III SA/Łd 5/16
WyrokWSA w Łodzi2016-04-27
Skład orzekający: Monika Krzyżaniak, Teresa Rutkowska, Janusz Nowacki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która udostępniła nieruchomość znajomemu podczas swojej nieobecności w kraju, a następnie sama pobierała energię elektryczną po rozwiązaniu poprzedniej umowy i przed zawarciem nowej, jest nabywcą końcowym w rozumieniu ustawy o podatku akcyzowym i jako taka ponosi odpowiedzialność za zapłatę podatku akcyzowego z tytułu nielegalnego poboru energii?Ratio decidendi
Sąd uznał, że osoba, która udostępniła nieruchomość znajomemu podczas swojej nieobecności w kraju, a następnie sama pobierała energię elektryczną po rozwiązaniu poprzedniej umowy i przed zawarciem nowej, jest nabywcą końcowym w rozumieniu ustawy o podatku akcyzowym. W takiej sytuacji, gdy energia elektryczna jest pobierana bez ważnej umowy na jej dostawę, nie można ustalić podmiotu, który dokonał sprzedaży energii nabywcy końcowemu, co skutkuje powstaniem obowiązku zapłaty podatku akcyzowego przez tego nabywcę końcowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Celnej utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego, która określiła skarżącej G.Z.-F. zobowiązanie w podatku akcyzowym z tytułu nielegalnego poboru energii elektrycznej za styczeń 2015 r. Skarżąca kwestionowała swoją odpowiedzialność, wskazując, że nie była faktycznym użytkownikiem energii w spornym okresie, a umowa na dostawę energii została zawarta dopiero po jej powrocie do kraju. Organy podatkowe uznały ją za nabywcę końcowego, ponieważ energia była pobierana po rozwiązaniu poprzedniej umowy i przed zawarciem nowej, a ona udostępniła nieruchomość znajomemu podczas swojej nieobecności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Przyznano adwokatowi P.S. kwotę 73,80 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 27 kwietnia 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska . Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Dominika Trella po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2016 roku sprawy ze skargi G.Z.-F. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie określenia podatku akcyzowego z tytułu nielegalnego poboru energii elektrycznej za miesiąc styczeń 2015 roku 1. oddala skargę; 2. przyznaje adwokatowi P.S., prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. A. 2 lokal [...], kwotę 73,80,- (siedemdziesiąt trzy osiemdziesiąt) złotych, zawierającą podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącej i nakazuje wypłacić powyższą kwotę adwokatowi P.S. z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.
Decyzją z dnia [...], działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r., Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2015 r., poz. 613) Dyrektor Izby Celnej w [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego [...] w [...] nr [...] z dnia [...], określającą G. Z. – F. zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za miesiąc styczeń 2015 r. w kwocie 75,00 PLN.
Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o następujący stan faktyczny:
Pismem z dnia 13 marca 2015 r. B. SA. przekazała Naczelnikowi Urzędu Celnego [...] w [...] protokół kontroli oraz notę obciążeniową sporządzoną na okoliczność stwierdzenia nielegalnego poboru energii elektrycznej. Z Protokołu kontroli nr [...] wynika, że w dniu 27 stycznia 2015 r. upoważnieni przedstawiciele B. SA. oddział Ł.-M. przeprowadzili kontrolę u G. Z. – F. w [...] przy ul. C. [...]. G. Z. – F. była obecna podczas kontroli.
W trakcie kontroli stwierdzono, że stan licznika jest wyższy niż stan na dzień rozliczenia końcowego i rozwiązania umowy. Konto zostało rozliczone końcowo, a umowa rozwiązana dnia 31 września 2014r. ze stanem szacowanym 7889 kWh. Energia elektryczna w ilości 11661 kWh została zużyta w lokalu bez ważnej umowy na jej dostawę oraz sprzedaż. G. Z. – F. nie wniosła żadnych zastrzeżeń do protokołu, wskazując, że z tego co jej wiadomo były mąż zobowiązał się do uregulowania zużytej przez niego energii. W związku z powyższym wystawiono notę obciążeniową nr [...], za nielegalny pobór energii na nabywcę – G. Z.-F.
