentów, nie pozwala na uwzględnienie żądania strony i uchylenie decyzji organu pierwszej instancji. Powierzchnia terenu faktycznie zajętego pod wygrodzenie została potwierdzona przez stronę nie tylko w powołanych wyżej wnioskach, ale także w kolejnym jej wniosku z 24 sierpnia 2017 r. o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego, którego skutkiem było wydanie przez Prezydenta Miasta Ł. decyzji z [...] września 2017 r. Decyzja ta zezwala na zajęcie pasa drogowego ul. B, tj. chodnika o pow. 370,0 m2 oraz zieleńca o pow. 148,0 m2. Nie można przyjąć, że strona trzykrotnie składała wniosek o zajęcie pasa drogowego o innej powierzchni niż początkowo przeznaczona do zajęcia, a następnie faktycznie zajęta, finalnie akceptując tę samą powierzchnię określoną w decyzji z [...]września 2017 r. Skoro więc dane fakty potwierdzały zajęcie pasa drogowego w określonym czasie i określonej powierzchni, nie było podstaw, wbrew zarzutom odwołania, do ustalenia ich dodatkowo przy wykorzystaniu innych środków dowodowych. Podjęte działania i przeprowadzone dowody w sprawie są wystarczające i uzasadniają podjęte rozstrzygnięcie. Organ drugiej instancji podniósł także, że zajęty przez spółkę teren ulegał zmianie co potwierdzają decyzje wydane chociażby do końca 2017 r. Wprawdzie decyzja z [...] września 2017 r. odzwierciedla powierzchnię zajętego faktycznie od 12 maja 2017 r. pasa drogowego ul. B, jednakże każda następna określa tę powierzchnię w inny sposób, jak należy rozumieć, dostosowując ją do potrzeb inwestora zmieniających się w toku realizacji inwestycji. Oględziny co do zasady nie są obowiązkowe i nie zamykają możliwości ustalenia danej okoliczności faktycznej za pomocą innego środka dowodowego. Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w sprawie.
W skardze na powyższą decyzję spółka A wniosła o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie:
1. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. polegające na utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji, która została wydana w wyniku przekazania sprawy do ponownego rozpoznania na mocy ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z [...] grudnia 2017 r., w sytuacji w której Prezydent Miasta Ł. nie wykonał wytycznych organu drugiej instancji dotyczących konieczności wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i uzupełnienia materiału dowodowego;
2. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 8 k.p.a. polegające na zastosowaniu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w sposób naruszający zasadę pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej, tj. w oparciu o materiał dowodowy, który przy wcześniejszym rozpatrywaniu sprawy przez Samorządowe Kolegium Odwoławczego w Ł. został uznany za niewyczerpujący, co skutkowało wydaniem rozstrzygnięcia kasatoryjnego zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a., w sytuacji gdy organ pierwszej instancji po przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia nie uzupełnił postępowania dowodowego;
3. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. polegające na oparciu postępowania wyjaśniającego na dowodach zgromadzonych w innych przedmiotowo nietożsamych postępowaniach;
4. art. 7 k.p.a. zw. art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 40 ust. 4 i 12 u.d.p. poprzez zaniechanie zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy, a w konsekwencji poprzez brak wyjaśnienia na jakiej podstawie ustalono powierzchnię zajętego pasa drogowego, co w konsekwencji doprowadziło do bezpodstawnego ustalenia kary pieniężnej w wysokości 683 760,00 zł;
5. art. 75 § 1 w zw. z art. 79 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. polegające na ustaleniu stanu faktycznego sprawy w oparciu o protokoły oględzin przeprowadzonych 12 maja i 27 lipca 2017 r., podczas gdy strona postępowania nie została zawiadomiona o ich terminach i w konsekwencji nie mogła brać udziału w przeprowadzeniu dowodu;
6. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez przedstawienie motywów oraz toku rozumowania organu odwoławczego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w sposób niespójny, nielogiczny i niewyczerpujący, co uniemożliwia ustalenie stanowiska zajętego przez organ drugiej instancji, w kontekście zarzutów podniesionych przez spółkę w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r. poz.1369 ze zm.), dalej p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2018r. poz.2068 ze zm.), dalej u.d.p.
Zgodnie z treścią art.40 ust.1 wymienionej ustawy zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg, wymaga zezwolenia zarządcy drogi, wydanego w drodze decyzji administracyjnej - zezwolenie nie jest wymagane w przypadku zawarcia umowy, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c.
W myśl art.40 ust.2 u.d.p. zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, dotyczy:
1) prowadzenia robót w pasie drogowym;
2) umieszczania w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego;
3) umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam;
4) zajęcia pasa drogowego na prawach wyłączności w celach innych niż wymienione w pkt 1-3.
Zgodnie z treścią art.40 ust.12 u.d.p. za zajęcie pasa drogowego:
1) bez zezwolenia zarządcy drogi lub bez zawarcia umowy, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c,
2) z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu zarządcy drogi lub w umowie, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c,
3) o powierzchni większej niż określona w zezwoleniu zarządcy drogi lub w umowie, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c
- zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4-6.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja SKO w Ł. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o wymierzeniu spółce A kary pieniężnej – 683760 zł za samowolne zajęcie pasa drogowego ulicy B (działki nr 462/54, 462/55, 462/56) o powierzchni 518 m2 w okresie od 12 maja 2017r. do 27 lipca 2017r.
Z zebranego materiału dowodowego wynika, że w wymienionym okresie (12 maja – 27 lipca 2017r.) doszło do samowolnego zajęcia pasa drogowego drogi powiatowej ul. B (działki ewidencyjne nr 462/54, 462/55, 462/56). Wskazują na to wyniki kontroli przeprowadzonej przez pracowników Zarządu Dróg i Transportu w dniach 12 maja 2017r. i 27 lipca 2017r. Z wymienionych kontroli sporządzono protokoły, wykonano zdjęcia a ponadto do protokołu z 12 maja 2017r. dołączono o mapę obrazującą zajęcie pasa drogowego. Należy zaznaczyć, że zajęcie powierzchni pasa przez stronę skarżącą dotyczyło działek nr 462/54, 462/55 i 462/56. W aktach administracyjnych znajdują się wypisy z ewidencji gruntów i budynków z których wynika, że opis użytku wymienionych działek to "droga" (ul.B). Ponadto organ administracji załączył z [...]Ośrodka Geodezji sytuacyjno – wysokościową mapę zasadniczą, która wskazuje, że wygrodzony przez stronę skarżącą teren chodnika i zieleńca znajduje się w liniach rozgraniczających pasa drogowego ul. B. Nie budzi zatem wątpliwości fakt, że doszło do zajęcia pasa drogowego ulicy B.
Organy administracji trafnie również przyjęły okres zajęcia pasa drogowego od 12 maja 2017r. do 27 lipca 2017r. Okres ten obejmuje czas pomiędzy dwoma kontrolami ( 12 maja i 27 lipca 2017r.). Treść protokołów obu kontroli wskazuje, że w dniach 12 maja i 27 lipca 2017r. miało miejsce zajęcie pasa drogowego. Analiza zebranego materiału dowodowego wskazuje nadto, że pas drogowy był zajęty przez cały czas pomiędzy 12 maja a 27 lipca 2017r. Należy zaznaczyć, że strona skarżąca w dniu 9 maja 2017r. złożyła wniosek o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego w okresie od 23 maja do 14 lipca 2017r. oraz w dniu 24 lipca 2017r. złożyła ponowny wniosek o wydanie takiego zezwolenia na okres od 24 lipca do 15 września 2017r. Obie kontrole były następstwem złożonych wniosków strony skarżącej. Dodać należy, że oba wnioski zostały pozostawione bez rozpoznania wobec nieuzupełnienia przez spółkę braków formalnych wniosków. W sytuacji gdy dwie kontrole wykazały zajęcia pasa drogowego zaś strona skarżąca dwukrotnie występowała o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa (do dnia 15 września 2017r.) to uzasadniony jest wniosek, że zajęcie pasa drogowego miało miejsce nieprzerwanie od 9 maja do 27 lipca 2017r. W postępowaniu administracyjnym strona skarżąca zresztą ani razu nie podnosiła, że w okresie pomiędzy 9 maja a 27 lipca 2017r. pas drogowy nie był przez nią zajęty co prowadzi do wniosku, że przez cały ten okres miało miejsce zajęcie pasa drogowego.
Organy administracji trafnie również przyjęły, że to strona skarżąca była podmiotem, który zajął pas drogowy. Należy zaznaczyć, że to na rzecz spółki A w dniu 14 października 2016r. wydano pozwolenie na budowę zespołu budynków na terenie, którego wygrodzenie jest przedmiotem zaskarżonej decyzji. Strona skarżąca wystąpiła także w dniach 9 maja i 24 lipca 2017r. z wnioskami o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. W dniu 24 sierpnia 2017r. po raz trzeci wystąpiła o wydanie takiego zezwolenia i decyzją z dnia [...] września 2017r. zostało jej wydane takie zezwolenie. Wymienione okoliczności prowadzą do wniosku, że to spółka A była podmiotem, który zajmował pas drogowy w okresie od 9 maja do 27 lipca 2017r. Strona skarżąca nigdy zresztą nie kwestionowała faktu, że to ona zajmowała pas drogowy w wymienionym okresie.
