III SA/Łd 520/09

Dnia 20 stycznia 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Protokolant Asystent sędziego Dominika Trella po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2010 roku sprawy ze skargi J. F.-J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę. Decyzją z dnia [...]roku nr[...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po rozpatrzeniu odwołania J. F.-J. od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia[...] roku nr [...] w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi oraz nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 140 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W toku postępowania administracyjnego organ I instancji ustalił, że skarżąca od dnia 8 lutego 1990 roku posiadała uprawnienia do kierowania pojazdami, do których wymagane jest prawo jazdy kategorii B. W dniu 27 listopada 2008 roku Komendant [...]Komisariatu Policji Komendy Miejskiej Policji w Ł. skierował J. F.-J. na badania psychologiczne w trybie art. 124 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz na badania lekarskie w trybie art. 122 ust. 1 pkt 3 powołanej ustawy, określając termin ich przeprowadzenia na 30 dni od dnia otrzymania skierowania. Pismem z dnia [...] roku Prezydent Miasta Ł. poinformował skarżącą o wszczęciu postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi z uwagi na brak dokumentów potwierdzających wykonanie badań lekarskich. Następnie, decyzją z dnia [...] roku Prezydent Miasta Ł., w oparciu o art. 140 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz art. 104 i art. 108 § 1 k.p.a., cofnął skarżącej uprawnienia do kierowania pojazdami i nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu wskazano, że J. F.-J. nie wywiązała się z nałożonego na nią obowiązku, określonego w skierowaniu Komendanta [...] Komisariatu Policji Komendy Miejskiej Policji w Ł. i nie doręczyła do organu orzeczeń lekarskich. W odwołaniu z dnia [...] roku J. F.-J. wskazała, iż nie poddała się badaniom, gdyż w okresie od 20 października 2008 roku do 21 kwietnia 2009 roku była chora, co wynika z załączonych do odwołania zwolnień lekarskich. Podniosła także, że badania lekarskie i psychologiczne zostaną wykonane w dniu 9 czerwca 2009 roku w Przychodni Diagnostyczno-Konsultacyjnej WOMP w Ł. oraz w uprawnionej placówce psychologicznej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...]roku utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. Podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 140 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym zgodnie, z którym starosta wydaje decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym w razie niepoddania się: sprawdzeniu kwalifikacji w trybie określonym w art. 114 ust. 1 pkt 1, badaniu lekarskiemu w trybie określonym w art. 122 ust. 1 pkt 3-5 oraz badaniu psychologicznemu w trybie określonym w art. 124 ust. 1 pkt 2 lub 3. Organ odwoławczy wskazał, iż strona została skierowana na badania lekarskie oraz psychologiczne z powodu kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości lub po użyciu środka działającego podobnie do alkoholu. Podkreślił, że J. F.-J. była pouczona o obowiązku zgłoszenia się na wskazane badania w terminie 30 dni od dnia otrzymania skierowań, które zostały jej doręczone w dniu 1 grudnia 2008 roku. Kolegium wskazało jednocześnie, iż w związku z zawartą w odwołaniu informacją o planowanym terminie przeprowadzenia badań w dniu 9 czerwca 2009 roku, pismem z dnia 6 lipca 2009 roku wezwało skarżącą do ich przedłożenia. Badania nie zostały do organu dostarczone, natomiast w piśmie z dnia 16 lipca 2009 roku pełnomocnik J. F.-J. poinformował o kolejnym zwolnieniu lekarskim skarżącej do dnia 6 sierpnia 2009 roku i wniósł o przedłużenie terminu na poddanie się badaniom do dnia 13 sierpnia 2009 roku. Organ odwoławczy uwzględniając powyższy wniosek w piśmie z dnia 20 lipca 2009 roku wskazał ostateczny termin do przedstawienia orzeczeń lekarskich – do 13 sierpnia 2009 roku. Organ podkreślił, iż termin ten upłynął bezskutecznie, bowiem skarżąca nie dostarczyła wymaganych orzeczeń. Dodatkowo wskazano, że poza oceną Kolegium jako organu administracji jest weryfikacja twierdzeń strony na okoliczność przyczyn niepoddania się badaniom lekarskim w wyznaczonym terminie. Zdaniem organu odwoławczego, zebrany w sprawie materiał dowodowy uprawniał organ I instancji do wydania zaskarżonej decyzji. W skardze z dnia 28 września 2009 roku J. F.k-J. wniosła o uchylenie powyższej decyzji oraz decyzji organu I instancji wskazując na naruszenie art. 138 § 1 k.p.a. przez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, która jest sprzeczna z prawem, w szczególności z ustawą Prawo o ruchu drogowym oraz narusza interes prawny strony. Skarżąca podniosła również zarzut naruszenia art. 140 ust. 1 pkt 4, art. 122 ust. 1 pkt 3b, art. 124 ust. 1 pkt 2a ustawy Prawo o ruchu drogowym poprzez uznanie, że skarżąca nie przedstawiła orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami oraz orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Dodatkowo wskazano na naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 77, art. 78 i art. 86 k.p.a. W uzasadnienia skargi podano, że w dniu 27 sierpnia 2009 roku pełnomocnik skarżącej złożył do akt sprawy orzeczenie psychologiczne nr [...] z dnia 26 sierpnia 2009 roku oraz orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia 26 sierpnia 2009 roku, które wskazują na brak przeciwwskazań lekarskich, jak i psychologicznych, do kierowania pojazdami. Podkreślono, że skarżąca nie mogła wykonać powyższych badań w terminie do dnia 13 sierpnia 2009 roku, bowiem w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w Ł. są duże kolejki, a co za tym idzie problemy z wizytami u lekarzy. W ocenie skarżącej ani termin trzydziestodniowy ani też przedłużony przez Kolegium nie są terminami zawitymi, których naruszenie powoduje bezskuteczność dokonanej czynności. Są to terminy instrukcyjne. Skarżąca podniosła, że skoro złożyła badania w dniu 27 sierpnia 2009 roku, dzień po wydaniu decyzji o cofnięciu uprawnień, to decyzja ta winna podlegać uchyleniu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga J. F.-J. nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a/naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego decyzji pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga J. F.-J. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] roku oraz utrzymana nią w mocy decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] roku nie naruszają prawa. Podstawę materialnoprawną do wydania powyższych rozstrzygnięć stanowił art. 140 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), zgodnie z którym decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie niepoddania się badaniu lekarskiemu w trybie określonym w art. 122 ust. 1 pkt. 3-5, badaniu psychologicznemu w trybie określonym w art. 124 ust. 1 pkt. 2 lub 3. Zgodnie z art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem skierowany przez organ kontroli ruchu drogowego, jeżeli kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości lub po użyciu środka działającego podobnie do alkoholu. Natomiast w myśl art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. a w/w ustawy, badaniu psychologicznemu przeprowadzonemu w celu orzeczenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem silnikowym skierowany w drodze decyzji, przez organ kontroli ruchu drogowego, jeżeli kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości lub po użyciu środka działającego podobnie do alkoholu. Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje, że J. F.-J. została skierowana przez Komendanta [...] Komisariatu Policji Komendy Miejskiej Policji w Ł. na badania lekarskie i psychologiczne w związku z ustaleniem, iż w dniu 26 listopada 2008 roku prowadziła pojazd silnikowy będąc w stanie nietrzeźwości. Obydwa skierowania zostały doręczone skarżącej w dniu 1 grudnia 2008r. Podstawę prawną do przeprowadzenia w/w badań lekarskich stanowił art. 122 ust. 1 pkt 3, a badań psychologicznych art. 124 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Bezspornym jest również, iż do dnia wydania zaskarżonej decyzji tj. do dnia [...]r., strona nie poddała się opisanym wyżej badaniom. Należy zaznaczyć, iż skierowanie na badanie lekarskie nie jest równoznaczne z pozbawieniem prawa jazdy, a ma na celu wyjaśnienie wątpliwości lub zastrzeżeń, co może prowadzić zarówno do stwierdzenia, że nie istnieją przeciwwskazania do cofnięcia prawa jazdy, jak i że takie przeciwwskazania do cofnięcia prawa jazdy występują. Zgodnie z treścią cytowanego wyżej art. 140 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie niepoddania się badaniu lekarskiemu w trybie określonym w art. 122 ust. 1 pkt 3-5 i niepoddania się badaniu psychologicznemu w trybie określonym w art. 124 ust. 1 pkt 2 lub 3 tej ustawy. Treść powyższego przepisu wskazuje wyraźnie, iż decyzja wydawana przez starostę na podstawie art. 140 ust. 1 ww. ustawy ma charakter decyzji związanej, a więc organ jest zobligowany do wydania decyzji cofającej uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym, jeżeli zaistnieją okoliczności przewidziane w tym przepisie. Organ administracji nie ma tu możliwości badania przyczyn niepoddania się badaniom w wyznaczonym terminie, bowiem nie działa w granicach uznania administracyjnego. Wobec faktu, że skarżąca do dnia wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia nie poddała się wymaganym badaniom, decyzję orzekającą o cofnięciu jej uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi należy uznać za prawidłową. Cofnięcie uprawnień do prowadzenia pojazdów ma charakter prewencyjny, zabezpieczający - na co wskazują przyczyny uzasadniające decyzję o cofnięciu. Objęte są nimi sytuacje, w których jest prawdopodobne, że kierowca - ze względu na stan zdrowia - nie jest w stanie kierować pojazdem w sposób niezagrażający bezpieczeństwu ruchu drogowego i nienarażający kogokolwiek na szkodę (por. R.A. Stefański: Prawo o ruchu drogowym, Komentarz, Dom Wydawniczy ABC 2005 ). W tych okolicznościach bez znaczenia jest to, że skarżąca dzień po wydaniu zaskarżonej decyzji poddała się badaniom lekarskim (orzeczenie psychologiczne nr [...] z dnia 26 sierpnia 2009 roku oraz orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia 26 sierpnia 2009 roku), z których wynika brak przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów silnikowych. Okoliczność podnoszona przez skarżącą, o doręczeniu organowi przedmiotowych badań dwa dni po wydaniu decyzji, nie może bowiem skutkować koniecznością uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia ani też automatycznym przywróceniem stronie uprawnień do kierowania pojazdami. Zaświadczenia lekarskie, wydane nawet bezterminowo, nie stanowią źródła nabycia określonych praw, lecz stanowią wyłącznie dodatkowy warunek przy ewentualnym ubieganiu się o przywrócenie uprawnień do kierowania pojazdami. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż organy wydające decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami mogą brać pod uwagę wyłącznie okoliczności faktyczne występujące w dniu podejmowania rozstrzygnięcia, a niespornym jest, że do dnia [...]r. skarżąca nie poddała się badaniom lekarskim i psychologicznym, na które została skierowana. Także Sąd, oceniając obecnie decyzję podjętą przez Kolegium, kontroluje, czy na dzień podjęcia przez organ zaskarżonego rozstrzygnięcia występowały okoliczności faktyczne i prawne dające podstawę do wydania orzeczenia o cofnięciu skarżącej uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi. Fakt poddania się przez stronę badaniom lekarskim dzień po wydaniu zaskarżonej decyzji nie może zatem wpływać na ocenę prawidłowości podjęcia tej decyzji. Nie bez znaczenia pozostaje okoliczność, iż rozpatrując przedmiotową sprawę organ I instancji uwzględnił chorobę skarżącej udokumentowaną zwolnieniami lekarskimi na drukach ZUS ZLA i przedłużył termin do dostarczenia wymaganych badań do dnia 24 marca 2009r., zgodnie z wnioskiem strony. Prezydent Miasta Ł. podjął decyzję dopiero w dniu [...]r., po bezskutecznym upływie wyznaczonego i przedłużonego terminu. Co więcej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze również umożliwiło skarżącej przeprowadzenie badań psychologicznych i lekarskich, bowiem w piśmie z dnia 6 lipca 2009 roku wezwało skarżącą do przedłożenia dokumentacji lekarskiej w związku ze wskazanym terminem badań – 9 czerwca 2009 roku, jak również uwzględniając wniosek skarżącej – przedłużyło termin do dostarczenia orzeczeń medycznych do dnia 13 sierpnia 2009 roku. Zaskarżona decyzja podjęta została w dniu [...]r., w sytuacji, gdy upłynął już termin wskazany przez stronę, a organ nie miał nadal dokumentów potwierdzających fakt poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym. Mając na uwadze działanie organów administracji zapewniające stronie skarżącej czynny udział w postępowaniu oraz pozytywne ustosunkowywanie się do wielokrotnych wniosków o przedłużenie terminów do dostarczenia badań lekarskich i psychologicznych zważyć należy, że wyznaczony skarżącej termin do ich wykonania pozwalał na ich sprawne przeprowadzenie i doręczenie organowi. W tych okolicznościach argument o problemach z wyznaczeniem terminu badań w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w Ł. i długich kolejkach nie może zostać uwzględniony. Dodatkowo wskazać należy, że zapewne gdyby strona powiadomiła Kolegium, we właściwym terminie, iż badania zostały jej wyznaczone przez WOMP w Ł. na dzień 26 sierpnia 2009r., to organ po raz kolejny wydłużyłby termin dla dostarczenia stosownych zaświadczeń lekarskich. Jednak, mimo upływu wyznaczonego na dzień 13 sierpnia 2009r. terminu, skarżąca nie zawiadomiła organu o planowanym nowym terminie na poddanie się badaniom, a pismo z kolejnym wnioskiem o wydłużenie terminu w celu dostarczenie badań lekarskich wpłynęło do Kolegium dopiero w dniu 26 sierpnia 2009r., czyli już po wydaniu zaskarżonej decyzji. Powyższe okoliczności mogą świadczyć o braku należytej staranności w podejmowanych przez stronę skarżącą działaniach. W sytuacji więc, gdy skarżąca do dnia wydania zaskarżonej decyzji nie poddała się badaniom lekarskim, na które została skierowana w dniu 27 listopada 2008r. przez Komendanta [...] Komisariatu Policji Komendy Miejskiej Policji w Ł. w trybie art. 122 ust. 1 pkt 3 i art. 124 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, organ zobligowany był, na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 powołanej ustawy, do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Jak już wyżej wskazano, wydanie tej decyzji nie należało do sfery uznania administracyjnego organu. Reasumując, w ocenie Sądu, zaskarżone rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...]r. należy uznać za prawidłowe. Organ prawidłowo ocenił zaistniały w sprawie stan faktyczny w świetle obowiązujących przepisów prawa i w wyczerpujący sposób wyjaśnił podstawy swojego rozstrzygnięcia. Tym samym niezasadne są zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania i przepisów prawa materialnego. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił. D.T.