III SA/Łd 500/04

Dnia 26 października 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie NSA Janusz Furmanek /spr./, p.o. Sędziego WSA Monika Krzyżaniak, Protokolant referendarz sądowy Ewa Alberciak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2004 roku sprawy ze skargi W. K. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie wznowienia postępowania uchyla zaskarżoną decyzję. W. K., powołując się na art. 190 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2002 r. oraz art. 145 k.p.a., w dniu 7 października 2003 r. złożył wniosek do Komendanta Powiatowego Policji w B. o wznowienie postępowania dyscyplinarnego wszczętego przeciwko niemu w listopadzie 1996 r. W dniu 17 października 2003 r. Komendant Powiatowy Policji w B. wznowił postępowanie dyscyplinarne z 1996 r. zakończone prawomocnym orzeczeniem dyscyplinarnym. W uzasadnieniu wskazał, że wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2002 roku orzeczono o niekonstytucyjności art. 139 ust. 2 ustawy o Policji, będącego delegacją do wydania przepisów o postępowaniu dyscyplinarnym wobec policjantów /ostatni taki przepis to Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz prowadzenia postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów/. Organ wyjaśnił, że postępowanie dyscyplinarne, którego wznowienia żądał wnioskodawca, zakończyło się w dniu 1 czerwca 1996 roku orzeczeniem o ukaraniu. Policjant złożył odwołanie od tego orzeczenia, jednak organ odwoławczy - Komendant Wojewódzki Policji w P. - w dniu [...] wniosek rozpatrzył odmownie, z uwagi na upływ terminu do wniesienia odwołania. Komendant Powiatowy Policji w B. wskazał, że skargę wnosi się w terminie l miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. W sytuacji, kiedy na podstawie art. 190 ust. 3 Konstytucji RP, Trybunał określił termin utraty mocy obowiązującej art. 139 ust. 2 ustawy o Policji na dzień 30 września 2003 roku, termin do wniesienia skargi liczy się dopiero od tej daty, a więc wniosek został złożony z zachowaniem terminu. Komendant Powiatowy Policji w B. mając na uwadze fakt wystąpienia przesłanek pozytywnych do wznowienia postępowania /sprawa rozstrzygnięta decyzją ostateczną, orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego/ oraz brak przesłanek negatywnych, uznał wnowienie postępowania za uzasadnione. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Komendant Powiatowy Policji w B. stwierdził, że zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne zostało wydane z naruszeniem prawa oraz odmówił uchylenia zaskarżonej decyzji. Od powyższej decyzji odwołał się W. K. Decyzją z dnia [...] Komendant Wojewódzki Policji w Ł. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Komendant Powiatowy Policji w B. ponownie stwierdził, że zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne zostało wydane z naruszeniem prawa i odmówił uchylenia zaskarżonego orzeczenia o ukaraniu. Wskazał m.in., że przeszkodą do uchylenia orzeczenia o ukaraniu z dnia [...] jest art. 146 § l k.p.a., bowiem upłynęło 5 lat od daty doręczenia stronie decyzji o ukaraniu. Orzeczenie to doręczone zostało w dniu 17 czerwca 1996 roku, a więc 5 letni okres do jego uchylenia upłynął 18 czerwca 2001 roku. Ponadto organ I instancji wskazał, iż brak jest również podstaw prawnych do stosowania w przedmiotowej sprawie przepisów znowelizowanej ustawy o Policji, które weszły w życie z dniem 29 listopada 2003 roku, bowiem art. 2 ust. l ustawy z dnia 29 października 2003 roku o zmianie ustawy o Policji stanowi, że przepisy ustawy (po nowelizacji) stosuje się do postępowań dyscyplinarnych niezakończonych prawomocnym orzeczeniem do dnia jej wejścia w życie (29.11.2003r). Postępowanie dyscyplinarne wszczęte przeciwko W. K. w 1996 roku zostało zakończone przed tą datą, a więc nie można stosować w tym przypadku przepisów, które weszły w życie z dniem 29 listopada 2003 roku. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w Ł., po rozpatrzeniu zażalenia W. K., orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji i umorzeniu postępowania pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ II instancji wyjaśnił, że W. K. w dniu 20 stycznia 2003 roku wystąpił z wnioskiem do Komendanta Powiatowego w B. o wznowienie m. in wszczętego przeciwko niemu w listopadzie 1994 roku postępowania dyscyplinarnego. Jako uzasadnienie wnioskodawca przytoczył wyrok Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt K 36/00 z dnia 8 października 2002 roku. Komendant Powiatowy Policji w B. postanowieniem l.dz. [...] z dnia [...] postanowił odmówić wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie. Powyższe postanowienie doręczono stronie w dniu 26 lutego 2003 roku. Zainteresowany wniósł odwołanie. Komendant Wojewódzki Policji w dniu [...] wydał postanowienie nr [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Zainteresowany mimo prawidłowo udzielonego pouczenia nie korzystał z prawa do wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Komendant Wojewódzki Policji w Ł. stwierdził, że w tym stanie faktycznym i prawnym przedmiotowa sprawa była już przedmiotem postępowania administracyjnego, w którym zapadło ostateczne rozstrzygnięcie. Organ II instancji uznał, że postępowanie, które toczyło się przed organem I instancji na skutek wniosku strony z dnia 07.10.2003 roku było postępowaniem bezprzedmiotowym w rozumieniu art. 105 kpa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi W. K. wnosił o uchylenie powyższej decyzji, wydanie decyzji w sprawie przywrócenia do służby, zawieszenia w czynnościach i przeprowadzenia ewentualnych postępowań zgodnie z obowiązującym prawem oraz zwrot utraconych w wyniku bezprawnych działań świadczeń. Zdaniem skarżącego Komendant Wojewódzki Policji w Ł. wydał dwie serie decyzji wykluczających się. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Ł. wniósł o ich oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz. 1270 ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art. 145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie : 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, jeżeli stwierdzi : a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępownia administracyjnego lub w innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W niniejszej sprawie Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja narusza prawo procesowe. Przedmiotowe postępowanie zostało wznowione w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2002 r. sygn. akt K.36/00, orzekającym o niekonstytucyjności art. 139 ustawy o Policji (Dz.U. z 2002 r.,Nr 7 poz. 58 ze zm.) Zgodnie z art. 145a § 1 k.p.a. można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Stosownie zaś do § 2 tegoż przepisu skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Art. 151 § 1 k.p.a. przewiduje tylko dwa możliwe sposoby zakończenia wznowionego postępwania. W razie braku podstaw z art. 145 § 1 k.p.a. odmawia się uchylenia dotychczasowej decyzji, a gdy podstawy te są, uchyla się dotychczasową decyzję i wydaje nową, rozstrzygającą o istocie sprawy. Stosownie zaś do § 2 art. 151 w przypadku, gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się jedynie do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Oznacza to, iż wyłączone jest podjęcie innej treści rozstrzygnięcia kończącego postępowanie. Organ I instancji orzekł w niniejszej sprawie na podstawie art. 151§ 2 w zw. z art. 146 § 1 k.p.a. Organ II instancji uchylił zaś decyzję organu I instancji i umorzył wznowione postępowanie dyscyplinarne ze względu na to, iż przedmiotowa sprawa była już rozstrzygnięta ostatecznym orzeczeniem, a to powoduje bezprzedmiotowość postępowania. Zaznaczyć należy, że umorzenie postępowania administracyjnego w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a. musi nastąpić wówczas, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przczyny stało się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1 k.p.a. oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty (vide : B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz Wyd. C.H. Beck Warszawa 2003, s. 470). Trzeba również zauważyć, że aby mogło nastąpić umorzenie postępowania z powodu bezprzedmiotowości, musiałyby zaistnieć następujące przesłanki, a mianowicie identyczność stanu faktycznego, identyczność podstawy prawnej oraz właściwość jednego organu administracji państwowej. Powyższe zaś w niniejszej sprawie nie miało miejsca, z uwagi na to, że stan prawny uległ zmianie, bowiem art. 139 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji został zmieniony ustawą o zmianie ustawy o Policji z dnia 29 października 2003 r. (Dz.U. z 2003 r. Nr 192, poz. 1873) oraz wydane zostało rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 listopada 2003 r. w sprawie szczegółowego trybu wykonywania czynności związanych z postępowaniem dyscyplinarnym w stosunku do policjantów (Dz.U. z 2003 r. Nr 198, poz. 1933), które weszło w życie w dniu 29 listopada 2003 r. A zatem, w ocenie Sądu rozstrzygnięcie organu II instancji jest wadliwe, gdyż brak jest podstaw do przyjęcia, że niniejsze postępowanie administracyjne było bezprzedmiotowe. To zaś powoduje, że decyzję organu II instancji należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).