III SA/Łd 524/13

PostanowienieWSA w Łodzi2013-06-12

Skład orzekający: Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata) powinien zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, ale jest w stanie uiścić wpis od skargi?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata) powinien zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Jednocześnie, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych może zostać oddalony, jeśli wnioskodawca dysponuje dochodem umożliwiającym wygospodarowanie środków na pokrycie wpisu od skargi.
Stan faktyczny
Skarżący R. Ć. złożył skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. W skardze zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżący przedstawił swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną, wskazując na niskie dochody i wysokie wydatki. Referendarz sądowy postanowił przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata), oddalając wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano skarżącemu R. Ć. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata; 2. Oddalono wniosek w pozostałym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych).

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 12 czerwca 2013 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku R. Ć. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi R. Ć. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia p o s t a n a w i a: 1. przyznać skarżącemu R. Ć. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata; 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. W dniu 13 kwietnia 2013 roku R. Ć. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. ze skargą na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. W skardze zawarty został wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym na wezwanie sądu urzędowym formularz PPF skarżący rozszerzył swój wniosek domagając się również ustanowienia adwokata. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach R. Ć. wskazał, iż jest osoba schorowana po udarze mózgu, niezdolna do samodzielnej egzystencji, wspólnie z konkubiną prowadzą gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem dochodu są jego emerytura wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w wysokości 2.273 zł oraz emerytura konkubiny w wysokości 2.148 zł. Skarżący oświadczył, że nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Zamieszkuje w mieszkaniu będącym własnością konkubiny. Wskazał, że z posiadanych dochodów po spłacie obciążających wnioskodawcę zobowiązań na utrzymanie pozostaje mu kwota ok. 1.000 zł. Z posiadanych dochodów bowiem kwota 568 zł jest potrącana przez urząd skarbowy, 300. zł miesięcznie stanowią obciążające wnioskodawcę alimenty na rzecz niepełnosprawnej córki, ok. 285 zł wydatki na leki, ponadto wnioskodawca zobowiązany jest zapłacić koszty sądowe na rzecz Sądu Rejonowego w Legnicy w wysokości 194 zł. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek jest częściowo zasadny. Stosownie do przepisu art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. We wniosku o przyznanie prawa pomocy R. Ć. wskazał, że wspólnie z konkubiną powadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem dochodu są ich emerytury w łącznej kwocie ok. 4.400 zł miesięcznie. Wnioskodawca jest osobą schorowaną, niezdolna do samodzielnej egzystencji po udarze mózgu. Skarżący jest nie posiada żadnego majątku zamieszkuje w mieszkaniu będącym własnością konkubiny. Z posiadanych dochodów po pokryciu ciążących na nim zobowiązań ( alimenty 300 zł, potrącenie komornicze 568 zł lekarstwa 285 zł) na utrzymanie pozostaje mu kwota ok.1.000 zł. Uwzględniając powyższe, oraz wysokość wpisu od skargi w sprawie niniejszej (100 zł), stosownie do art. 245 § 2 i 3 oraz art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. należało uznać, że wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny i dlatego, w celu zachowania prawa do sądu zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych uznać należało za niezasadny. Konieczność uiszczenia kosztów sądowych podyktowana jest obowiązkiem strony partycypacji w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem koniecznego utrzymania, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Wnioskodawca dysponuje stałym miesięcznym dochodem umożliwiającym wygospodarowanie środków na pokrycie wpisu od skargi w sprawie niniejszej, w wysokości 100 zł i ewentualnych dalszych, rozłożonych w czasie kosztów postępowania, których wysokość nie będzie przekraczać tej kwoty. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło