III SA/Łd 508/08

Dnia 16 kwietnia 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi –Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Sędzia NSA Janusz Furmanek Protokolant asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2009 roku sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania wynagrodzenia za zwrot wydatków koniecznych związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór p o s t a n a w i a : zawiesić postępowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. postanowieniem z dnia [...] nr [...], wydanym na podstawie art. 123 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz.1071 ze zm.), art. 130a ust. 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 1997 r. Nr 98, poz. 602 ze zm.), art. 102 § 2 ustawy z dnia 17czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229 poz. 1954) oraz § 3 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 50, poz. 449), przyznał Z. Przedsiębiorstwu Komunikacyjnemu "A" Spółce z o.o. z siedzibą w Z. wynagrodzenie za dozór mienia Skarbu Państwa – pojazdu marki Fiat 125p nr rej. [...] – w wysokości 778,12 zł. W uzasadnieniu postanowienia wyjaśnił, że z dniem 28 czerwca 2004 r. samochód osobowy marki Fiat 125p nr rej. [...] przeszedł na własność Skarbu Państwa na mocy art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym. W dniu nabycia własności tego pojazdu przez Skarb Państwa, znajdował się on na parkingu prowadzonym przez spółkę "A", która wykonywała czynności dozoru tego mienia. Zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a w szczególności § 3 pkt 1 lit. c oraz art. 102 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przyznaje się dozorcy na jego wniosek zwrot koniecznych wydatków oraz wynagrodzenie za dozór przechowywanej rzeczy. W dniu 24 listopada 2006 r. Spółka " A" wystawiła fakturę VAT nr [...] za parkowanie 5 pojazdów: w tym w poz. 5 dot. przedmiotowego pojazdu, określając wynagrodzenie dozorcy na kwotę 10.980,00 zł. za okres dozoru od 27.12.2003r. do dnia 27.12.2005r. tj. 732 dni według stawki 15,00 zł. za dobę oraz w poz. 6 na kwotę 5.920,00 zł za okres dozoru od 28.12.2005r. do 29.10.2006r. tj. 296 dni wg stawki 20,00 zł. stosowanej przez Spółkę na podstawie cennika opłat stanowiących załącznik do Uchwały Rady Powiatu Z. nr [...] z dnia [...] oraz [...] z dnia [...]. Na powyższe postanowienie Spółka wniosła zażalenie, w którym wnosząc o jego uchylenie zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego tj. – art. 836 kodeksu cywilnego, art. 87 § 2 Konstytucji RP w związku z uchwałą nr [...] Rady Powiatu Z. z dnia [...], art. 130a ust. 5a-5e i art. 130a ust. 6 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, a ponadto przepisów postępowania - tj. art. 6, 7, 8, 75 § 1, 77, 80, 124 § 1 i 2, 61 § 4 i 28 k.p.a. Postanowieniem z dnia [...] nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., § 3 pkt 1 lit. c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23.04.2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 102 § 2 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przyznał wynagrodzenie za zwrot wydatków koniecznych związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór stanowiącego własność Skarbu Państwa samochodu osobowego marki Fiat 125p nr rej. [...] w wysokości 979,26 zł. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, iż po zapoznaniu się z kalkulacją przedstawioną przez Spółkę i uzupełnieniu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w sprawach dotyczących przypadających jednostce prowadzącej parking strzeżony należności za parkowanie pojazdów, które przeszły na własność Skarbu Państwa w trybie art. 130a ust. 10 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, zastosowanie mają zgodnie z § 3 pkt 1 lit. c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przepisy działu II rozdziału 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a w szczególności art. 102 tej ustawy, określający obowiązki dozorcy oraz wydatki i wynagrodzenie związane z wykonywaniem dozoru nad ruchomością, która przeszła na własność Skarbu Państwa. Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, iż po zakończeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie przejęcia na rzecz Skarbu Państwa nieodebranego pojazdu, nowy jego właściciel, którym jest Skarb Państwa, wstępuje w taki stosunek administracyjny, jaki łączył dotychczasowego właściciela z podmiotem prowadzącym parking. Jeżeli więc wynikający z takiego stosunku administracyjnoprawnego spór dotyczy okresu za jaki Skarb Państwa obciążony jest obowiązkiem uiszczenia opłaty za parkowanie, to uznać należy, że w sprawie z powództwa jednostki prowadzącej parking przeciwko Skarbowi Państwa o zapłatę należności za parkowanie pojazdu, którego własność przeszła na rzecz Skarbu Państwa z mocy prawa na podstawie art. 130 a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym, droga sądowa jest niedopuszczalna. Opłata za przechowywanie pojazdów, określona uchwałą Rady Powiatu Z., ma charakter sankcyjny i można nią obciążać wyłącznie właścicieli pojazdów uprawnionych do ich odbioru z parkingu w ustawowym terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu z drogi. Opłata ta nie dotyczy Skarbu Państwa, na rzecz którego pojazd przechodzi w trybie art. 130 a w/w ustawy. W ocenie organu odwoławczego organ I instancji przyjął prawidłową metodę wyliczenia wynagrodzenia przysługującego spółce za dozór samochodu. Stosowane na terenie miasta Z. opłaty za parkowanie pojazdów uwzględniają obowiązujące prawa rynku. Jednostki te stosują ceny, w których skalkulowano nie tylko rzeczywiste koszty i wydatki, ale także uwzględniają zysk z prowadzonej działalności. Powyższe stanowisko jest również zgodne z orzecznictwem sądowym, w myśl którego do wyliczenia stosownej kwoty kosztów dozoru i wynagrodzenia za dozór konieczne jest m.in. porównanie ze stawkami stosowanymi u innych podmiotów prowadzących podobną działalność. Wyznaczenie przez Starostę Z. parkingu prowadzonego przez skarżącą spółkę do przechowywania pojazdów usuniętych z dróg oraz ustalenie przez Radę Powiatu Z. opłat za usuwanie pojazdów i ich przechowywanie, zostało dokonane na podstawie m.in. art. 130 ust. 6 prawa o ruchu drogowym, który to przepis zdanie 1 (łącznie z ust. 5 art. 130a ustawy) wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 czerwca 2005 r., sygn. akt K 23/04 został uznany za niezgodny z art. 2 i art. 22 Konstytucji RP, z uwagi na niespełnienie wymogów ustawowej podstawy ograniczenia wolności działalności gospodarczej oraz należytej określoności przepisów prawa. Powyższe zmiany legislacyjne dodatkowo potwierdzają konieczność ustalenia wynagrodzenia dozorcy za przechowanie pojazdu przy uwzględnieniu obowiązujących praw rynku. Spółka A wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, to jest: art. 15, art. 138 § 1 pkt 2 i § 2 , art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 124 § 2 k.p.a., a ponadto zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w realiach sprawy. Skarżąca zażądała uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia go poprzedzającego, a ponadto zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi stwierdziła, iż organ odwoławczy dostrzegając słuszność zarzutów zażalenia powinien uchylić postanowienie organu I instancji, a nie zlecać mu dokonanie dodatkowych, kluczowych i najważniejszych, czynności postępowania dowodowego. Zlecenie przez organ odwoławczy powyższych czynności spowodowało, iż organ I instancji dążył do tego aby postępowanie uzupełniające w możliwie najmniejszym stopniu potwierdziło wątpliwości związane z jego rozstrzygnięciem. Zdaniem strony skarżącej skoro organ jednoznacznie stwierdza, iż w realiach sprawy mamy do czynienia ze stosunkiem administracyjnoprawnym i należy stosować drogę administracyjną, to analizując specyfikę prowadzenia parkingu depozytowego, koniecznym jest zbadanie specyfiki prowadzenia parkingów depozytowych przez inne podmioty prowadzące takie parkingi na zlecenie policji ( np. z Ł., P.), a nie porównywanie w procesie obliczenia wynagrodzenia dozorcy stawek dziennych (kosztów i wynagrodzenia) ustalanych na podstawie stosunków zobowiązaniowych w relacjach przedsiębiorca – osoba fizyczna, która np. za wykupienia miejsca parkingowego z góry na określony czas wykupuje abonament. Do wyliczenia stosownej kwoty kosztów dozoru i wynagrodzenia za dozór konieczne jest m.in. porównanie ze stawkami stosowanymi u innych podmiotów prowadzących podobną działalność w tym samym obszarze wykonywania dozorowania pojazdów usuniętych z drogi publicznej na zlecenie policji. Inna jest specyfika dozorowania na rzecz Skarbu Państwa, a inna odpłatnego wynajmowania miejsca parkingowego dla osób fizycznych w stosunkach cywilnoprawnych. W ocenie skarżącej brzmienie przepisu § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie usuwania pojazdów jest jednoznaczne i nie może w pozytywny sposób przesądzać o uprawnieniu naczelnika urzędu skarbowego, jako reprezentanta Skarbu Państwa, do żądania wydania pojazdu bez uiszczenia należnego wynagrodzenia. Postanowienia tej normy prawnej dają kompetencje właściwym naczelnikom urzędów skarbowych jedynie do orzekania (o charakterze deklaratywnym) co do przejścia pojazdu na rzecz Skarbu Państwa. Błędna wykładnia § 8 ust.1 tego rozporządzenia skutkowała nietrafną jego wykładnią i wyposażeniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. w uprawnienie do żądania wydania pojazdu bez uiszczenia stosownych opłat za dozorowanie, a więc przed przeprowadzeniem postępowania likwidacyjnego i wyjaśniającego. Odwołując się natomiast do treści art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji strona skarżąca podniosła, iż przepis ten, ani żaden inny przepis ustawy nie określa jak należy ustalić przedmiotową należność. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty wcześniej przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Rozstrzygnięcie sprawy zależy zaś od innego postępowania wówczas, gdy orzeczenie, które zapadnie w tym drugim postępowaniu, będzie stanowić jedną z głównych podstaw rozstrzygnięcia w postępowaniu zawieszonym. Regulacja powyższego przepisu dotyczy więc kwestii prejudycjalnej (tzw. zagadnienia wstępnego), czyli przeszkody, której usunięcie jest istotne z punktu widzenia możliwości realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego i ma bezpośredni wpływ na wynik tego postępowania. Celowość natomiast zawieszenia postępowania analizowana jest z kolei z punktu widzenia wystąpienia w przyszłości przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego, zakończonego zaskarżoną decyzją lub aktem, jak i przesłanek do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego na skutek rozstrzygnięcia wydanego w innym toczącym się postępowaniu (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 301-303). Odnosząc zatem powyższe ogólne uwagi do sytuacji zaistniałej w niniejszej sprawie należy wskazać, iż przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi toczyły się już postępowania sądowe w szeregu innych spraw ze skarg Spółki "A" na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. w przedmiocie zwrotu wydatków koniecznych związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór (sygn. akt III SA/Łd 505/08, III SA/Łd 506/08, III SA/Łd 507/08). Kwestią sporną zaś, jaka wyłoniła się na tle rozpoznawanych spraw, i dotyczy również sprawy niniejszej, jest ustalenie sposobu obliczania należności podmiotu prowadzącego parking dozorowany oraz metody wyliczenia koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru. Omawiana kwestia sporna nie została jeszcze jednak prawomocnie rozstrzygnięta, gdyż od wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, jakie zapadły we wskazanych powyżej sprawach o sygn. akt III SA/Łd 505/08, III SA/Łd 506/08, III SA/Łd 507/08, pełnomocnik organu administracji publicznej wniósł skargi kasacyjne, które do chwili obecnej nie zostały rozpoznane przez Naczelny Sąd Administracyjny. W tym stanie rzeczy, z uwagi na fakt, iż rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależy od wyniku postępowań toczących się w tożsamych sprawach przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, Sąd, w celu zachowania jednolitej linii orzeczniczej, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu. A. B.