Organy administracji słusznie ustaliły wielkość zajętego pasa drogowego – 518 m2. Taką powierzchnię wskazała spółka we wnioskach o udzielenie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego z dnia 9 maja i z 24 lipca 2017r. We wnioskach tych określono, że wielkość powierzchni zajętego chodnika wynosi 370 m2 a wielkość zajętego zieleńca to 148 m2. Do obu wniosków załączono mapy na których zaznaczono wielkość powierzchni zajętego pasa drogowego (chodnika i zieleńca). Dodać należy, że w kolejnym wniosku o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego (z 24 sierpnia 2017r.) strona skarżąca także wskazała powierzchnię 518 m2 (370 m2 + 148 m2) i na taką powierzchnię wydano zezwolenia w dniu 28 września 2017r. Należy także zaznaczyć, że pismem z dnia 16 marca 2018r. organ I instancji wezwał spółkę do wskazania powierzchni chodnika i zieleńca zajmowanych w okresie od 12 maja do 287 lipca 2017r. wraz ze szczegółowymi mapami obrazującymi wymiary zajętych fragmentów pasa drogowego w terminie 7 dni. Wezwanie doręczono spółce w dniu 9 kwietnia 2017r. lecz strona skarżąca nie udzieliła żadnej odpowiedzi na to wezwanie. Podkreślić należy, że w toku całego postępowania spółka nie kwestionowała wielkości powierzchni zajętego pasa drogowego przyjętej przez organy administracji. Ani razu nie kwestionowała, że powierzchnia ta była inna od tej jaką przyjęto w rozstrzygnięciach organów administracji.
Nieuzasadniony jest zarzut skargi naruszenia art.138 § 2 K.p.a. gdyż organ I instancji nie wykonał wytycznych zawartych w decyzji organu odwoławczego z [...] grudnia 2017r. a tym samym nie wyjaśniono stanu faktycznego i nie uzupełniono materiału dowodowego.
Należy zaznaczyć, że po wydaniu decyzji przez SKO w dniu [...]grudnia 2017r. i zwrocie sprawy do organu administracji I instancji pismem z dnia 16 marca 2018r. Prezydent Ł. wezwał stronę skarżącą do wskazania powierzchni pasa drogowego zajętego w okresie od 12 maja do 27 lipca 2017r. wraz z mapami obrazującymi wymiary zajętego pasa drogowego. Spółka nie udzieliła jednak żadnej odpowiedzi na to wezwanie. Nie sposób była natomiast dokonać wówczas pomiaru zajętego pasa z uwagi na upływ czasu w którym miało miejsce jego zajęcie. Organy administracji prawidłowo zatem oparły się na zgromadzonym materiale dowodowym. Materiał ten był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Zaznaczyć należy, iż strona skarżąca nie kwestionowała ani faktu zajęcia pasa drogowego ani okresu tego zajęcia ani wielkości powierzchni zajętego pasa. W postępowaniu administracyjnym nie podnoszono zarzutów dotyczących wymienionych okoliczności. Zarzuty skargi w tym zakresie nie zasługują na uwzględnienie.
Nieuzasadnione są zarzuty skargi naruszenia art.7, 77 § 1, 80, 107 § 3 oraz art.75 § 1 w związku z art.79 § 1 i 2 w związku z art.10 § 1 K.p.a.
Materiał dowodowy został zgromadzony w dostatecznym stopniu i pozwolił on ustalić stan faktyczny w sprawie. Nie można się zgodzić z zarzutem skargi, że nie wyjaśniono na jakiej podstawie ustalono powierzchnię zajętego pasa drogowego. Wbrew temu zarzutowi w zaskarżonej decyzji dokładnie wyjaśniono dlaczego przyjęto, że powierzchnia zajętego pasa wyniosła 518 m2. Rozważania organu w tym zakresie są logiczne i przekonujące. Sąd podzielił argumentację organu w tej kwestii. Dodać tylko należy, że dotychczas spółka nie kwestionowała wielkości zajętej powierzchni pasa drogowego przyjętej przez organy administracji. Faktem jest natomiast, że strona skarżąca nie uczestniczyła w oględzinach przeprowadzonych przez pracowników organu I instancji w dniach 12 maja i 27 lipca 2017r. Ustalenia organu poczynione w czasie tych oględzin nie są jednak sporne i nie były kwestionowane przez spółkę. Naruszenie przepisów postępowania przez organy administracji uzasadniają uwzględnienie skargi tylko wówczas gdy zostanie wykazane, że te naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie takiego związku strona skarżąca nie wykazała.
Reasumując sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, ze w okresie od 12 maja do 27 lipca 2017r. strona skarżąca faktycznie zajęła pas drogowy o powierzchni 518 m2 nie posiadając na to wymaganego zezwolenia. Uzasadnione było zatem wymierzenie jej kary pieniężnej, o której mowa w art. 40 ust.12 u.d.p. Prawidłowość wyliczenia tej kary nie była kwestionowana przez stronę. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego postanowienia. Mając to na uwadze, na podstawie art.151 p.p.s.a., sąd oddalił skargę.
k.ż.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło