III SA/Łd 513/09

Dnia 17 lutego 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Janusz Furmanek Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Protokolant asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2010 roku sprawy ze skargi T. P. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia 1) oddala skargę; 2) przyznaje adwokatowi J. K. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. [...] kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złote obejmującą podatek od towarów i usług oraz kwotę 17,00 (siedemnaście) złotych stanowiącą opłatę skarbową od pełnomocnictwa, łącznie kwotę 309,80 (trzysta dziewięć 80/100) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej przyznanej skarżącemu z urzędu i nakazuje wypłacić powyższą kwotę adwokatowi J. K. z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W dniu 19 czerwca 2009r. T. P. złożył w Urzędzie Gminy w T. wniosek o wydanie mu zaświadczenia potwierdzającego jego zameldowanie w N. W dniu 24 czerwca 2009r. Wójt Gminy T. wydał zaświadczenie stwierdzające, iż T. P. był zameldowany w N. nr 55 w okresach: od 24 marca 1938r, do 2 lutego 1957r., od 28 stycznia 1965r. do 17 marca 1969r. i od 16 stycznia 1973r. do 8 grudnia 1975r. Zaświadczenie to zostało doręczone T. P. w dniu 26 czerwca 2009r. W dniu 3 lipca 2009 roku T. P. zwrócił się do Urzędu Gminy w T. z wnioskiem o dokonanie sprostowania miejsca zamieszkania i wydania zaświadczenia potwierdzającego fakt, iż w latach 1957-1965 zamieszkiwał w miejscowości N. nr 55. Do wniosku załączył kopie świadectw zatrudnienia oraz oświadczenia dwóch świadków potwierdzających fakt zamieszkiwania w miejscowości N. Podniósł, iż w roku 1957 tylko przez okres 6 miesięcy będąc słuchaczem kursu przysposobienia zawodowego przebywał w internacie w Ł. Postanowieniem z dnia [...], nr [...] Wójt Gminy w T., działając w oparciu o treść art. 219 k.p.a., odmówił T. P. wydania zaświadczenia o żądanej treści dotyczącego potwierdzenia zameldowania w N. nr 55 od 1957r. do 1965r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ administracji wskazał, odwołując się do treści przepisów art. 217 - 220 k.p.a, że zaświadczenie jest urzędowym potwierdzeniem określonych faktów lub sytuacji prawnej jednostki i wydawane jest w drodze podjęcia czynności faktycznej. Zaświadczenie potwierdza bowiem istnienie sytuacji prawnej już ustalonej. Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie w postaci trzech książek meldunkowych miejscowości N., znajdujących się w zasobach urzędu gminy wykazała, że brak jest w ewidencji dokumentów, na podstawie których możliwe byłoby potwierdzenie zameldowania zgodnie z żądaniem wnioskodawcy. Na powyższe postanowienie T. P. złożył zażalenie w którym podniósł, iż udokumentował pobyt w N. w latach 1957-1965 poprzez złożenie świadectw pracy oraz oświadczeń dwóch świadków. Wskazał ponadto, iż z powodu ograniczonych możliwości finansowych w latach 1957-1963 mieszkał w domu rodzinnym należącym do rodziców. Postanowieniem z dnia [...], nr [...] Wojewoda [...] utrzymał zaskarżone postanowienie organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż zaskarżone postanowienie wydane zostało w trybie przepisów działu VII Kodeksu postępowania administracyjnego regulującego tryb wydawania przez organy administracji publicznej zaświadczeń. Stosownie do art. 217 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Zaświadczenie wydaje się, jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa, 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. (art. 217 § 2 k.p.a.). Z kolei ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz.U. z 2006r. Nr 139, póz. 993 z późn. zm.) nakłada na organy ewidencji ludności obowiązek prowadzenia zbiorów meldunkowych w formie elektronicznej, w tym zbioru danych stałych i byłych mieszkańców (art. 44a, ust. 1, pkt 1, lit. a i b ustawy). Zbiór tych danych obejmuje m. in. tryb w jakim doszło do zameldowania i wymeldowania wraz z określeniem czasu jego trwania. Przepisy te zostały wprowadzone jednak do ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych dopiero ustawą z dnia 11 kwietnia 2001 roku o zmianie ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 43, poz. 476 ze zm.). W latach 1957-1965 ewidencja ludności prowadzona była na podstawie rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 marca 1928r. o ewidencji i kontroli ruchu ludności (Dz. U. Nr 32, poz. 309) oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 23 maja 1934r. o meldunkach i księgach ludności (Dz.U. Nr 54, poz. 489). ustawy z dnia 14 lipca 1961 roku o ewidencji ludności i kontroli ruchu ludności (Dz. U. Nr 33, póz. 164) oraz rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 listopada 1961 roku w sprawie wykonywania obowiązku meldunkowego oraz prowadzenia ewidencji ludności (Dz.U. Nr 56, poz. 313). Powyższe przepisy wskazują, iż ewidencję ludności prowadzono w formie książek meldunkowych. Z ksiąg meldunkowych prowadzonych przez Urząd Gminy w T. jednoznacznie wynika, iż T. P. z nieruchomości położonej w N. nr 55 został wymeldowany w dniu 2 lutego 1957 roku (z adnotacji wynika, iż w/w dokonał wymeldowania do Ł. - ul. D. 40) i ponownie został zameldowany w przedmiotowej nieruchomości w dniu 28 stycznia 1965 roku. W świetle zatem przedstawionych okoliczności faktycznych oraz dokumentów przedstawionych przez skarżącego brak jest podstaw do wydania wnioskowanego zaświadczenia. Na powyższe postanowienie T. P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi podtrzymując dotychczasową argumentację. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia wniósł o jej oddalenie. Na rozprawie, która odbyła się w dniu 17 lutego 2010 roku pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, iż zaświadczenie potrzebne jest skarżącemu najprawdopodobniej do sprawy sądowej, jaka toczy się z wniosku jego brata o zasiedzenie nieruchomości znajdującej się w N. nr 55. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga T. P. nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl art. 1 § 2 wymienionej ustawy, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Po myśli przepisu art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie (art. 145 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi): 1. uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b. naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c. inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2. stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach; 3. stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. W razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Badając legalność zaskarżonego postanowienia sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, bądź procesowego w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. Zgodnie z treścią art. 217 § 1 i 2 kpa organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa, bądź osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Zaświadczenie powinno być wydane bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni (art. 217 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego). W sytuacji gdy osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (art. 218 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego). Przy czym organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające (art. 218 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego). Analiza przepisu art.218 § 1 kpa wskazuje, iż w sytuacji gdy chodzi o potwierdzenie faktu organ administracji jest obowiązany wydać zaświadczenie gdy fakt ten wynika z ewidencji, rejestru lub innych danych znajdujących się w posiadaniu organu. Organ może natomiast odmówić wydania zaświadczenia gdy fakt nie znajduje potwierdzenia w dokumentach, o których mowa w art.218 § 1 kpa. Postępowanie wyjaśniające, o którym mowa w art.218 § 2 kpa ma jedynie charakter pomocniczy zaś główną rolę pełnią dane ze zbioru pozostającego w dyspozycji organu. Pogląd taki jest powszechnie przyjęty w orzecznictwie sądów administracyjnych. (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 23 października 2007 roku, II SA/Bk 487/07, Lex Nr 340475; wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 września 2004 roku, II SA 2708/02, Lex Nr 173959; wyrok NSA z dnia 9 maja 2002 roku, II SA 944/00, Lex Nr 83811; wyrok NSA z dnia 3 listopada 1999 roku, I SA 80/99, Lex Nr 48667 ). Przyjęcie takiego poglądu oznacza, iż organ nie może wydać zaświadczenia potwierdzającego określony fakt, na podstawie dokumentów przedstawionych mu przez stronę w sytuacji gdy fakt ten nie znajduje potwierdzenia w dokumentach będących w dyspozycji organu. Dla oceny żądania skarżącego konieczne jest wyjaśnienie przebiegu postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonego postanowienia. Należy zaznaczyć, iż w dniu 19 czerwca 2009r. T. P. złożył wniosek o wydanie mu zaświadczenia "potwierdzającego jego zameldowanie w N.". W dniu 24 czerwca 2009r. Wójt Gminy T. wydał zaświadczenie stwierdzające, iż skarżący był zameldowany w N. nr 55 w okresach: od 24 marca 1938r, do 2 lutego 1957r., od 28 stycznia 1965r. do 17 marca 1969r. i od 16 stycznia 1973r. do 8 grudnia 1975r. W zaświadczeniu tym, zgodnie z wnioskiem z 19 czerwca 2009r., potwierdzono zatem okresy zameldowania T. P. w N. 55. Zaświadczenie to zostało doręczone skarżącemu w dniu 26 czerwca 2009r. zaś w dniu 3 lipca 2009r. złożył on wniosek o sprostowanie tego zaświadczenia gdyż nie podano okresu jego zamieszkania w N. od 1957r. do 1965r. Do wniosku skarżący dołączył oświadczenie świadków oraz inne dokumenty mające potwierdzić fakt jego zamieszkania w N. w okresie od 1957r. do 1965r. Analiza treści wniosku z 3 lipca 2009r. wskazuje, iż mimo, że dotyczy on sprostowania wydanego zaświadczenia, to w istocie jest to nowy wniosek zawierający żądanie wydania zaświadczenia o nowej treści. Wcześniejsze zaświadczenie zostało sporządzone w odpowiedzi na wcześniejszy wniosek z 19 czerwca 2009r., w którym skarżący żądał ogólnie podania okresów jego zameldowania w N. Wniosek z 3 lipca 2009r. zawiera natomiast nowe żądanie i organy administracji słusznie potraktowały go jako nową sprawę o wydanie zaświadczenia o treści zawartej w tym wniosku. Organy administracji trafnie również przyjęły, iż skarżącemu chodzi o wydanie zaświadczenia potwierdzającego jego zameldowanie w N. 55 w okresie od 1957r. do 1965r. T. P. w swoich pismach zamiennie używa pojęć "zameldowanie" i "zamieszkiwanie". We wniosku z 3 lipca 2009r. podnosi, iż chodzi mu o wydanie zaświadczenia potwierdzającego jego zamieszkiwanie w N. 55 w okresie od 1957r. do 1965r. a w zażaleniu z 10 lipca 2009r., iż chodzi mu o zaświadczenie stwierdzające jego zameldowanie w N. 55 w wymienionym okresie. Również na rozprawie w dniu 17 lutego 2009r. pełnomocnik skarżącego nie potrafił dokładnie wyjaśnić treści żądania. Oświadczył jedynie, iż skarżącemu chodzi chyba o potwierdzenie jego pobytu w Nagórzycach ale nie był tego pewien. Należy zaznaczyć, iż organy administracji publicznej prowadzą jedynie ewidencję zameldowań i wymeldowań poszczególnych osób pod określonym adresem. W książkach meldunkowych odnotowywane jest kiedy i pod jakim adresem konkretna osoba zameldowała się oraz kiedy się wymeldowała z tego miejsca. Organy administracji nie prowadzą natomiast drugiej ewidencji w której odnotowywane byłoby gdzie konkretna osoba faktycznie mieszka i w jakim okresie. Taka ewidencja nigdy nie była i nie jest prowadzona przez organ administracji. Organ może zatem wydać zaświadczenie potwierdzające okresy zameldowania konkretnej osoby pod określonym adresem a nie może wydać zaświadczenia potwierdzającego, że osoba faktycznie zamieszkiwała pod jakimś adresem w określonym czasie bez zameldowania. Skoro zatem organ administracji może potwierdzić jedynie okresy zameldowania konkretnej osoby pod określonym adresem, a nie okresy jej faktycznego zamieszkiwania pod określonym adresem mimo braku meldunku, to w rozpoznawanej sprawie organy administracji trafnie przyjęły, że T. P. chodzi o zaświadczenie potwierdzające jego zameldowanie w N. w okresie od 1957r. do 1965r. W sytuacji gdyby uznać, iż skarżący chce wydania mu zaświadczenia potwierdzającego jego zamieszkiwanie, a nie zameldowanie, w N. to żądanie takie nie miałoby żadnych podstaw prawnych. Organy administracji nie wydają bowiem takich zaświadczeń gdyż nie prowadzą żadnych ewidencji faktycznego zamieszkiwania poszczególnych osób pod określonym adresem, bez zameldowania. Organy administracji słusznie zatem uznały, iż żądanie skarżącego dotyczy potwierdzenia jego zameldowania w N. 55 gdyż wydanie zaświadczenia w takim zakresie należy do kompetencji organu administracji. Należy zaznaczyć, iż w latach 1957-1965 ewidencja ludności prowadzona była na podstawie następujących aktów prawnych: - rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z 16 marca 1928r. o ewidencji i kontroli ruchu ludności (Dz.U. nr 32 poz.309) - rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z 23 maja 1934r. o meldunkach i księgach ludności (Dz.U. nr 54 poz.489) - ustawy z 14 lipca 1961r. o ewidencji ludności i kontroli ruchu ludności (Dz.U. nr 33 poz.164) - rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z 14 listopada 1961r. w sprawie wykonywania obowiązku meldunkowego oraz prowadzenia ewidencji ludności (Dz.U. nr 56 poz.313). Z przepisów wymienionych aktów prawnych wynika, iż w okresie od 1957r. do 1965r. organy gminy prowadziły ewidencję ludności w formie książek meldunkowych. Z książek meldunkowych Urzędu Gminy T. wynika, iż w dniu 2 lutego 1957r. T. P. został wymeldowany z pobytu stałego w N. 55 i zameldował się w Ł. przy ul. D. 40. W dniu 28 stycznia 1965r. skarżący ponownie zameldował się w N. 55. Zapisy w książkach meldunkowych nie były kwestionowane przez skarżącego. Skoro zatem takie są zapisy w książkach meldunkowych to brak jest podstaw do wydania zaświadczenia stwierdzającego, iż T. P. był zameldowany w N. 55 od 1957r. do 1965r. Organy administracji słusznie odmówiły wydania zaświadczenia o treści żądanej przez skarżącego. Należy zaznaczyć, iż w sytuacji gdy chodzi o potwierdzenie jakiegoś faktu to organ administracji może wydać zaświadczenie tylko wówczas gdy fakt ten wynika z danych posiadanych przez organ takich jak ewidencje, rejestry bądź inne dokumenty. Niedopuszczalne jest natomiast wydanie zaświadczenia na podstawie danych dostarczonych przez stronę w przypadku gdy informacje te nie mają odzwierciedlenia w danych jakie posiada organ. W sytuacji zatem gdy organ nie dysponuje danymi potwierdzającymi określony fakt to nie może wydać zaświadczenia w oparciu o dokumenty jakie przedstawił mu wnioskodawca. W niniejszej sprawie nie mają więc znaczenia dokumenty przedstawione przez skarżącego na okoliczność jego pobytu w N. 55 w okresie od 1957r. do 1965r. gdyż z książek meldunkowych Urzędu Gminy T. wynika, iż w okresie od 2 lutego 1957r. do 28 stycznia 1965r. T. P. nie był zameldowany w N. 55. Dodać należy, iż skarżący nie wykazał również interesu prawnego w uzyskaniu zaświadczenia żądanej treści. Z przepisu art.217 § 2 pkt.2 kpa wynika, iż zaświadczenie wydaje się jeżeli wnioskodawca posiada interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonego faktu. Osoba ubiegająca się o wydanie zaświadczenie musi mieć w tym interes prawny, a jednocześnie winna wykazać istnienie tego interesu. Interes prawny w rozumieniu tego przepisu ma charakter materialnoprawny, to znaczy, że musi wynikać z przepisów prawa materialnego, czyli normy prawnej stanowiącej podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku. Nie wystarczy wykazanie jakiegokolwiek interesu, ale musi mieć on charakter prawny. Tym samym, interes prawny w wydaniu zaświadczenia o żądanej treści, wymaga wskazania konkretnego przepisu prawnego dotyczącego wnioskodawcy, a nie innych osób, z którego wynikają dla niego określone prawa lub obowiązki (por. wyrok NSA z dnia 7 maja 2002 roku, III SA 2494/01, Lex nr 77543). Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż T. P. nie wykazał interesu prawnego w uzyskaniu zaświadczenie. W żadnym z pism składanych postępowaniu administracyjnym skarżący nie wyjaśnił w jakim celu potrzebne mu jest zaświadczenie żądanej treści. Nie wiadomo zatem dlaczego skarżący chce uzyskać zaświadczenie . Już sam fakt, iż T. P. nie wykazał interesu prawnego w uzyskaniu zaświadczenia uzasadniało odmowę jego wydania. Reasumując sąd uznał, iż skarga T. P. nie jest zasadna. Z książek meldunkowych Urzędu Gminy T. wynika, iż skarżący został wymeldowany z pobytu stałego w N. 55 w dniu 2 lutego 1957r. i ponownie się tam zameldował w dniu 28 stycznia 1965r. Z danych posiadanych przez organ administracji nie wynika aby T. P. był zameldowany w N. 55 między 1957r. a 1965r. Nadto skarżący nie wykazał interesu prawnego w uzyskaniu zaświadczenia. Organy administracji trafnie zatem odmówiły wydania zaświadczenia żądanej treści. Badając legalność zaskarżonego postanowienia sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. Mając to na uwadze, na podstawie art.151 ustawy z 30 sierpnia 2002r., sąd oddalił skargę T. P. O kosztach postępowania orzeczono zaś na podstawie art. 250 powołanej ustawy w związku z § 18 ust.1 pkt.1c i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu (Dz.U. nr 163 poz.1348 z późn. zm.) przyznając pełnomocnikowi skarżącego kwotę 309,80 zł tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Na kwotę tę złożyło się: 240 zł – wynagrodzenie adwokata, 52,80 zł – podatek od towarów i usług i 17 zł – opłata skarbowa od pełnomocnictwa. a.ł.