III SA/Łd 49/11
WyrokWSA w Łodzi2011-04-07
Skład orzekający: Teresa Rutkowska, Małgorzata Łuczyńska, Krzysztof Szczygielski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika jest zasadna, gdy pracodawca pełniący funkcję instruktora praktycznej nauki zawodu nie posiada kwalifikacji zawodowych wymaganych przepisami?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika była prawidłowa, ponieważ skarżąca nie posiadała wymaganych kwalifikacji zawodowych w zawodzie, którego miała uczyć, mimo posiadania przygotowania pedagogicznego. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, instruktor praktycznej nauki zawodu musi posiadać odpowiedni tytuł zawodowy lub równoważny oraz wymagany staż pracy, co w niniejszej sprawie nie zostało spełnione.Stan faktyczny
M. J. wystąpiła o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika R. D., który był zatrudniony na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego. Organ odmówił dofinansowania, wskazując, że M. J. nie posiada kwalifikacji zawodowych wymaganych do pełnienia funkcji instruktora praktycznej nauki zawodu. Skarżąca posiadała wykształcenie średnie i pedagogiczne, ale nie miała tytułu zawodowego w zawodzie kucharza małej gastronomii. Skarżąca kwestionowała decyzję, powołując się na wcześniejsze decyzje przyznające jej dofinansowanie oraz na zasadę zaufania obywateli do organów państwa.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Protokolant Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika oddala skargę.
III SA/Łd 49/11
UZASADNIENIE
W dniu 29 września 2010 roku M. J. wystąpiła do Prezydenta Miasta S. z wnioskiem o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika, R. D. Do wniosku załączyła świadectwo ukończenia Studium Pedagogicznego w B. z dnia 23 czerwca 1987r. , świadectwo ukończenia szkoły średniej z dnia 21 czerwca 1979r., zaświadczenie Spółki cywilnej "A." z dnia 27 października 1994r. poświadczające zdanie egzaminu z zakresu znajomości podstawowych zagadnień higieny, niezbędnych przy produkcji, przechowywaniu i obrocie środkami spożywczymi, umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego zawartą z młodocianym R. D., dyplom Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej w Ł. z dnia [...] roku potwierdzający kwalifikacje zawodowe R. D. w zawodzie kucharz małej gastronomii, świadectwo pracy z dnia [...] roku stwierdzające fakt zatrudnienia R. D. w "B." w okresie od 1 września 2008 roku do dnia 31 sierpnia 2010 roku.
Po rozpoznaniu wniosku Prezydent Miasta S. decyzją z dnia [...] wydaną w oparciu o art. 70b ust. 6 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004r. Nr 256 poz. 2572 ze zm.) i art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, odmówił M. J. przyznania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika R. D. W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, że analiza załączonych do złożonego w terminie wniosku dokumentów prowadzi do ustalenia, że M. J. jako pracodawca i jednocześnie osoba występująca w roli instruktora praktycznej nauki zawodu nie posiada kwalifikacji zawodowych wynikających z § 10 ust. 4 i 5 Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu w sprawie praktycznej nauki zawodu. Legitymowanie się przez wnioskodawczynię świadectwem ukończenia szkoły średniej i Studium Pedagogicznego, bez przedstawienia dokumentów potwierdzających kwalifikacje zawodowe Strony wynikające z posiadania odpowiedniego tytułu zawodowego, bądź tytułu robotnika wykwalifikowanego lub równorzędnego w zawodzie, jest bowiem niewystarczające do pełnienia funkcji instruktora praktycznej nauki zawodu, a tym samym do ubiegania się o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika.
Od powyższej decyzji M. J. wniosła odwołanie z dnia 4 listopada 2010 roku, uzupełnione pismem z dnia 8 listopada 2010 roku. Kwestionując rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta S. strona podniosła, że w sprawie doszło do naruszenia zasady zaufania obywateli do organów państwa, wobec wydania w identycznym stanie faktycznym i prawnym decyzji odmiennej od wydanej w dniu 15 października 2009 roku przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., które wówczas w oparciu o identyczne jak przedłożone w niniejszej sprawie dokumenty potwierdzające kwalifikacje M. J. uznało je za wystarczające do pełnienia roli instruktora praktycznej nauki zawodu i przyznało dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika. W opinii odwołującej się nagła i nieoczekiwana zmiana stanowiska organu narusza art. 7 i 8 Kpa. M. J. podkreśliła, że o fakcie zatrudnienia młodocianego R. D. informowała Urząd Miasta w S. Wyjaśniła, że posiada 20 letni staż pracy w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej w zakresie małej gastronomii, legitymuje się świadectwem ukończenia szkoły średniej, Studium Pedagogicznego, studiowała 3 lata w Wyższej Szkole Pedagogicznej w B. co w jej ocenie daje jej uprawnienia do pełnienia funkcji instruktora praktycznej nauki zawodu zgodnie z § 10 ust. 5 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu. Poinformowała, że OHP nie kwestionując jej uprawnień refunduje jej wszystkie koszty związane z kształceniem młodocianych. Poinformowała, że latem wybiera się na kurs "Mistrza", na wypadek, gdyby w przyszłości zdecydowała się na kształcenie młodocianych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz 70b ustawy z dnia 7 września 1991r., o systemie oświaty , utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy zacytował treść art. 70b w świetle którego pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeżeli:
1) pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych, określone w odrębnych przepisach;
2) młodociany pracownik ukończył naukę zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdał egzamin, zgodnie z odrębnymi przepisami.
Wyjaśnił, że zgodnie z §10 ust. 5 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 lipca 2002 roku w sprawie praktycznej nauki zawodu ( w brzmieniu obowiązującym od 29 kwietnia 2010 roku) instruktorzy praktycznej nauki zawodu, o których mowa w ust. 2 pkt 2, niemający tytułu mistrza w zawodzie, powinni posiadać przygotowanie pedagogiczne lub ukończony kurs pedagogiczny, o których mowa w ust. 4, oraz:
1) świadectwo ukończenia technikum, technikum uzupełniającego lub szkoły równorzędnej albo świadectwo ukończenia szkoły policealnej lub dyplom ukończenia szkoły pomaturalnej lub policealnej i tytuł zawodowy w zawodzie pokrewnym do zawodu, którego będą nauczać, oraz co najmniej trzyletni staż pracy w zawodzie, którego będą nauczać, lub
2) świadectwo ukończenia liceum zawodowego i tytuł robotnika wykwalifikowanego lub równorzędny w zawodzie, którego będą nauczać, oraz co najmniej czteroletni staż pracy w tym zawodzie nabyty po uzyskaniu tytułu zawodowego, lub
3) świadectwo ukończenia liceum ogólnokształcącego, liceum technicznego, liceum profilowanego, uzupełniającego liceum ogólnokształcącego, technikum i technikum uzupełniającego, kształcących w innym zawodzie niż ten, którego będą nauczać, lub średniego studium zawodowego i tytuł robotnika wykwalifikowanego lub równorzędny w zawodzie, którego będą nauczać, oraz co najmniej sześcioletni staż pracy w tym zawodzie nabyty po uzyskaniu tytułu zawodowego, lub
4) dyplom ukończenia studiów wyższych na kierunku (specjalności) odpowiednim dla zawodu, którego będą nauczać, oraz co najmniej trzyletni staż pracy w tym zawodzie nabyty po uzyskaniu dyplomu lub dyplom ukończenia studiów wyższych na innym kierunku (specjalności) oraz co najmniej sześcioletni staż pracy w zawodzie, którego będą nauczać.
Kolegium uznało, że analiza materiału dowodowego obejmującego dokumenty poświadczające wykształcenie skarżącej nie pozwala w świetle cytowanych wyżej przepisów uwzględnić odwołania skarżącej. W okolicznościach przedmiotowej sprawy, z których bezspornie wynika, że skarżąca ukończyła szkołę średnią oraz Studium Pedagogiczne nie można podzielić stanowiska skarżącej o spełnieniu przesłanek do dofinansowania kształcenia młodocianego pracownika, ze względu na spełnienie warunków prowadzenia tego kształcenia przez uprawnionego instruktora. Skarżąca nie udowodniła bowiem, że posiada tytuł zawodowy (mistrza, czeladnika, robotnika wykwalifikowanego) w zawodzie, którego nauczała, ewentualnie w zawodzie pokrewnym. Zgodnie bowiem z dyspozycja przepisu § 10 ust. 5 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 lipca 2002 roku w sprawie praktycznej nauki zawodu w brzmieniu obowiązującym od 29 kwietnia 2010 roku - instruktorzy praktycznej nauki zawodu, o których mowa w ust. 2 pkt 2, nie mający tytułu mistrza w zawodzie, powinni posiadać przygotowanie pedagogiczne lub ukończony kurs pedagogiczny, o których mowa w ust. 4, oraz wymienione w punkcie 3 świadectwo ukończenia liceum ogólnokształcącego, liceum technicznego, liceum profilowanego, uzupełniającego liceum ogólnokształcącego, technikum i technikum uzupełniającego, kształcących w innym zawodzie niż ten, którego będą nauczać, lub średniego studium zawodowego i tytuł robotnika wykwalifikowanego lub równorzędny w zawodzie, którego będą nauczać, oraz co najmniej sześcioletni staż pracy w tym zawodzie nabyty po uzyskaniu tytułu zawodowego. Obowiązująca od 29 kwietnia 2010 r., nowelizacja w/w rozporządzenia dostosowuje przepisy rozporządzenia do zmian wprowadzonych w ustawie o systemie oświaty. W rozporządzeniu odstępuje się od wymogu posiadania świadectwa dojrzałości przez instruktorów praktycznej nauki zawodu. Osoby posiadające świadectwo ukończenia szkoły ponadgimnazjalnej, w tym świadectwo ukończenia technikum uzupełniającego, liceum profilowanego i uzupełniającego liceum ogólnokształcącego, które nie były dotychczas uwzględnione w rozporządzeniu oraz posiadające odpowiedni staż pracy w zawodzie występującym w klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego, będą mogły pełnić funkcję instruktora praktycznej nauki zawodu w tym zawodzie. Z powyższych względów SKO w S. nie znalazło podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi M. J. wskazała na naruszenie:
art. 7, 8 i 9 Kpa poprzez niepoinformowanie skarżącej przez organy administracji, że kwalifikacje skarżącej w zakresie instruktora praktycznej nauki zawodu nie będą w dalszym ciągu honorowane, w sytuacji, gdy uprzednio w odniesieniu do innych uczniów organy administracji honorowały uprawnienia skarżącej i przyznawały dofinansowanie;
naruszenia art. 70b ust. 1 ustawy o systemie oświaty oraz § 10 ust. 5 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 lipca 2002r. w sprawie praktycznej nauki zawodu, poprzez zastosowanie przepisów w/w rozporządzenia w brzmieniu obowiązującym od 29 kwietnia 2010 roku oraz błędne zastosowanie tychże przepisów poprzez przyjęcie, że skarżąca nie posiada uprawnień instruktora praktycznej nauki zawodu.
Mając powyższe na uwadze skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika R. D., ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia.
W uzasadnieniu skarżąca podtrzymała stanowisko i argumentację zawartą w odwołaniu. Podniosła, że organy uprzednio honorując posiadane przez nią kwalifikacje zawodowe nie poinformowały jej, że w przyszłości mogą być one kwestionowane co spowoduje odmowę przyznania dofinansowania. Tym bardziej, że o fakcie zawarcia w dniu 1 września 2008 roku umowy o pracę z młodocianym R. D. - w celu przygotowania zawodowego informowała Prezydenta Miasta S., który przyjął to zawiadomienie złożone w 2008 roku bez zastrzeżeń. Również wydana w dniu [...] decyzja SKO w S. Nr [...], dotycząca innego młodocianego potwierdzała fakt posiadania przez nią kwalifikacji zawodowych i przyznawała jej dofinansowanie kosztów kształcenia. W ocenie skarżącej takie postępowanie organów narusza przepisy art. 7, 8 i 9 Kpa w sposób istotny, powodując, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie mogą pozostać w obrocie prawnym. Dodatkowo M. J. stwierdziła, że powołanie przez SKO przepisów rozporządzenia w brzmieniu obowiązującym od dnia 29 kwietnia 2010 roku stanowi rażące naruszenie prawa wobec faktu, iż umowę o kształcenie zawarła z młodocianym 1 września 2008 roku i to przepisy z tej daty winny być stosowane. W ocenie skarżącej brzmienie przepisów z 2009 roku uwzględniało jej wykształcenie i kwalifikacje zawodowe, czego potwierdzeniem jest decyzja SKO z [...] przyznająca jej dofinansowanie. Ubocznie skarżąca podniosła, że nawet przy przyjęciu aktualnie obowiązujących przepisów spełnia przesłanki pełnienia funkcji instruktora praktycznej nauki zawodu określone w § 10 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia posiada bowiem przygotowanie pedagogiczne ukończyła szkołę równorzędną w stosunku do technikum lub technikum uzupełniającego oraz posiada co najmniej trzy letni staż pracy w zawodzie.
W odpowiedzi na skargę SKO w S. podtrzymując stanowisko i argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Na wstępie należy stwierdzić, iż zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przesądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) w sytuacji, gdy sąd stwierdzi, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję w całości lub w części, albo stwierdza jej nieważność bądź niezgodność z prawem. Przy czym zgodnie z art. 134 § 1 tej ustawy sąd dokonuje również z urzędu kontroli rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem i nie jest związany w tym zakresie zarzutami, podstawą prawną i wnioskami sformułowanymi w skardze.
Przeprowadzając w oparciu o powyższe uregulowania ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że nie narusza ona przepisów prawa materialnego, ani też przepisów prawa procesowego w taki sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co musiało prowadzić do konkluzji, iż zaskarżona decyzja nie podlegała wzruszeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela dokonane przez organ administracyjny ustalenia faktyczne i rozważania prawne, które legły u podstaw wydania zaskarżonej decyzji.
Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja organu administracji o nieprzyznaniu dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika R. D. Zaskarżona decyzja zapadła na podstawie art. 70b ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze. zm.). Zgodnie z tym przepisem pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeżeli: pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych, określone w odrębnych przepisach; młodociany pracownik ukończył naukę zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdał egzamin, zgodnie z odrębnymi przepisami. Dofinansowanie przyznaje wójt (burmistrz, prezydent miasta) właściwy ze względu na miejsce zamieszkania młodocianego pracownika, w drodze decyzji, po stwierdzeniu spełnienia warunków określonych w ust. 1. Dofinansowanie jest przyznawane na wniosek pracodawcy złożony w terminie 3 miesięcy od ukończenia przez młodocianego pracownika nauki zawodu lub przyuczenia do wykonywania określonej pracy. Do wniosku należy dołączyć kopie:
1) dokumentów potwierdzających spełnienie warunku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1;
2) umowy o pracę z młodocianym pracownikiem w celu przygotowania zawodowego;
3) dyplomu, świadectwa lub zaświadczenia potwierdzającego spełnienie warunku określonego w ust. 1 pkt 2.
W przedmiotowej sprawie bezspornym jest fakt, że skarżąca podpisała umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego z R. D. w celu przyuczenia go do wykonywania pracy kucharza małej gastronomii. Z umowy tej wynika, ze przygotowanie zawodowe będzie odbywało się pod nadzorem skarżącej – M. J. posiadającej kwalifikacje pedagogiczne.
W dniu 20 września 2010 roku skarżąca wystąpiła z wnioskiem o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika – R. D. Jak się okazało w toku postępowania M. J. nie spełniała wszystkich warunków koniecznych by pełnić obowiązki instruktora praktycznej nauki zawodu albowiem nie posiadała kwalifikacji zawodowych w zawodzie, którego miała uczyć. Skarżąca kwestionując rozstrzygnięcie organów podnosiła, że ukończyła szkołę średnią i dwuletnie Studium Pedagogiczne oraz , że od 1990 roku prowadzi działalność gospodarczą w zakresie małej gastronomii co w jej ocenie daje jej uprawnienia do bycia instruktorem praktycznej nauki zawodu kucharza małej gastronomii.
W celu rozstrzygnięcia argumentacji zawartej w skardze należy się odnieść do przepisów kształtujących zasady przygotowania zawodowego młodocianych i praktycznej nauki zawodu. Zgodnie z § 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz. U. z 2005 r. Nr. 5, poz. 472 ) przygotowanie zawodowe młodocianych może prowadzić: pracodawca, osoba prowadząca zakład pracy w imieniu pracodawcy, osoba zatrudniona u pracodawcy - pod warunkiem posiadania kwalifikacji wymaganych od instruktorów praktycznej nauki zawodu, określonych w przepisach dotyczących praktycznej nauki zawodu. § 1 Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 lipca 2002 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz. U. z 2002 r., Nr 113, poz. 988 ze. zm.) zmienione rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 24 marca 2010 r. (Dz.U. z 2010r. Nr 61 poz. 378), określa warunki i tryb organizowania praktycznej nauki zawodu w warsztatach szkolnych, pracowniach szkolnych i szkolnych gospodarstwach pomocniczych, placówkach kształcenia ustawicznego, placówkach kształcenia praktycznego, u pracodawców i w indywidualnych gospodarstwa rolnych oraz kwalifikacje wymagane od osób prowadzących praktyczną naukę zawodu i przysługujące im uprawnienia. Zgodnie § 10 ust. 1 tegoż rozporządzenia zajęcia praktyczne prowadzą nauczyciele. Jednakże kolejne dyspozycje tego paragrafu statuują zasadę, że zajęcia praktyczne realizowane u pracodawców i w indywidualnych gospodarstwach rolnych mogą także prowadzić pracodawcy lub wyznaczeni przez nich pracownicy albo osoby prowadzące indywidualne gospodarstwa rolne, dla których praca dydaktyczna i wychowawcza z uczniami lub młodocianymi nie stanowi podstawowego zajęcia lub jest wykonywana w tygodniowym wymiarze godzin niższym niż przewidziany dla nauczycieli, w ramach obowiązującego ich tygodniowego czasu pracy. Osoby prowadzące zajęcia praktyczne zwani są "instruktorami praktycznej nauki zawodu". Instruktorzy praktycznej nauki zawodu, o których mowa w ust. 2 pkt 1, powinni posiadać kwalifikacje wymagane od nauczycieli, określone w odrębnych przepisach. Instruktorzy praktycznej nauki zawodu, o których mowa w ust. 2 pkt 2, powinni posiadać co najmniej tytuł mistrza w zawodzie, którego będą nauczać, lub w zawodzie wchodzącym w zakres zawodu, którego będą nauczać, i przygotowanie pedagogiczne wymagane od nauczycieli, określone w odrębnych przepisach, lub ukończony kurs pedagogiczny, organizowany na podstawie odrębnych przepisów, którego program został zatwierdzony przez kuratora oświaty i obejmował łącznie co najmniej 70 godzin zajęć z psychologii, pedagogiki i metodyki oraz 10 godzin praktyki metodycznej, albo ukończony przed dniem 6 stycznia 1993 r. kurs pedagogiczny uprawniający do pełnienia funkcji instruktora praktycznej nauki zawodu, z zastrzeżeniem ust. 5. Zgodnie z ust. 5 tego § w brzmieniu obowiązującym od 29 kwietnia 2010 roku, instruktorzy praktycznej nauki zawodu, o których mowa w ust. 2 pkt 2, niemający tytułu mistrza w zawodzie, powinni posiadać przygotowanie pedagogiczne lub ukończony kurs pedagogiczny, o których mowa w ust. 4, oraz:
1) świadectwo ukończenia technikum, technikum uzupełniającego lub szkoły równorzędnej albo świadectwo ukończenia szkoły policealnej lub dyplom ukończenia szkoły pomaturalnej lub policealnej i tytuł zawodowy w zawodzie pokrewnym do zawodu, którego będą nauczać, oraz co najmniej trzyletni staż pracy w zawodzie, którego będą nauczać, lub
2) świadectwo ukończenia liceum zawodowego i tytuł robotnika wykwalifikowanego lub równorzędny w zawodzie, którego będą nauczać, oraz co najmniej czteroletni staż pracy w tym zawodzie nabyty po uzyskaniu tytułu zawodowego, lub
3) świadectwo ukończenia liceum ogólnokształcącego, liceum technicznego, liceum profilowanego, uzupełniającego liceum ogólnokształcącego, technikum i technikum uzupełniającego, kształcących w innym zawodzie niż ten, którego będą nauczać, lub średniego studium zawodowego i tytuł robotnika wykwalifikowanego lub równorzędny w zawodzie, którego będą nauczać, oraz co najmniej sześcioletni staż pracy w tym zawodzie nabyty po uzyskaniu tytułu zawodowego, lub
4) dyplom ukończenia studiów wyższych na kierunku (specjalności) odpowiednim dla zawodu, którego będą nauczać, oraz co najmniej trzyletni staż pracy w tym zawodzie nabyty po uzyskaniu dyplomu lub dyplom ukończenia studiów wyższych na innym kierunku (specjalności) oraz co najmniej sześcioletni staż pracy w zawodzie, którego będą nauczać.
W świetle przytoczonych przepisów, przy uwzględnieniu zebranego w sprawie materiału dowodowego podkreślić trzeba, że skarga nie mogła odnieść pożądanego przez skarżącą skutku. Zgodnie z postanowieniami umowy o pracę zawartej w celu przygotowania zawodowego pomiędzy skarżącą, a R. D. osobą nadzorującą przygotowanie zawodowe tego ostatniego była skarżąca. Osoba ta jako instruktor praktycznej nauki zawodu powinna się legitymować kwalifikacjami zawodowymi oraz spełniać warunki zawarte w § 10 rozporządzenia z dnia 1 lipca 2002 r. Dla przypomnienia należy w tym miejscu wskazać, że kwestią niesporną jest fakt, że skarżąca legitymuje się wykształceniem średnim pedagogiczny ukończyła bowiem szkołę średnią i Studium Pedagogiczne w B., co dawało jej uprawnienia do wykonywania zawodu nauczyciela. Studiowała również trzy lata w Wyższej Szkole Pedagogicznej w B., której jednak nie ukończyła. Tytułem uzupełnienia należy wskazać, że wykaz przedmiotów na świadectwie ukończenia szkoły średniej, do której skarżąca uczęszczała w G., świadczy o tym, że była to szkoła ogólnokształcąca. Również fakt, iż M. J. była przez trzy lata studentką Wyższej Szkoły Pedagogicznej w B. oznacza, że uznano, że legitymuje się świadectwem dojrzałości. Od 1990 roku skarżąca prowadzi w S. działalność gospodarczą w zakresie małej gastronomii. Spór w sprawie sprowadza się do ustalenia czy w świetle tak ustalonego stanu faktycznego skarżąca posiada kwalifikacje zawodowe do bycia instruktorem praktycznej nauki zawodu kucharza małej gastronomii. Skarżąca bowiem wywodzi, że spełniała wszystkie warunki wskazane w w/w rozporządzeniu, zaś Kolegium kwestionuje jedynie posiadanie kwalifikacji zawodowych w zawodzie, którego instruktorka nauczała, a więc w zawodzie kucharza małej gastronomii. Skoro nie budzi wątpliwości okoliczność, że skarżąca nie posiadała tytułu mistrza w zawodzie, to należy sięgnąć do § 10 ust. 5 w/w rozporządzenia, który wskazuje na możliwości szkolenia przez instruktorów praktycznej nauki zawodu nie mających tytułu mistrza. O ile instruktor praktycznej nauki zawodu nie posiada tytułu mistrza w zawodzie, to stosownie do § 10 ust. 5 rozporządzenia, powinien legitymować się przygotowaniem pedagogicznym lub ukończonym kursem pedagogicznym oraz w zależności od rodzaju wykształcenia odpowiednim świadectwem. Analiza wykształcenia skarżącej prowadzi do wniosku, że przypadki określone w § 10 ust. 5 pkt 2 i 4 nie będą miały zastosowania. Wobec powyższego w okolicznościach przedmiotowej sprawy należy podnieść, że jeżeli instruktor legitymuje się świadectwem ukończenia liceum ogólnokształcącego, liceum technicznego, liceum profilowanego, uzupełniającego liceum ogólnokształcącego, technikum i technikum uzupełniającego, kształcących w innym zawodzie niż ten, którego będzie nauczał, lub średniego studium zawodowego i tytułem robotnika wykwalifikowanego lub równorzędnego w zawodzie, którego będzie nauczał, to przepis § 10 ust. 5 pkt 3 rozporządzenia wymaga od niego dodatkowo co najmniej sześcioletniego stażu pracy w zawodzie, którego będzie nauczał, nabytego po uzyskaniu tytułu zawodowego. Jeżeli natomiast instruktor legitymuje się świadectwem ukończenia technikum, technikum uzupełniającego lub szkoły równorzędnej albo świadectwem ukończenia szkoły policealnej lub dyplomem ukończenia szkoły pomaturalnej lub policealnej i tytułem zawodowym w zawodzie pokrewnym do zawodu, którego będzie nauczał, to zgodnie z § 10 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia wymagany jest od niego dodatkowo trzyletni staż w zawodzie, którego będzie nauczał. Ocena spełnienia powyższych przesłanek przez skarżąca prowadzi do wniosku, że zasadnie Kolegium uznało, że skarżąca nie posiada kwalifikacji zawodowych, nie legitymuje się bowiem żadnym ze wskazanych tytułów zawodowych. Nie posiada ani tytułu mistrza w zawodzie, ani robotnika wykwalifikowanego w zawodzie którego nauczała, ani tytułu zawodowego w zawodzie pokrewnym do zawodu którego nauczała. Bezspornie skarżąca posiada średnie wykształcenie pedagogiczne, ale zgodnie z treścią świadectwa ukończenia Studium Pedagogicznego mogła na tej podstawie wykonywać zawód nauczyciela i tym samym spełnia przesłanki posiadania kwalifikacji pedagogicznych wymaganych od instruktorów praktycznej nauki zawodu. Niestety nie posiada udokumentowanych kwalifikacji zawodowych w zawodzie kucharza małej gastronomii.
Odnosząc się do zarzutów M. J. zawartych w skardze, że na podstawie identycznych kwalifikacji skarżąca otrzymała na mocy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] dofinansowanie kosztów kształcenia innego ucznia i że takie działanie organu jest naruszeniem zasady zaufania obywateli do organów państwa, sąd wyjaśnia, że zasada pogłębiania zaufania obywatela do państwa wyrażona w przepisie art. 8 Kpa., powinna być interpretowana formalistycznie. Oznacza to, że organ ma prawo do odmiennych ocen tych samych okoliczności prawnych – w szczególności gdy zmiana prowadzi do prawidłowego zastosowania określonych przepisów. Co do zasady winien jednak w takim przypadku w uzasadnieniu decyzji wyjaśnić szczegółowo przyczyny tej zmiany, szczególnie, że skarżąca wskazywała w odwołaniu na istnienie korzystnej dla niej decyzji Kolegium z 2009 roku. Faktycznie organy nie wyjaśniły skarżącej przyczyn zmiany stanowiska. Należy jednak podkreślić, że Sąd bada przede wszystkim legalność zaskarżonej decyzji, a naruszenie przepisów postępowania ma znaczenie i powoduje wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji tylko w przypadku istotnego naruszenia przepisów postępowania. Istotność naruszenia przepisów postępowania interpretuje się jako naruszenie mające wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie. Inaczej mówiąc, tylko w przypadku, gdy z powodu naruszenia przepisów postępowania w sprawie mogłoby zapaść rozstrzygnięcie odmienne od zaskarżonego Sąd zobligowany jest uchylić zaskarżoną decyzję. W przedmiotowej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że organy prawidłowo dokonały subsumcji ustalonego w sprawie stanu faktycznego wyrażającego się w określeniu kwalifikacji skarżącej do bycia instruktorem praktycznej nauki zawodu, do zastosowanej normy prawnej będącej podstawą żądania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika.
Wobec powyższego niezasadny w ocenie Sądu jest więc również zarzut skarżącej, że odmowa uwzględnienia jej wniosku o dofinansowanie kształcenia młodocianego pracownika, była skutkiem zastosowania przez organy przepisów rozporządzenia w brzmieniu obowiązującym od dnia 29 kwietnia 2010 roku, o czym w opinii skarżącej świadczy fakt, wydania przez SKO w S. decyzji z dnia [...] potwierdzającej spełnienie koniecznych przesłanek do bycia instruktorem praktycznej nauki zawodu i w konsekwencji przyznania dofinansowania. Jeszcze raz należy bowiem podkreślić, że Sąd nie ocenia prawidłowości wydania decyzji z dnia [...], nie może również dokonywać rozpoznania przedmiotowej sprawy w kontekście poprzednio wydanych decyzji. Ocena legalności zaskarżonej decyzji wymaga bowiem od Sądu zbadania jej w kontekście obowiązujących przepisów i w tym zakresie Sąd nie dopatrzył się istotnego ich naruszenia przez organy administracji. W tym miejscu godzi się wyjaśnić, że zmiany wprowadzone rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 24 marca 2010 roku zmieniającego rozporządzenie w sprawie praktycznej nauki zawodu, aczkolwiek nie zawierające żadnych przepisów intertemporalnych, jedynie zliberalizowało przepisy określające kwalifikacje instruktorów praktycznej nauki zawodu, odstępując od obowiązku posiadania świadectwa dojrzałości przez instruktorów oraz przyznając prawo pełnienia funkcji instruktora praktycznej nauki zawodu osobom dotychczas nie posiadającym takich uprawnień tj., legitymujących się świadectwem ukończenia liceum profilowanego, uzupełniającego liceum ogólnokształcącego i technikum uzupełniającego. Nie odstąpiło jednak od wymogu posiadania tytułu zawodowego przez instruktorów praktycznej nauki zawodu. Wobec powyższego zmiana z dniem 29 kwietnia 2010 roku § 10 ust. 5 cytowanego wyżej rozporządzenia nie miała żadnego wpływu na rozpoznanie sprawy skarżącej w zakresie istotnym dla jej rozstrzygnięcia. Również twierdzenie skarżącej, że nawet w zmienionym stanie prawnym spełnia przesłanki z § 10 ust. 5 pkt 1 w/w rozporządzenia należy wyjaśnić, że skarżąca wskazując na ten przepis nie zauważyła, że wymagany jest w świetle tego przepisu tytuł zawodowy w zawodzie pokrewnym do zawodu, którego instruktor będzie nauczał. Wymóg taki wynikał również z przepisów obowiązujących w stanie prawnym sprzed 29 kwietnia 2010 roku.
Sąd nie dopatrzył się również naruszenia pozostałych wskazanych w skardze przepisów Kpa. W tym względzie należy podkreślić, że nie mógł odnieść skutku zarzut skarżącej niepoinformowania jej o braku kwalifikacji zawodowych na etapie informowania organu o zawarciu umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego. Do takiego wniosku prowadzi analiza art. 70 b ust. 7 ustawy o systemie oświaty, który określa termin złożenia i wymogi formalne wniosku o dofinansowanie kosztów kształcenia. Wniosek taki składa się w ciągu 3 miesięcy od ukończenia przez młodocianego pracownika nauki zawodu, a wraz z nim dokumenty potwierdzające spełnienie kwalifikacji przez osobę prowadzącą praktyczną naukę zawodu. Zatem ocena merytoryczna tego wniosku następuje po jego złożeniu, czyli de facto po zakończeniu procesu szkolenia. Na tym etapie następuje również badanie i ocena kwalifikacji osób prowadzących praktyczną naukę zawodu w celu stwierdzenia spełnienia przesłanek z art. 70b ust. 1 pkt 1 ustawy (por. wyrok NSA w sprawie I OSK 1140/10 z dnia 19 października 2010 r. niepublikowany, treść (w:) orzeczenia.nsa.gov.pl). Dodatkowo należy wyjaśnić, że konieczność stosowania przez organy administracji zasad ogólnych postępowania administracyjnego wyrażonych we wskazanych przez skarżąca art. 7, 8 i 9 Kpa., odnosi się do prowadzonego postępowania w konkretnej sprawie wszczętej na wniosek strony lub z urzędu. Tym samym organy nie mają obowiązku przewidywania ewentualnych postępowań, które mogą toczyć się w przyszłości z udziałem strony i udzielania stronie wyjaśnień i pouczeń w związku z taką ewentualnością.
Zdaniem Sądu argumenty skarżącej, że otrzymała z OHP refundację kosztów dotyczących kształcenia R. D., pozostają bez wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia Kolegium w świetle przedstawionych wyżej przepisów prawa
Reasumując, celem całego systemu kształcenia zawodowego młodocianych jest zapewnienie im takich warunków, które pozwalają im na zgłębienie praktyki danego zawodu pod okiem doświadczonego, spełniającego dokładnie określone warunki instruktora. W tym też celu prawodawca ukształtował bardzo wyraźne i restrykcyjne zasady jakie musi spełniać osoba, która chce nabyć uprawnienia do kształcenia młodocianych pracowników w danym zawodzie. Zdaniem Sądu ustawodawca powołał do życia instytucję instruktora praktycznej nauki zawodu, aby zapewnić prawidłowy tok szkolenia młodocianego pracownika. Poza wszelkim sporem pozostaje fakt, iż osoba prowadząca szkolenie powinna się legitymować odpowiednimi kwalifikacjami oraz posiadać takie doświadczenie zawodowe, aby w prawidłowy sposób ukształtować zawodowo przyszłego rzemieślnika. Dlatego jeszcze raz należy podkreślić, że M. J. takich uprawnień nie posiadała w momencie podejmowania funkcji instruktora praktycznej nauki zawodu.
Z tych więc względów, uznając za niezasadne stanowisko strony skarżącej, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż skarga nie mogła zostać uwzględniona, co stało się przyczyną rozstrzygnięcia sprawy na mocy art. 151 p.p.s.a jak w sentencji.
a.ł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło