III SA/Łd 503/05

Dnia 1 grudnia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Asesor Ewa Alberciak, Protokolant Małgorzata Kowalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odsetek od zasiłku przedemerytalnego o d d a l a s k a r g ę. Decyzją Starosty [...] z dnia [...], T. W. uznana została z dniem 3 grudnia 2001 r. za osobę bezrobotną z prawem do zasiłku dla bezrobotnych. W dniu 5 listopada 2002 r. T. W. złożyła wniosek o przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego. Starosta [...] decyzją z dnia [...] odmówił przyznania T. W. prawa do zasiłku przedemerytalnego wskazując, iż udokumentowała staż pracy wynoszący łącznie 29 lat, 11 miesięcy i 14 dni, podczas gdy wymagany ustawa staż pracy dla kobiet to 30 lat. Od powyższej decyzji skarżąca odwołała się do Wojewody [...], wnosząc o jej uchylenie i przyznanie zasiłku przedemerytalnego. Decyzją z dnia [...], Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy uznał, iż do stażu pracy uprawniającego do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego nie można zaliczyć skarżącej zatrudnienia w niepełnym wymiarze czasu pracy w Przedsiębiorstwie Usługowym A w P. w miesiącach wrześniu i październiku 2001 r., ponieważ osiągnięte za ten okres wynagrodzenie było niższe od najniższego wynagrodzenia za pracę pracowników. Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi wniosła T. W.. Wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2004 r., sygn. akt 3 II SA/Ld 479/03, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę powyższą oddalił podzielając argumentację organów administracyjnych. Wydanym w następstwie skargi kasacyjnej T. W. wyrokiem z dnia 24 listopada 2004 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 kwietnia 2004 r. oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Wojewoda [...], mając na względzie zalecenia zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2004 r, decyzją z dnia [...], orzekł o uchyleniu w całości decyzji organu I instancji z dnia [...] oraz przyznał skarżącej prawo do zasiłku przedemerytalnego od dnia 6 listopada 2002 r. w wysokości 120% zasiłku, o którym mowa w art. 24 ust. l ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu W dniu 25 kwietnia 2005 r. T. W. złożyła w Powiatowym Urzędzie Pracy w Ł. wniosek o przyznanie jej odsetek od zasiłku przedemerytalnego za okres od dnia 31 grudnia 2002 r. Postanowieniem z dnia [...] Starosta [...] przekazał powyższy wniosek o wypłatę odsetek za zwlokę w wypłacie zasiłku przedemerytalnego od dnia 1 sierpnia 2004 r. według właściwości do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Ł. Decyzją z dnia [...], Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Ł. odmówił T. W. wypłaty odsetek ustawowych z tytułu podjęcia wypłaty zasiłku przedemerytalnego. W uzasadnieniu organ rentowy stwierdził, iż jeżeli organ odwoławczy nie orzekł o odsetkach, odsetki za opóźnienie w ustaleniu prawa do świadczenia lub jego wysokości należy ustalić w razie niedotrzymania ustawowego terminu do wydania decyzji uwzględniające orzeczenie organu odwoławczego. Decyzją z dnia [...] Starosta [...], orzekł o odmowie przyznania T. W. odsetek za zwłokę w kwocie 2.088.13 zł za okres od dnia 31grudnia 2002 do dnia 13 kwietnia 2005 r., wskazując w uzasadnieniu decyzji, że zwłoka w ustaleniu i wypłaceniu zasiłku przedemerytalnego spowodowana była toczącym się postępowaniem sądowoadministracyjnym. Od powyższej decyzji T. W. złożyła odwołanie, wnosząc o jej uchylenie i przyznanie odsetek ustawowych od dnia 6 listopada 2002 r. W piśmie z dnia 6 czerwca 2005r. stanowiącym uzupełnienie odwołania wskazała, iż zasiłek przedemerytalny zgodnie z obowiązującymi przepisami przysługiwał jej od dnia 6 listopada 2002 r., a wszystkie niezbędne dokumenty wraz z wnioskiem złożyła już w 2002 r., jednakże zarówno Urząd Pracy w Ł. jak i Wojewoda [...] odmówili jej prawa do tego zasiłku. Powyższe decyzje jak i wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zostały uchylone mocą prawomocnego orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, w związku z którym organ odwoławczy orzekł o przyznaniu jej prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia 6 listopada 2002 r. w wysokości 120% zasiłku. W związku z powyższym wnosi o przyznanie odsetek ustawowych od zasiłku przedemerytalnego na podstawie art. 24 ust. 8 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Decyzją z dnia [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...]. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż kwestia prawa do odsetek ustawowych od świadczenia przedemerytalnego w rozstrzyganej sprawie powinna być rozważona w oparciu o przepis art. 24 ust. 8 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Zgodnie z powołanym przepisem uprawnionemu do zasiłku, dodatku szkoleniowego, stypendium i innych świadczeń wpłacanych z Funduszu Pracy przysługują odsetki ustawowe, jeżeli powiatowy urząd pracy przyczyn niezależnych od uprawnionego nie dokonał ich wypłaty w terminie. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego organ wskazał, iż zarówno językowa jak i systemowa wykładnia powołanego przepisu prowadzi do związania prawa do uzyskania odsetek z uchybieniem terminu wypłaty zasiłku, a nie z opóźnieniem w ustaleniu prawa do zasiłku. Organ odwoławczy wskazał, iż ustalenie wysokości przysługującego T. W. zasiłku przedemerytalnego stało się możliwe dopiero po otrzymaniu w dniu 24 lutego 2005 r. przez organ administracji prawomocnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z akt sprawy wynika, że po otrzymaniu powyższego wyroku organy zatrudnienia podjęły wszelkie niezbędne kroki do niezwłocznego ustalenia i wypłaty skarżącej zasiłku przedemerytalnego, tj. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...], orzekł o przyznaniu skarżącej prawa do zasiłku przedemerytalnego, a Starosta [...] przekazał należną kwotę wraz z wyrównaniem na rachunek bankowy skarżącej w dniu 7 kwietnia 2005 r. Z uwagi na powyższe żądanie skarżącej wypłaty odsetek od wypłaconego w terminie zasiłku organ odwoławczy uznał za niezasadne. Nieterminowa wypłata świadczenia nastąpiła bowiem nie z winy urzędu, lecz wskutek toczącego się postępowania administracyjnego zarówno przed organami zatrudnienia jak przed sądem administracyjnym oraz wykorzystania przez stronę przysługujących jej w świetle prawa uprawnień do kwestionowania decyzji administracyjnych przed organem odwoławczym i sądem administracyjnym. Na powyższą decyzję w dniu [...] T. W. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W uzasadnieniu skargi wskazała, iż Wojewoda [...] błędnie przyjął, iż w przedmiotowej sprawie nastąpiło opóźnienie w ustaleniu prawa do zasiłku, podczas gdy organy opóźniły w wypłacie świadczenia. Podkreśliła, iż stosownie do przepisu art. 37 ustęp 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu zasiłki przedemerytalne przysługują od dnia następnego po dniu zarejestrowania się uprawnionej osoby w powiatowym urzędzie pracy albo od dnia następnego po dniu złożenia wniosku i dokumentów niezbędnych do ustalenia tego uprawnienia. Wobec powyższego w jej sytuacji skarżącej, gdy już w 2002 roku złożyła wszystkie niezbędne dokumenty do ustalenia prawa do zasiłku nie można uznać, że organ opóźnił się w ustaleniu przysługującego jej prawa lecz w wypłacie zasiłku. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał stanowisko oraz argumentację podnoszoną w toku dotychczasowego postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do przepisu art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz.1270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli sądu w rozstrzyganej sprawie była ocena zgodności z prawem decyzji Wojewody [...] utrzymującej w mocy decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] w sprawie odmowy przyznania odsetek ustawowych od zasiłku przedemerytalnego. Badając zaskarżoną decyzję pod względem jej legalności tj. zgodności z przepisami postępowania administracyjnego oraz przepisami prawa materialnego, na podstawie których została wydana sąd nie dopatrzył się naruszenia przy jej wydaniu prawa przez organy administracji. Stan faktyczny sprawy nie jest sporny między stronami istotą sporu jest natomiast to, czy organy administracji postąpiły prawidłowo odmawiając T. W. wypłaty odsetek ustawowych od przyznanego jej i wypłaconego zasiłku przedemerytalnego. Uprawnienia skarżącej do uzyskania odsetek ustawowych od zasiłku przedemerytalnego w rozstrzyganej sprawie rozważyć należy, tak jak to uczyniły organy administracji na gruncie przepisu art. 24 ust. 8 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj. Dz. U. z 1997 r. Nr 25, poz. 128 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie, od której skarżącej zaczął przysługiwać zasiłek przedemerytalny. Stosownie do powołanego przepisu uprawnionym do zasiłku, dodatku szkoleniowego, stypendium oraz świadczenia przedemerytalnego przysługują odsetki ustawowe, jeżeli powiatowy urząd pracy z przyczyn niezależnych od uprawnionych osób nie dokonał ich wypłaty w terminie. Za utrwalony w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego uznać należy pogląd wyrażony po raz pierwszy w uzasadnieniu Wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodka Zamiejscowego w Łodzi z dnia 11 maja 1999 roku w sprawie sygn. akt II SA/Łd 979/97 (publ. w Pr. Pracy 1999/11/41), który legł u podstaw wydania skarżonej decyzji. W uzasadnieniu tym NSA wskazał, iż wykładnia przepisu art.24 ust.8 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu zarówno językowa jak i systemowa, prowadzi do związania prawa do odsetek z uchybieniem terminu wypłaty zasiłku (opóźnieniu czynności faktycznej, która w tym przypadku rodzi skutki prawne) a nie z opóźnieniem w ustaleniu prawa do zasiłku wynikającym z wykonywania kompetencji przez właściwe urzędy pracy i wykorzystywania przez strony środków prawnych. Sąd w składzie rozpoznający sprawę niniejszą pogląd ten podziela. Żądanie wypłaty odsetek nie może być uznane za zasadne w przypadku gdy organ wydał decyzję odmawiającą skarżącej prawa do zasiłku przedemerytalnego na podstawie przyjętej wówczas za obowiązującą interpretacji przepisów prawa materialnego, która następnie została zmieniona w wyniku kontroli sądowadministracyjnej na mocy orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego. Organy administracji w rozstrzyganej sprawie bezzwłocznie po otrzymaniu orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego wydały przyjmując zaprezentowaną w nim wykładnię prawa decyzję przyznającą skarżącej zasiłek w przepisanej prawem wysokości i dokonały jego bezzwłocznej wypłaty w stosownej wysokości. W rozstrzyganej sprawie nie może więc być mowy o nieterminowej wypłacie przysługującego skarżącej uprawnienia, a jak już zostało wyżej powiedziane prawo do ustawowych odsetek przysługuje tylko z tytułu opóźnienia w wypłacie zasiłku, a nie z tytułu opóźnienia w ustaleniu prawa do zasiłku. Wobec tego, iż właściwe przepisy prawa nie dają możliwości zasądzenia odsetek ustawowych za okres przed ustaleniem prawa do świadczenia, a tego właśnie domaga się skarżąca skargę jej należał oddalić na podstawie na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.