III SA/Łd 539/16
WyrokWSA w Łodzi2016-10-06
Skład orzekający: Irena Krzemieniewska, Janusz Nowacki, Krzysztof Szczygielski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania jednolitej płatności obszarowej (JPO) na rok 2014 była zasadna w sytuacji, gdy różnica między powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną przekroczyła 20%, a wniosek o wycofanie części działek zawierał braki formalne?Ratio decidendi
Odmowa przyznania jednolitej płatności obszarowej była zasadna, ponieważ różnica między zadeklarowaną a stwierdzoną powierzchnią użytków rolnych przekroczyła 20%, co zgodnie z art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 skutkuje brakiem prawa do pomocy. Ponadto, wniosek o wycofanie części działek zawierał braki formalne, a jedna z działek była użytkowana przez innego rolnika, co uniemożliwiło skuteczne wycofanie jej z wniosku.Stan faktyczny
Grupa Producentów "A" Sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (JPO) na rok 2014. Organ I instancji odmówił przyznania płatności i nałożył sankcję, uznając, że powierzchnia zadeklarowana jest większa niż stwierdzona. Po rozpatrzeniu odwołania, organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skarżąca kwestionowała odmowę przyznania płatności, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w szczególności dotyczące skuteczności wycofania części wniosku oraz prawidłowości ustalenia powierzchni.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Protokolant asystent sędziego Anna Dębowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2016 r. sprawy ze skargi Grupy Producentów "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014 oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267, z późn. zm.), art. 15 ust. 1, art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE z 31 stycznia 2009 r., Nr L 030, str. 16-99), art. 72 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE. L z 2013 r. Nr 347, poz. 608 art. 25, art. 26, art. 28, art. 57, art. 58, art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. (WE) z 2 grudnia 2009 r., Nr L 316, str. 65-112, ze zm.), art. 43 rozporządzenia Delegowanego Komisji (UE) Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L z 2014 r., Nr 181, poz.48), art. 1 pkt 1, art. 3, art. 5 ust. 1-2, art. 7 ust. 1, ust. 1a, ust. 4, art. 18 ust. 1, art. 19 ust. 1, art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ( Dz. U. 2012 r., poz. 1164), § 1, § 4, § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. z 2010 r., Nr 39, poz.211), § 1, § 3, § 4 rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U z 2014, poz. 1518), art. 2 ustawy z dnia 24 stycznia 2014 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2014 r. poz. 240), art. 60 ust. 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2015 r., poz. 308), art. 3 pkt 7 ustawy z 18 grudnia 2003 o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004. Nr 10 poz. 76, z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania Grupy Producentów [...] z siedzibą w [...] w sprawie o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2014, Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] utrzymał w mocy decyzję nr [...] z dnia [...], w sprawie przyznania ww. podmiotowi płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2014 r. wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] w części zaskarżonej przez stronę.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny:
W dniu 15 maja 2014 r. strona złożyła wniosek o przyznanie płatności na 2014 r.
W dniu [...] Kierownik BP ARiMR w [...] wydał decyzję, którą odmówił stronie przyznania jednolitej płatności obszarowej z wniosku na 2014 r. i nałożył sankcję w wysokości 127.694,87 zł.
W dniu 15 lipca 2015 r. strona wniosła odwołanie od ww. decyzji nie zgadzając się z powziętym rozstrzygnięciem, w szczególności z brakiem uwzględnienia złożonego przez stronę wycofania części wniosku.
W dniu [...] organ II instancji wydał decyzję nr [...] o uchyleniu w całości decyzji z dnia [...] i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Kierownika BP ARiMR w [...].
W dniu [...] Kierownik BP ARiMR w [...] wydał decyzję w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
W dniu 24 marca 2016 r., z zachowaniem ustawowego terminu, strona wniosła odwołanie od ww. decyzji zaskarżając ją w części odmawiającej przyznania płatności.
Po rozpatrzeniu odwołania organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W pierwszej kolejności organ wskazał, że zasady i tryb przyznawania rolnikom płatności do gruntów rolnych reguluje ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Ustawa ta została co prawda uchylona ustawą z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2015 r., poz. 308), jednakże zgodnie z art. 60 ust. 2 ustawy o płatnościach z 2015 roku do płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów, wsparcia specjalnego, płatności do upraw roślin energetycznych oraz pomocy do plantacji trwałych w rozumieniu ustawy wymienionej w art. 61, a także do postępowań w sprawach dotyczących tych płatności, wsparcia lub pomocy: 1) wszczętych i niezakończonych ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, 2) zakończonych ostateczną decyzją wydaną na podstawie dotychczasowych przepisów, które zostały wznowione od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Wobec czego do rozpatrzenia niniejszej sprawy zastosowanie mają przepisy ustawy z 2007 roku w brzmieniu z 15 marca 2014 roku.
Następnie organ odwoławczy zacytował treść art.7 ust.1, art.7 ust.4 pkt.1, art.18 ust.1 i art.19 ust.1 ustawy z 26 stycznia 2007r. oraz treść § 1 ust.1, § 4 i § 5 rozporządzenia z 11 marca 2010r.
Mając na uwadze powyższe regulacje organ stwierdził, iż składając wniosek rolnik wskazuje powierzchnię, w stosunku do której ubiega się o przyznanie płatności na dany rok. Powierzchnia ta jest następnie weryfikowana przez organ I instancji w toku postępowania administracyjnego i dopiero tak ustalony obszar użytkowany rolniczo oraz sposób jego zagospodarowania stanowi podstawę przyznania płatności. W toku postępowania organ instancji stwierdził, że powierzchnia zadeklarowana przez stronę do płatności JPO jest większa niż powierzchnia stwierdzona. Na podstawie przeprowadzonej kontroli administracyjnej, biorąc pod uwagę zarówno wniosek jak i m.in. dokument wycofania z dnia 23 września 2014 r. oraz korektę wniesioną w dniu 27 maja 2015 r. organ ustalił, że strona skutecznie zadeklarowała działki rolne o łącznej powierzchni 102,29 ha, zaś powierzchnia stwierdzona działek rolnych wynosiła 81,61 ha. Wskutek powyższego organ ustalił, że zawyżenie powierzchni wynosi 25,34% i na mocy art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 odmówił przyznania płatności JPO na 2014. Organ w zaskarżonej decyzji ponadto umorzył postępowanie w stosunku do działek rolnych o łącznej powierzchni 119,75 ha.
Organ wyjaśnił, że narzędziem służącym weryfikacji podanych przez stronę w treści wniosku informacji są kontrole administracyjne i kontrole na miejscu, przeprowadzane zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy oraz art. 26 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 i art. 20 ust. 1 rozporządzenia Rady Nr 73/2009.
Z zaskarżonej decyzji wynika, że odmowa przyznania płatności JPO na 2014 r. wynika z zadeklarowania do płatności działki rolnej XT wobec której wyszło na jaw że jest przedmiotem użytkowania przez innego rolnika, działki rolnej AH wobec której strona nie wyjaśniła nieprawidłowości o których organ informował wezwaniem, działki rolnej ARA wobec której strona nie wypełniła załącznika graficznego wskutek czego nie spełniła warunków kwalifikowalności oraz ustalenia, że powierzchnie deklarowane działek rolnych D, YC, YS, YK są większe od ich powierzchni PEG łącznie o 0,26 ha.
Organ zauważył, że zmianą do wniosku z dnia 30 maja 2014 r. strona skutecznie powiększyła zakres wniosku z dnia 15 maja 2014 r. W. dniu 23 września 2014 r. strona natomiast złożyła dokument z zaznaczonym celem złożenia "wycofanie części wniosku". W dokumencie tym wymieniono wszystkie działki, które zostały dodane w zakres wniosku zmianą z dnia 30-05-2014 r. Zgodnie z art. 25 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 wniosek o przyznanie pomocy można w każdej chwili wycofać w całości lub w części na piśmie. W przypadku gdy państwo członkowskie korzysta z możliwości przewidzianych wart. 16 ust. 3 akapit drugi, wówczas może ustalić, iż zgłoszenie opuszczenia przez zwierzę gospodarstwa do skomputeryzowanej bazy danych bydła może zastępować pisemne wycofanie wniosku. Jeśli właściwy organ poinformował już rolnika o nieprawidłowościach we wniosku o przyznanie pomocy lub jeśli powiadomił go o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu, jeśli ta kontrola ujawni nieprawidłowości, wycofanie nie jest dozwolone odnośnie do części wniosku, których dotyczą nieprawidłowości. Wycofanie zgodnie z ust. 1 sprawi, że wnioskodawca znajdzie się w sytuacji sprzed złożenia wniosku o przyznanie pomocy lub części przedmiotowego wniosku.
W ocenie organu w stanie faktycznym zastanym w przedmiotowej sprawie w dniu 23 września 2014 r. nie było żadnych przeciwskazań do wycofania zadeklarowanych działek z wniosku. Jednak dokument wycofania, aby być skutecznie rozpatrzonym musi być kompletnie wypełniony. Wymagania dotyczące składanych formularzy wniosków na 2014 r. określa rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U z 2014r. poz. 1518). Wypełnieniem tego rozporządzenia jest szczegółowa instrukcja wypełnienia wniosków na 2014 r. Zgodnie z nią w przypadku złożenia dokumentu wycofania części wniosku na 2014 r. konieczne jest uzupełnienie kolumny 13 oświadczenia o powierzchni działek ewidencyjnych (str. 7 instrukcji). W związku z tym organ I instancji w ocenie organu II instancji prawidłowo pismem z dnia 22-04-2015 r. wezwał stronę w trybie art. 64 § 2 kpa do usunięcia braków dokumentu. Wezwanie zostało doręczone stronie 12 maja 2015 r. Strona nie odpowiedziała na nie w terminie 7 dni. Z racji powyższego dokument wycofania części wniosku z dnia 23 września 2014 został pozostawiony bez rozpoznania. Strona dopiero w dniu 28 maja 2015 r. złożyła dokument korekty w którym w odniesieniu do działek nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...]. Z uwagi na to, że do tej pory nie było w sprawie stwierdzonych nieprawidłowości, o których strona została poinformowana przez organ dokument korekty z wniosku z dnia 28 maja 2015 r. należało potraktować jako kompletny dokument wycofania części wniosku.
Tym samym organ I instancji na podstawie korekty z dnia 27 maja 2015 r. umorzył postępowanie w stosunku do działek w niej wymienionych z wypełnieniem kolumny 13 oświadczenia o powierzchni działek ewidencyjnych. Zauważyć jednak należy, że w tej korekcie stronie nie wymieniła działki ewidencyjnej nr [...] w obrębie [...], której w zmianie z dnia 30 maja 2015 r. zadeklarowano działkę rolną XT o powierzchni 19,42 ha. Tym samym organ nie miał podstaw do uznania że działka nie wchodzi w zakres wniosku i jest wycofana. Organ zaliczył tę działkę w zakres wniosku i prowadził w stosunku do niej postępowanie, a wezwaniem z dnia 30 maja 2015 r. poinformował stronę o stwierdzonych w stosunku do nich nieprawidłowościach. Działka bowiem była zadeklarowana także przez innego producenta rolnego we wniosku o przyznanie płatności na 2014 r., a zatem realizując dyspozycję art. 28 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 organ I instancji wszczął odpowiednią procedurę w celu wyjaśnienia kto faktycznie na dzień 31 maja 2014 r. był posiadaczem ww. działki ewidencyjnej. W toku zgromadzonych wyjaśnień strony oraz dokumentów dołączonych postanowieniem nr [...] z innego postępowania (postępowania producenta [...]), wyszło na jaw, że działka jest przedmiotem użytkowania innego producenta rolnego. Tym samym skoro do tej działki nie złożono wcześniej kompletnego wycofania to po poinformowaniu strony o nieprawidłowościach nie może ona zostać skutecznie wycofana i należy zaliczyć ją do powierzchni zadeklarowanej oraz powierzchnię 19,42 ha wykluczyć z powierzchni stwierdzonej z racji użytkowania jej w 2014 r. przez innego producenta rolnego.
Ponadto zdaniem organu, do powierzchni zadeklarowanej należy zaliczyć także działkę o nr [...] położoną w obrębie [...]. W stosunku do tej działki organ I instancji wzywał stronę do złożenia wyjaśnień pismem z dnia 30 maja 2015 r. Strona do wydania decyzji w sprawie nie wyjaśniła nieprawidłowości w stosunku do tej działki, a zatem zadeklarowaną powierzchnię 1,00 ha (działka rolna AH) należało wykluczyć z powierzchni stwierdzonej.
Organ zauważył, że wszystkie wezwania organu zawierały stosowne pouczenia. Pomimo tego strona, a w tym przypadku przedsiębiorca, jako podmiot uważany już z racji swojego statusu jako fachowiec, nie zastosowała się do pouczeń organu, a zatem zgodnie z przepisami winna ponieść konsekwencje swoich niedbałych działań. Jednakowoż w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, a mianowicie w toku kontroli administracyjnej, organ prowadzi także weryfikację wniosku pod kątem maksymalnej powierzchni PEG o której mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009. W toku kontroli administracyjnej powierzchnia którą deklaruje jako użytkowaną rolniczo jest weryfikowana przy pomocy systemu informacji geograficznej, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009. oraz art. 28 ust. 1 lit. c) rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009. ARiMR podjęła działania dotyczące weryfikacji danych wektorowych celem doprowadzenia do zgodności przebiegu danych wektorowych z ich obrazem na ortofotomapie cyfrowej. Organ podkreślił, że powierzchnie użytków rolnych określone w systemie EGiB nie mogą stanowić powierzchni referencyjnej. Dane zawarte w ewidencji gruntów i rejestrze gruntów mają charakter pomocniczy, a ich celem jest określenie położenia działek rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego oraz ich ilości na poszczególnych działkach ewidencyjnych. Nie można przy tym utożsamiać pojęcia działki ewidencyjnej z pojęciem działki rolnej, powierzchnia działek ewidencyjnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego i powierzchnia działek rolnych znajdujących się na tych działkach ewidencyjnych nie oznacza tego samego. Ilość działek rolnych, sposób ich wykorzystania, a także powierzchnia działek rolnych może się zmieniać w czasie, przy niezmienionych danych zawartych w rejestrze gruntów co do działek ewidencyjnych, ich powierzchni, rodzaju użytków rolnych na tych działkach i co do sposobu użytkowania działek rolnych. Dla ustalenia prawa do otrzymania płatności podstawowe znaczenie ma bowiem rzeczywisty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona określona uprawa.
W przedmiotowej sprawie ustalenie mniejszych powierzchni stwierdzonych niż deklarowanych w oparciu o powierzchnie PEG miało miejsce jedynie na działkach rolnych:
- D o zadeklarowanej powierzchni 1,01 ha położonej na działkach ewidencyjnych nr [...] i nr [...] - wykluczono 0,02 ha;
- YC o zadeklarowanej powierzchni 0,32 ha położonej na działce ewidencyjnej nr [...] - wykluczono 0,09 ha;
- YS o zadeklarowanej powierzchni 7,46 ha położonej na działkach ewidencyjnych nr [...] i nr [...] - wykluczono 0,08 ha;
- YK o zadeklarowanej powierzchni 5,49 ha położonej na działce ewidencyjnej nr [...] - wykluczono 0,07 ha.
Organ odwoławczy nie zauważył błędów w ww. ustaleniach. Z powierzchni zadeklarowanych należało bowiem wykluczyć powierzchnie zadrzewione, zakrzaczone istniejące w granicach zadeklarowanych działek rolnych. W toku postępowania odwoławczego przeprowadzono ponowną weryfikację powierzchni PEG na 2014 r. Jej wyniki były tożsame z ustaleniami Kierownika BP ARiMR w [...] powziętymi w zaskarżonej decyzji. Z weryfikacji wynika, że nawet w 2016 r. powierzchnia PEG była mniejsza na działce ewidencyjnej nr [...] o 0,09 ha, powierzchnia PEG była mniejsza na działce ewidencyjnej nr [...] o 0,08 ha, powierzchnia PEG była mniejsza na działce ewidencyjnej nr [...] o 0,07 ha. W odniesieniu do działki ewidencyjnej nr [...] to już w karcie informacyjnej przesłanej wraz z wnioskiem, która znajduje się w aktach sprawy, strona informowana była, że największy zwarty PEG na działce ewidencyjnej nr [...] wynosi 0,09 ha a zatem był mniejszy o 0,02 ha od powierzchni deklarowanej (strona zadeklarowała 0,11 ha - działka rolna D). Tym samym ustalenia organu I instancji w zakresie PEG poddają się pozytywnej kontroli. Zupełnie chybiony w ocenie organu odwoławczego jest argument strony dotyczący naruszenia art. 34 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009. Przepis ten ma bowiem zastosowanie do określania powierzchni w toku kontroli na miejscu, a takowa w przedmiotowej sprawie nie miała miejsca. Jak wyjaśniono wcześniej ustalenia maksymalnej powierzchni PEG dokonuje się wskutek pomiaru na etapie kontroli administracyjnej obszaru kwalifikującego się do przyznania płatności na ortofotomapie przez pracownika ARiMR.
Organ wskazał, iż nie ma tutaj zastosowania art. 34 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009. Zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów oraz wsparcia specjalnego organ administracji publicznej:
stoi na straży praworządności;
jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.
Zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W przedmiotowej sprawie strona pomimo podważania ustaleń organu nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających, że powierzchnia użytkowana rolniczo w 2014 r. była zgodna z powierzchnią zadeklarowaną. Materiał dowody jednoznacznie potwierdza, że z powierzchni zadeklarowanej należało wykluczyć łącznie 0,26 ha z racji konieczności uwzględnienia powierzchni PEG. Organ odwoławczy zauważył ponadto, że pomniejszenie powierzchni łącznie o 0,26 ha z racji uwzględnienia maksymalnych powierzchni PEG nie jest zasadniczym powodem odmowy przyznania płatności na 2014 r. Nawet gdyby przyjąć, że zadeklarowane powierzchnie na działkach rolnych D, YC, YS, YK były prawidłowe to i tak organ I instancji zobowiązany byłby do orzeczenia o odmowie przyznania płatności, bowiem różnica powierzchni między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wynosiłaby ponad 20%. Głównym powodem powziętego rozstrzygnięcia w zaskarżonej decyzji było nieskutecznie wycofanie z wniosku działki rolnej XT o powierzchni 19,42 ha oraz niewyjaśnienie nieprawidłowości dotyczących działki rolnej AH położonej na działce deklarowanej jako nr [...].
Ponadto, z racji nieusunięcia w terminie braków formalnych w stosunku do działki rolnej ARA o powierzchni 0,15 ha (braku oznaczenia granic działki na załączniku graficznym) już na wstępie z powierzchni zadeklarowanej należało wykluczyć 0,15 ha jako niespełniające warunków kwalifikowalności do płatności. Tym samym w przedmiotowej sprawie organ I instancji zobowiązany był ustalić iż powierzchnia deklarowana do jednolitych płatności obszarowych wynosiła 102,29 ha (powierzchnia działek rolnych: A, AA, AAA, AB, AC, AD, AH, AP, APA, AR" AT, BE, BEE, BT, BU, C, CB, D, E, EA, F, G, H, I, Ł, ŁA, M, N, O, P, XA, XB, XC, XD, XE, XF, XG, XH, XI, XJ, XL, XM, XN, XO, XP, XR, XS, XT, XW, XXA, XXB, XXC, YA, YB, YC, YD, YF, YG, YH, YJ, YK, YL, YŁ, YM, YN, YO, YP, YR, YS, YYY, Ź, Ż), a powierzchnia kwalifikująca się do przyznania płatności wyniosła 81,61 ha (wynikająca z nieuwzględnienia powierzchni 19,42 ha działki rolnej XT, powierzchni 1,00 ha działki rolnej AH oraz łącznego pomniejszenia o 0,26 ha działek rolnych D, YC, YS, YK). Różnica między powierzchnią zadeklarowaną, a powierzchnią stwierdzoną wyniosła 20,68 ha, co stanowiło 25,34 %.
Zgodnie z art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 jeśli w odniesieniu do danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej, z wyłączeniem pomocy z tytułu ziemniaków skrobiowych i nasion, jak przewidziano w tytule IV rozdział 1 sekcje 2 i 5 rozporządzenia(WE) nr 73/2009, przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 57 niniejszego rozporządzenia, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % zatwierdzonego obszaru. Jeśli różnica ta przekracza 20 % zatwierdzonego obszaru, w odniesieniu do danej grupy upraw nie przyznaje się żadnej pomocy obszarowej. Tym samym organ prawidłowo odmówił przyznania płatności JPO na 2014 r.
W ocenie organu odwoławczego argumenty strony z odwołania nie mogą być podstawą do wydania innego rozstrzygnięcia niż to powzięte w zaskarżonej decyzji. W sprawie nie zachodzą przesłanki odstąpienia od wyłączeń i pomniejszeń stosowanych na mocy art. 58 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009.
W ocenie organu odwoławczego w rozpatrywanej sprawie strona nie złożyła wniosku zgodnego ze stanem faktycznym, a ponadto nie można twierdzić, że nieprawidłowości nie wynikają z jej winy. Bezsporne jest, że strona wpisała zawyżone powierzchnie deklarowane do płatności dla działek rolnych D, YC, YS, YK, a także nie spełniła warunków kwalifikowalności dla działki ARA. Wniosek takiej treści strona podpisała i nie przedstawiła żadnych dowodów na obronę swojej deklaracji. W prowadzonym postępowaniu strona nie informowała o tym, iż złożyła nieprawidłową deklarację. W związku z tym brak jest możliwości do odstąpienia od wykluczeń i zmniejszeń.
W szczególności jednak strona nie wycofała skutecznie z wniosku działki rolnej XT o powierzchni 19,42 ha, która w 2014 r. była użytkowana przez innego producenta rolnego i nie wyjaśniła nieprawidłowości w zakresie działki rolnej AH o powierzchni 1,00 ha. Te powierzchnia musiały zatem zostać wliczone do powierzchni zadeklarowanej i wykluczone z powierzchni stwierdzonej. Z tego powodu na mocy art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 organ zobowiązany był odmówić przyznania płatności JPO z wniosku na 2014 r. Powyższe wynika z zaniedbań strony postępowania na etapie wypełnienia dokumentów. Strona pomimo prawidłowych wezwań organu nie stosowała się do pouczeń. Podpisując wniosek strona oświadczyła, że znane jej są zasady przyznawania płatności, a tym samym znane jej są zasady wypełniania wniosków. Tym samym w ocenie organu odwoławczego strona składając deklaracje określonej treści miała świadomość zarówno pozytywnych jak i negatywnych konsekwencji.
Na powyższą decyzję Grupa Producentów [...] wniosła skargę do WSA w Łodzi zaskarżając ją w całości i zarzucając jej naruszenie art. 34 ust. 1 oraz art. 75 rozporządzenia Komisji nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r., art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, art. 64 § 2 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 7. 8 i 11 k.p.a. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Ponadto wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów: wniosku o przyznanie płatności za rok 2014 z dnia 28 maja 2015 r., deklaracji pakietów rolnośrodowiskowych, wniosku z dnia 23 września 2014 r. (wycofanie części wniosku) na okoliczność, iż wycofanie (korekta) działek ewidencyjnych była skuteczna, wniosek został złożony poprawnie a pierwotne wycofanie zostało złożone zgodnie z instrukcją i zostało zatwierdzone w systemie ARiMR. Wniosła o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powtarzając stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia 21 września 2016r. strona skarżąca wniosła o otwarcie zamkniętej rozprawy i przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego jak został zarejestrowany w systemie informatycznym ZSZiK wniosek o wycofanie działek z płatności z 23 września 2014r.
W piśmie procesowym organu z 4 października 2016r. wyjaśniono jak doszło do błędnego zarejestrowania w systemie ZSZiK wniosku strony skarżącej z 23 września 2014r. oraz w kiedy i w jaki sposób wykryto ten błąd. Organ wniósł o nieuwzględnienie wniosku o otwarcie zamkniętej rozprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz.270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2012r. poz.1164 ze zm.), rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010r. w sprawie minimalnych norm (Dz.U. nr 39 poz.211 z e zm.) oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L nr 316 poz. 65 ze zm.).
Należy zaznaczyć, że z dniem 15 marca 2015r. weszła w życie ustawa z 5 lutego 2015r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2015r. poz.1551 ze zm.). Zgodnie z treścią art.60 ust.2 tej ustawy do płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów, wsparcia specjalnego, płatności do upraw roślin energetycznych oraz pomocy do plantacji trwałych w rozumieniu ustawy wymienionej w art. 61, a także do postępowań w sprawach dotyczących tych płatności, wsparcia lub pomocy:
1) wszczętych i niezakończonych ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy,
2) zakończonych ostateczną decyzją wydaną na podstawie dotychczasowych przepisów, które zostały wznowione od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy
- stosuje się przepisy dotychczasowe.
Niniejsza sprawa nie została zakończona decyzją ostateczną przed dniem 15 marca 2015r. W związku z czym do rozpoznania sprawy mają zastosowanie przepisy ustawy dnia z 26 stycznia 2007r.
Zgodnie z treścią art.7 ust.1 ustawy z 26 stycznia 2007r. rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:
1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha;
2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;
2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;
3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
W myśl art.7 ust.1a wymienionej ustawy jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Zgodnie z treścią § 1 ust.1 rozporządzenia z dnia 11 marca 2010r. grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami, jeżeli:
1) w przypadku gruntów ornych - jest prowadzona na nich uprawa roślin lub ugorowanie, przy czym dla pszenicy, żyta, jęczmienia i owsa ten sam gatunek rośliny może być uprawiany na tej samej powierzchni w ramach działki ewidencyjnej nie dłużej niż 3 lata;
2) w przypadku łąk i pastwisk zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pomocy finansowej w ramach działania:
a) płatności dla obszarów NATURA 2000 oraz związanych z wdrażaniem Ramowej Dyrektywy Wodnej,
b) program rolnośrodowiskowy
- okrywa roślinna jest na nich koszona i usuwana w zakresie i terminie określonym w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich lub są na nich wypasane zwierzęta w sezonie pastwiskowym określonym w tych przepisach;
3) (uchylony);
4) w przypadku łąk i pastwisk innych niż wymienione w pkt 2, na których znajdują się:
a) murawy kserotermiczne (6210), zmiennowilgotne łąki trzęślicowe (6410) lub
b) siedliska gatunków motyli: przeplatki aurinia (1065), czerwończyka nieparka (1060), czerwończyka fioletka (4038), modraszka nausitous (6179), modraszka telejus (6177), lub
c) siedliska gatunków ptaków: błotniaka łąkowego (Circus pygargus), wodniczki (Acrocephalus paludicola)
- okrywa roślinna jest na nich koszona i usuwana co najmniej raz w roku, w terminie do dnia 31 października, pod warunkiem że rolnik w terminie do dnia 9 czerwca danego roku złoży oświadczenie o występowaniu na łące lub pastwisku danego siedliska do właściwego w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów i wsparcia specjalnego kierownika biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, na formularzu opracowanym i udostępnionym przez tę Agencję, lub są na nich wypasane zwierzęta w okresie wegetacyjnym traw;
5) w przypadku trwałych użytków zielonych z wyjątkiem łąk i pastwisk wymienionych w pkt 2 i 4 - okrywa roślinna jest na nich koszona i usuwana co najmniej raz w roku, w terminie do dnia 31 lipca, lub są na nich wypasane zwierzęta w okresie wegetacyjnym traw.
W myśl § 4 wymienionego rozporządzenia grunty rolne, o których mowa w § 1, nie powinny być porośnięte drzewami i krzewami, z wyjątkiem:
1) drzew i krzewów:
a) niepodlegających wycięciu zgodnie z przepisami ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody,
b) mających znaczenie dla ochrony wód i gleb,
c) niewpływających na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną;
2) gruntów, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 2-4 oraz ust. 3, które mogą być porośnięte pojedynczymi drzewami i krzewami, jeżeli drzewa te i krzewy nie wpływają na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną, a ich liczba nie przekracza 50 sztuk na hektar.
Zgodnie z treścią § 5 cytowanego rozporządzenia powierzchnię gruntów rolnych, na której znajdują się:
1) oczka wodne, w rozumieniu przepisów o ochronie gruntów rolnych i leśnych, o łącznej powierzchni mniejszej niż 100 m2 w obrębie działki rolnej,
2) rowy, nieutwardzone drogi dojazdowe wydzielone w obrębie działek rolnych, pasy zadrzewień, żywopłoty, ściany tarasów, których szerokość w obrębie działki rolnej nie przekracza 2 m i które nie stanowią odrębnej działki ewidencyjnej
- uznaje się za utrzymywaną zgodnie z normami.
W myśl art.58 rozporządzenia nr 1122/2009 jeśli w odniesieniu do danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 57, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % zatwierdzonego obszaru. Jeśli różnica ta przekracza 20 % zatwierdzonego obszaru, w odniesieniu do danej grupy upraw nie przyznaje się żadnej pomocy obszarowej. Jeśli różnica ta przekracza 50 %, rolnika wyklucza się również z otrzymywania pomocy do wysokości równej kwocie odpowiadającej różnicy między obszarem zadeklarowanym a zatwierdzonym zgodnie z art. 57 niniejszego rozporządzenia. Kwota ta zostaje odliczona zgodnie z art. 5b rozporządzenia Komisji (WE) nr 885/2006. Jeśli nie jest możliwe odliczenie całej kwoty zgodnie z wymienionym artykułem w ciągu trzech kolejnych lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym dokonano ustalenia, pozostałe saldo zostaje anulowane.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie są decyzje organów administracji o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania jednolitej płatności obszarowej w stosunku do 21 działek rolnych (szczegółowo wymienionych w sentencji decyzji organu I instancji) o łącznej powierzchni 119,75 ha oraz o odmowie przyznania jednolitej płatności obszarowej w stosunku do pozostałych zgłoszonych działek. Jeżeli chodzi o umorzenie postępowania to nastąpiło ono po skutecznym wycofaniu przez stronę skarżącą części działek z płatności na 2014r. Okoliczność ta nie była kwestionowana przez stronę skarżącą. Grupa Producentów [...] kwestionuje natomiast fakt odmowy przyznania płatności w stosunku do pozostałych zgłoszonych działek rolnych.
Z zebranego materiału dowodowego wynika, że spółka zgłosiła do płatności bezpośrednich na 2014r. działki rolne o łącznej powierzchni 102,29 ha (po odjęciu powierzchni działek skutecznie cofniętych) zaś do płatności, w ocenie organów, kwalifikowały się działki o powierzchni 81,61 ha. Z płatności wykluczono działki rolne o łącznej powierzchni 20,68 ha co stanowiło 25,34% powierzchni stwierdzonej i uzasadniało to odmowę przyznania JPO. Z płatności wykluczono następujące działki rolne:
a.) działkę XT położoną na działce ewidencyjnej nr [...] – powierzchnia 19,42 ha
b.) działki:
- D położoną na działkach ewidencyjnych nr [...] i [...], zadeklarowano 1,01 ha a wykluczono 0,02 ha
- YC położoną na działce ewidencyjnej nr [...], zadeklarowano 0,32 ha a wykluczono 0,09 ha
- YS położoną na działkach ewidencyjnych nr [...] i nr [...], zadeklarowano 7,46 ha a wykluczono 0,08 ha
- YK położoną na działce ewidencyjnej nr [...], zadeklarowano 5,49 ha a wykluczono 0,07 ha
c.) działkę AH położoną na działce ewidencyjnej nr [...], powierzchnia 1,00 ha
Ad a.)
Działka XT została zadeklarowana do płatności w dniu 30 maja 2014r. wraz z 21 innymi działkami. W dniu 23 września 2014r. strona skarżąca złożyła wycofanie części wniosku na łączną powierzchnię gruntów rolnych 139,17 ha. W wycofaniu wniosku w tabeli VII (oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych) w kolumnie 13 nie wskazano jednak jakiej działki ewidencyjnej bądź jakiej płatności dotyczy wycofanie. Nadto w tabeli VIII (oświadczenie o sposobie wykorzystania działek rolnych) nie podano powierzchni wycofania dla żadnej działki rolnej. W związku z czym w dniu 22 kwietnia 2015r. wezwano stronę skarżącą do uzupełnienia braków formalnych wycofania wniosku w terminie 7 dni (wezwanie doręczono spółce w dniu 12 maja 2015r.). W dniu 28 maja 2015r., czyli po upływie siedmiodniowego terminu, strona skarżąca uzupełniła braki formalne wycofania wniosku lecz w korekcie nie wymieniono działki ewidencyjnej nr [...] (na której położona była działka rolna XT).
Organy administracji trafnie uznały, że doszło do skutecznego wycofania działek wymienionych w korekcie z 28 maja 2015r. (z wyjątkiem działki XT). Słusznie również uznano, że nie nastąpiło skuteczne wycofanie z płatności działki XT. Dokument wycofania działki aby był skuteczny musi być kompletnie wypełniony. Wskazuje na to treść instrukcji wypełniania wniosków na 2014r.. Zgodnie z treścią tej instrukcji (str.7) w przypadku złożenia wycofania wniosku konieczne jest uzupełnienie kolumny 13 – oświadczenia o powierzchni działek ewidencyjnych. Należy wpisać w tej kolumnie słowo "TAK" – (k.42 akt sądowych). Wycofanie wniosku z dnia 23 września 2014r. nie zawierało wypełnionej kolumny 13 zaś w korekcie z 28 maja 2015r. nie wymieniono działki ewidencyjnej nr [...]. W sytuacji gdy wycofanie wniosku z 23 września 2014r. było niekompletne zaś korekta wniosku z 28 maja 2015r. nie wymieniała działki nr [...] to nie doszło do skutecznego wycofania z płatności działki XT.
Należy zaznaczyć, że działka rolna XT została zgłoszona do płatności na 2014r. także przez innego producenta rolnego a mianowicie przez [...] Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że spółka [...] na dzień 31 maja 2014r. była posiadaczem działki XT i ją użytkowała. Okoliczność ta nie była kwestionowana przez stronę skarżącą. [...] kwestionowała jedynie fakt, że nie doszło do skutecznego wycofania z płatności działki XT a nie to, że działkę użytkowała spółka [...]. W sytuacji gdy działka XT była w 2014r. w posiadaniu i użytkowaniu przez innego producenta rolnego to organy administracji trafnie wykluczyły ją z płatności na ten rok w stosunku do strony skarżącej.
Nieuzasadniony jest zarzut skargi, że bezprzedmiotowe było wezwanie do uzupełnienia braków wniosku z 23 września 2014r. zaś wycofanie działki XT z płatności było skuteczne. Jak już była o tym mowa we wcześniejszych rozważaniach wniosek z 23 września 2014r. posiadał braki formalne (niewskazanie w tabeli VII – kolumna 13 jakiej działki ewidencyjnej bądź jakiej płatności dotyczy wycofanie oraz niewskazanie w tabeli VIII powierzchni wycofania dla każdej działki). Skoro wniosek posiadał braki formalne wymagane przez instrukcję wypełniania wniosków to organ I instancji prawidłowo wezwał stronę do ich uzupełnienia. Prawdą jest, że wezwano stronę do uzupełnienia braków po upływie prawie siedmiu miesięcy od złożenia wniosku lecz okoliczność ta nie ma żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Istotne jest to, że wezwanie było uzasadnione.
Nie można się zgodzić z zarzutem skargi, że wycofanie działki XT z płatności było skuteczne. W korekcie wniosku z 28 maja 2015r. pominięto bowiem działkę ewidencyjną nr [...]. Jak podniesiono w skardze strona omyłkowo nie wskazała w korekcie działki nr [...]. Należy zaznaczyć, że organ administracji jest związany treścią wniosku strony a w szczególności treścią jej żądania. W sytuacji gdy strona wycofuje część działek z płatności lecz omyłkowo nie podaje we wniosku o wycofanie jednej działki (w niniejszej sprawie działki nr [...]) to organ nie może uznać, że strona wycofuje także pominiętą działkę bo nie wynika to z treści wycofania. Skoro strona skarżąca w korekcie z 28 maja 2015r. nie wskazała działki nr [...] na skutek pomyłki to nie można uznać, że doszło do skutecznego wycofania działki XT. Zarzuty skargi w tym zakresie nie zasługują na uwzględnienie.
Faktem jest, że wniosek z 23 września 2014r. został początkowo błędnie oceniony przez organ I instancji i błędnie go wprowadzono do Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli (ZSZiK). Kwestię tę dokładnie wyjaśniono w piśmie procesowym organu z dnia 4 października 2016r. (k. 65 – 66). Jak wynika z treści tego pisma wniosek z 23 września 2014r. mimo braku wypełnienia kolumny 13 początkowo został wprowadzony do systemu jako "wycofanie działki" a więc niezgodnie z instrukcją wypełniania wniosków o przyznanie płatności na 2014r. W czasie kontroli administracyjnej w dniu 8 kwietnia 2015r. pracownik organu I instancji wykrył jednak ten błąd i dokonał jego korekty (zmieniono poprzednią wartość "TAK" na nową "NIE"). W związku z czym w dniu 22 kwietnia 2015r. wezwano stronę skarżącą do uzupełnienia braków formalnych wniosku z 23 września 2014r. Po złożeniu przez stronę korekty w dniu 28 maja 2015r. zmieniono wartość dla działek wycofanych z "NIE" na "TAK" lecz nie dotyczyło to działki nr [...], która nie została wymieniona w korekcie (odnośnie działki nr [...] zmieniono wartość "OBECNA" na nową wartość "BRAK" bo nie było jej w korekcie). Okoliczność, że wniosek z 23 września 2014r. został początkowo błędnie oceniony w systemie ZSZiK przez organ I instancji nie oznacza, wbrew stanowisku strony skarżącej, że doszło do skutecznego wycofania działki XT z płatności na 2014r.
W ocenie sądu dla rozstrzygnięcia sprawy nie ma znaczenia okoliczność prawidłowości postępowania o przyznanie płatności do działki XT spółce [...] ([...] otrzymała płatność do tej działki na 2014r.). Wymagałoby to bowiem analizy całego postępowania o przyznanie tej płatności a w aktach niniejszej sprawy znajduje się jedynie kilka dokumentów z tego postępowania. Prawidłowość postępowania o przyznanie płatności obszarowych spółce [...] nie jest przedmiotem niniejszego postępowania. W związku z czym kwestia dlaczego przyznano płatność spółce [...] pozostaje poza zakresem rozważań sądu w rozpatrywanej sprawie. Podnieść należy, iż strona skarżąca w toku całego postępowania nie kwestionowała faktu, iż działka XT pozostawała w posiadaniu i użytkowaniu spółki [...] na dzień 31 maja 2014r. Wspomnieć tylko należy, że płatności obszarowe przysługują rolnikowi , który rzeczywiście użytkuje grunty rolne a więc decyduje o rodzaju upraw, wykonuje zabiegi agrotechniczne, zbiera plony a przy tym utrzymuje grunty w dobrej kulturze rolnej. Rolnik musi użytkować grunty w dacie złożenia wniosku o przyznanie płatności oraz przez cały okres na jaki przysługuje płatność. Strona skarżąca ani razu nie podnosiła, że użytkowała rolniczo działkę XT w 2014r. W związku z czym brak było podstaw do przyznania jej płatności bezpośrednich do działki XT na 2014r.
Sąd nie uwzględnił wniosku pełnomocnika strony skarżącej zawartego w piśmie procesowym z 21 września 2016r. o otwarcie zamkniętej rozprawy i przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w jaki sposób zarejestrowano wniosek strony z 23 września 2014r. w systemie informatycznym ZSZiK. Jak już była o tym mowa we wcześniejszych rozważaniach kwestię tę dokładnie wyjaśnia treść pisma procesowego organu z 4 października 2016r. W piśmie tym szczegółowo wyjaśniono jak doszło do błędu w systemie ZSZiK oraz w jaki sposób skorygowano ten błąd. Wyjaśnienia te są logiczne i przekonujące. W związku z czym sąd nie uwzględnił wniosku strony o otwarcie zamkniętej rozprawy.
Reasumując tę część rozważań sąd uznał, że organy administracji prawidłowo wykluczyły z płatności działkę rolną XT o powierzchni 19,42 ha. Wniosek o wycofanie części działek z płatności z 23 września 2014r. zawierał bowiem braki formalne zaś w korekcie wniosku z 28 maja 2015r. pominięto działkę ewidencyjną nr [...]. W związku z czym nie doszło do skutecznego wycofania działki XT z płatności na 2014r. Działka ta była jednocześnie w 2014r. w posiadaniu i użytkowaniu przez innego producenta rolnego. W związku z czym organy administracji trafnie wykluczyły tę działkę z przyznania stronie skarżącej płatności na 2014r.
Ad b.)
Działki rolne D,YC,YS i YK zostały zadeklarowane do płatności przez stronę skarżącą w dniu 15 maja 2014r.
Organy administracji przeprowadziły kontrolę administracyjną powierzchni wymienionych czterech działek. Należy zaznaczyć, że w toku kontroli administracyjnej powierzchnia zadeklarowanych działek jest weryfikowana przy pomocy systemu informacji geograficznej w tym między innymi w oparciu o ortoobrazy lotnicze lub satelitarne (art.17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z 19 stycznia 2009r. ustanawiającego wspólne zasady dal systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenie nr 1290/2005, nr 247/2006, nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie nr 1782/2003 – Dz.U. UE L nr 30 poz.16 ze zm.). W czasie kontroli administracyjnej ustalana jest maksymalna powierzchnia działki kwalifikującej się do płatności na podstawie bezpośredniego pomiaru wykonanego przez pracownika organu na aktualnym obrazie ortofotomapy (ortofotomapa cyfrowa to zdjęcie powierzchni ziemi wykonane z samolotu lub satelity przetworzone do postaci metrycznej).
W rozpoznawanej sprawie kontrola administracyjna wykazała, że nie cała powierzchnia działek D,YC,YS i YK kwalifikowała się do płatności. Dotyczyło to niewielkiej powierzchni tych działek zadrzewionej i zakrzaczonej. W związku z czym wykluczono powierzchnię: z działki D – 0,02 ha, z działki YC – 0,09 ha, z działki YS – 0,08 ha i z działki YK – 0,07 ha. Łącznie wykluczono powierzchnię 0,26 ha. Należy zaznaczyć, że w postępowaniu odwoławczym przeprowadzono weryfikację powierzchni PEG na 2014r. i jej wyniki były tożsame z ustaleniami organu I instancji.
Strona skarżąca kwestionuje wyniki kontroli administracyjnej lecz nie przedstawiła żadnych argumentów potwierdzających, że użytkowała rolniczo cały zadeklarowana powierzchnię wymienionych czterech działek. W związku z czym zarzut skargi w tym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie.
Nieuzasadniony jest zarzut skargi naruszenia art.34 ust.1 rozporządzenia nr 1122/2009 poprzez nieuwzględnienie 1,5 metrowej strefy buforowej wokół działek rolnych.
Należy zaznaczyć, że przepis art.34 ust.1 wymienionego rozporządzenia ma zastosowanie przy ustaleniu powierzchni działki w czasie kontroli na miejscu. W niniejszej sprawie nie była przeprowadzona kontrola na miejscu lecz powierzchnię działek kwalifikujących się do płatności określono w czasie kontroli administracyjnej. Do kontroli administracyjnej nie ma natomiast zastosowania przepis art.34 ust.1 rozporządzenia nr 1122/2009 określający strefy buforowe przy pomiarze działki. Zarzut skargi w tym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie.
Ad c.)
Działka rolna AH została zgłoszona do płatności przez stronę skarżącą w dniu 15 maja 2014r.
Działka ewidencyjna nr [...], na której położona jest działka rolna AH nie znajduje się w bazie referencyjnej systemu identyfikacji działek rolnych. W związku z czym w dniu 30 maja 2014r., organ I instancji wezwał stronę skarżącą do złożenia w terminie 7 dni wyjaśnień poprzez podanie poprawnych danych działki ewidencyjnej (w sekcji VII kolumny 2-8) lub wskazania innej podstawy prawnej deklaracji działki ewidencyjnej. Wezwanie doręczono stronie w dniu 30 maja 2015r. Spółka nie złożyła żadnych wyjaśnień w tym zakresie. Nie przedstawiła dokumentów potwierdzających stan posiadania działki ani nie złożyła aktualnego wypisu z ewidencji gruntów i budynków potwierdzających istnienie działki. Skoro strona skarżąca nie udzieliła żadnych wyjaśnień to organy administracji trafnie wykluczyły działkę AH z przyznania płatności. W sytuacji bowiem kiedy spółka nie podała poprawnych danych działki ewidencyjnej nr [...] potwierdzających istnienie działki ani nie przedstawiła dokumentów potwierdzających stan poosiadania działki to brak było podstaw do przyznania do niej płatności bezpośrednich.
Dodać należy, że także skarga nie zawiera żadnych wyjaśnień dotyczących działki AH zaś strona skarżąca nie kwestionowała wykluczenia tej działki z przyznania do niej płatności.
W sumie z płatności wykluczono działki opisane w punktach a.), b.) i c.) o łącznej powierzchni 20,68 ha (19,42 ha + 0,26 ha + 1,00 ha). Powierzchnia zadeklarowana do płatności to 102,29 ha zaś powierzchnia stwierdzona to 81,61 ha. Różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną stanowi 25,34% powierzchni stwierdzonej. Ponieważ różnica ta przekracza 20% to, w myśl art.58 rozporządzenia nr 1122/2009, płatność obszarowa nie przysługuje. Organy administracji trafnie odmówiły przyznania jednolitej płatności obszarowej.
Reasumując sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że strona skarżąca skutecznie cofnęła wniosek o płatność w stosunku do 21 działek o łącznej powierzchni 119,75 ha co uzasadniało umorzenie postępowania w tym zakresie. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało jednocześnie, że w stosunku do pozostałych działek rolnych o łącznej powierzchni 102,29 ha wykluczono z płatności działki o łącznej powierzchni 20,68 ha co przekracza 20% powierzchni stwierdzonej i uzasadniało odmowę przyznania jednolitej płatności obszarowej. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze, na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., sąd oddalił skargę.
R.T.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło