III SA/Łd 526/07

Dnia 12 marca 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi –Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Protokolant asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2008 roku sprawy ze skargi W. K. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1) oddala skargę; 2) przyznaje adwokatowi M. P. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. [...] kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złote obejmującą podatek od towarów i usług oraz kwotę 17,00 (siedemnaście) złotych stanowiącą opłatę skarbową od pełnomocnictwa, łącznie kwotę 309,80 (trzysta dziewięć 80/100) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej przyznanej skarżącemu z urzędu i nakazuje wypłacić powyższą kwotę adwokatowi M. P. z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. III SA/Łd 526/07 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w Ł. utrzymał w mocy postanowienie Komendanta Powiatowego Policji w P. z dnia [...] r. wydane w przedmiocie zarzutów do postępowania egzekucyjnego. Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o następujący stan faktyczny. W. K. wraz z żoną zajmuje lokal służbowy, znajdujący się w P. przy ul. [...], którego administratorem jest Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych w P., a dysponentem Komendant Powiatowy Policji w P.. Z uwagi na nieopłacenie czynszu przez ponad 36 miesięcy Komendant Powiatowy Policji ostateczną decyzją z dnia [...] nakazał stronie opróżnić zajmowany lokal wraz ze wszystkimi osobami i rzeczami. Wyrokiem z dnia 18 października 2005 r., sygn. akt II SA/Łd 124/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził, iż postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] r. prowadzone było z naruszeniem art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, bowiem nie doręczono W. K. upomnienia wierzyciela. Postanowieniem z dnia [...] r. Komendant Powiatowy Policji w P. umorzył postępowanie egzekucyjne. Z uwagi na to, iż strona nie wykonała ciążącego na niej obowiązku opróżnienia zajmowanego mieszkania, a ponadto stale rosło zadłużenie z tytułu czynszu administrator lokalu wezwał Komendanta Powiatowego Policji w P., jako dysponenta przedmiotowego lokalu, do dobrowolnej zapłaty kwoty [...] zł. za okres od [...] Mając powyższe na uwadze w dniu [...] r. W. K. doręczono upomnienie wierzyciela – Komendanta Powiatowego Policji P. zawierające wezwanie do opróżnienia zajmowanego lokalu w terminie 7 dni od daty doręczenia upomnienia. W związku z nie wykonaniem przez zobowiązanego nałożonego na niego obowiązku Komendant Powiatowy Policji w P. wystawił w dniu [...] r. tytuł wykonawczy i występując jednocześnie w charakterze organu egzekucyjnego wydał postanowienie o wezwaniu do obowiązku opróżnienia lokalu. W dniu [...] r. W. K. zgłosił do toczącego się postępowania egzekucyjnego następujące zarzuty: - przedawnienia oraz wygaśnięcia i nieistnienia obowiązku - błędu co do osoby zobowiązanego -niewykonalności obowiązku - niedopuszczalności zastosowanego środka egzekucyjnego - zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Zdaniem zobowiązanego umorzenie w dniu [...] r. postępowania egzekucyjnego spowodowało, iż obowiązek opróżnienia lokalu przestał istnieć, wygasł. Ponadto jak wskazał nastąpiło przedawnienie i obecnie występuje błąd co do osoby zobowiązanego. W ocenie strony skoro nie było nowego postępowania administracyjnego to niedopuszczalne jest stosowanie środka egzekucyjnego. Zobowiązany podniósł również, iż wyraża zgodę na opróżnienie lokalu przy ul. [...] i przeprowadzenie się do oddanego mu w najem lokalu socjalnego, jednakże w jego ocenie wyznaczony termin do przeprowadzki jest zbyt krótki. Strona uważa, iż wyznaczenie tak krótkiego terminu jest zbyt uciążliwym środkiem egzekucyjnym. Ponadto powziął wątpliwość czy w zakreślonym terminie przydzielony mu lokal zostanie wyremontowany. Postanowieniem z dnia [...] Komendant Powiatowy Policji w P. oddalił zarzuty W. K. w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego oraz przedłużył termin opróżnienia lokalu do dnia [...] r. Odnosząc się do przedstawionych zarzutów organ egzekucyjny uznał je za bezzasadne. Wskazał, iż w obrocie nadal funkcjonuje wiążąca zobowiązanego prawomocna decyzja z dnia [...] r. Organ egzekucyjny podniósł, że w świetle obowiązujących przepisów prawnych umorzenie poprzednio prowadzonego postępowania egzekucyjnego nie stanowi przeszkody do wszczęcia nowego postępowania egzekucyjnego w tym samym przedmiocie. W związku z powyższym brak jest podstaw prawnych do stwierdzenia przedawnienia, wygaśnięcia lub nieistnienia obowiązku opróżnienia przedmiotowego lokalu. W niniejszej sprawie w ocenie organu egzekucyjnego nie wystąpił również błąd co do osoby zobowiązanego. Za niezasadny zdaniem organu należało uznać zarzut niewykonalności nałożonego obowiązku. Komendant Powiatowy Policji nie ma bowiem obowiązku zabezpieczenia zobowiązanemu innego lokalu, w sytuacji jeżeli został on pozbawiony prawa do zajmowania przedmiotowego lokalu niejako "na własne życzenie". Mając jednak na uwadze fakt, iż W. K. jest emerytowanym policjantem oraz jego niewielkie dochody, z inicjatywy Komendanta Burmistrz P. oddał zobowiązanemu w najem lokal socjalny. Co do zarzutu uciążliwości zastosowanego środka egzekucyjnego organ wskazał, iż w niniejszej sprawie nie ma możliwości zastosowania innego mniej uciążliwego środka. Natomiast podnoszony przez zobowiązanego argument nie wyremontowania w terminie przydzielonego lokalu socjalnego nie znajduje oparcia w faktach. Skoro wskazany lokal socjalny został oddany w najem stronie, to oznacza to, że lokal ten nadaje się do zamieszkania i nie ma przeszkód, aby zobowiązany się do niego przeprowadził. Natomiast co do przesunięcia terminu opuszczenia lokalu organ egzekucyjny wskazał, iż miało to na celu zapewnienie zobowiązanemu dość czasu na załatwienie formalności związanych z objęciem lokalu socjalnego oraz przewiezieniem rzeczy. Na powyższe postanowienie W. K. wniósł zażalenie do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. Uzasadniając wniesione zażalenie zobowiązany ponowił zarzuty przedstawione w piśmie z dnia [...] r. Z uwagi na bezprawne w ocenie skarżącego wydanie tytułu wykonawczego z dnia [...] r. zażądał on zastosowania art. 840 § 2 kpc oraz uchylenia postanowienia z dnia [...] r. o wezwaniu do obowiązku opróżnienia lokalu. Ponadto wniósł o uznanie zgłoszonych zarzutów i uchylenie zaskarżonego postanowienia. Komendant Wojewódzki Policji w Ł. postanowieniem z dnia [...] r. utrzymał w mocy postanowienie Komendanta Powiatowego Policji w P. z dnia [...]r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż zaskarżone postanowienie oparte zostało na właściwych podstawach faktyczno-prawnych, a sporządzone uzasadnienie jest wyczerpujące i odnosi się do wszystkich zgłoszonych zarzutów zgłoszonych w sprawie. Ponadto organ odwoławczy podniósł, iż postępowanie egzekucyjne prowadzone w stosunku do W. K. toczy się na podstawie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym. Niemożliwe jest więc zastosowanie przepisów ustawy Kodeks postępowania cywilnego o co wnosi skarżący. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi W. K. wniósł o uznanie za bezprawne oddalenie wniesionych przez niego zarzutów, bo jeden uwzględniono. Ponadto wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji. Wyjaśnił, że zgłoszone przez niego zarzuty są w pełni uzasadnione. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Ł. wniósł o jej oddalenie argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. W piśmie procesowym z dnia [...] r. pełnomocnik W. K., ustanowiony z urzędu wskazał, iż zgodnie z § 9 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 8 lipca 2004 r. w sprawie warunków najmu lokali pozostających w zarządzie jednostek organizacyjnych Policji w przypadkach nieuregulowanych w rozporządzeniu mają zastosowanie przepisu ustawy Kodeks cywilny i ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. W myśl art. 11 pkt 2 podpunkt 2 ustawy o ochronie praw lokatorów (...) wypowiedzenie stosunku najmu jest możliwe dopiero po pisemnym upomnieniu o zamiarze wypowiedzenia umowy i wyznaczeniu dodatkowego miesięcznego terminu do zaległych i bieżących należności. W niniejszej sprawie takie upomnienie nie zostało doręczone skarżącemu. Stąd w ocenie pełnomocnika strony skarżącej żądanie eksmisji z lokalu W. K. jest niedopuszczalne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości oceniają zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie lub inny akt z zakresu administracji publicznej wyłącznie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Ponadto, co należy podkreślić, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozpoznając skargę, w tak zakreślonej kognicji Sąd stwierdził, iż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowił przepis art. 34 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz.U. z 2005 r. Nr 229 poz. 1954 ze zm.). Zgodnie z treścią wskazanego przepisu organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. Powołując powyższy przepis pamiętać należy, iż w przypadku tożsamości wierzyciela i organu egzekucyjnego I instancji nie zachodzi potrzeba wydania postanowienia zawierającego stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów. (por. uchwała 7 Sędziów NSA z 25.06.2007 r., sygn. akt I FPS 4/06, ONSAiWSA nr 5/2007 poz. 112). Sąd po rozpoznaniu zarzutów przedstawionych w przedmiotowej skardze uznał je za bezzasadne. Odnosząc do zarzutu przedawnienia, wygaśnięcia oraz nieistnienia obowiązku wskazać należy, iż podstawą wszczęcia postępowania egzekucyjnego jest wydany przez uprawniony organ administracji publicznej tytuł wykonawczy, z którego wynika domniemanie istnienia obowiązku. W związku z powyższym to zobowiązany winien wykazać, iż obowiązek już nie istnieje (z uwagi na jego wykonanie, umorzenie, przedawnienie lub wygaśnięcie) albo że jeszcze nie zaistniał, bądź już co prawda zaistniał ale nie jest jeszcze wymagalny. Skutkiem okazania dowodów nie istnienia obowiązku jest powstanie obowiązku odstąpienia organu egzekucyjnego lub egzekutora od czynności egzekucyjnych. (por. wyrok WSA w Warszawie z 7.12. 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 2668/2005, LexPolonica 1253715; wyrok WSA w Warszawie z 6.12.2005 r., sygn. akt IIISA/Wa 2734/2005, LexPolonica 1253710). W niniejszej sprawie skarżący podniósł, iż w jego ocenie ciążący na nim obowiązek opróżnienia lokalu przestał istnieć na skutek umorzenia postępowania egzekucyjnego na mocy postanowienia Komendanta Powiatowego Policji w P. z dnia [...] r. Zobowiązany wskazał, iż skoro organ administracyjny nie przeprowadził nowego postępowania w przedmiocie nakazu opuszczenia zajmowanego lokalu, to niedopuszczalne jest prowadzenie egzekucji w stosunku do jego osoby. W ocenie Sądu przedstawione powyżej stanowisko skarżącego uznać należy za błędne. Umorzenie postępowania egzekucyjnego nie jest bowiem jednoznaczne z umorzeniem obowiązku ciążącego na zobowiązanym. Organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...] r. umorzył prowadzone wcześniej postępowanie egzekucyjne, gdyż wierzyciel obowiązku – Komendant Powiatowy Policji w P. nie zastosował środka przewidzianego w art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Stosownie do treści powołanego przepisu egzekucja administracyjna może być wszczęta jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przestał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Jednakże podstawą prawną obowiązku ciążącego na skarżącym jest ostateczna decyzja Komendanta Powiatowego Policji w P. z dnia [...] nakazująca W. K. opróżnić zajmowany lokal. Ta właśnie decyzja stanowi podstawę prowadzenia niniejszego postępowania egzekucyjnego wszczętego w oparciu o tytuł wykonawczy [...] r. Ponadto wszczęcie egzekucji administracyjnej nastąpiło po doręczeniu zobowiązanemu upomnienia przewidzianego w art. 15 § 1 powołanej ustawy. Organ wszczynając postępowanie egzekucyjne uniknął zatem błędu, który był przyczyną umorzenia poprzednio prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Wcześniejsze umorzenie postępowania egzekucyjnego, dotyczącego obowiązku opróżnienia lokalu nie stanowi przeszkody do wszczęcia ponownej egzekucji administracyjnej w oparciu o pozostającą w obrocie prawnym ostateczną decyzję Komendanta Powiatowego Policji w P. z dnia [...] Za nie zasadny uznać należało również podniesiony przez skarżącego zarzut przedawnienia obowiązku. Wskazać bowiem należy, iż obowiązki o charakterze niepieniężnym nie ulegają przedawnieniu. Takim obowiązkiem jest niewątpliwie obowiązek opuszczenia zajmowanego lokalu. Odnosząc się do kolejnego zarzutu skarżącego Sąd podniósł, iż błąd co do osoby zobowiązanego ma miejsce wówczas, gdy osoba, przeciwko której wydano tytuł wykonawczy, jest inną osobą niż adresat decyzji stanowiącej podstawę prawną egzekwowanego obowiązku. W niniejszej sprawie błąd taki nie wystąpił. Zarówno decyzja Komendanta Powiatowego Policji w P. z dnia [...] r., jak również tytuł wykonawczy z dnia [...] r. mają tego samego adresata. (por. wyrok NSA z 10.12.1998 r., sygn. akt III SA/Łd 1418/07, Prawo Gospodarcze 1999/9 str. 34) W ocenie Sądu za bezzasadne należało uznać także zarzuty niewykonalności nałożonego obowiązku oraz niedopuszczalności zastosowanego środka egzekucyjnego. Przez niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym rozumie się zaistnienie niezależnych od zobowiązanego i trwałych przyczyn braku możliwości wykonania obowiązku. Jednakże przesłanką niewykonalności nie mogą być trudności wiążące się z niezadowoleniem adresatów decyzji lub innych osób zainteresowanych utrzymaniem dotychczasowego stanu rzeczy. Inaczej mówiąc niewykonalność obowiązku niepieniężnego musi mieć charakter obiektywny. Obowiązek ciążący na zobowiązanym musi być niemożliwy do wykonania nawet przy uwzględnieniu aktualnych osiągnięć wiedzy i techniki. Bez znaczenia są w tym przypadku ewentualne utrudnienia i koszty. (por. wyrok NSA z dnia 8.02.2006 r. , sygn. akt II OSK 509/05, LEX 196712) Natomiast niedopuszczalność zastosowanego środka egzekucyjnego wystąpi w sytuacji, w której organ egzekucyjny zastosuje środek nie przewidziany w ustawie lub przewidziany, ale do egzekucji obowiązków innego rodzaju. W niniejszej sprawie na W. K. nałożony został obowiązek opróżnienia zajmowanego lokalu. Zastosowany środek egzekucyjny jest zawarty w art. 1a/ pkt 12 lit. b/ ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W odniesieniu do zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego wskazać należy, iż celem każdego postępowania egzekucyjnego powadzonego zgodnie z obowiązującymi przepisami jest doprowadzenie do zaspokojenia należności wierzyciela. W związku z powyższym środki egzekucyjne stosowane w tym postępowaniu z reguły są uciążliwe dla zobowiązanego. Skarżący podnosząc powyższy zarzut wskazał, iż wyznaczony termin do opuszczenia lokalu jest zbyt krótki. W ocenie Sądu wskazany przez organ egzekucyjny termin do opróżnienia lokalu [...]nie był zbyt krótki. Strona już od kilku lat miała świadomość, iż zobowiązana jest opuścić przedmiotowy lokal. O konieczności opuszczenia lokalu została po raz kolejny poinformowana w upomnieniu z dnia [...] r. Tymczasem nie podjęła skutecznych działań umożliwiających zachowanie wyznaczonego terminu. Przedłużenie przez organ I instancji terminu opróżnienia lokalu do dnia [...] r. nie może być uznane za uwzględnienie zasadności zarzutu, lecz jako przejaw dobrej woli organu. Sąd nie podzielił również argumentów pełnomocnika skarżącego zawartych w piśmie procesowym z dnia [...] r. Przede wszystkim należy wskazać, iż podniesione w powołanym piśmie stanowisko nie odnosi się do przedmiotu niniejszej skargi, jakim jest postępowanie w sprawie zarzutów do postępowania egzekucyjnego. Powołane przez pełnomocnika skarżącego argumenty, poparte wskazanymi przepisami prawa odnoszą się do kwestii dopuszczalności nałożenia na W. K. obowiązku opuszczenia zajmowanego lokalu, które były przedmiotem postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Komendanta Powiatowego Policji w P. z dnia [...] r. Ponadto należy wskazać, iż podstawą prawną wydania powyższej decyzji były między innymi przepisy Zarządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30 września 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (M.P. z 1997 r. Nr 76 poz. 709). Uznać zatem należy, iż do niniejszego stanu faktycznego nie mają zastosowania przepisy Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 8 lipca 2004 r. w sprawie warunków najmu lokali mieszkalnych pozostających w zarządzie jednostek organizacyjnych Policji, bowiem rozporządzenie to nie obowiązywało w czasie prowadzenia postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji z [...] r. Powołane powyżej rozporządzenie zaczęło obowiązywać z dniem 28 października 2004 r. , a wskazana wcześniej decyzja Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...]. r. stała się ostateczna przed 28 października 2004 r. W tym stanie rzeczy Sąd nie dopatrzył się podstaw do uznania, iż zaskarżone postanowienie narusza prawo w stopniu, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy i dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę jako bezzasadną. O wynagrodzeniu pełnomocnika skarżącego Sąd orzekł na podstawie art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). T.P.