Naczelnik Urzędu Celnego [...] w [...] postanowieniem z dnia [...] wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w celu określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za miesiąc styczeń 2015 r. Decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Celnego [...] w [...] określił zobowiązanie podatkowe w zakresie podatku akcyzowego za miesiąc styczeń 2015 r. w kwocie 75,00 zł.
Pismem z dnia 8 września 2015 r., uzupełnionym pismem z dnia 19 października 2015 r. G. Z. – F. odwołała się od ww. decyzji. W odwołaniu wskazała, że nota obciążeniowa i protokół kontroli, na który powołuje się Naczelnik Urzędu Celnego [...] w [...] jej nie dotyczą, gdyż do 30 grudnia 2014 r. nie korzystała z energii elektrycznej, ponieważ przebywała za granicą. Została zmuszona do spłaty istniejącego zadłużenia za kogoś, kto tego zgodnie z umową nie zapłacił. Wniosła o uchylenie wydanej decyzji.
Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W jej uzasadnieniu powołał brzmienie art. 2 pkt 19, art. 9 ust. 1 pkt 6, art. 9 ust. 2, art. 11 pkt 3, art. 12, art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 24 ust. 1 i ust. 3 oraz art. 88 ust. 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym.
Wskazał, iż obowiązujące przepisy ustawy o podatku akcyzowym przewidują opodatkowanie podatkiem akcyzowym nielegalnego poboru energii, nakładając obowiązek jego uiszczenia na podmiot będący nabywcą końcowym zużywającym energię elektryczną, jeżeli od tej energii nie została zapłacona akcyza w należnej wysokości i nie można ustalić podmiotu, który dokonał sprzedaży tej energii elektrycznej nabywcy końcowemu. Nabywcą końcowym w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy o podatku akcyzowym jest co do zasady podmiot nabywający energię elektryczną, nieposiadający koncesji na wytwarzanie, przesyłanie, dystrybucję lub obrót energią elektryczną w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne.
W rozpoznawanej sprawie organy podatkowe, zostały powiadomione przez B. S.A. Oddział Ł. – M. o fakcie nielegalnego poboru energii elektrycznej przez G. Z. - F. Z informacji uzyskanej od B. S.A. (mail z dnia 20.10.2015 r.) wynika, że G. Z.-F. nie wniosła pozwu do sądu na notę obciążeniową [...].
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ wyjaśnił, że dokumenty w postaci protokołu kontroli i noty obciążeniowej dają pełny obraz sytuacji tj. u kogo nastąpił nielegalny pobór energii elektrycznej, w jakiej ilości oraz czy kontrolowany miał ważną umowę na dostawę i sprzedaż energii elektrycznej. Jak wynika z noty obciążeniowej nr [...] z dnia 6 lutego 2015 r. oraz protokołu kontroli nr [...] z dnia 27 stycznia 2015 r., energia elektryczna w ilości 3750 kWh została zużyta w lokalu bez ważnej umowy na jej dostawę oraz sprzedaż. W nocie obciążeniowej jest wyraźnie określona ilość energii elektrycznej, jaką skarżąca nielegalnie pobrała. W dniu kontroli skarżąca oświadczyła jedynie, że z tego co jej wiadomo były mąż zobowiązał się do uregulowania zużytej przez niego energii.
Odnosząc się do twierdzeń, że wystawiona przez B. nota obciążeniowa nie ma pokrycia w faktach, a w protokole nie wykazano nic oprócz stanu licznika, Dyrektor Izby Celnej w [...] wyjaśnił, że zgodnie z art. 88 ust. 2b ustawy o podatku akcyzowym ustaleń odnośnie osoby dokonującej nielegalnego poboru energii elektrycznej dokonuje podmiot, który określa szacunkową ilość nielegalnie pobranej energii. W sprawie, uprawnionym do dokonania takich ustaleń był B. SA Oddział Ł., który dostarczył organowi pierwszej instancji materiał dowodowy. G. Z. – F. była obecna podczas kontroli i osobiście podpisała sporządzony w jej trakcie protokół. Nie wniosła żadnych uwag, a także nie wniosła przeciwko wierzycielowi pozwu do sądu, mimo iż o możliwości takiej została poinformowana w treści noty obciążeniowej.
Dodatkowo, Dyrektor Izby Celnej w [...] wyjaśnił, że podatkiem akcyzowym objęta jest konsumpcja energii elektrycznej, zarówno jej pobór legalny, jak i nielegalny. Mając na uwadze przywołany art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku akcyzowym nabywcą końcowym energii elektrycznej, a więc jednocześnie jej konsumentem jest G. Z.-F.
Dyrektor Izby Celnej w [...] podkreślił, że organy podatkowe nie prowadzą postępowania dowodowego w sprawie nielegalnego poboru energii elektrycznej, a ustaleń dotyczących podmiotu dokonującego nielegalnego poboru energii elektrycznej dokonuje podmiot określający szacunkową ilość nielegalnie pobranej energii elektrycznej, w tym przypadku B. Oddział Ł., która była jedynie dystrybutorem energii elektrycznej, zaś konsumentem energii jest G. Z.-F. i ona stała się podmiotem odpowiedzialnym za nielegalne zużycie energii elektrycznej, a w konsekwencji zobowiązanym do zapłaty z tego tytułu podatku akcyzowego.
Na powyższą decyzję G. Z. – F. wniosła skargę do WSA w Łodzi wnosząc o jej uchylenie. Ponownie wskazała, iż nie ona jest nabywcą końcowym a osoba, która jako ostatnia przed nią miała umowę na dostarczanie energii. Wskazała, iż jest nowym nabywcą z którym to B. zawarło dopiero umowę po raz pierwszy 2 stycznia 2015 r. Aby umowa ta nabrała mocy obowiązującej niezbędna była kontrola urządzeń pomiarowych, którą to właśnie B. wyznaczyło na 27 stycznia 2015 r. Jak wyraźnie wynika z protokołu jej celem była "kontrola licznika przy zmianie odbiorcy"; odczyt licznika - 19550,19; oraz jak dalej protokół stanowi "umowa obowiązuje od stanu licznika 19550." Zdaniem skarżącej od tego dnia i od takiego stanu licznika dopiero ponosi wszelkie konsekwencje umowy. Od tej pory dopiero zobowiązuje się uiszczać opłaty za dostarczoną i zużytą energię. Nie widzi powodów, dla których ma zostać obciążona kosztami za poprzednich odbiorców. Zdaniem skarżącej jeżeli umowa taka została przez B. rozwiązana to obowiązek zabezpieczenia "nielegalnego poboru" leży po stronie B. Trzeba było wtedy dokonać kontroli urządzeń pomiarowych, spisać stan licznika czy też go zdemontować. Nowy odbiorca odpowiada za pobór energii od stanu spisanego przez kontrolujących. Zdaniem skarżącej dokumenty powinny zostać wystawione na poprzednich użytkowników energii elektrycznej. Uważa, że postępowanie w jej sprawie zostało przeprowadzone w sposób nierzetelny, decyzja podjęta na podstawie interpretacji przepisów w sposób tendencyjny i nie mająca pokrycia w stanie faktycznym i prawnym.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powtarzając stanowisko oraz argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia 17 lutego 2016 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Na rozprawie, która odbyła się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w dniu 14 kwietnia 2016 r. pełnomocnik skarżącej popierał skargę. Skarżąca oświadczyła, że nie jest właścicielem nieruchomości przy ul. C. Właścicielami są jej dzieci, zaś ona ma dożywotnie prawo zamieszkiwania na tej nieruchomości. Wskazała, iż była nieobecna w kraju od lutego do 25 grudnia 2014 r. Poprzednia umowa na dostawę energii była zawarta z synem – B. H. – F. Wyjaśniła, że syn od 2007 r. nie mieszka w kraju. Po rozwiązaniu umowy nie odcięto dopływu prądu. Pełnomocnik skarżącej złożył do akt sprawy protokół kontroli oraz umowę z dnia 2 stycznia 2015 r., która obowiązywała od stanu kontroli tj. od dnia 27 stycznia 2015 r.
Skarżąca oświadczyła, ze w okresie od 2 do 27 stycznia 2015 r. korzystała z energii elektrycznej. Nie wystąpiła z powództwem cywilnym po otrzymaniu noty obciążeniowej. Wyjaśniła, że czasie jej nieobecności w domu nikt nie mieszkał, jedynie przychodził znajomy, który opiekował się psem i nieruchomością. Karmił psa dwa razy dziennie i posiadał klucze do całej nieruchomości. Pobierał od niej opłatę za opiekę nad nieruchomością. Ów znajomy obecnie już nie żyje. Oświadczyła, że B. miała odnotowane wskazania licznika zużycia energii elektrycznej do 31 sierpnia 2014 r. i była zobowiązana do zapłaty kwoty około 894 zł, żeby móc zawrzeć nową umowę. Wyjaśniła, że do chwili jej wyjazdu nie było żadnej kontroli.
Pełnomocnik organu wnosił o oddalenie skargi.
Skarżąca oświadczyła, że licznik nie został zdemontowany po rozwiązaniu umowy z dniem 31 sierpnia 2014 r. i jest sprawny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej "p.p.s.a."), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego oraz postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem sporu między stronami jest ustalenie, czy skarżąca jest osobą zobowiązaną do zapłaty zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu nielegalnego poboru energii elektrycznej.
Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (tekst jedn. Dz. U. z 2011 r. Nr 108, poz. 626), dalej "u.p.a."
Zgodnie z treścią przepisu art. 13 ust. 1 pkt 2 u.p.a. podatnikiem akcyzy jest osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, która dokonuje czynności podlegających opodatkowaniu akcyzą lub wobec której zaistniał stan faktyczny podlegający opodatkowaniu akcyzą, w tym podmiot będący nabywcą końcowym zużywającym energię elektryczną, jeżeli od tej energii nie została zapłacona akcyza w należnej wysokości i nie można ustalić podmiotu, który dokonał sprzedaży tej energii elektrycznej nabywcy końcowemu.
Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 6 u.p.a. w przypadku energii elektrycznej przedmiotem opodatkowania jest zużycie tego wyrobu przez nabywcę końcowego, jeżeli nie została od niego zapłacona akcyza w należytej wysokości i nie można ustalić podmiotu, który dokonał sprzedaży energii elektrycznej nabywcy końcowemu. W myśl art. 2 ust. 1 pkt 19 u.p.a., nabywcą końcowym jest podmiot nabywający energię elektryczną, który nie posiada koncesji na wytwarzanie, przesyłanie, dystrybucję lub obrót tą energią.
Na podstawie art. 9 ust. 2 u.p.a.za zużycie energii elektrycznej uznaje się energię zużytą w związku z jej przesyłaniem lub dystrybucją oraz energię elektryczną pobraną nielegalnie.
Moment powstania obowiązku podatkowego w akcyzie ustawodawca określił w art. 11 u.p.a. Równocześnie w art. 12 u.p.a. określił datę powstania obowiązku podatkowego w sytuacji, gdy nie można określić dnia, w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu czynności lub stanu faktycznego podlegających opodatkowaniu akcyzą. Za datę powstania obowiązku podatkowego we wskazanym przypadku uznaje się dzień, w którym uprawniony organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej stwierdził dokonanie danej czynności lub istnienie danego stanu faktycznego.
Zgodnie z treścią art.88 ust.2a u.p.a. w przypadku nielegalnego poboru energii elektrycznej podstawą opodatkowania energii elektrycznej jest jej szacunkowa ilość, wyrażona w megawatogodzinach (MWh).
W myśl art.88 ust.2b u.p.a. podmiot który określa szacunkową ilość nielegalnie pobranej energii elektrycznej jest obowiązany powiadomić właściwego dla podatnika naczelnika urzędu celnego o tym fakcie w terminie 7 dni od dnia ustalenia podmiotu dokonującego nielegalnego poboru energii elektrycznej.
Przede wszystkim wyjaśnienia wymaga stan faktyczny występujący w niniejszej sprawie. W postępowaniu przed organami podatkowymi nie został on zbyt dokładnie wyjaśniony lecz na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2016r. G. Z. – F. złożyła wyjaśnienia w tym zakresie. Należy zaznaczyć, że nieruchomość przy ul. C. stanowi własność dzieci skarżącej zaś ona sama ma dożywotnie prawo zamieszkiwania w tej nieruchomości. W okresie od lutego 2014r. do 25 grudnia 2014r. G. Z. – F. przebywała u córki w Islandii. Klucze do całej nieruchomości pozostawiła swojemu znajomemu, który opiekował się nieruchomością a ponadto dwa razy dziennie przychodził karmić psa. Do dnia 31 sierpnia 2014r. obowiązywała umowa na dostawę energii elektrycznej zawarta z synem skarżącej B. H. – F., który od 2007r. na stałe mieszka za granicą. Umowa ta została rozwiązana z dniem 31 sierpnia 2014r. (stan licznika 7889 kWh) lecz nie odłączono dopływu energii do nieruchomości. Po powrocie do Polski skarżąca udała się do zakładu energetycznego zawrzeć nową umowę na dostawę energii elektrycznej lecz kazano jej uiścić dotychczasowe zadłużenie. G. Z. – F. zapłaciła zadłużenie (894 zł) i w dniu 2 stycznia 2015r. zwarła umowę na dostawę energii, która miała obowiązywać od daty odczytu układu pomiarowo – rozliczeniowego. Odczyt taki miał miejsce w dniu 27 stycznia 2015r. i stwierdzono zużycie energii elektrycznej -11661 kWh. Według oświadczenia skarżącej znajomy, który opiekował się nieruchomością przy ul. C. [...] już umarł.
W rozpoznawanej sprawie organ podatkowy wszczął postępowanie podatkowe w celu określenia zobowiązania podatkowego G. Z. – F. w związku ze stwierdzeniem nielegalnego poboru energii elektrycznej w zamieszkanej przez nią nieruchomości przy ul. C. [...]. O fakcie nielegalnego poboru energii elektrycznej organy podatkowe zostały powiadomione przez B. S.A. Oddział Ł. – M.
Fakt nielegalnego pobierania energii wynikał ze stwierdzenia w dniu 27 stycznia 2015r. wyższego stanu zużycia energii w stosunku do stanu zużycia w dacie rozwiązania poprzednio obowiązującej umowy na dostawę energii tj. 31 sierpnia 2014r. Organ doszedł do wniosku, że energia elektryczna została zużyta w wymienionym okresie bez ważnej umowy na jej dostawę oraz sprzedaż. W związku z uzyskanymi informacjami wszczęto postępowanie podatkowe w celu określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym.
Skarżąca zakwestionowała zarówno fakt nałożenia na nią obowiązku uiszczenia opłaty z tytułu nielegalnego poboru energii jak i uznanie, że jest ona podatnikiem podatku akcyzowego, w związku z faktem nielegalnego jej poboru.
Jak już wyżej wskazano, w myśl obowiązujących przepisów u.p.a. nabywcą końcowym w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 19 u.p.a. jest co do zasady podmiot nabywający energię elektryczną, nieposiadający koncesji na wytwarzanie, przesyłanie, dystrybucję lub obrót energią elektryczną w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2006 r. Nr 89, poz. 625, ze zm.). W rezultacie, jeżeli podmiot nie posiada żadnej z wyżej wymienionych koncesji, jest on nabywcą końcowym, któremu energia elektryczna dostarczana jest w cenie zawierającej akcyzę (tj. lokalny zakład energetyczny jest zobowiązany do uiszczania akcyzy z tytułu sprzedaży energii elektrycznej takiemu nabywcy) (patrz: Szymon Parulski, Komentarz do art. 2 ustawy o podatku akcyzowym, System Informacji Prawnej LEX).
W ocenie sądu należy podzielić stanowisko organów, że przekazane dokumenty z B. w postaci noty obciążeniowej i protokołu kontroli dają wystarczający obraz sytuacji tj. u kogo nastąpił nielegalny pobór energii elektrycznej, w jakiej ilości oraz czy kontrolowany podmiot – G. Z. – F. – miał ważną umowę na dostawę i sprzedaż energii elektrycznej.
Z zebranego materiału dowodowego wynika, że w nieruchomości położonej przy ul. C. [...] miał miejsce nielegalny pobór energii elektrycznej. Umowa na dostawę energii została bowiem rozwiązana z dniem 31 sierpnia 2014 r. zaś nowa umowa zaczęła obowiązywać w dniu 27 stycznia 2015r. Wskazuje to, że w okresie od 1 września 2014 r. do 26 stycznia 2015 r. pobierano energię bez zawarcia umowy na jej dostawę.
