III SA/Łd 518/09
PostanowienieWSA w Łodzi2010-02-26
Skład orzekający: Robert Adamczewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie przedstawiła wszystkich wymaganych dokumentów i informacji dotyczących jej stanu majątkowego i rodzinnego, pomimo wezwania sądu?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli strona skarżąca, pomimo wezwania sądu, nie przedstawiła wszystkich niezbędnych informacji i dokumentów dotyczących jej stanu majątkowego i rodzinnego. Brak wykazania w sposób dostateczny, że strona nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, uniemożliwia przyznanie prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący S. S. złożył skargę na decyzję Wojewody dotyczącą utraty statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku. Po oddaleniu skargi, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, powołując się na trudną sytuację materialną. Referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o szereg dokumentów i informacji, w tym zeznanie podatkowe, wyciągi z kont bankowych i szczegóły dotyczące zadłużenia żony. Skarżący nie odpowiedział na wezwanie.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy S. S. w zakresie całkowitym.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] znak [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku postanawia odmówić przyznania prawa pomocy R.A.
III SA/Łd 518/09
Uzasadnienie
Pismem z dnia 28 września 2009 r. S. S. (dalej skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] (znak [...]) w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku. Wyrokiem z dnia 11 grudnia 2009 r. Wojewódzki Sad Administracyjny w Łodzi oddalił skargę. Pismem z dnia 11 grudnia 2009 r. skarżący wniósł o sporządzenie i doręczenie mu uzasadnienia wyroku, załączając do niniejszego pisma wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata na urzędowym formularzu "PPF".
W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że uzyskuje jedynie dochód w wysokości 400 zł netto (pracując na ½ etatu), a gospodarstwo domowe utrzymuje żona ze swojego wynagrodzenia w wysokości 1.600 zł. Wskazał dalej, że koszty czynszu za mieszkanie, rachunki i inne opłaty w gospodarstwie domowym pochłaniają ok. 800 zł miesięcznie. Wskazał także na konieczność ponoszenia zwiększonych wydatków na edukację córki, uczennicy drugiej klasy liceum ogólnokształcącego. Podniósł także, że rodzina jest zadłużona na ok. 10.000 u znajomych i w zakładzie pracy żony.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynikało, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną Z. S. i córką K. S. (17 lat). Na dochody gospodarstwa domowego skarżącego składają się: wynagrodzenie jego żony z tytułu umowy o pracę w wysokości 2.900 zł brutto oraz dochody skarżącego w wysokości 650 zł brutto (jak zaznaczył osiągane od 1 sierpnia 2009 r.). Odnośnie informacji o posiadanym majątku wskazał, że jest właścicielem mieszkania o powierzchni 52 m2. Wskazał także, że nie posiada żadnych oszczędności ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. W dalszej części formularza, odnośnie innych informacji o stanie majątkowym podniósł, że jego żona spłaca dwa kredyty. Jeden w pracy z tzw. kasy zapomogowo-pożyczkowej w kwocie 10.000 zł i drugi, który określił jako "pożyczkę mieszkaniową" w kwocie 5.000 zł. Wyjaśnił, iż obecnie pozostała do spłaty kwota ok. 10.000 zł.
W związku z powyższymi ustaleniami, mając na uwadze, że zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy oświadczenie skarżącego o jego stanie majątkowym i rodzinnym było niepełne i nie zawierało wszystkich niezbędnych informacji, w szczególności wobec ustalenia, iż skarżący zarejestrował i zamierza prowadzić działalność gospodarczą, referendarz wezwał skarżącego, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), do nadesłania w terminie 14 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy dokumentów i informacji, które umożliwiłyby prawidłową ocenę zdolności płatniczych strony. W szczególności zażądano: poświadczonego za zgodność z oryginałem odpisu zeznania podatkowego za 2008 rok lub stosownego zaświadczenia z urzędu skarbowego o wysokości osiąganych w tych roku dochodów; złożenia zaświadczenia z banku(ów) o posiadanych rachunkach bankowych, kontach i lokatach bankowych oraz wyciągów z tych kont (rachunków) z okresu ostatnich sześciu miesięcy, w tym rachunku założonego do obsługi działalności gospodarczej; sprecyzowania informacji o wskazywanym we wniosku zadłużeniu (kredytach) żony, poprzez przekazanie informacji o terminach i wysokości spłacanych rat; wyjaśnienia, czy skarżący jest właścicielem pojazdów mechanicznych w związku z planowanym rozpoczęciem działalności gospodarczej w zakresie świadczenia usług przewozowych (taxi), jeżeli tak to określenia ich marki, szacunkowej wartości i rocznika produkcji.
Wezwanie to zostało skarżącemu doręczone w dniu 21 grudnia 2009 r. Skarżący nie udzielił odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie mimo upływu wskazanego w wezwaniu 14-dniowego terminu na odpowiedź. Skarżący został pouczony, iż brak odpowiedzi w tym zakresie skutkować może odmową przyznania prawa pomocy.
Referendarz Sądowy zważył, co następuje:
Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) należy rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności skarżący spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.
Stosownie do postanowień art. 243 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 245 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od referendarza zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej.
Odnosząc się do wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, że w stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, tym samym wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim zauważyć należy, iż stosownie do powołanych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie strony skarżącej leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ocena zdolności płatniczych nie sprowadza się bowiem tylko do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 roku o sygn. akt GZ 71/04).
We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie przekazał wszystkich niezbędnych do prawidłowej oceny jego stanu majątkowego informacji. Nie przekazał także takich informacji w związku z dodatkowym wezwaniem Sądu. W szczególności nie przedstawił żadnych informacji, tj. poświadczonego za zgodność z oryginałem odpisu zeznania podatkowego za 2008 rok lub zaświadczenia z urzędu skarbowego o osiąganych w tym okresie dochodach; nie przedłożył żądanych wyciągów z posiadanych rachunków i lokat bankowych, informacji o wysokości dochodów osiąganych przez osoby pozostające ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym, czy też informacji o posiadanych ewentualnie pojazdach mechanicznych w związku z planowanym rozpoczęciem działalności gospodarczej w zakresie świadczenia usług przewozowych (taxi). Informacje te, w szczególności dotyczące zeznań podatkowych, posiadanych rachunków i lokat bankowych i zgromadzonych na nich środkach finansowych, czy zaświadczenia o wysokości osiąganych dochodów przez innych członków gospodarstwa domowego mogą mieć istotne znaczenie dla ustalenia faktycznych możliwości zarobkowych skarżącego, a tym samym jego możliwości płatniczych. Wszystkie te informacje były istotne z punktu widzenia ustalenia faktycznych możliwości płatniczych strony.
W ocenie referendarza, fakt odmowy przekazania żądanych informacji o stanie majątkowym czyni niewiarygodnym powoływanie się przez skarżącego na okoliczność braku możliwości płatniczych i poniesienia kosztów postępowania w sprawie. Tym samym strona pozbawiła referendarza informacji niezbędnych do faktycznej oceny jej zdolności płatniczych.
W świetle powyższych ustaleń, złożone przez skarżącego oświadczenie, o którym mowa w art. 252 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie zawiera – zdaniem referendarza – dostatecznych danych koniecznych do oceny jego rzeczywistych możliwości płatniczych. Skarżący nie wykazał w związku z tym w dostateczny sposób, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Uznając złożone oświadczenie za niewystarczające do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie uznać należało, że wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 245 § 3 w zw. z art. 252 § 1 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.
R.A.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło