III SA/Łd 520/05
WyrokWSA w Łodzi2006-10-03
Skład orzekający: Irena Krzemieniewska, Ewa Alberciak, Janusz Nowacki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie uprawnionej do świadczenia przedemerytalnego przysługują odsetki ustawowe za opóźnienie w wypłacie tego świadczenia, jeśli opóźnienie wynika z konieczności ustalenia jego wysokości, w tym uzyskania decyzji organu rentowego, a nie z przyczyn leżących po stronie urzędu pracy?Ratio decidendi
Odsetki ustawowe za opóźnienie w wypłacie świadczenia przedemerytalnego przysługują tylko w przypadku, gdy powiatowy urząd pracy z przyczyn niezależnych od osoby uprawnionej nie dokonał wypłaty w terminie. Opóźnienie wynikające z konieczności ustalenia wysokości świadczenia, w tym uzyskania decyzji prejudycjalnej organu rentowego, nie stanowi podstawy do żądania odsetek, ponieważ nie jest to opóźnienie w wypłacie, lecz w ustaleniu prawa do świadczenia.Stan faktyczny
Skarżąca domagała się wypłaty odsetek za opóźnienie w wypłacie świadczenia przedemerytalnego za okres od lipca do grudnia 2002 r. Organ I instancji odmówił wypłaty odsetek, wskazując, że wypłata nastąpiła niezwłocznie po przyznaniu świadczenia. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podkreślając, że ustalenie wysokości świadczenia było możliwe dopiero po uzyskaniu decyzji ZUS. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego oraz art. 481 k.c.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 3 października 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Sędziowie Asesor WSA Ewa Alberciak (spr.) Sędzia NSA Janusz Nowacki Protokolant Asystent sędziego Adrian Król po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2006 roku sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odsetek od świadczenia przedemerytalnego oddala skargę.
III SA/Łd 520/05
Uzasadnienie
W dniu 21 września 2005 r. Z. S. wystąpiła z żądaniem wypłaty odsetek za opóźnienie w wypłacie świadczeń należnych za okres od 1 lipca 2002 r. do 18 grudnia 2002 r.
Decyzją z dnia [...] Nr [...], wydaną na podstawie art. 72 ust. 12 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. Nr 99 z 2004r. poz. 1001) oraz art.104 k.p.a., Prezydent Miasta Ł. orzekł o odmowie wypłaty odsetek za opóźnienie w wypłacie świadczeń należnych w okresie od 1 lipca 2002r.do 18 grudnia 2002r.
Od powyższej decyzji odwołała się Z. S..
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Wojewoda [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Decyzją z dnia [...] Nr [...], wydaną na podstawie art. 24 ust. 8 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj. z 2000r. Dz. U. Nr 98 poz.1071 ze zm.), art. 29 ust. 2 i ust. 3, art. 30 ust. 1, art. 32 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz.U. z 2004r. Nr 120, poz. 1252), Prezydent Miasta Ł. odmówił wypłaty odsetek za opóźnienie w wypłacie świadczeń należnych w okresie od 1 lipca 2002r. do 18 grudnia 2002r.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Prezydent Miasta Ł. wskazał, że decyzją z dnia [...] Nr [...] przyznał Z. S. prawo do świadczenia przedemerytalnego od dnia 1 lipca 2002r., natomiast decyzją z dnia [...] Nr [...] orzekł o zawieszeniu od dnia 19 grudnia 2002r. prawa do pobierania świadczenia przedemerytalnego.
Organ I instancji wyjaśnił, że na podstawie art. 24 ust. 8 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu odsetki ustawowe przysługują osobom uprawnionym do zasiłku, dodatku szkoleniowego, stypendium oraz świadczenia przedemerytalnego, jeżeli powiatowy urząd pracy z przyczyn niezależnych od uprawnionych osób nie dokonał ich wypłaty w terminie. Prawo do odsetek jest związane z nieterminową wypłatą świadczenia z przyczyn dotyczących zewnętrznych i wewnętrznych uwarunkowań funkcjonowania urzędu pracy, a nie z opóźnieniem związanym z czynnościami organów administracji wynikającymi z toku procedury administracyjnej, wykonywanymi w zakresie kompetencji tych organów.
Organ I instancji stwierdził, że żądanie odsetek w przedmiotowej sprawie jest niezasadne, gdyż wypłata świadczeń nastąpiła niezwłocznie po wydaniu decyzji w przedmiocie przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego.
Od powyższej decyzji odwołała się Z. S.. Odwołująca podniosła, iż przepis art. 24 ust. 8 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu mówi o przyczynach niezależnych od osób uprawnionych, a nie o przyczynach niezależnych od organu.
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniesiono, że skarżąca uzyskała prawo do świadczenia przedemerytalnego od dnia 1 lipca 2002 r., a więc gdy obowiązywały przepisy ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. W związku z powyższym również kwestia ewentualnych odsetek od przyznanego świadczenia musi być rozstrzygana na podstawie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Organ odwoławczy wskazał, iż wykładnia art. 24 ust. 8 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, zarówno językowa, jak i systemowa, prowadzi do związania prawa do odsetek z uchybieniem terminu wypłaty zasiłku (opóźnieniem czynności faktycznej, która w tym przypadku rodzi skutki prawne), a nie z opóźnieniem w ustaleniu prawa do zasiłku wynikającym z wykonywania kompetencji przez właściwe urzędy pracy i wykorzystywania przez strony środków prawnych. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, iż organ I instancji niezwłocznie po złożeniu przez Z. S. wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania i przyznaniu świadczenia przedemerytalnego, tj. w dniu 22 grudnia 2003 r. podjął działania niezbędne do ustalenia i wypłaty jej świadczenia przedemerytalnego. Z. S. dopiero w dniu 22 grudnia 2003 r. dołączyła protokół z rozprawy Sądu Rejonowego dla Łodzi -Śródmieścia z dnia 25 listopada 2003 r., sygn. akt XP 811/02, na mocy którego zobowiązano Bank A S.A. w W. - II Oddział w Ł. do wypłaty na jej rzecz kwoty wynagrodzenia tytułem odszkodowania za nieuzasadnione wypowiedzenie umowy o pracę w terminie do 31 grudnia 2003 r. Przed rozstrzygnięciem kwestii wysokości emerytury dla potrzeb świadczenia emerytalnego, nie było możliwe ustalenie wysokości tego świadczenia, biorąc pod uwagę treść art. 37k ust. 2 - 6 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, który stwierdzał, iż wysokość świadczenia przedemerytalnego wynosi 80 % kwoty emerytury określonej w decyzji organu rentowego ustalającej wysokość emerytury w celu ustalenia świadczenia przedemerytalnego, nie mniej jednak niż 120 % i nie więcej niż 200 % zasiłku, o którym mowa w art. 24 ust. 1. Decyzję ustalającą wysokość emerytury w celu ustalenia wysokości świadczenia przedemerytalnego organ rentowy wydaje na wniosek powiatowego urzędu pracy, do postępowania w sprawie ustalenia wysokości emerytury w celu ustalenia wysokości świadczenia przedemerytalnego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące postępowania w sprawie świadczeń emerytalnych, od decyzji organu rentowego, o której mowa w ust. 3, przysługują środki odwoławcze, określone w odrębnych przepisach, w przypadku braku możliwości ustalenia wysokości świadczenia przedemerytalnego z powodu trwającego postępowania dotyczącego ustalenia wysokości emerytury, świadczenie przedemerytalne wypłaca się w kwocie zaliczkowej, w wysokości 120 % zasiłku, o którym mowa w art. 24 ust. 1.
Wojewoda [...] stwierdził, że ustalenie wysokości przysługującego Z. S. świadczenia przedemerytalnego stało się możliwe dopiero po otrzymaniu decyzji ZUS z dnia [...] ( decyzja ta wpłynęła do Powiatowego Urzędu Pracy w dniu 18 lutego 2004 r.). Po otrzymaniu tej decyzji i złożeniu wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania, Prezydent Miasta Ł. wydał decyzję z dnia [...], nr [...] przyznającą skarżącej przysługujące świadczenie od dnia 1 lipca 2002 r., w wysokości 80 % kwoty emerytury określonej w decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...], tj. w kwocie 953, 40 zł brutto miesięcznie, a należna kwota wraz z wyrównaniem została wypłacona skarżącej w dniu 9 marca 2004 r. (kiedy decyzja o przyznaniu świadczenia przedemerytalnego była jeszcze nieostateczna) za okres od dnia 1 lipca 2002 r. do dnia 21 września 2002 r., natomiast w dniu 20 sierpnia 2004 r. (po wydaniu decyzji o zawieszeniu wypłaty świadczenia przedemerytalnego od dnia 19 grudnia 2002 r.) wypłacono skarżącej należne świadczenie za okres od dnia 22 września 2002 r. do dnia 18 grudnia 2002 r. (polecenie wypłaty z dnia 9 marca 2004 r. oraz z dnia 20 sierpnia 2004 r. w aktach sprawy).
Organ wskazał, iż decyzja organu rentowego ma charakter prejudycjalny i ma decydujące znaczenie dla przesądzenia przez Starostę istnienia prawa do świadczenia przedemerytalnego.
Zważając na wskazane powyżej okoliczności, żądanie wypłaty odsetek organ odwoławczy uznał za niezasadne. Nieterminowa wypłata zasiłku nastąpiła bowiem nie z winy urzędu, lecz wskutek toczącego się postępowania administracyjnego przed organami zatrudnienia i przed organem rentowym, w sprawie przyznania oraz zawieszenia wypłaty świadczenia przedemerytalnego. Zarzuty podniesione w odwołaniu, w ocenie Wojewody [...] nie zasługują na uwzględnienie.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 24 ust. 8 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 6 i 7 k.p.a. polegające na naruszeniu zasady praworządność i prawdy obiektywnej, naruszenie art. 481 k.c., który mówi, iż odsetki ustawowe należą się za opóźnienie nawet wtedy, gdy opóźnienie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Skarżąca podniosła, że Powiatowy Urząd Pracy nr [...] w Ł. był w posiadaniu wszystkich dokumentów uprawniających do wypłaty jej świadczenia przedemerytalnego i winien wykonać to w terminie - w lipcu 2002 r. Zdaniem skarżącej niewypłacenie tego świadczenia w terminie nie uzasadnia prowadzony przez nią proces przeciwko pracodawcy o odszkodowanie za nieuzasadnione zwolnienie z pracy.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wnosił o jej oddalenie. Powtórzył argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto wskazał, iż zarzut naruszenia art. 6 i 7 k.p.a. jest niezasadny, ponieważ organy administracji w sposób prawidłowy i wnikliwy ustaliły stan faktyczny, a zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o właściwe przepisy prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Natomiast w myśl art. 145 § 1 powołanej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zarówno zaskarżonej decyzji, jak i decyzji ją poprzedzającej nie można postawić zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego bądź prawa procesowego.
Zgodnie z art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. nr 120 z 2004 r., poz. 1252 ze zm.) - osoby, które do dnia przejęcia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznawania i wypłaty świadczeń przedemerytalnych zarejestrowały się w urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego nabywają to prawo na zasadach określonych w ustawie z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514, ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu poprzedzającym dzień wejścia w życie niniejszej ustawy.
W przedmiotowej sprawie skarżąca była zarejestrowana i spełniała warunki do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego w okresie obowiązywania ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu oraz nabyła to prawo na podstawie przepisów tej ustawy. A zatem żądanie wypłacenia odsetek od tego świadczenia winno być rozpoznane w oparciu o przepisy powołanej ustawy.
Zgodnie z art. 24 ust. 8 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu - uprawnionym do zasiłku, dodatku szkoleniowego, stypendium oraz świadczenia przedemerytalnego przysługują odsetki ustawowe, jeżeli powiatowy urząd pracy z przyczyn niezależnych od uprawnionych osób nie dokonał ich wypłaty w terminie.
W niniejszej sprawie Powiatowy Urząd Pracy dokonał wypłaty świadczenia przedemerytalnego niezwłocznie po wydaniu decyzji przez Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] (od której skarżąca odwołała się), ustalającej uprawnienie do świadczenia przedemerytalnego od dnia 1 lipca 2002 r. Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, iż polecenie wypłaty świadczenia za okres od 1 lipca 2002 r. do 21 września 2002 r. nastąpiło w dniu 9 marca 2004 r. Natomiast w związku z toczącym się postępowaniem administracyjnym w przedmiocie zawieszenia prawa do pobierania świadczenia przedemerytalnego na skutek podjęcia przez skarżącą działalności gospodarczej i wydaniem przez Prezydenta Miasta Ł. decyzji z dnia [...] o zawieszeniu prawa do pobierania tego świadczenia od 19 grudnia 2002 r., polecenie wypłaty świadczenia za okres od 22 września 2002 r. do dnia 18 grudnia 2002 r. nastąpiło w dniu 20 sierpnia 2004 r.
W ocenie Sądu, wobec powyższego brak jest podstaw do przyjęcia, iż Urząd Pracy nie dokonał wypłaty świadczenia w terminie.
W utrwalonym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęto, iż przewidziane w art. 24 ust. 8 powołanej ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu prawo do ustawowych odsetek przysługuje z tytułu opóźnienia w wypłacie cytowanych w tym przepisie świadczeń, a nie z tytułu opóźnienia w ustaleniu prawa do tych świadczeń (por. wyrok NSA z dnia 11 maja 1999 r. II SA/Łd 979/97 Prawo Pracy 1999 nr 11 poz. 41).
Skoro zatem nie można zarzucić Powiatowemu Urzędowi Pracy opóźnienia w dokonaniu wypłaty świadczenia przedemerytalnego, skarżąca nie może skutecznie domagać się wypłaty odsetek od tego świadczenia.
Zarzuty skarżącej nie są zasadne. Skarżąca choć twierdzi, że dochodzi odsetek od opóźnienia w wypłacie świadczenia, to jednocześnie przyznaje, iż na opóźnienie wypłaty miało wpływ zbyt późne przyznanie samego świadczenia.
Wynika z tego jednoznacznie, iż żądanie skarżącej faktycznie dotyczy odsetek od opóźnienia w ustaleniu prawa do przyznania świadczenia przedemerytalnego.
A zatem odmowa przyznania odsetek w niniejszej sprawie była uzasadniona.
Z tych wszystkich względów, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło