III SA/Łd 501/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), Asesor Ewa Alberciak, Protokolant asystent sędziego Krzysztof Rybicki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2005 roku sprawy ze skargi M. W. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. z dnia [...] nr [...] Decyzją nr [...] z dnia [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. na podstawie art.5 pkt.4a ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej /Dz.U. nr 90 z 1998r. poz.575 z późn. zm./, § 1 ust.1 i § 10 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych/Dz.U. nr 65 poz.294 z późn. zm./, § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach/Dz.U. nr 132 poz.1115/ oraz art.104 kpa postanowił nie uznać u M. W. choroby zawodowej pod postacią przewlekłej choroby narządu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy. W uzasadnieniu stwierdzono, iż M. W. w latach 1973-1975 oraz 1979-2001 był zatrudniony w A Zakład Drzewny w K. na stanowisku pracownika produkcji-pomocnika operatora dźwigu bocznego podnoszenia, operatora wózka bocznego podnoszenia oraz pomocy w produkcji. Był on badany w dwóch jednostkach służby zdrowia, które nie ustaliły następstw klinicznych w obrębie narządów ruchu, które można wiązać przyczynowo ze sposobem wykonywania pracy. Zmiany chorobowe kręgosłupa i stawów biodrowych nie mogą być uznane za następstwo warunków pracy. Mając to na uwadze organ administracji orzekł jak w sentencji decyzji. Odwołanie od wymienionej decyzji złożył M. W. podnosząc, iż jest ona krzywdząca. Odwołujący w czasie zatrudnienia był narażony na wibracje oraz hałas. Rozpoznane u niego schorzenia są następstwem wykonywania przez niego pracy. Decyzją nr [...] z dnia [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. na podstawie art. 12 ust.1 pkt.1 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej /Dz.U. nr 90 z 1998r. poz.575 z późn. zm./, § 1 ust.1 i § 10 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych/Dz.U. nr 65 poz.294 z późn. zm./, § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach/Dz.U. nr 132 poz.1115/ oraz art.138 § 1 pkt.1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu administracji I instancji. W uzasadnieniu stwierdzono, iż M. W. w latach 1973-1975 oraz 1979-2001 był zatrudniony w A Zakład Drzewny w K. na stanowisku pracownika produkcji-pomocnika operatora dźwigu bocznego podnoszenia, operatora wózka bocznego podnoszenia oraz pomocy w produkcji. Był on badany w dwóch jednostkach służby zdrowia, które nie ustaliły następstw klinicznych w obrębie narządów ruchu, które można wiązać przyczynowo ze sposobem wykonywania pracy. Schorzenia rozpoznane u M. W. nie są wymienione w wykazie chorób zawodowych. Organ administracji I instancji prawidłowo odmówił stwierdzenia u M. W. choroby zawodowej. Mając to na uwadze organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu administracji I instancji. Na wymienioną decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył M. W. W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż decyzja jest dla niego krzywdząca. W czasie pracy był on narażony na wstrząsy, wibracje i hałas. Stwierdzone u niego schorzenia są następstwem warunków w jakich świadczył pracę. W konkluzji skarżący wnosił o ponowne rozpoznanie jego sprawy. Organ administracji w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga M. W. jest uzasadniona. Zgodnie z treścią art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych/Dz.U. nr 153 poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art.1 § 2 wymienionej ustawy kontrola o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz.U. nr 153 poz.1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy 2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach 3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W rozpoznawanej sprawie organy administracji publicznej naruszyły przepisy postępowania administracyjnego i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych(Dz. U. Nr 65 z 1983r. poz.294 z późn. zm./ Zgodnie z treścią § 1 ust.1 wymienionego rozporządzenia za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiących załącznik do rozporządzenia jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. Z wymienionego przepisu wynika, iż o tym czy schorzenie jest chorobą zawodową decyduje spełnienie dwóch przesłanek a mianowicie: schorzenie musi być wymienione w wykazie chorób zawodowych oraz praca musi być wykonywana w warunkach narażających na powstanie tego schorzenia. W przypadku stwierdzenia obu przesłanek istnieje domniemanie, iż choroba jest następstwem warunków w jakich praca była świadczona a więc, że istnieje związek przyczynowy pomiędzy chorobą a warunkami pracy. Domniemanie takie może być obalone w razie wykazania, że chociaż praca była wykonywana w warunkach narażających na powstanie choroby to jednak została spowodowana przyczynami nie pozostającymi w związku z pracą. Dla obalenia domniemania niezbędne jest wykazanie jakie konkretne przyczyny spowodowały chorobę i dlaczego warunki pracy nie miały wpływu na powstanie schorzenia. Pogląd taki wyraził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 19 lipca 1984r. w sprawie II PRN 9/84/OSNCP nr 4 z 1985r. poz.53/ oraz Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 lutego 1996r. w sprawie I S.A. 1540/95/Prawo Pracy nr 3 z 1997r. poz.37/. U skarżącego rozpoznano szereg różnych schorzeń i każde z nich wymaga odrębnego omówienia. Jak wynika z zebranego materiału dowodowego u M. W. stwierdzono boczne prawostronne skrzywienie kręgosłupa piersiowego z objawowym zespołem korzeniowym oraz zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa szyjnego i lędźwiowego niewielkiego stopnia. Schorzenia te nie są wymienione w wykazie chorób zawodowych stanowiących załącznik do rozporządzenia z dnia 18 listopada 1983r. Wykaz ten zawiera różne stany chorobowe określone w punktach 1 – 20 i w żadnym z tych punktów nie są wymienione schorzenia kręgosłupa. Skoro zatem skrzywienie kręgosłupa oraz zmiany zwyrodnieniowe stawów kręgosłupa nie figurują w wykazie chorób zawodowych to schorzenia te nie mogą być uznane za chorobę zawodową. Jedną z przesłanek uznania schorzenia za chorobę zawodową jest bowiem jego wymienienie w wykazie chorób zawodowych. W sytuacji kiedy zmiany chorobowe nie znajdują się w tym wykazie, nawet wówczas gdy zostały spowodowane warunkami w jakich praca była wykonywana, to nie można uznać ich za chorobę zawodową. Organy administracji słusznie zatem odmówiły uznania schorzeń kręgosłupa za chorobę zawodową. U M. W. rozpoznano nadto rozpoczynające się zmiany zwyrodnieniowe stawów biodrowych. Zgodnie z treścią punktu 12-go załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. chorobą zawodową są przewlekłe choroby narządu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy, nadmiernym, przeciążeniem: zapalenie pochewek ścięgnistych i kaletek maziowych, uszkodzenie łękotki, mięśni i przyczepów ścięgnistych, martwica kości nadgarstka, zapalenie nadkłykci kości ramieniowej, zmęczeniowe złamanie kości. Analiza wymienionego punktu wskazuje, iż tylko te schorzenia narządu ruchu, które są wymienione w tym punkcie mogą być uznane za chorobę zawodową. W punkcie 12-ym nie wymieniono zwyrodnienia stawów biodrowych a więc schorzenie to nie może być uznane za chorobę zawodową. Organy administracji trafnie zatem odmówiły uznania tego schorzenia za chorobę zawodową. U M. W. stwierdzono nadto obustronny odbiorczy ubytek słuchu niewielkiego stopnia. Wynika to z orzeczenia Poradni Chorób Zawodowych w Ł. z dnia [...]. Zgodnie z treścią punktu 15-go załącznika do rozporządzenia z dnia 18 listopada 1983r. chorobą zawodową są uszkodzenia słuchu wywołane działaniem hałasu. Organy administracji obu instancji nie przeprowadziły dochodzenia epidemiologicznego pod kątem hałasu występującego na stanowisku pracy skarżącego. Z akt administracyjnych wynika, iż M. W. obsługiwał wózek bocznego podnoszenia "Jumbo" oraz dźwig typu "Volvo". Skarżący w odwołaniu od decyzji organu I instancji podniósł, iż przez 8 godzin dziennie był narażony na działanie hałasu i ubytek słuchu jest następstwem warunków pracy. Skoro okoliczność ta została podniesiona przez skarżącego to organy administracji winny przeprowadzić dochodzenie epidemiologiczne w tym kierunku. Należało zatem wyjaśnić czy M. W. był faktycznie narażony na działanie hałasu a jeżeli tak to przez jaki okres czasu w ciągu jednej zmiany, jakie było natężenie hałasu i czy przekraczało ono dopuszczalne normy. Dopiero po przeprowadzeniu dochodzenia epidemiologicznego jednostki organizacyjne służby zdrowia mogłyby się wypowiedzieć czy upośledzenie słuchu zostało wywołane działaniem hałasu. Organy administracyjne nie przeprowadziły jednak takiego dochodzenia co uniemożliwia stwierdzenie czy ubytek słuchu został wywołany działaniem hałasu występującym na stanowisku pracy skarżącego. Dochodzenie epidemiologiczne przeprowadzone przez organy administracji dotyczy jedynie narażenia skarżącego na wibracje a nie na działanie hałasu. Jest ono zatem niepełne. Zaznaczyć należy, iż Poradnia Chorób Zawodowych w sowim orzeczeniu z dnia [...] błędnie uznała, iż obustronny odbiorczy ubytek słuchu nie jest wymieniony w wykazie chorób zawodowych. Schorzenie to jest wymienione w punkcie 12-ym tego wykazu a więc organy administracji winny przeprowadzić postępowanie w celu wyjaśnienia czy stanowi ono chorobę zawodową. Postępowanie takie nie zostało jednak przeprowadzone. Reasumując sąd uznał, iż w zakresie ubytku słuchu organy administracji naruszyły przepisy postępowania określone w art.7, 77 § 1 i 84 § 1 kpa. Nie podjęły bowiem wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego. Również w sposób wyczerpujący nie zebrały i nie rozpatrzyły materiału dowodowego Uchybienia jakich dopuściły się organy administracji obu instancji są istotne i miały one wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze na podstawie art.145 § 1 pkt.1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. z dnia [...]. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji winny przeprowadzić dochodzenie epidemiologiczne dotyczące narażenia skarżącego na działanie hałasu. Następnie jednostki organizacyjne służby zdrowia winny wydać orzeczenie w przedmiocie rozpoznania lub braku rozpoznania choroby zawodowej ubytku słuchu. Dopiero po uzupełnieniu postępowania dowodowego organy administracji winny ocenić cały zebrany materiał dowodowy i wydać rozstrzygnięcie w przedmiocie stwierdzenia lub odmowy stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej. Swoje rozstrzygnięcia organy administracji winny nadto uzasadnić w sposób odpowiadający wymogom określonym w art.107 § 3 kpa.