Podkreślić należy, że pobór akcyzy od sprzedaży energii elektrycznej jest zorganizowany w ten sposób, że podatek akcyzowy jest wliczany w cenę sprzedaży tej energii. Jeżeli zatem dochodzi do pobierania energii elektrycznej bez zawarcia umowy z dostawcą to tym samym spełniony zostaje warunek braku opodatkowania akcyzą energii elektrycznej.
W niniejszej sprawie w okresie od 1 września 2014r. do 26 stycznia 2015r. miało miejsce zużycie energii elektrycznej w rozumieniu art.9 ust.1 pkt.6 u.p.a. W tym okresie pobierana była bowiem energia bez ważnej umowy na jej dostawę a więc nie została od niej zapłacona akcyza. Jednocześnie nie można ustalić podmiotu, który dokonał sprzedaży energii nabywcy końcowemu. Należy zaznaczyć, że w przepisie art.9 ust.1 pkt.6 u.p.a. jest mowa o sprzedaży energii a nie dochodzi do takiej sprzedaży gdy nabywca końcowy pobiera energię bez zawartej umowy na jej dostawę. W takim przypadku nie ma miejsca sprzedaż energii lecz nielegalny jej pobór. Dotyczy to także okresu pomiędzy zawarciem przez skarżącą nowej umowy na dostawę energii (2 stycznia 2015r.) a kontrolą układu pomiarowego (27 stycznia 2015r.). Jak bowiem wynika z treści umowy z 2 stycznia 2015r. zaczyna ona obowiązywać od daty odczytu układu pomiarowo – kontrolnego co miało miejsce w dniu 27 stycznia 2015r. Oznacza to, że także w okresie od 2 stycznia do 26 stycznia 2015r. miała miejsce sytuacja poboru energii elektrycznej bez ważnej umowy na jej dostawę a więc nie można uznać, że w tym okresie doszło do legalnej sprzedaży energii.
Organy podatkowe trafnie uznały, że w okresie od 1 września 2014r. do 26 stycznia 2015r. G. Z. – F. była nabywcą końcowym w rozumieniu art.2 pkt.19 u.p.a. Jeżeli chodzi o okres od dnia powrotu do miejsca zamieszkania (25 grudnia 2014r.) do dnia kontroli układu pomiarowego (27 stycznia 2015r.) to skarżąca nie kwestionuje faktu poboru energii elektrycznej mimo braku obowiązywania umowy na jej dostawę. Odnośnie pozostałego okresu (tzn. od 1 września 2014r. do 24 grudnia 2014r.) to również należy uznać, że była ona nabywcą końcowym. W tym okresie była ona wprawdzie za granicą u córki lecz to skarżąca była faktycznym dysponentem nieruchomości przy ul. C. [...]. Przed swoim wyjazdem z Polski przekazała ona wszystkie klucze do nieruchomości swojemu znajomemu, który opiekował się nieruchomością i przychodził do niej dwa razy dziennie aby nakarmić psa. Do poboru energii elektrycznej doszło w okresie kiedy ów znajomy faktycznie opiekował się nieruchomością. G. Z. – F. nie chciała ujawnić personaliów tego znajomego a według jej oświadczenia znajomy ten już nie żyje. W sytuacji gdy skarżąca udostępniła swoją nieruchomość w okresie swojego pobytu u córki nieustalonej osobie to należy uznać, że w zakresie poboru energii elektrycznej od 1 września do 24 grudnia 2014r. była ona nabywcą końcowym w rozumieniu art.2 pkt.19 u.p.a Skoro bowiem przed wyjazdem przekazała wszystkie klucze do nieruchomości swojemu znajomemu to tym samym godziła się na pobór przez niego energii w czasie jej nieobecności. Należy zatem, uznać, że to skarżąca była nabywcą końcowym. Wszelkie roszczenia dotyczące znacznego zużycia energii elektrycznej w jej nieruchomości podczas jej pobytu za granicą skarżąca winna kierować do swojego znajomego, któremu udostępniła klucze do nieruchomości bądź jego spadkobiercom.
Zaznaczyć należy, iż notą obciążeniową nr [...] z 6 lutego 2015r. G. Z. – F. została obciążoną należnością za nielegalny pobór energii elektrycznej (k.3 akt administracyjnych). Na wymienionej nocie znajduje się pouczenie, że w przypadku gdy dłużnik kwestionuje należność może wnieść przeciwko wierzycielowi pozew do sądu. Jak wynika z oświadczenia skarżącej złożonego na rozprawie do chwili obecnej nie wystąpiła ona z powództwem do sądu cywilnego co wskazuje, że G.Z. – F. nie kwestionuje swojej odpowiedzialności za nielegalne zużycie energii elektrycznej. Trudno sobie wyobrazić aby w sytuacji wystawienia noty obciążeniowej na tak dużą kwotę (7181,88 zł) osoba, która nie czuje się odpowiedzialna za nielegalny pobór energii, nie wystąpiła z powództwem do sądu powszechnego. Skarżąca takiego pozwu nie złożyła.
Sąd nie podzielił poglądu podniesionego w skardze, że podatkiem akcyzowym winna być obciążona poprzednia strony umowy na dostawę energii. Należy zaznaczyć, że stroną poprzedniej umowy był syn skarżącej B. H. – F. Umowa ta została rozwiązana z dniem 31 sierpnia 2014r. zaś syn skarżącej od 2007r. na stałe mieszka za granicą. W sytuacji gdy umowa z B.H. – F. została rozwiązana z dniem 31 sierpnia zaś on sam od wielu lat mieszka za granicą to brak jest podstaw do uznania, że w okresie od 1 września 2014r. do 26 stycznia 2015r. to on był nabywcą końcowym o którym mowa w art.2 pkt.19 u.p.a. Skarżąca nawet nie uprawdopodobniła, że to jej syn od 1 września 2014r. nielegalnie pobierał energię elektryczną. Brak jest jakichkolwiek podstaw do przyjęcia takiej tezy. W ocenie sądu zarzut skargi w tym zakresie nie jest uzasadniony.
Zgodnie z przepisem art. 191 O.p. organ podatkowy ocenia na podstawie zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W niniejszej sprawie – zdaniem sądu - organy podatkowe w zakresie, jaki nakłada na nie ustawa dołożyły starań w celu należytego zgromadzenia materiału dowodowego i wyjaśnienia sprawy. Postępowanie w przedmiotowej sprawie co do podstaw określenia zobowiązania w podatku akcyzowym zostało przeprowadzone przez organy podatkowe w sposób wystarczający dla potrzeb prawidłowego rozstrzygnięcia. Sąd podzielił ocenę organów podatkowych co do wiarygodności dokumentów sporządzonych przez pracowników przedsiębiorstwa energetycznego.
Ponadto należy podkreślić, że podatkiem akcyzowym objęta jest konsumpcja energii elektrycznej czyli zarówno jej pobór legalny, jak i nielegalny. Mając na uwadze przywołany powyżej art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku akcyzowym nabywcą końcowym energii elektrycznej, a więc jednocześnie jej konsumentem jest G. Z. – F. i ona stała się podmiotem odpowiedzialnym za nielegalne zużycie energii elektrycznej, a w konsekwencji zobowiązanym do zapłaty z tego tytułu podatku akcyzowego.
Reasumując sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że w okresie od 1 września 2014r. do 26 stycznia 2015r. doszło do nielegalnego poboru energii elektrycznej gdyż poprzednio obowiązująca umowa na jej dostawę została rozwiązana z dniem 31 sierpnia 2014r. zaś nowa umowa zaczęła obowiązywać od dnia 27 stycznia 2015r. W wymienionym okresie (tzn. od 1 września 2014r. do 26 stycznia 2015r.) nie została zapłacona akcyza od pobranej energii gdyż nie zawarto umowy jej sprzedaży. G. Z. – F. w tym okresie była nabywcą końcowym gdyż udostępniła nieruchomość swojemu znajomemu, który opiekował się domem zaś po powrocie od córki do dnia 27 stycznia 2015r. sama pobierała energię mimo braku obowiązującej umowy sprzedaży. Brak jest jednocześnie podstaw do uznania, że nabywcą końcowym była inna osoba niż skarżąca. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd oddalił skargę G. Z. – F.
Na podstawie art.250 p.p.s.a. sąd przyznał adwokatowi P. S. kwotę 73,80 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu.
R.T.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło