III SA/Łd 536/09

Dnia 22 grudnia 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.) Protokolant asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2009 roku sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia i umorzenia postępowania przed organem I instancji uchyla zaskarżoną decyzję. III SA/Łd 536/09 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...]wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 16 § 1, art. 39-44, art. 46 § 1 , art. 105 § 1, art. 109, art. 110, art. 156 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) – zwanej dalej Kpa.; art. 10 ust. 2 pkt 4 i ust. 7 pkt 2 , art. 76 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tj. Dz.U. z 2008 r. Nr 69 poz. 415 ze zm.) Wojewoda Ł.uchylił w całości decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]orzekającą o obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia – zasiłku dla osoby bezrobotnej, pobranego przez M. K. za okres od dnia 23 października 2004 r. do dnia 14 listopada 2004 r., w kwocie [...] zł. i umorzył postępowanie administracyjne przed organem I instancji. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny. Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. zobowiązał M. K.do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia za okres i w wysokości powyżej wskazanej. Postanowieniem z dnia [...]Prezydent Miasta Ł.wznowił postępowanie w sprawie M. K. dotyczące zwrotu nienależnie pobranego świadczenia. W wyniku wznowienia postępowania decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł.uchylił decyzję własną z dnia [...] r. Decyzją z dnia [...] M. K. został po raz kolejny zobowiązany do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia za okres od dnia 23 października 2004 r. do dnia 14 listopada 2004 r., w kwocie [...] zł. W odwołaniu od tej decyzji M. K.podniósł, iż został już raz zobowiązany do zwrotu przedmiotowego świadczenia. Wskazał nadto, iż decyzja na mocy, której orzeczono o obowiązku zwrotu tego świadczenia została w konsekwencji uchylona. Wojewoda Ł. decyzją z dnia [...] r. uchylił decyzję z dnia [...] r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Uchylając zaskarżone rozstrzygnięcie organ odwoławczy nakazał organowi I instancji wyjaśnić czy postanowienie z dnia [...] r. o wznowieniu postępowania oraz decyzja z dnia [...] r. uchylająca decyzję z dnia [...] r. zostały skutecznie doręczone skarżącemu. Wykonując zalecenie organ I instancji wezwał M. K. do wypowiedzenia się czy zostały mu doręczone powyżej wskazane rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na wezwanie M. K. w dniu [...] r. złożył oświadczenie, iż decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. została mu skutecznie doręczona. Mając powyższe na uwadze Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] orzekł o obowiązku zwrotu przez M. K. nienależnie pobranego świadczenia w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu decyzji podniósł, iż z zebranego materiału dowodowego wynika, że M. K. na mocy decyzji z dnia [...] pobierał w okresie od dnia 9 lipca 2004 r. do dnia 14 listopada 2004 r. zasiłek dla osoby bezrobotnej. Z powodu podjęcia pracy od dnia [...] r. M. K. został pozbawiony statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku od dnia podjęcia zatrudnienia. Uznać zatem należało, iż skarżący w okresie od dnia 23 października 2004 r. do dnia 14 listopada 2004 r. nie spełniał przesłanek pozwalających uznać go za osobę bezrobotną i tym samym nie przysługiwało mu we wskazanym okresie prawo do zasiłku dla osoby bezrobotnej. Od powyższej decyzji M. K. wniósł odwołanie. W uzasadnieniu odwołania skarżący zażądał sprawdzenia czy kwota wypłaconego świadczenia w okresie od dnia 23 października 2004 r. do dnia 14 listopada 2004 r. odpowiada naliczonej do zwrotu kwocie [...] zł. Decyzją z dnia [...] Wojewoda Ł.uchylił w całości zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie przed organem I instancji. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ odwoławczy podniósł, iż w aktach sprawy brak jest dokumentu stanowiącego potwierdzenie doręczenia M. K.postanowienia Prezydenta Miasta Ł.z dnia [...] r. o wznowieniu postępowania w sprawie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia oraz decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. uchylającej decyzję własną z dnia [...] r. W związku z powyższym, w ocenie Wojewody Ł. należało uznać, iż powołane rozstrzygnięcia nie zostały skutecznie doręczone skarżącemu, a co za tym idzie nie zostały wprowadzone do obiegu prawnego i nie wiążą strony ani organu administracji. Wyjaśnienia skarżącego w kwestii doręczenia powołanych rozstrzygnięć nie mogą zdaniem organu odwoławczego przesądzać o fakcie ich doręczenia. Organy administracji nie mogą się bowiem opierać na przypuszczeniach. Wojewoda Ł. podniósł, iż w tym stanie rzeczy należało stwierdzić, że w dniu [...] r., to jest w dacie wydania zaskarżonej decyzji, w obrocie prawnym pozostawała decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]zobowiązująca M.K. do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia. Zatem wydanie zaskarżonej decyzji z dnia [...] r. stanowiło naruszenie zasady trwałości decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 16 § 1 Kpa. i skutkowało sankcją nieważności zgodnie z art. 156 § 1 pkt 3 Kpa. Mając powyższe na uwadze Wojewoda Ł.uchylił w całości zaskarżoną decyzję i na podstawie art. 105 § 1 Kpa. umorzył postępowanie przed organem I instancji jako bezprzedmiotowe. M. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Podniósł, iż decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. została mu skutecznie doręczona. W kwestii tej składał wyjaśnienia w dniu [...] r. Ponadto skarżący oświadczył, iż jest w posiadaniu oryginału powyższej decyzji. W ocenie skarżącego fakt pozostawania decyzji administracyjnej w obrocie prawnym nie może zależeć od stanowiska organu, który zgubił dowód doręczenia decyzji i pomija wyjaśnienia strony w tym zakresie. W związku z powyższym M. K. wniósł o umorzenie postępowania administracyjnego przed organem II instancji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Ł.wniósł o jej oddalenie argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, póz. 1269 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.)- zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie lub inny akt z zakresu administracji publicznej wyłącznie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Ponadto, co należy podkreślić, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną -art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozpoznając skargę, w tak zakreślonej kognicji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa procesowego w tym art. 7, art. 77 § 1 Kpa., co w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. skutkuje jej uchyleniem. W ocenie Sądu ustalony przez organ odwoławczy stan faktyczny sprawy, nie był wystarczający do wydania zaskarżonej decyzji. Wojewoda Ł.pomijając oświadczenia składane przez M. K. przyjął, iż decyzja Prezydenta Miasta Ł.z dnia [...] uchylająca decyzję własną z dnia [...]r., nr [...] orzekającą o obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia nie została wprowadzona do obiegu prawnego, bowiem nie została skutecznie doręczona skarżącemu. Powyższe twierdzenie organ odwoławczy oparł na braku w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia doręczenia M. K. postanowienia Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. o wznowieniu postępowania w sprawie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia oraz decyzji Prezydenta Miasta Ł.z dnia [...] r. uchylającej decyzję własną z dnia [...] r. W ocenie Sądu konsekwencją takiego założenia organu odwoławczego była konieczność wykazania w sposób nie budzący wątpliwości, iż powołane rozstrzygnięcia rzeczywiście nie zostały doręczone skarżącemu. Tymczasem organ akcentując brak wspomnianego dokumentu pominął wyjaśnienia skarżącego, który oświadczył, iż decyzję z dnia [...] r. otrzymał. Organ administracji stwierdził, że nie może opierać się na przypuszczeniach i uznał, że decyzja z dnia [...] r. nie została wprowadzona do obrotu prawnego, a zatem nie wiąże stron tego postępowania. W celu dokładnego ustalenia faktycznego sprawy, w przypadku wystąpienia wątpliwości co do skuteczności doręczenia decyzji z dnia [...] r. organ odwoławczy winien wezwać skarżącego do jej przedłożenia. Powyższe pozwoliłoby na zweryfikowanie twierdzenia skarżącego, co do faktu posiadania decyzji z dnia [...] r., jak również pozwoliłoby stwierdzić czy decyzja została skutecznie doręczona skarżącemu przez organ administracji, a tym samym wprowadzona do obiegu prawnego. Nie wyjaśnienie przez organ odwoławczy kwestii związanych z doręczeniem przedmiotowej decyzji, stanowiło zatem naruszenie art. 7 i art. 77 kpa. Zgodnie z treścią art. 7 Kpa. organy administracji publicznej są obowiązane do podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Organ prowadzący postępowanie jest obowiązany zebrać i rozpatrzyć dostępny materiał dowodowy w taki sposób, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. Natomiast przepis art. 77 Kpa. nakłada na organy administracji publicznej obowiązek przeprowadzenia dowodu, co oznacza, iż nie może on jedynie biernie oczekiwać na dowody zgłoszone przez stronę. Również obowiązująca w postępowaniu administracyjnym zasada oficjalności (art. 7 i art. 77 k.p.a.) wymaga, aby w toku postępowania organy podejmowały wszelkie niezbędne kroki do wyjaśnienia i załatwienia sprawy i dopuszczały jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem, a więc by z urzędu przeprowadzały dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2006 r. r., sygn. akt l SA/WA 432/2006, publ. LexPolonica nr 1543146; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ w Łodzi z dnia 26 listopada 1999 r. sygn. akt l SA/Łd 1592/97, publ. LexPolonica; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ w Lublinie z dnia 12 kwietnia 2000 r. sygn. akt l SA/Lu 1609/98, publ. LexPolonica). Brak przeprowadzenia powyższych ustaleń uniemożliwiał jednoznaczne stwierdzenie, iż doszło do naruszenia zasady trwałości decyzji administracyjnej wskutek wydania przez Prezydenta Miasta Ł. decyzji z dnia [...] r., w sytuacji gdy w obrocie prawnym pozostawała decyzja z dnia [...] r. Zatem przyjęte przez organ odwoławczy stanowisko uznać należało za przedwczesne. Organ rozpatrując ponownie sprawę wezwie skarżącego do przedłożenia posiadanej decyzji z dnia [...] r. Dopiero po ustaleniu czy skarżący posiada tę decyzję organ odwoławczy będzie mógł jednoznacznie wypowiedzieć się co do kwestii, która z przywołanych decyzji pozostaje w obrocie prawnym, a tym samym czy rzeczywiście doszło do naruszenia zasady trwałości decyzji administracyjnej. Ponadto organ wezwie skarżącego do złożenia oświadczenia czy zostało mu doręczone postanowienie Prezydenta Miasta Ł.z dnia [...] r. wydane w przedmiocie wznowienia postępowania. W przypadku odpowiedzi twierdzącej zobowiąże stronę do złożenia posiadanego postanowienia. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 §1 lit. c/ p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. t.p.