III SA/Łd 525/19
PostanowienieWSA w Łodzi2020-10-07
Skład orzekający: Janusz Nowacki, Małgorzata Kowalska, Małgorzata Łuczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie skargi po rozpoczęciu rozprawy, ale przed wydaniem wyroku, uzasadnia zwrot uiszczonego wpisu sądowego?Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie na skutek skutecznego cofnięcia skargi przez stronę skarżącą, uznając, że nie narusza to przepisów prawa ani nie prowadzi do utrzymania w mocy wadliwego aktu. Wniosek o zwrot uiszczonego wpisu sądowego został oddalony, ponieważ cofnięcie skargi nastąpiło po rozpoczęciu rozprawy, co zgodnie z art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a. wyklucza możliwość jego zwrotu.Stan faktyczny
Skarżący M. B. złożył skargę na decyzję Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymującą w mocy decyzję o odmowie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Istotą sporu było ustalenie, czy doszło do sztucznego podziału gruntów w celu uzyskania wyższych dopłat. W trakcie postępowania sądowoadministracyjnego, pełnomocnik skarżącego cofnął skargę i wniósł o zwrot uiszczonego wpisu sądowego.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie sądowoadministracyjne i oddalono wniosek skarżącego o zwrot uiszczonego wpisu sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 7 października 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Kowalska, , Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Protokolant Sekretarz sądowy Renata Tomaszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2020 roku sprawy ze skargi M. B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego postanawia: 1) umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne; 2) oddalić wniosek skarżącego o zwrot uiszczonego wpisu sądowego.
Decyzją z [...], nr [...], Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z [...] nr [...] o odmowie przyznania M. B. na 2017 r. płatności: na zazielenienie, redystrybucyjnej, dla młodych rolników oraz o przyznaniu skarżącemu jednolitej płatności obszarowej w wysokości 22 398,74 zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 194,13 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego, kwoty z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości 184,81 zł.
Od wymienionej decyzji M. B. złożył odwołanie.
Organ drugiej instancji dokonując oceny zgromadzonego materiału dowodowego stwierdził, że M. B. formalnie jest rolnikiem. Ma własny numer ewidencyjny, konto bankowe i tytuł prawny (dzierżawca) do działki nr 432 o powierzchni 52 ha, która stanowi jego gospodarstwo rolne. Grunt ten użytkuje Z. J. na zlecenie skarżącego w zamian za zebrane płody, tj. trawę i siano. Grunty deklarowane do płatności były użytkowane rolniczo w 2017 r. Działania agrarne nie miały charakteru incydentalnego. Były wykonywane regularnie przez Z. J. na zlecenie skarżącego. Tym samym skarżący formalnie spełnił warunki przyznania płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego.
Istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy w zaistniałym stanie faktycznym stworzone zostały sztucznie warunki wymagane do otrzymania płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.
Z wniosków skarżącego, A. B. i S. B. wynika, że do dopłat zostały zgłoszone grunty rolne:
- działka nr 432 położona w województwie [...], powiecie [...], gminie [...], o powierzchni kwalifikującego się hektara ogółem 48,95 ha, w 2016 r. deklarowana przez A. B., jej właściciela, do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, ONW, rolnośrodowiskowych (PROW 2007-2013), w 2017 r. deklarowana przez skarżącego – dzierżawcę, zatrudnionego w firmie A. B., do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, ONW oraz programu rolno-środowiskowo-klimatycznego (PROW 2014-2020);
- działka nr 33/4 położona w woj. [...], powiecie [...], gminie [...], obrębie [...] o powierzchni kwalifikującego się hektara ogółem 113,65 ha, w 2016r deklarowana przez A. B., jej właściciela, do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, ONW, rolnośrodowiskowych (PROW 2007-2013), w 2017 r. deklarowana przez S. B. – dzierżawcę, siostrę A. B., zatrudnioną w jego firmie, do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, ONW oraz programu rolno-środowiskowo-klimatycznego (PROW 2014-2020);
- działka nr 79/12 położona w woj. [...], powiecie [...], gminie [...], o powierzchni kwalifikującego się hektara ogółem 82,50 ha, w 2016 r., deklarowana do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, ONW, rolnośrodowiskowych (PROW 2007-2013) przez A. B., właściciela, w 2017 r. deklarowana do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, ONW oraz programu rolno-środowiskowo-klimatycznego (PROW 2014-2020) przez A. B., jej właściciela;
- działka nr 430 położona w woj. [...], powiecie [...], gminie [...], o powierzchni kwalifikującego się hektara ogółem 36,50 ha była deklarowana w 2016 r. do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, ONW, rolnośrodowiskowych (PROW 2007-2013) przez A. B. (właściciela), a w 2017 r. była deklarowana do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, ONW, oraz programu rolno-środowiskowo-klimatycznego (PROW 2014-2020) przez A. B., jej właściciela.
Grunty zgłoszone do dopłat w 2016 r. przez A. B. o łącznej powierzchni 284,06 ha trwałych użytków zielonych, zostały zatem rozdzielone w 2017 r. na trzy kompleksy:
- 113,65 ha – działka nr 34/4 deklarowana przez S. B.,
- 48,95 ha – działka nr 432 deklarowana przez M. B.,
- 119 ha – działki nr 79/12, 430 deklarowane przez A. B.
Wskazane osoby powiązane są ze sobą rodzinnie i zawodowo. S. B. jest siostrą A. B. Zarówno S. B., jak i skarżący pracują w firmie A. B.
W ocenie organu drugiej instancji wszystkie wymienione wyżej działki ewidencyjne stanowią jeden kompleks trwałych użytków zielonych. Działki te przylegają do siebie. Łączna różnica pomiędzy potencjalną wysokością płatności OB, ONW, PRŚ na 2017 r., jaką otrzymałyby wszystkie te osoby, a wysokością płatności OB, ONW, PRŚ, jaką otrzymałby A. B., gdyby sam zadeklarował w 2017r. wszystkie działki, wynosi 119 002,44 zł.
Zdaniem organu drugiej instancji, doszło do stworzenia sztucznych warunków w rozumieniu art. 60 rozporządzenia 1306/2013 a polegało to na utworzeniu trzech gospodarstw rolnych poprzez podział posiadanego przez A. B. areału ziemi i w efekcie uzyskanie większych dopłat aniżeli te które przysługiwałby jednemu dużemu gospodarstwu rolnemu na skutek obejścia kwotowych i obszarowych ograniczeń przyznanych płatności. O stworzeniu sztucznych warunków świadczą istniejące między skarżącym a S. B. i A. B. powiązania rodzinne i zawodowe. Grunty deklarowane dotychczas (w 2016r.) do płatności przez A. B. zostały rozparcelowane pomiędzy te osoby, chociaż położenie przestrzenne gruntów deklarowanych do płatności przez powiązane osoby nie uzasadniało podziału działek ewidencyjnych na odrębne działki rolne deklarowane do płatności przez różnych producentów rolnych. Poszczególne działki stanowią jednolity, zwarty obszar gruntów.
Na decyzję organu odwoławczego M. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 5 września 2019r. zawiesił przedmiotowe postępowanie sądowadministracyjne.
Postanowieniem z dnia 4 sierpnia 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi podjął zawieszone postępowanie sądowoadministracyjne.
Pismem z dnia 5 października 2020 r. pełnomocnik skarżącego cofnął skargę i wniósł o zwrot uiszczonego wpisu sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 60 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), nazywanej dalej: P.p.s.a. – skarżący może cofnąć skargę. Cofnięcie skargi wiąże sąd. Jednakże sąd uzna cofnięcie skargi za niedopuszczalne, jeżeli zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności. Natomiast stosownie do treści art. 161 § 1 pkt 1 P.p.s.a. – sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę. Postanowienie o umorzeniu postępowania może zapaść na posiedzeniu niejawnym (art. 161 § 2 P.p.s.a.).
W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie należy uznać, że strona skarżąca skutecznie cofnęła skargę. Sąd nie stwierdził zaistnienia przesłanek, które dają podstawy do stwierdzenia, że cofnięcie skargi jest niedopuszczalne. Cofnięcie niniejszej skargi nie spowoduje bowiem obejścia przepisów prawa ani nie spowoduje utrzymania w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności.
Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 i § 2 w zw. z art. 60 P.p.s.a. umorzył postępowanie sądowoadministracyjne, o czym orzekł w punkcie 1 sentencji postanowienia.
W odniesieniu do wniosku skarżącego o zwrot uiszczanego wpisu od skargi, stwierdzić należy, że nie znalazł on swojego uzasadnienia w treści art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Zgodnie z powołanym przepisem, sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy. Rozstrzygnięcie w tym przedmiocie może być wydane na posiedzeniu niejawnym (art. 232 § 2 P.p.s.a.). W niniejszej sprawie cofnięcie skargi nastąpiło już po rozpoczęciu rozprawy, bowiem pierwsze posiedzenie sądu w przedmiotowej sprawie miało miejsce w dniu 5 września 2019. Z kolei pismo procesowe pełnomocnika skarżącego z dnia 5 października 2020 r. zawierające oświadczenie o cofnięciu skargi i wniosek o zwrot uiszczonego wpisu sądowego od skargi wpłynęło do sądu w dniu 7 października 2020 r.
W konsekwencji żądanie skarżącego w zakresie zwrotu uiszczonego wpisu nie mogło zostać uwzględnione, o czym Sąd, na odstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a. rozstrzygnął w punkcie 2 sentencji postanowienia.
R.T.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło