III SA/Łd 514/18

WyrokWSA w Łodzi2018-09-11

Skład orzekający: Teresa Rutkowska, Ewa Alberciak, Irena Krzemieniewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzut nieistnienia obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej RTV, oparty na spełnieniu przesłanek do zwolnienia z opłat, może być skutecznie podniesiony po upływie terminu do złożenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarzuty dotyczące nieistnienia obowiązku, w tym oparte na spełnieniu przesłanek do zwolnienia z opłat abonamentowych, powinny być zgłoszone w terminie 7 dni od doręczenia tytułu wykonawczego, zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zarzuty podniesione po tym terminie, w tym zarzuty przedawnienia czy braku nowego numeru abonenta, są spóźnione i nie podlegają rozpatrzeniu przez organ egzekucyjny ani sąd.
Stan faktyczny
Skarżąca M.P. wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł., które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł-W o uznaniu za nieuzasadniony zarzutu nieistnienia obowiązku uiszczania opłat abonamentowych RTV. Skarżąca podnosiła, że spełniała warunki do zwolnienia z opłat, nie posiadała umowy z obecnym podmiotem TVP S.A., a także zarzucała przedawnienie należności i błędy formalne. Organ egzekucyjny i organ odwoławczy uznali zarzuty za nieuzasadnione, wskazując m.in. na brak złożenia stosownych oświadczeń w odpowiednim terminie oraz na spóźnione podniesienie zarzutów przedawnienia.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 11 września 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.) Protokolant specjalista Dominika Janicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2018 roku sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej 1) oddala skargę; 2) przyznaje adwokat M.C. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. A69 lok. 7, kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącej M.P. i nakazuje wypłacić powyższą kwotę adwokat M.C. z funduszu Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. III SA/Łd 514/18 UZASADNIENIE Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. postanowieniem z dnia [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt.1 kpa w związku z art. 17 § 1, art. 18 , art. 33 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji po rozpatrzeniu zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł –W w którym uznano wniesiony przez M. P. zarzut nieistnienia obowiązku za nieuzasadniony - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny: Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł-W prowadził wobec M.P. postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 04.03.2013 r. o numerach: od [...] do [...], wystawionych przez Pocztę Polską S.A., obejmujących należności z tytułu abonamentu RTV za okres od 01/2008 r, do 02/2013 r. Zawiadomieniem z dnia 12.11.2013 r. nr [...] organ egzekucyjny dokonał zajęcia świadczenia M. P. z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych I Oddziale w Ł., Powyższe zawiadomienie zostało doręczone do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w dniu 13.11.2013 r., natomiast zobowiązanej wraz z odpisami ww. tytułów wykonawczych w dniu 16.11.2013 r. W dniu 21.11.2013 r. do organu egzekucyjnego wpłynęło pismo zobowiązanej z dnia 19.11.2013 r., w którym wniosła o umorzenie kwoty 1599,29 zł z tytułu opłaty abonamentowej RTV. Strona zaznaczyła, że ma 67 lat, a jej emerytura jest niższa niż 50% przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, co uprawnia ją do zwolnienia z płacenia ww. abonamentu. Podniosła również, że umowę abonamentową podpisywała 40 lat temu, przyczym obecnie tvp jest spółką akcyjną - innym podmiotem gospodarczym, z którym nie posiada żadnej umowy. Wskazała także, że pozbawianie jej emerytury w tej sytuacji jest niezgodne z prawem europejskim i sprawa sięgnie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Pismem z dnia 28.11.2013 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł-W w zwrócił się do Poczty Polskiej S. A. jako wierzyciela o zajęcie stanowiska w sprawie złożonych zarzutów. Natomiast pismem z dnia 28.11.2013 r. nr [...] organ egzekucyjny zawiadomił zobowiązaną, iż w zakresie umorzenia zaległości z tytułu opłat abonamentowych RTV należy zwrócić się do Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji. W dniu 19.12.2013 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ł. wydał postanowienie nr [...], którym zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec M. P. w związku ze złożeniem zarzutów. Pismem z dnia 19.12.2013 r. nr [...] organ egzekucyjny poinformował Zakład Ubezpieczeń Społecznych o zawieszeniu realizacji przedmiotowego zajęcia. W dniu 24.02.2014 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-W. wpłynęło pismo Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej z dnia 30.01.2014 r. nr [...] stanowiące odpowiedź na pismo zobowiązanej. W ww. piśmie wyjaśniono kwestię przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego w spółkę akcyjną o nazwie Poczta Polska Spółka Akcyjna oraz wskazano, że warunkiem koniecznym do uzyskania zwolnienia z opłat abonamentowych jest dopełnienie formalności w urzędzie pocztowym, tj. przedłożenie formularza zwolnienia z opłat za używanie odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych, oświadczenia potwierdzającego uprawnienia do emerytury lub decyzji o przyznaniu albo waloryzacji emerytury. Zaznaczono przy tym, że zwolnienia od opłat abonamentowych rtv przysługują od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano formalności zwolnienia z opłat w urzędzie pocztowym i uzyskano potwierdzenie do korzystania ze zwolnienia z opłat rtv. Wskazano również, że właściwym do umarzania lub rozkładania na raty zaległości w opłatach abonamentowych jest Departament Budżetu i Finansów Biura Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji. Pismem z dnia 10.03.2014 r, nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł-W zwrócił się z prośbą o wskazanie czy ww. pismo wierzyciela stanowi odpowiedź na zarzuty zobowiązanej. Zaznaczono przy tym, ze zgodnie z art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wierzyciel przekazuje stanowisko w sprawie zgłoszonych zarzutów w formie postanowienia. W dniu 06.06.2016 r. do organu egzekucyjnego wpłynęło postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej z dnia [...] nr [...], którym wierzyciel uznał wniesiony przez zobowiązaną zarzut za nieuzasadniony. Natomiast w dniu 01.09.2016 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł-W wpłynęło pismo wierzyciela z dnia 26.08.2016 r. nr [...] informujące, że ww. postanowienie jest ostateczne. Wierzyciel w ww. postanowieniu z dnia [...] zaznaczył, że obowiązki związane z rejestracją odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych i uiszczaniem opłat za ich użytkowanie mają swoje źródło w przepisach ustawy z dnia 21.04.2005 r. o opłatach abonamentowych. Ustawa ta nakłada na posiadaczy odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych jednoznaczny obowiązek rejestrowania odbiorników oraz uiszczania opłaty abonamentowej z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego. Zgodnie z art. 2 ust. 2 i 3 ww. ustawy o opłatach abonamentowych domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu używa tego odbiornika. W przypadku posiadania odbiorników rtv po stronie posiadacza powstaje obowiązek ich rejestracji, a następnie obligatoryjny obowiązek regulowania opłat od zarejestrowanych odbiorników. Wierzyciel na podstawie analizy danych stwierdził, że zobowiązana dokonała formalności dotyczących rejestracji odbiornika radiofonicznego i telewizyjnego i otrzymała książeczkę radiofoniczną do dokonywania opłat abonamentowych (obecnie indywidualny numer identyfikacyjny [...]). Przechodząc do oceny zasadności zarzutu nieistnienia obowiązku, wierzyciel odniósł się do argumentacji strony, tj. ukończenia przez zobowiązaną 60 lat i pobierania przez nią niskiej emerytury, niepodpisania żadnej umowy z TYP S.A. dotyczącej abonamentu oraz pozbawienia jej emerytury bezprawnie i niezgodnie z prawem europejskim. Poczta Polska S.A. zaznaczyła, że ukończenie przez zobowiązaną 60 lat i uzyskiwanie niskiego dochodu stanowi przesłankę do zwolnienia od opłat abonamentowych, lecz ww. zwolnienie wymaga udziału osoby zainteresowanej. Zwolnienie z opłat abonamentowych przysługuje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym złożono w urzędzie pocztowym oświadczenie o spełnianiu warunków do korzystania ze zwolnienia i przedstawiono dokumenty potwierdzające uprawnienie do zwolnienia. Powyższych formalności strona dopełniła w dniu 19.02.2014r., co oznacza, że do lutego 2014 r. była zobowiązana do opłacania abonamentu. Odnosząc się do kwestii braku podpisanej umowy z TYP S.A. wyjaśniono, że abonament radiowo-telewizyjny jest, zgodnie z poglądem wyrażonym w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16.03.2010 r. sygn. akt K 24/08, powszechnym, przymusowym, bezzwrotnym, ustalanym jednostronnie na rzecz podmiotu prawa publicznego, w celu realizacji zadań publicznych, świadczeniem publicznoprawnym, rodzajem daniny publicznej, którą od pozostałych danin odróżnia jedynie celowy charakter. Przedmiotowy obowiązek został przez ustawodawcę nałożony na wszystkie podmioty, które posiadają i używają odbiorniki telewizyjne lub radiograficzne, a obowiązek rejestracji odbiorników, który ma umożliwić zidentyfikowanie zobowiązanych do wnoszenia opłaty abonamentowej, tak samo jak sama opłata, ma charakter powszechny i dotyczy wszystkich obywateli. Do zaistnienia obowiązku wnoszenia opłat z tytułu abonamentu rtv, nie ma potrzeby zawierania umowy cywilnoprawnej. Dla konieczności regulowania opłat abonamentowych bez znaczenia pozostaje fakt, czy osoba ją uiszczająca korzysta lub zamierza korzystać z odbioru programów nadawanych przez Telewizję Polską S.A, czy też nie zamierza. Natomiast w odniesieniu do kwestii "bezprawnego i niezgodnego z prawem europejskim pozbawienia jej emerytury" podkreślono, iż Komisja Europejska nigdy nie podważała i nie podważa obecnie instytucji abonamentu, który istniał w Polsce przed wejściem do Unii Europejskiej i nigdy nie był kwestionowany przez organy unijne w świetle prawa europejskiego, Również system nadzoru nad sposobem finansowania mediów publicznych, sprawowany przez Krajową Radę Radiofonii i Telewizji, został w zasadniczej części uznany za zgodny z wymogami europejskimi. Zaznaczono, że prawo unijne nie zabrania pobierania opłat abonamentu rtv i dopuszcza do egzekwowania opłat abonamentowych w drodze egzekucji administracyjnej. Biorąc powyższe pod uwagę, wierzyciel stwierdził, że podniesiony przez zobowiązaną zarzut nieistnienia obowiązku jest nieuzasadniony. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł-W uznał zarzut wniesiony przez zobowiązaną za nieuzasadniony, Powyższe postanowienie zostało doręczone stronie w dniu 28.09.2016 r. W dniu 03.10.2016 r. do organu egzekucyjnego wpłynęło pismo zobowiązanej z dnia 03.10.2016 r. zatytułowane "Zażalenie na pismo [...]", w którym wskazała, że wnosi zażalenie w związku z przedawnieniem większości dochodzonych od niej należności. M. P. zaznaczyła ponadto, że nie otrzymała "tytułu egzekucyjnego" i nie miała możliwości się od niego odwołać. Pismem z dnia 07.10.2016 r. nr [...] organ egzekucyjny wezwał stronę do wskazania, czy jej intencją było złożenie zażalenia na ww. postanowienie z dnia [...] nr [...], czy też złożenie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § l ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zaznaczono przy tym, że w razie niezastosowania się do wezwania, pismo z dnia 03.10.2016 r. zostanie rozpoznane jako wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie ww. przepisu. W dniu 18.10.2016 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł-W wpłynęło pismo zobowiązanej z dnia 18.10.2016 r. zatytułowane "ZAŻALENIE [...] w którym wskazała, że wnosi o umorzenie postępowania egzekucyjnego z powodu przedawnienia większości roszczeń. Zaznaczyła przy tym, że w związku z niedostarczeniem przez Pocztę Polską S.A. nowego numeru abonenta nie można jednoznacznie potwierdzić istnienia obowiązku. Do ww. pisma strona załączyła kopię pisma przesłanego do wierzyciela oraz kopię formularza zwolnienia z opłat za używanie odbiorników radiofonicznych / telewizyjnych. Pismem z dnia 03.11.2016 r. nr [...] organ egzekucyjny przekazał kopie pism strony z dnia 03.10.2016 r. oraz z dnia 18.10.2016 r. (uznanych za wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego) do wierzyciela, celem zajęcia stanowiska w sprawie. W dniu 09.12.2016 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł-W wpłynęło pismo Poczty Polskiej S.A. z dnia 25.11.2016 r. nr [...], w którym wierzyciel wskazał, że podtrzymuje stanowisko zawarte w piśmie z dnia 27.05.2016 r. nr [...]. Wyjaśniono ponadto, że w przypadku opłat abonamentowych stosuje się przepisy ustawy Ordynacja podatkowa, w związku z czym zgodnie z art. 70 § l ww. ustawy, zaległości z ww. tytułu przedawniają się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności. Z związku z powyższym, wierzyciel uznał, że tytuły wykonawcze z dnia 4.03.2013 r. zostały wystawione zasadnie. Pismem z dnia 03.04.2017 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł-W zwrócił się do Poczty Polskiej S.A. o ponowne zajęcie stanowiska w sprawie. Zaznaczono przy tym, że wniosek strony z dnia 03.10.2016 r. (uzupełniony pismem z dnia 18.10.2016 r.) "dotyczy umorzenia postępowania egzekucyjnego zgodnie z art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie zaś jak zostało to zbadane i rozpatrzone przez wierzyciela zarzutu w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego." W dniu 07.06.2017 r. do organu egzekucyjnego wpłynęło pismo z dnia 30.05.2017 r. nr[...], którym wierzyciel poinformował, że podtrzymuje stanowisko zawarte w postanowieniu z dnia [...] [...]. W powyższym piśmie odniesiono się do trybu uzyskania zwolnienia z opłacania abonamentu rtv oraz wskazano, że w związku ze złożeniem przez zobowiązaną formularza dotyczącego ww. zwolnienia w dniu 19.02.2014 r.? na M. P. ciąży obowiązek uregulowania przedmiotowych zaległości za okres do lutego 2014 r. Poinformowano ponadto, że w szczególnych przypadkach istnieje możliwość umorzenia lub rozłożenia na raty zaległości abonamentowych przez Krajową Radę Radiofonii i Telewizji. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł-W odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec M. P. na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 04.03.2013 r. o numerach od [...] do [...] wystawionych przez Pocztę Polską S.A., obejmujących zaległości w opłacie abonamentowej za okres od 01/2008 r. do 02/2013 r. Na skutek rozpatrzenia zażalenia strony z dnia 22.08.2017 r., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. postanowieniem z dnia [...] nr [...] uchylił ww. rozstrzygnięcie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu ww. postanowienia organ odwoławczy wskazał, iż mając na uwadze zaistniałe w sprawie okoliczności oraz treść pisma M. P. z dnia 03.10.2016 r. oraz pisma z dnia 18.10.2016 r. (stanowiącego odpowiedź na wezwanie organu egzekucyjnego do wyjaśnienia charakteru prawnego pisma z dnia 03.10.2016 r.), wątpliwości budzi zakwalifikowanie przez organ egzekucyjny ww. wystąpień strony jako wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Zaznaczono, że z ww. pism strony nie wynika jednoznacznie jakiego rodzaju środka ochrony prawnej dotyczy wystąpienie strony, w związku z czym zasadne jest ponowne wezwanie M. P. do sprecyzowania charakteru prawnego pisma z dnia 03.10.2016r. i z dnia 18.10.2016 r. Realizując wytyczne organu odwoławczego, Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł-W pismem z dnia 10.11.2017 r. nr [...] wezwał zobowiązaną do sprecyzowania żądania zawartego w ww. pismach. Pouczono przy tym stronę, iż w przypadku braku odpowiedzi na wezwanie, wniosek z dnia 03.10.2016 r. zostanie rozpoznany jako zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...] r. nr [...]. Powyższe wezwanie zostało doręczone zobowiązanej w dniu 16.11.2017 r. W związku z brakiem odpowiedzi na powyższe wezwanie, organ egzekucyjny uznał, że pismo M. P. z dnia 03.10.2016 r. (uzupełnione pismem z dnia 18.10.2016 r.) stanowi zażalenie na postanowienie z dnia [...] i pismem z dnia 13.12.2017 r. nr [...] przekazał akta sprawy do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. postanowieniem z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosła M. P. W uzasadnieniu podniosła że roszczenie uległo przedawnieniu. W sprawie zostały popełnione błędy formalne . nie dostarczono jej bowiem nowej książeczki opłat z nowym numerem abonenta. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jako niezasadna podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2017 r. poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy). Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) – dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika zatem, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57. Dokonując kontroli sądowoadministracyjne w powyżej zakreślonym aspekcie Sąd nie stwierdził, aby zarówno zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł-W z dnia [...], wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego, czy też przepisów prawa procesowego, w stopniu skutkującym koniecznością ich wyeliminowania z obrotu prawnego. W niniejszej sprawie, jak już wcześniej wskazano kontroli sądu administracyjnego poddane zostało postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...], nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł-W z dnia [...], nr [...] wydane w przedmiocie uznania za nieuzasadniony zarzutu nieistnienia obowiązku, egzekwowanego w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego w stosunku do skarżącej M P. Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r. poz. 1201) – dalej: u.p.e.a. Natomiast zasadniczą istotą sporu pozostaje istnienie, dochodzonych od skarżącej w drodze administracyjnego postępowania egzekucyjnego należności z tytułu opłaty abonamentowej RTV za okres od stycznia 2008 r. do lutego 2013 r. Skarżąca kwestionując zasadność prowadzonego postępowania egzekucyjnego, podnosiła kwestie nieistnienia egzekwowanego obowiązku o czym świadczy w jej ocenie fakt posiadania uprawnień do zwolnienia z obowiązku płacenia abonamentu RTV, jak również to, że zawarta przez nią, przeszło 40 lat wcześniej umowa abonamentowa zawarta została z innym podmiotem niż TVP S.A. Na wstępie niniejszych rozważań wskazać należy, że zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego podstawowy środek służący ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty te, zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., zobowiązany może zgłosić do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od daty doręczenia mu odpisu tytułu wykonawczego. Przesłanki, które stanowią podstawę wniesienia zarzutów enumeratywnie wymienia art. 33 u.p.e.a., zaś procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują przepisy art. 34 u.p.e.a. Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; 4) błąd co do osoby zobowiązanego; 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy. Natomiast, jak wynika z art. 34 § 1 u.p.e.a., zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela przysługuje zażalenie (§ 2). Organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 34 § 4 u.p.e.a.). Na postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów służy zobowiązanemu oraz wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym zażalenie (art. 34 § 5 u.p.e.a.). Z przywołanej regulacji wynika, że istotnym elementem omawianej procedury jest uzyskanie przez organ egzekucyjny stanowiska wierzyciela, który musi być powiadomiony o złożeniu zarzutów przez zobowiązanego. Stanowisko wierzyciela, w przypadku gdy zarzuty są oparte na przesłankach określonych w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a, jest wiążące dla organu egzekucyjnego, co oznacza, że organ ten nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego, w celu ustalenia istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutu i do obalenia w ten sposób stanowiska wierzyciela. Należy podkreślić, że funkcją zarzutów wnoszonych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-5 u.p.e.a jest doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia o charakterze merytorycznym, odnoszącego się bezpośrednio do zakresu obowiązków zobowiązanego. Zadaniem organu egzekucyjnego jest wyłącznie stosowanie przymusu egzekucyjnego w celu doprowadzenia do wykonania obowiązku ustalonego przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. W odniesieniu do przyczyn związania organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela, podkreślenia wymaga, że regulacja taka nie występuje w przypadku innych środków prawnych. W orzecznictwie wskazuje się, że wyjaśnienie tej kwestii znajduje się w unormowaniu zawartym w art. 29 § 1 in fine u.p.e.a. Przepis ten stanowi, że organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Przepis ten określa, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Obie normy prawne ustanawiają wyraźną granicę między postępowaniem rozpoznawczym a egzekucyjnym oraz zakreślają granice uprawnień organów egzekucyjnych. Relacja między unormowaniem zawartym w art. 29 § 1 u.p.e.a. a podstawami zarzutów określonymi w art. 33 §1 pkt 1-5 u.p.e.a. sprawia więc, że organ egzekucyjny zobowiązany jest nie uwzględnić zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, gdy wierzyciel, zajmując merytoryczne stanowisko, nie potwierdzi zasadności stawianych przez zobowiązanego zarzutów (por. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2016 r. sygn. akt II FSK 1135/14, wszystkie przywołane orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy również zwrócić uwagę, że rozpoznając zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego w przedmiocie zarzutów, organ odwoławczy również jest związany stanowiskiem wierzyciela. Uprawnienie organu sprawującego nadzór nad egzekucją administracyjną (art. 23 § 2 u.p.e.a.) nie stwarza podstawy do kontroli przez egzekucyjny organ odwoławczy (organ nadzorujący) stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym (por. postanowienie NSA z dnia 24 maja 2004 r. sygn. akt FW 4/04; wyroki NSA z dnia 17 czerwca 2009 r. sygn. akt II FSK 333/08, z dnia 14 listopada 2006 r. sygn. akt II FSK 1480/05). W niniejszej sprawie jak już wcześniej wskazano, podstawę wniesionego zarzutu nieistnienia egzekwowanego obowiązku, stanowił przepis art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a, a tym zasadnie organ egzekucyjny zwrócił się do wierzyciela egzekwowanej należności -Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. o zajęcie stanowiska wobec zgłoszonych zarzutów, który ostatecznym postanowieniem z dnia [...] uznał zarzut za nieuzasadniony. Przechodząc do istoty sporu to jest istnienia egzekwowanego obowiązku – zaległej opłaty abonamentowej RTV, wskazać należy, iż egzekwowany w niniejszej sprawie obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych (RTV) wynika z przepisów ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (tekst jedn. :Dz. U. z 2014 r. poz. 1204 ) – dalej: u.o.a. Stosownie do art. 2 u.o.a. za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe (ust. 1), domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika (ust. 2), obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej powstaje z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego (ust. 3), opłatę abonamentową uiszcza się za każdy odbiornik radiofoniczny i telewizyjny, z zastrzeżeniem ust. 5 (ust. 4). Co do zasady, odbiorniki RTV podlegają, dla celów pobierania opłat abonamentowych za ich używanie, zarejestrowaniu w placówkach pocztowych operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe. W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą skargę, skoro podstawę do wystawienia przedmiotowych tytułów wykonawczych stanowił wprost przepis prawa, egzekucja egzekwowanego obowiązku znajduje pełne oparcie w obowiązujących przepisach. Brak też podstaw do uznania, że egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią przepisu prawa. Odnosząc się do kwestii przysługującego stronie skarżącej zwolnienia od opłat abonamentowych wskazać należy, iż zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 pkt 6 u.o.a. zwalnia się od opłat abonamentowych osoby, które ukończyły 60 lat oraz mają ustalone prawo do emerytury, której wysokość nie przekracza miesięcznie kwoty 50% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Zwolnienia określone w ust. 1 pkt 1 i 3-8 przysługują od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym złożono w placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. poz. 1529) oświadczenie o spełnianiu warunków do korzystania z tych zwolnień i przedstawiono dokumenty potwierdzające uprawnienie do tych zwolnień (art. 4 ust. 3 u.o.a.). Z brzmienia powyżej powołanych przepisów wynika zatem, iż zwolnienie od opłat abonamentowych nie następuje z mocy prawa, lecz do skorzystania z przewidzianych u.o.a. ulg niezbędne jest działanie użytkownika zarejestrowanego odbiornika, który jest zobowiązany do złożenia stosownego oświadczenia o nabyciu takiego uprawnienia, popartego dokumentami określonymi w przepisach wykonawczych – rozporządzeniu Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia 16 lutego 2010 r. w sprawie rodzajów dokumentów oraz wzoru oświadczenia potwierdzających uprawnienia do zwolnień od opłat abonamentowych (Dz.U. z 2010 r. Nr 29 poz. 152 ze zm.). Bez złożenia takiego oświadczenia, o skorzystaniu ze zwolnienia nie może być mowy. Oświadczenie to ma bowiem charakter konstytutywny, a organ nie jest uprawniony do działania w powyższym zakresie z urzędu (por. wyrok NSA z 22 czerwca 2017 r., II GSK 2878/15; wyroki WSA w G. z [...], [...]; WSA w O. z [...], [...]; WSA w W. z [...], [...]; z [...], [...]; www.cbois.nsa.gov.pl). Tym samym sam fakt osiągniecia wieku 60 lat i ustalenia prawa skarżącej do emerytury, która nie przekraczała miesięcznej kwoty 50% przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, nie stanowił samoistnej podstawy do zaprzestania wnoszenia opłat abonamentowych, a koniecznym w tym zakresie było złożenie stosownego oświadczenia w placówce Poczty Polskiej S.A. , co zresztą skarżąca uczyniła w dniu 19 lutego 2014 r. Powyższe oznacza, iż stosownie do treści powołanego wyżej art. 4 ust. 3 u.o.a. skarżąca nabyła uprawnienie do zwolnienia od opłat abonamentowych dopiero od dnia 1 marca 2014 r. Natomiast przedmiotowe postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec skarżącej na podstawie tytułów wykonawczych o nr od [...]do [...] obejmowały należności za okres od 01/2008 do 02/2013 r. Z uwagi na powyższe zarzut skarżącej, co do nieistnienia zobowiązania prawidłowo uznano za nieuzasadniony. Bez wpływu na powyższe stwierdzenie pozostawała także argumentacja skarżącej, co do faktu podpisania umowy abonamentowej z innym podmiotem niż TVP S.A. Wskazać bowiem należy, iż obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych jest obowiązkiem ustawowym, wynikającym wprost z przepisów u.o.a., a zatem do jego powstania nie jest konieczne zawarcie umowy cywilnoprawnej. Świadczenie to ma charakter publicznoprawny i jest świadczeniem powszechnym, jednostronnym i bezzwrotnym, nałożonym na posiadaczy odbiorników. Natomiast fakt rejestracji posiadanych odbiorników ma na celu umożliwienie identyfikacji obowiązanych do wnoszenia opłat abonamentowych oraz efektywności wpływu środków z tego tytułu (por. wyrok TK z 16 marca 2010 r. , K 24/08, OTK-A 2010/3/22). Natomiast, co podniesionych zarzutów przedawnienia przedmiotowego zobowiązania, jak i nie doręczenia skarżącej nowego numeru abonenta wskazać należy, iż zarzuty te zostały podniesione przez skarżąca dopiero na etapie wniesionego zażalenia od postanowienia organu I instancji – Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł-W z dnia [...] i ponowione w przedmiotowej skardze do sądu. Tym czasem zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są specyficznym środkiem zaskarżenia, przysługującym zobowiązanemu w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego, a nie w jego toku. Powyższe stwierdzenie wynika z treści art. 27 §1 pkt 9 u.p.e.a., który to przepis zakreśla zobowiązanemu do zgłoszenia takich zarzutów siedmiodniowy termin. Po upływie tego terminu nie zobowiązany nie może uzupełniać podniesionych zarzutów, czy zgłaszać nowych, a zarzuty takie, jak spóźnione nie podlegają rozpatrzeniu (por. wyrok NSA z 8 września 2016 r., II FSK 2296/14; www.cbois.nsa.gov.pl). Z uwagi na powyższe zgłoszone przez stronę skarżącą zarzuty przedawnienia dochodzonego zobowiązania oraz niedoręczenia jej nowego numeru abonenta, jako spóźnione nie były rozpatrywane przez organ egzekucyjny, jak i nie mogą być brane pod uwagę przez Sąd, a co za tym idzie pozostają bez wpływu na wynik niniejszego orzeczenia. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 250 p.p.s.a. a.l.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło