III SA/Łd 492/04
WyrokWSA w Łodzi2004-11-25
Skład orzekający: Irena Krzemieniewska, Krzysztof Szczygielski, Małgorzata Łuczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo rozpoznał wniosek strony, gdy strona złożyła wniosek o świadczenie przedemerytalne, a organ wydał decyzję o odmowie przyznania zasiłku dla bezrobotnych, nie odnosząc się do pierwotnego żądania?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej naruszył zasady postępowania administracyjnego, w szczególności obowiązek informowania stron i należytego prowadzenia postępowania, gdy rozpoznał sprawę w zakresie innym niż żądanie strony. Skoro strona złożyła wniosek o świadczenie przedemerytalne, organ powinien był rozpoznać ten wniosek, a nie wydawać decyzję o odmowie przyznania zasiłku dla bezrobotnych, co stanowi odrębne świadczenie. W związku z tym, zaskarżona decyzja została uchylona z powodu naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Strona złożyła wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego. Organ I instancji wydał decyzję o uznaniu strony za osobę bezrobotną i odmowie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych, uznając, że nie udokumentowano wymaganego okresu zatrudnienia. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Strona wniosła skargę do WSA, wskazując, że oczekiwała decyzji w sprawie świadczenia przedemerytalnego, a nie zasiłku dla bezrobotnych. WSA uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w zakresie odmowy przyznania prawa do zasiłku.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] w zakresie odmowy przyznania prawa do zasiłku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędziowie sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, asesor Małgorzata Łuczyńska (spr.), Protokolant asystent sędziego Żywilla Krac, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2004 r. sprawy ze skargi B. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uznania za osobę bezrobotną i odmowy przyznania prawa do zasiłku uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję S. S. z dnia [...] nr [...] w zakresie odmowy przyznania prawa do zasiłku.
Decyzja Nr [...] z dnia [...] Starosta [...] działając na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 23 ust. 1 i 2 oraz art. 6 pkt 15 lit. a i b ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jedn. Dz.U. z 2003r.Nr 58 poz. 514 z późń.zm.) praz art. 104 kpa orzekł o uznaniu B. Z. z dniem 5 lutego 2004 roku za osobę bezrobotną i odmówił przyznania prawa do zasiłku. W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że z przedstawionych dokumentów wynika, iż w dniu rejestracji spełnione zostały przesłanki do uznania za osobę bezrobotną, natomiast suma okresów, o których mowa w art. 23 ust. 1 i 2 ww ustawy przypadających w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji jest krótsza niż 365 dni, co stanowi podstawę odmowy przyznania prawa do zasiłku.
B. Z. w odwołaniu z dnia 12 lutego 2004 roku zaskarżyła wydaną decyzję w zakresie odmowy prawa do zasiłku przedemerytalnego. Podniosła, że posiada wszystkie dokumenty dotyczące 33 lat pracy oraz wymagany wiek 52 lata. Stwierdziła, że obecnie pozostaje bez środków do życia i prosi o pozytywne załatwienie sprawy.
Decyzją Nr [...] z dnia [...] Wojewoda [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 6c ust. 2 pkt 2, art. 23 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jedn. Dz.U. z 2003r.Nr 58 poz. 514 z późń.zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wyjaśnił, że zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, jeżeli: nie ma dla tej osoby propozycji odpowiedniego zatrudnienia, skierowania do prac interwencyjnych, robót publicznych lub na utworzone dodatkowe miejsce pracy, nie zaszła żadna z okoliczności powodujących brak prawa do zasiłku, wymienionych w art. 27 ustawy, w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni m.in. była zatrudniona i osiągała wynagrodzenie w kwocie co najmniej najniższego wynagrodzenia, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy. W okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji tj. od dnia 4 sierpnia 2002 roku do dnia 4 lutego 2004 roku skarżąca nie udokumentowała 365 dni zatrudnienia i osiągania wynagrodzenia w kwocie co najmniej najniższego wynagrodzenia, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy. Z tych powodów organ odwoławczy nie znalazł podstaw , aby uchylić zaskarżoną decyzję i przyznać skarżącej prawo do zasiłku dla bezrobotnych.
W odniesieniu do argumentów skarżącej dotyczących jej uprawnień do świadczenia przedemerytalnego organ odwoławczy jak stwierdził nie może się odnieść bowiem sprawa ta nie była przedmiotem rozpoznania przez organ I instancji, a zasiłek dla bezrobotnych i świadczenie przedemerytalne to dwa różne świadczenia. Kwestia uprawnień do świadczenia przedemerytalnego została podniesiona przez skarżąca dopiero w odwołaniu. W tej sytuacji organ odwoławczy stwierdził, że pismo skarżącej z dnia 12 lutego 2004r. (odwołanie) organ I instancji winien potraktować jako wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego, następnie przeprowadzić stosowane postępowanie i rozstrzygnąć te kwestię decyzja administracyjną, od której skarżącej będzie przysługiwać prawo złożenia odwołania.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi B. Z. opisała przebieg postępowania w sprawie wskazując konkretne okoliczności i daty, w których wystąpiła z wnioskiem o przyznanie świadczenia przedemerytalnego. Podniosła, że była zdziwiona gdy otrzymała decyzję o odmowie prawa do zasiłku dla bezrobotnych, a nie w sprawie świadczenia przedemerytalnego. Z uwagi na swój wiek (52) i lata pracy (33) jest zainteresowana uzyskaniem świadczenia przedemerytalnego i występuje z pytaniem czy takie świadczenie jej się należy, prosząc jednocześnie o wnikliwe rozpatrzenie odwołania.
Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentacje zawartą w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu25 listopada 2004 roku skarżąca przedłożyła do akt sprawy wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego z dnia 6 stycznia 2004 roku złożony w Powiatowym Urzędzie Pracy w S. w dniu 8 stycznia 2004roku oraz odpowiedź PUP w S. z dnia 30 stycznia 2004r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) obowiązującej od 1 stycznia 2004r. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. W świetle zaś art. 1 § 2 tejże ustawy kontrola , o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Kognicja Sądu ograniczona jest do oceny legalności kwestionowanego skargą aktu lub czynności organów administracji publicznej i obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji. Oznacza to, że sądy administracyjne nie są kolejną instancją w postępowaniu administracyjnym i nie rozstrzygają sprawy merytorycznie. Wojewódzki Sąd Administracyjny uprawniony jest do skontrolowania legalności decyzji wydanych przez organy administracji publicznej i tylko w tym zakresie podejmuje działania.
Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270), Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Przechodząc do oceny zasadności wniesionej skargi, stwierdzić należy, że w ocenie Sądu, skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie.
Jak wynika z dokumentów zgromadzonych w sprawie oraz wyjaśnień skarżącej w dniu 8 stycznia 2004 roku złożyła w Powiatowym Urzędzie Pracy wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego wraz z załącznikami. W odpowiedzi na powyższy wniosek otrzymała informację o przepisach prawa regulujących tryb i zasady rejestracji bezrobotnych oraz osób poszukujących pracy oraz wymaganych dokumentach, które należy przedstawić do wglądu. Jednocześnie organ stwierdził, że po przedłożeniu wymaganych dokumentów i wypełnieniu karty rejestracyjnej oraz innych niezbędnych oświadczeń zostanie wydana decyzja o przyznaniu bądź nie przyznaniu świadczenia przedemerytalnego.
Skarżąca zgłosiła się do Powiatowego Urzędu Pracy w S. 5 lutego 2004roku wypełniła kartę rejestracyjną ( nota bene karta nie zawiera określenia kogo dotyczy - czy bezrobotnego, osoby uprawnionej do zasiłku, czy też świadczenia przedemerytalnego bowiem nie jest zaznaczona żadna z przewidzianych opcji) i otrzymała decyzję o przyznaniu statusu osoby bezrobotnej i odmowie prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
Mając na względzie opisane wyżej okoliczności sprawy usprawiedliwione jest zaskoczenie skarżącej sposobem załatwienia jej sprawy i rozstrzygnięciem. Oczekiwała bowiem decyzji w kwestii świadczenia przedemerytalnego, a otrzymała decyzję w sprawie odmowy prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Wobec powyższego nieuzasadnione jest również twierdzenie organu odwoławczego, że wniosek o świadczenie przedemerytalne został złożony dopiero na etapie postępowania odwoławczego w piśmie z dnia 12 lutego 2004r. W świetle art. 8 kpa organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów państwa (...). Jednocześnie zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 9 kpa organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.
Należy podnieść, że treść żądania wyznacza przedmiot postępowania. Stosownie do art. 61 § 1 Kpa żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego określa przedmiot postępowania, a w razie wątpliwości – sprecyzowanie żądania należy do strony nie zaś do organu administracji (wyrok NSA z 11 czerwca 1990r. I S.A. 367/90 ONSA 1990/2-3/47).
W przedmiotowej sprawie po złożeniu wniosku w dniu 8 stycznia 2004 roku i na podstawie otrzymanej odpowiedzi z dnia 30 stycznia 2004r. skarżąca miała prawo oczekiwać, że po akcie rejestracji otrzyma decyzje w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego, tym bardziej, że jak stwierdził organ odwoławczy, zasiłek dla bezrobotnych i świadczenie przedemerytalne do dwa różne świadczenia, wymagające zbadania konkretnych przesłanek. Już tylko na marginesie sprawy godzi się podnieść, że uzasadnienia decyzji organów administracji w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku dla bezrobotnych mimo, iż dotyczą tej samej osoby i sytuacji faktycznej wskazują na różne okoliczności będące podstawą odmowy przyznania tego zasiłku.
Na zakończenie należy wyjaśnić, że Sąd ustalił telefonicznie z pracownikiem Wydziału Polityki Społecznej [...] Urzędu Wojewódzkiego w Ł., że decyzja w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego dotycząca B. Z. -do dnia rozprawy przed WSA w Łodzi - nie została przez organ I instancji wydana.
W tej sytuacji skoro organ administracji od początku prowadził postępowanie z naruszeniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego i nie załatwił prawidłowo wniosku strony Sąd na podstawie art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku. Sąd stwierdza, że wobec braku przymiotu wykonalności zaskarżonej decyzji orzekanie w trybie art. 152 cytowanej ustawy jest bezprzedmiotowe.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło