III SA/Łd 539/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędziowie Asesor Małgorzata Łuczyńska (spr.), NSA Janusz Nowacki, Protokolant asystent sędziego Krzysztof Rybicki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2005 r. przy udziale - - - - - sprawy ze skargi G. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe p o s t a n a w i a: 1. umorzyć postępowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym, 2. zasądzić od Dyrektora Izby Celnej w Ł. na rzecz G. S. kwotę 1537 (jeden tysiąc pięćset trzydzieści siedem ) złotych tytułem zwrotu kosztów Decyzją z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł. na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. nr 137, poz. 926 ze zm.), art. 21, art. 23 § 7, art. 29 § 1, art. 262 Kodeksu celnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2001 r. nr 75, poz. 802 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. z dnia [...] r.Nr [...] o uznaniu zgłoszenia celnego nr [...] za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej towaru. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w dniu 21 października 2002 r. Agencja Celna B sp. z o.o. działająca z upoważnienia firmy Przedsiębiorstwo Wielobranżowe A G. S. dokonała zgłoszenia towaru w postaci tkaniny nylonowej, powlekanej poliuretanem, pochodzącej z Republiki Korei w/g SAD nr E [...], wnioskując o objęcie towaru procedurą dopuszczenia do obrotu. Do zgłoszenia celnego została załączona m.in. faktura o nr [...] z dnia 12 września 2002 r. oraz Deklaracja Wartości Celnej. Wartość celną ustalono na kwotę 46.962,13 USD, która obejmowała wartość transakcyjną określoną w fakturze tj. kwotę 46.349,60 USD oraz poniesione koszty transportu w wysokości 612,53 USD. Naczelnik Urzędu Celnego II w Ł. decyzją z dnia [...] nr [...]uznał powyższe zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej towaru oraz określił wartość celną towaru zastępczą metodą wyceny przewidzianą w art. 29 § 1 Kodeksu celnego. Do ustalenia wartości celnej towaru posłużyła organowi celnemu ekspertyza z dnia 20 października 2002 r. wykonana przez biegłego z zakresu włókiennictwa i ekonomii J. K. w sprawie prowadzonej pod nr [...]. W dniu 20 października 2003 r. strona złożyła odwołanie od powyższej decyzji wnosząc o jej uchylenie lub zmianę i uznanie przedmiotowego zgłoszenia celnego za prawidłowe. Dyrektor Izby Celnej w Ł. po rozpatrzeniu odwołania nie znalazł podstaw do zmiany lub uchylenia zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, iż zgodnie z art. 85 § 1 ustawy Kodeks celny należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących. W świetle art. 23 § 1 Kodeksu celnego wartością celną towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny, ustalana, o ile jest to konieczne z uwzględnieniem art. 30 i 31 ustawy. Przepisy Kodeksu celnego przewidują możliwość ochrony interesów państwa przed posługiwaniem się przez podmioty dokonujące obrotu towarowego z zagranicą niewiarygodnymi dokumentami, upoważniając organy celne do odmowy przyjęcia w takim przypadku wartości transakcyjnej jako wartości celnej towaru. Stosownie do postanowień art. 23 § 7 Kodeksu celnego, wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną towaru w przypadku, gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów, służących do określenia wartości celnej, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego, albo gdy nie zostaną one przedstawione przez zgłaszającego. W świetle powołanego wyżej przepisu wiarygodność faktury, obejmuje nie tylko jego autentyczność, ale także wiarygodność podanej na tym dokumencie ceny transakcyjnej. Dokument taki nie będzie wiarygodny w sytuacji, gdy podana na nim cena transakcyjna budzi oczywiste wątpliwości tj. gdy w oczywisty sposób nie odzwierciedla rzeczywistej wartości towaru lub też jej wysokość budzi poważne wątpliwości co do tego, czy nie została zawyżona względnie zaniżona. Powszechnie bowiem przyjmuje się, że wartość transakcyjna towaru powinna odzwierciedlać rzeczywistą jego cenę. Tylko taka wartość jest wartością celną towaru w rozumieniu art. 23 § 1 i art. 85 § 1 Kodeksu celnego. Przeprowadzona we wskazanych w decyzji hurtowniach analiza cen jednostkowych tkanin podobnych do tkaniny importowanej wykazała, że były one wyższe i kształtowały się od 0,82 USD/mb do 1,35 USD/mb. Cena jednostkowa wskazana w fakturze nr [...] z dnia 12.09.2002r. wynosiła 0,42 USD/mb. Dlatego zarzut strony dotyczący naruszenia art. 23 § 7 Kodeksu celnego, wobec braku podstaw zakwestionowania deklarowanej wartości celnej, wynikającej z faktury w ocenie organu odwoławczego był nieuzasadniony. Jeżeli wartość celna nie może zostać ustalona na podstawie art. 23 § 1 Kodeksu celnego z uwagi na jej zakwestionowanie w trybie art. 23 § 7 Kodeksu celnego, ustala się ją stosując w kolejności art. 25-28 Kodeksu celnego. Dopiero, gdy ww. metody również nie mogą mieć zastosowania w konkretnej sprawie, stosowana jest metoda tzw. "ostatniej szansy" (art. 29 § 1 Kodeksu celnego). Po analizie akt sprawy, uwzględniając argumentację organu I instancji co do braku możliwości zastosowania metod zastępczych określonych w art. 25-28 Kodeksu celnego organ odwoławczy stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie uzasadnione było zastosowanie metody określenia wartości celnej w oparciu o art. 29 § 1 Kodeksu celnego. Metoda ta pozwala bowiem na ustalenie wartości celnej towaru przy uwzględnieniu jednej z poprzednich metod (tj. art. 25-28), z zastosowaniem pewnej tolerancji co do kryteriów w nich zawartych, a w szczególności z uwzględnieniem specyfiki towaru. Powołany przepis art. 29 § 1 Kodeksu celnego zezwala na ustalenie wartości celnej przywożonych towarów, na podstawie danych dostępnych na polskim obszarze celnym, z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami: 1) artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r., 2) Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r., 3) Przepisów działu III tytuł II ustawy Kodeks celny "Wartość celna towarów". Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej (WCO) w opinii nr 12.1 pt. "Uzasadniona Elastyczność Stosowania Artykułu 7 Porozumienia" (Dz.U. z 1999 r. nr 80 poz. 908) wyraził następujący pogląd: "Ustęp 2 Uwagi interpretacyjnej do Artykułu 7 stwierdza, że metodami zalecanymi w świetle Artykułu 7 powinny być metody określone w Artykułach 1 do 6 włącznie, pod warunkiem rozsądnej elastyczności ich stosowania. Jednakże, jeśli nie można ustalić wartości celnej przy zastosowaniu tych metod, nawet przy ich elastycznym stosowaniu, w ostateczności mogą zostać zastosowane inne metody pod warunkiem, że nie są one wykluczone przez Artykuł 7.2.". Cytowany powyżej przepis dopuszcza posłużenie się wynikiem badań rzeczoznawcy przy ustaleniu wartości celnej towaru. W przypadku metody "ostatniej szansy" ponownie analizowane są poprzednie metody ustalania wartości celnej, jednakże z większą elastycznością. W przedmiotowej sprawie Naczelnik Urzędu Celnego II w Ł. ustalając wartość celną, przedmiotowego towaru, przyjął za podstawę wyliczeń Ekspertyzę z dnia 20 października 2002 r. sporządzoną przez biegłego J. K. , który ustalił minimalne ceny hurtowe brutto importowanej przez stronę z Republiki Korei tkaniny w wysokości: 6,00 PLN (MILKY). Odnosząc się do zarzutów strony pod adresem sporządzonej ekspertyzy, Dyrektor Izby Celnej w Ł. stwierdził, iż została ona wykonana przez osobę posiadającą odpowiednie kwalifikacje do sporządzenia tego rodzaju opinii co przemawia za tym, by uznać przedmiotową ocenę za fachową i obiektywną. Wobec powyższego nie ma więc podstaw do kwestionowania informacji zawartych w ww. ocenie. W związku z tym, iż organ celny nie posiadał wiadomości specjalnych dotyczących ustalenia rodzaju i jakości oraz w niniejszym przypadku wartości celnej towaru z powodu braku materiałów porównawczych dotyczących sprowadzanych podobnych bądź identycznych tkanin powołał w tym celu biegłego zakreślając przedmiot opinii. W ocenie Dyrektora Izby Celnej w Ł. sposób wykorzystania dowodów w przedmiotowej sprawie nie narusza przepisów określonych w art. 29 § 2 Kodeksu celnego, a zatem należy uznać, iż dozwolone jest stosowanie art. 29 § 1 Kodeksu celnego z elastycznym wykorzystaniem metod wcześniejszych, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Za nieuzasadniony organ odwoławczy uznał również zarzut naruszenia art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Mając powyższe na uwadze Dyrektor Izby Celnej w Ł. stwierdził, brak podstaw do uznania roszczeń strony skarżącej i utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W skardze na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. pełnomocnik skarżącej zarzucił wymienionej decyzji: 1. naruszenie art. 23 § 7 kodeksu celnego poprzez błędną wykładnię pojęcia uzasadnionych przyczyn pozwalających w myśl powołanego przepisu na zakwestionowanie wiarygodności faktury i wynikającej z niej ceny transakcyjnej w sytuacji gdy brak było rażących różnic pomiędzy ceną transakcyjną a ceną rynkową towaru; 2. naruszenie art. 24 § l-2 i n. kodeksu celnego poprzez bezzasadne niezachowanie ustawowo określonej kolejności stosowania przepisów określających wartość celną; 3. naruszenie art. 25 § 2 kodeksu celnego poprzez ustalenie wartości celnej towaru bez uwzględnienia poziomu i rozmiaru handlu dokonywanego przez stronę; 4. naruszenie art. 29 § 2 pkt 7 kodeksu celnego poprzez ustalenie wartości celnej towaru w sposób arbitralny wbrew wyraźnej dyspozycji powołanego przepisu; 5. naruszenie przepisów postępowania art. 187 § l w zw. z art. 121 § l, 122, 191 oraz 210 § 4 w zw. z art. 235 Ordynacji podatkowej, poprzez całkowicie dowolną ocenę dowodów w sprawie, nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy i brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, w tym pominięcie dowodów znanych organowi z urzędu, brak ustosunkowania się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu i w konsekwencji nieuzasadnione przyjęcie, że wartość transakcyjna sprowadzonego towaru nie odzwierciedla jego rzeczywistej ceny. i wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i uznanie zgłoszenia celnego za prawidłowe w części dotyczącej wartości celnej towaru, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Zdaniem skarżącej zaskarżona decyzja nie zawiera uzasadnienia faktycznego i prawnego, nie wynika z niej, które zarzuty uznaje za uzasadnione lub nieuzasadnione. Organy celne nie uzasadniły rażącej rozbieżności pomiędzy ceną transakcyjną a ceną rynkowa, nie wskazały uzasadnionych podstaw do zakwestionowania ceny. W zebranym materiale dowodowym zdaniem strony skarżącej brak było dostatecznych dowodów uzasadniających zakwestionowanie wartości transakcyjnej towaru. Organ celny powoływał się na dane z "bazy TWC" jako podstawę zakwestionowania wartości celnej towaru, lecz zdaniem skarżącej nie mógł tego uczynić skoro "towar porównywany jest zupełnie innym towarem". Organ celny ponadto niezasadnie przyjął wartość celną towaru przy zastosowaniu metody "ostatniej szansy" ponieważ wcześniej nie podjął próby ustalenia tej wartości innymi metodami. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Ł. wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując swoje stanowisko oraz argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. W dniu [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł. działając na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) wydał decyzję nr [...], mocą której uchylił w całości własną decyzję z dnia [...] nr [...] oraz decyzję Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. z dnia [...] nr [...] i uznał zgłoszenie celne nr [...] z dnia 21 października 2002 r. za prawidłowe. Decyzja ta została doręczona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi 19 kwietnia 2005r. Z uzasadnienia przedmiotowej decyzji wynika, że Dyrektor Izby Celnej w Ł. uznał , że w niniejszej sprawie nie wykazano uzasadnionych przyczyn zakwestionowania wiarygodności cen wynikających z załączonej do zgłoszenia celnego faktury [...] oraz, że opinia która posłużyła do ustalenia wartości celnej na podstawie art. 29 Kodeksu celnego nie była wystarczającym dowodem do jej ustalenia. Na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2005 r. pełnomocnik Dyrektora Izby Celnej w Ł. wniósł o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta, po myśli § 2 tegoż artykułu, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kognicja Sądu ograniczona jest do oceny legalności kwestionowanego skargą aktu lub czynności organów administracji publicznej i obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji. Z chwilą uchybienia przepisom postępowania, bądź przepisom prawa materialnego, regulującego określony stosunek prawny, zachodzi podstawa do ingerencji sądu. Nie zawsze jednak będzie zachodziła konieczność oceny przez sąd zgodności z prawem kwestionowanej decyzji, postanowienia, aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej. Mogą być różne tego przyczyny. Jedną z nich jest bezprzedmiotowość postępowania w sprawie, która może wynikać z różnych powodów. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153 poz. 1270) sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania sądowoadministracyjnego " z innych przyczyn" w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 zachodzi wtedy, kiedy w toku tego postępowania, a przed wydaniem wyroku przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia. Taka sytuacja zaistnieje w szczególności wówczas, gdy zaskarżona decyzja zostanie pozbawiona bytu prawnego w rezultacie skorzystania przez organ, którego decyzja została zaskarżona, z uprawnień autokontrolnych przewidzianych w art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sytuacja taka zaistniała właśnie w niniejszej sprawie. Decyzją Nr [...] z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł. działając w trybie art. 54 § 3 cytowanej ustawy uchylił bowiem zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji oraz orzekł o uznaniu zgłoszenia celnego za prawidłowe, tym samym uwzględniając w całości żądanie strony skarżącej. W tej sytuacji kontrola zaskarżonej decyzji stała się zbędna co uzasadnia zakończenie postępowania sądowoadministracyjnego orzeczeniem, które nie rozstrzyga o istocie sprawy. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153 poz. 1270) orzekł jak w postanowieniu. O kosztach orzeczono stosownie do przepisu art. 201 § 1 w związku z art. 205 § 2 powyższej ustawy.