III SA/Łd 509/04

Dnia 29 listopada 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek (spr.), Sędziowie NSA Janusz Nowacki, WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Protokolant asystent sędziego Adrian Król, po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2004 roku na rozprawie przy udziale sprawy ze skargi J. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji oddala skargę. Wojewoda [...] , po rozpoznaniu odwołania J. S. od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] Nr [...] o wymeldowaniu odwołującego się z pobytu stałego w lokalu nr 41 położonego w Ł. przy ul. A 32, decyzją z dnia [...] [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Decyzję tę doręczono J. S. w dniu 30 stycznia 2004 r. J. S. w dniu 27 lutego 2004 r. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego wyżej opisaną decyzją na podstawie art.145 § 1 pkt 1 kpa. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] [...] wznowił postępowanie administracyjne zakończone decyzją ostateczną z dnia [...]. Ten sam organ decyzją z dnia [...] [...] odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...] Nr [...] Podał, że wznowienie postępowania "na podstawie art.145 § 1 pkt 1 ograniczone jest wystąpieniem łącznym warunków: - po pierwsze, w postępowaniu dowodowym prowadzonym w danej sprawie administracyjnej miało miejsce wystąpienie fałszywego dowodu, - po drugie, sfałszowanie dowodu musi by stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu. Warunek ten uzasadniony jest ustawowym podziałem kompetencji organów państwowych, następstwem czego jest wyłączenie możliwości orzekania organów właściwych w sprawie wznowienia postępowania o przestępstwie, jakim jest fałsz dowodów. Naruszenie tego warunku stanowi rażące naruszenie prawa stanowiące postawę do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej we wznowionym postępowaniu. Wprawdzie przed takim orzeczeniem wznowienie jest dopuszczalne, ale jedynie przy spełnieniu warunku z art.145 § 2 kpa, tzn. wtedy, gdy występuje zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego albo powstanie szkody dla interesu społecznego, a fakt sfałszowania dowodu jest oczywisty. Zdaniem organu II instancji wskazany wyżej warunek w niniejszej sprawie nie występuje. Wobec powyższego stwierdzić należy, że podnoszone przez J. S. zarzuty o fałszywych dowodach, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, przy braku prawomocnych orzeczeń sądu lub innych organów stwierdzających fałszerstwo tych dowodów, nie mogą być podstawą do uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] J.S. w skardze na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zakwestionował wiarygodność dowodów, które były podstawą wydania decyzji z dnia [...] Organ administracyjny wniósł o oddalenie skargi, powołując się na uzasadnienie zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U Nr 153, poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art.145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U Nr 153, poz.1270/. Ponadto, stosownie do art.145 § 1 pkt 2 p.p.s.a, Sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 Kpa lub w innych przepisach. Sąd nie stwierdził, aby organ administracyjny naruszył prawo w sposób określony w art.145 § 1 pkt 1 lub 2 p.p.s.a. Według art.145 § 1 pkt 1 wznawia się postępowanie, jeżeli: "Dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe". Wznowienie postępowania na tej podstawie ograniczone jest wystąpieniem łącznym warunków: Po pierwsze, w postępowaniu dowodowym prowadzonym w danej sprawie administracyjnej miało miejsce wystąpienie fałszywego dowodu. Po drugie, sfałszowanie dowodu musi być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu /np. w postępowaniu karnym skarbowym/. Warunek ten uzasadniony jest ustawowym podziałem kompetencji organów państwowych, następstwem czego jest wyłączenie możliwości orzekania organów właściwych w sprawie wznowienia postępowania o przestępstwie, jakim jest fałsz dowodów. Naruszenie tego warunku stanowi rażące naruszenie prawa będące podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej we wznowionym postępowaniu /art.156 § 1 pkt 2/.Od tego warunku KPA wprowadza dwa wyjątki. Pierwszy w przypadku, jeżeli sfałszowanie dowodu jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego może być wznowione postępowanie przed stwierdzeniem tego faktu orzeczeniem sądu lub innego organu /art.145 § 2/. Organ właściwy może wznowić postępowanie przed stwierdzeniem fałszu dowodu prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli łącznie występują dwie przesłanki, tj. fałsz dowodu jest oczywisty i wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. Przez oczywistość fałszu dowodu należy rozumieć przypadki, gdy przy prostym zestawieniu dowodu ze stanem faktycznym wynika, że np. zeznania strony złożone w trybie przesłuchania strony są fałszywe; gdy bez potrzeby prowadzenia ekspertyzy wynika z cech zewnętrznych dokumentu, że został przerobiony. Chodzi zatem o przypadki, gdy fałsz dowodu "rzuca się w oczy" bez prowadzenia w tym zakresie postępowania dowodowego. Gdy zaś chodzi o drugą przesłankę, oparta jest ona na ocenie organu, która musi być poprzedzona ustaleniem wystąpienia tych wartości, podlegającej szczególnej ochronie. Wynik oceny wystąpienia tych dwóch przesłanek organ obowiązany jest przytoczyć w uzasadnieniu decyzji. Naruszenie tych warunków stanowi rażące naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji /art.156 § 1 pkt 2/. Wyrok NSA z 5.01.1982 r. II SA 911/91 /ONSA 1982, Nr 1, poz.4/. Wyjątek drugi wprowadza przepis art.145 § 3, w myśl którego wznowienie postępowania może nastąpić, gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte wskutek przedawnienia lub innych prawnie określonych przyczyn. Chodzi tu o wypadki przedawnienia ścigania i orzekania w sprawach przestępstw oraz przypadki abolicji. Ocena, taki w przypadku pierwszego wyjątku, czy miał miejsce fałsz dowodu należy wówczas do organu właściwego w sprawie wznowienia postępowania. Sankcją naruszenia tego wyjątku jest również nieważność decyzji, jako podjętej z rażącym naruszeniem prawa /art.156 § 1 pkt 2/. Po trzecie, fałszywy dowód był podstawą ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy. Przez istotne okoliczności faktyczne należy rozumieć fakty, które dotyczą bezpośrednio danej sprawy administracyjnej, będącej przedmiotem postępowania zakończonego decyzją ostateczną oraz mają znaczenie prawne. /Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz pod red. B.Adamiak, J. Borkowskiego, W-wa 1996, str. 626-629/. W tej sprawie nie stwierdzono orzeczenia Sądu lub innego organu, aby dowody zostały sfałszowane. Nie zachodzi też żadna z okoliczności wymienionych w art.145 § 3 kpa. Odmienna ocena zebranych dowodów dokonana przez skarżącego nie oznacza, że są one fałszywe. Z tych też względów Sąd na podstawie art.151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.