III SA/Łd 488/13
WyrokWSA w Łodzi2013-10-10
Skład orzekający: Teresa Rutkowska, Arkadiusz Blewązka, Krzysztof Szczygielski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu administracji o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, wydane na podstawie dobrowolnego opuszczenia lokalu przez zobowiązanego, może zostać uchylone w trybie wznowienia postępowania z powodu nieistnienia wierzyciela w dacie wydania postanowienia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nie można uchylić postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w trybie wznowienia postępowania, nawet jeśli strona podnosiła argument o nieistnieniu wierzyciela w dacie wydania postanowienia. Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności tytułu egzekucyjnego, a istotną okolicznością dla umorzenia postępowania było dobrowolne opuszczenie lokalu przez zobowiązanego. Ponadto, Naczelny Sąd Administracyjny już wcześniej przesądził, że nieistnienie wierzyciela w dacie wydania postanowienia nie miało wpływu na jego prawidłowość.Stan faktyczny
W.R. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, powołując się na pismo z 1993 r. wskazujące, że postępowanie egzekucyjne nie zostało wszczęte. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło uchylenia postanowienia, uznając, że wskazana okoliczność nie jest nowa i nie wpływa na rozstrzygnięcie, a istotne było dobrowolne opuszczenie lokalu przez zobowiązanego. W.R. wniósł skargę do WSA, powtarzając zarzuty i dodając nowe dotyczące naruszenia przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 10 października 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), , Protokolant specjalista Aneta Brzezińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2013 roku sprawy ze skargi W. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia postanowienia w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.
W.R. wystąpił w dniu 2 grudnia 2011 r. z żądaniem wznowienia postępowania, w którym zostało wydane postanowienie z dnia [...] r. Nr [...] z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] przez Kierownika Referatu Lokalowego Delegatury Ł. W. Urzędu Miasta Ł. Zażądał też uchylenia w całości postanowienia i ponownego rozpoznania jego sprawy oraz rozstrzygnięcia co do jej istoty.
W uzasadnieniu wniosku wyjaśnił, że w dniu 10 listopada 2011 r. dostrzegł w aktach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Wydziału III, sygn. akt SA/Łd 864/11, pismo Urzędu Miasta [...] Delegatury Łódź Widzew Referatu Lokalowego z 16 listopada 1993 r. Nr [...] skierowane do Przedsiębiorstwa Szklarniowego w Ł. W piśmie tym informowano, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego w administracji, którego dotyczy postanowienie nastąpi w 1998 r. Z powyższą okolicznością podaną w piśmie z dnia 16 listopada 199 r. strona zapoznała się w dniu 10 listopada 2011 r. po raz pierwszy. Informacja ta stanowi istotną dla sprawy nową okoliczność istniejącą w dniu wydania postanowienia, nieznaną kierownikowi referatu lokalowego, wydającego to postanowienie z upoważnienia Prezydenta Miasta Ł. W/w okoliczność wskazuje, że postępowanie egzekucyjne, o którym orzeczono w postanowieniu, nie zostało w ogóle wszczęte.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] wznowiło postępowanie zakończone ostatecznym postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. nr [...] z dnia [...] r. W uzasadnieniu tego orzeczenia wyjaśniło, że postanowienie Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego w sprawie realizacji wyroku Sądu Rejonowego, Wydział III Cywilny z dnia [...] r. ( sygn. akt [...]) nakazującego W.R. opuszczenie lokalu mieszkalnego nr [...] położonego przy ul. A. 59 w Ł., było przedmiotem postępowania zażaleniowego wszczętego z zażalenia z dnia 5 listopada 1998 r. złożonego przez W.R. Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy w/w postanowienia. Na tle niniejszej sprawy stwierdzić należy, że żądanie W.R. jest w istocie żądaniem wznowienia postępowania zakończonego ostatecznym postanowieniem SKO w Ł. nr [...] z dnia [...] r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] odmówiło uchylenia ostatecznego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] utrzymującego w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Ł. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego w sprawie realizacji wyroku Sądu Rejonowego Wydział III Cywilny z dnia [...] r ( sygn. akt [...]) nakazującego W.R. opuszczenie lokalu mieszkalnego nr [...] położonego przy ul. A. 59 w Ł.
W uzasadnieniu postanowienia organ administracji stwierdził, że żądanie W.R. oparte zostało na przesłance art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., tj. wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Taką okolicznością zdaniem strony jest okoliczność podana w piśmie UMŁ z dnia 16 listopada 1998 r., która wskazuje, że postępowanie egzekucyjne, o którym orzeczono w postanowieniu nie zostało w ogóle wszczęte. W piśmie z dnia 15 lutego 2012 r. skarżący doprecyzował wniosek, podkreślając: Okolicznością faktyczną nie jest pismo Referatu Lokalowego z dnia 16 listopada 1993 r., skierowane do Państwowego Przedsiębiorstwa Szklarniowego w Ł. lecz zawarta w nim informacja o okoliczności faktycznej, dostrzeżona 10 listopada 2011 r. (...). Postanowienie Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. nie zostało ogłoszone oraz nie doręczono go Państwowemu Przedsiębiorstwu Szklarniowemu, będącemu wierzycielem i stroną przeciwną W.R. Przedsiębiorstwo to uległo likwidacji z dniem 31 grudnia 1993 r., z bezpowrotną utratą osobowości prawnej i brakiem jego następcy prawnego, stwierdzonym prawomocnym postanowieniem sądu cywilnego. Według k.p.a. tak decyzję jak i postanowienie doręcza się wyłącznie stronom postępowania administracyjnego. W.R. nie był zawiadamiany i informowany o czynnościach podejmowanych w sprawie Nr [...].
Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że okoliczności wskazanych w piśmie z dnia 16 listopada 1998 r. nie można uznać jako nowych okoliczności sprawy lub nowych dowodów nieznanych organowi rozstrzygającemu sprawę, bowiem pozostaje ona bez wpływu na podjęte w sprawie rozstrzygnięcie. Po pierwsze bez wątpliwości pozostaje, że pismo, o którym mowa wyżej, znajdowało się w aktach sprawy, zarówno organ I instancji, jak i SKO przy wydawaniu rozstrzygnięcia – postanowienia ostatecznego z dnia [...] r. [...] zapoznały się z tym pismem w toku prowadzonych postępowań. Ponadto, jak już wcześniej wskazano w toczących się postępowaniach sądowoadministracyjnych i administracyjnych , argumenty dotyczące badania zasadności tytułu egzekucyjnego, w szczególności istnienia wierzyciela w dacie umorzenia postępowania egzekucyjnego są niezasadne, a wynika to wprost z normy art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z tym przepisem organ administracyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku podlegającego egzekucji. Zatem okoliczność, że postanowienie nie zostało doręczone Państwowemu Przedsiębiorstwu Szklarniowemu ( gdyż podmiot ten nie istniał) nie ma wpływu na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy i nie jest okolicznością umożliwiającą wznowienie postępowania zakończonego ostatecznym postanowieniem. Jak wskazano w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] r. [...] w przedmiotowej sprawie istotny był fakt, iż zobowiązany opuścił lokal nr [...] przy ul. A. 59 dobrowolnie i wymeldował się z niego. W tej sytuacji wobec wykonania obowiązku nałożonego wyrokiem Sądu Rejonowego w Ł. z dnia [...] r., sygn. akt [...] ( nakazano eksmisję strony) z przedmiotowego lokalu), zgodnie z art. 59 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji należało umorzyć postępowanie egzekucyjne.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. stwierdziło ponadto, że w niniejszej sprawie zachodzi negatywna przesłanka z art. 146 § 1 k.p.a. do uchylenia ostatecznego postanowienia samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. Terminy przedawnienia z art. 146 § 1 k.p.a., mimo zamieszczenia ich w przepisach proceduralnych mają charakter materialnoprawny, co oznacza, że upływ tych terminów stanowi negatywną przesłankę do uchylenia decyzji w postępowaniu wznowieniowym. Nie ogranicza wprawdzie dopuszczalności wznowienia, lecz ogranicza możliwość organu rozstrzygnięcia we wznowionym postępowaniu co do istoty. Postanowienie Kolegium z dnia [...] r. [...], o wznowienie którego wnosi W.R. zostało mu doręczone w dniu 30 grudnia 1998 r., zaś z żądaniem o wznowienie postępowania wystąpił w dniu 2 grudnia 2011 r.
W.R. w dniu 10 sierpnia 2012 r. wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy. Podniósł, że postanowienie Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. Nr [...] oraz postanowienie SKO z dnia [...] r. nr [...] nie zawierają w uzasadnieniu dowodów lub okoliczności wskazujących na wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjnego w administracji oraz dających podstawę do wydania tych postanowień. W postanowieniu SKO z dnia [...] r. [...] nie podano w ogóle treści przesłanki wznowienia postępowania zgłoszonej przez skarżącego. Prezydent nie informował skarżącego o żadnych czynnościach podejmowanych w w/w sprawie, w której skarżący jest jedyną stroną od dnia 31 grudnia 1993 r., tj. od dnia likwidacji wierzyciela ( Państwowego Przedsiębiorstwa Szklarniowego).
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] utrzymało w mocy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. nr [...]. Uzasadniając swoje orzeczenie podtrzymało dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu z dnia [....] [...], że nie ma podstaw do zmiany ostatecznego postanowienia z dnia [...] r. [...]. Nie można uznać bowiem, aby okoliczności, na które powołuje się wnioskodawca nie były znane przy rozstrzyganiu sprawy zakończonej postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], a zatem brak jest podstaw do zmiany w/w postanowienia. Po pierwsze pismo z dnia 16 listopada 1993 r. znajdowało się w aktach sprawy i organy przy wydawaniu rozstrzygnięć, w tym postanowienia ostatecznego z dnia [...] nr [...] zapoznały się z tym pismem w toku prowadzonych postępowań. Ponadto jak trafnie podniesiono i wywiedziono w trakcie uprzednio prowadzonych postępowań administracyjnych organ administracyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku podlegającego egzekucji. Brak doręczenia postanowienia Państwowemu Przedsiębiorstwu Szklarniowemu w Ł. ( gdyż podmiot ten nie istniał) nie ma wpływu na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy i nie jest okolicznością umożliwiającą wznowienie postępowania zakończonego ostatecznym postanowieniem.
W.R. w dniu 9 kwietnia 2013 r. wniósł skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. nr [...]. W uzasadnieniu skargi powtórzył zarzuty wcześniej zgłaszane we wniosku o wznowienia postępowania i wniosku z dnia 10 sierpnia 2012 r. o ponowne rozpoznanie sprawy. Wskazał ponadto, iż organ egzekucyjny Miasta Ł. nie zastosował się do art. 15 § 1, 26, 27, 28, 29 § 1 i 32 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. M.in. nie doręczył zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego z pouczeniem, że służy mu w terminie 7 dni prawo zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów z art. 33 w/w ustawy . Postępowanie egzekucyjne mogło być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu upomnienia. Upomnienia takiego nie doręczono.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270)- dalej – p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji lub postanowienia pod kątem ich zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola aktu administracyjnego we wskazanym wyżej aspekcie nie wykazała, aby zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do jego wyeliminowania z obrotu prawnego.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.
W niniejszej sprawie, jak trafnie przyjęło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., nie występuje żadna z przesłanek wymienionych w powołanym przepisie. W sprawie nie wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub dowody, zaś pismo z dnia [...] r. [...] skierowane przez kierownika Referatu Lokalowego Urzędu Miasta Ł. do Państwowego Przedsiębiorstwa Szklarniowego w Ł. nie jest pismem nieznanym organowi wydającemu postanowienie w dniu [...] r. [...]. Pismo to znajdowało się w aktach administracyjnych zarówno na etapie postępowania przed organami I jak i II instancji. Zwrócić należy uwagę na fakt, iż pismo z dnia 16 listopada 1993 r. oraz postanowienie z dnia [...] r. podpisane zostały przez tę samą osobę, działającą z upoważnienia Prezydenta Miasta Ł., I.A. Wymienione pismo posiada jedynie informacyjny charakter. Powiadamia wierzyciela, że realizacja wyroku eksmisyjnego nastąpi dopiero po 1998 r. Pismo to nie miało żadnego wpływu na sytuację prawną skarżącego. Tym samym w jego treści nie zawarto istotnych okoliczności w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Rozpatrywana obecnie sprawa wszczęta została wnioskiem strony o wznowienie postępowania zakończonego ostatecznym postanowieniem SKO w Ł. z dnia [...] r. [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego w sprawie realizacji wyroku Sądu Rejonowego w Ł. nakazującego W.R. opuszczenie lokalu mieszkalnego nr [...] położonego przy ulicy A. 59 w Ł.
Postanowienie to zaskarżone było przez W.R. do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Łodzi. Naczelny Sąd Administracyjny O.Z. w Łodzi wyrokiem z dnia 26 listopada 2002 r. wydanym w sprawie sygnatura akt II SA/Łd 162/99 oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku wyjaśnił, że przeciwko skarżącemu prowadzona była egzekucja administracyjna z wyroku Sądu Rejonowego w Ł. z dnia [...] r. nakazującego skarżącemu opuszczenie lokalu zakładowego nr [...] położonego w Ł. przy ul. A. 59 z powództwa Państwowego Przedsiębiorstwa Szklarniowego w Ł. Jest okolicznością bezsporną, iż skarżący opuścił przedmiotowy lokal w dniu 6 maja 1998 r. i wymeldował się, co zgodnie z art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Podnoszone przez skarżącego argumenty dotyczące badania zasadności tytułu egzekucyjnego, w szczególności istnienia wierzyciela w dacie umorzenia postępowania egzekucyjnego, są niezasadne, ponieważ zgodnie z art. 29 § 1 cytowanej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku podlegającego egzekucji. Organ administracji nie ma tytułu prawnego do orzekania o obowiązywaniu, czy też mocy obowiązującej, prawomocnych wyroków sądu powszechnego.
Obecnie w postępowaniu wznowieniowym strona powołuje się po raz kolejny na okoliczność nieistnienia wierzyciela w dacie wydania postanowienia z dnia [...] r. Okoliczność ta, jak przesądził Naczelny Sąd Administracyjny Oddział Zamiejscowy w Łodzi w powołanym wyżej prawomocnym wyroku, nie miała wpływu na prawidłowość wydanego postanowienia. Istotną okolicznością w sprawie, jak prawidłowo ustalił organ administracji, było opuszczenie przedmiotowego lokalu przez skarżącego. Tym samym zaistniały podstawy do umorzenia postępowania na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Wobec umorzenia postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny nie miał obowiązku doręczać skarżącemu pouczenia o możliwości wniesienia zarzutów. Na postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, zgodnie z art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przysługuje zażalenie. Strona skorzystała z tego uprawnienia.
Odnosząc się do zarzutu zgłoszonego w trakcie postępowania wznowieniowego, iż postępowanie egzekucyjne w ogóle nie zostało wszczęte wyjaśnić należy, że gdyby nawet zarzut ten był zasadny, to zgodnie z art. 59 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji postępowanie egzekucyjne umarza się także, jeśli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania. Jednocześnie zaznaczyć trzeba, iż w uzasadnieniu powołanego wyżej prawomocnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Łodzi z dnia 26 listopada 2002 r. wyjaśniono, że przeciwko skarżącemu była prowadzona egzekucja administracyjna z wyroku Sądu Rejonowego w Ł. z dnia [...] r. nakazującego skarżącemu opuszczenie przedmiotowego lokalu.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
bg
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło