III SA/Łd 539/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Janusz Furmanek po rozpoznaniu w dniu 28 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. P. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi D. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] nr [...] [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. R.T. D. P. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. W skardze pełnomocnik strony skarżącej zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając ten wniosek wskazał, iż wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki prowadzące w efekcie do ogłoszenia upadłości, bowiem skarżąca nie dysponuje środkami pieniężnymi koniecznymi dla jej zaspokojenia. Co więcej, przez cały czas trwania postępowania sądowoadministracyjnego skarżąca nie będzie mogła normalnie funkcjonować i zapewnić bytu swojej rodzinie. Nadto w piśmie procesowym z dnia 7 sierpnia 2018 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymując wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazał na łączną wysokość 72.000 zł, nałożonych na skarżącą kar pieniężnych wynikających z wydanych w stosunku do niej decyzji w związku z urządzaniem gier na automatach poza kasynem gry. Poniósł, iż odnośnie z pierwszej decyzji wydanej wobec skarżącej, strona zawarła porozumienie, co do ratalnej spłaty należności w wysokości 1.000 zł miesięcznie. Kwota ta całkowicie wyczerpuje możliwości skarżącej, która i tak jest zmuszona do korzystania z pomocy finansowej dzieci. Ewentualne wszczęcie postępowania egzekucyjnego celem wyegzekwowania nałożonej na stronę kary pieniężnej będzie skutkowało koniecznością sprzedaży posiadanego przez nią udziału w domu jednorodzinnym, który będzie mógł zostać nabyty jedynie przez jej byłego męża, z którym pozostaje w konflikcie. Wskazał nadto na stałe miesięczne opłaty ciążące na skarżącej, kształtujące się w łącznej kwocie około 1.700 zł. Wyjaśnił również, że strona skarżąca nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej. W roku poprzednim skarżąca utrzymywała się z wypłacanego jej zasiłku rehabilitacyjnego, do którego na dzień złożenia przedmiotowego pisma utraciła już prawo. Aktualnie korzysta z pomocy dzieci, a od września 2018 r. rozpocznie staż dla osób pozostających bez pracy, z racji czego będzie osiągała dochód w wysokości około 900 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r. poz. 1302)- dalej: p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia strony skarżącej możliwości złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Regulacja prawna wskazanego przepisu prowadzi do wniosku, iż wniesienie do sądu administracyjnego skargi nie pociąga za sobą skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania przez sąd zaskarżonego aktu zależy od oceny sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie. Niewykonywanie ostatecznych aktów administracyjnych jest bowiem stanem niepożądanym i prawo wnoszenia skargi do sądu nie może uniemożliwiać prawidłowego funkcjonowania procesu stosowania i realizowania norm prawa administracyjnego. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest wyjątkową instytucją, a przesłanki uzasadniające jej zastosowanie nie powinny być interpretowane w sposób rozszerzający. Warunkiem wstrzymania wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę już we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku winno zatem odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest uzasadnione (por. postanowienie NSA z dnia 13 grudnia 2004 r., FZ 496/2004, dostępne: www.cbois.nsa.gov.pl). Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. zobowiązując stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakłada na nią jednak obowiązku ich udowodnienia, a jedynie uprawdopodobnienia. Uprawdopodobnienie zaistnienia tych przesłanek oznacza wykazanie, iż zachodzi duże prawdopodobieństwo – graniczące z pewnością – zmaterializowania się trudnych do odwrócenia skutków lub wyrządzenia znacznej szkody w następstwie wykonania zaskarżonego aktu. W interesie wnioskodawcy leży zatem takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności i jego uzasadnienie, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zaistnienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. W rozpatrywanej sprawie skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji powołała się na okoliczność trudnych do odwrócenie skutków, nawet w sytuacji ewentualnego zwrotu uiszczonego świadczenia, polegających na ogłoszeniu upadłości jej działalności, jak również na niemożliwości normalnego funkcjonowania i zapewnienia bytu swojej rodzinie, w trakcie prowadzonego postępowania sądowoadministracyjnego. Ponadto strona wnioskująca wskazała na znaczne obciążenia finansowe wynikając z nałożonych na nią kar pieniężnych z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry, które w zestawieniu z wysokością osiąganych przez nią dochodów i ponoszonych stałych miesięcznych opłat związanych z utrzymaniem, uniemożliwiając ich uregulowanie. W ocenie Sądu, treść złożonego wniosku pozwala na stwierdzenie, że pełnomocnik skarżącej nie wykazał w sposób dostateczny, iż w sprawie istnieją możliwości wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków związanych z wykonaniem zaskarżonej decyzji, a co za tym idzie nie uprawdopodobnił okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji. Ograniczył się jedynie do wskazania trudnej sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącej. Zdaniem Sądu przedstawiona w powyższym zakresie argumentacja nie jest wystarczająca do uwzględnienia żądania skarżącej, co do udzielenia jej ochrony tymczasowej. W szczególności wskazać należy na rozbieżności, co do przedstawionej sytuacji rodzinnej skarżącej, która wnosząc o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji raz podnosi, iż jej wykonanie uniemożliwi zapewnienie bytu jej rodzinie (skarga – k. 12 akt sądowych), a następnie oświadcza, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe (k. 23 akt administracyjnych). Ponadto analiza przedłożonych dokumentów wskazuje, iż miesięczne wydatki skarżącej przekraczają deklarowane przez nią przychody, co było między innymi przyczyną odmownego rozpoznania przez referendarza sądowego wniosku skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych, co Sądowi rozpoznającemu przedmiotowy wniosek znane jest z urzędu. Również, co istotne skarżąca jest współwłaścicielem ½ nieruchomości o wartości około 300.000 zł (według szacunku skarżącej), jak również ruchomości w postaci samochodu osobowego, którego wartość skarżąca szacuje na około 14.000 zł. Powyższe okoliczności, jak i fakt otrzymywanej pomocy finansowej ze strony dzieci pozwalają, w ocenie Sądu przyjąć, iż skarżąca, wbrew swojemu oświadczeniu, posiada aktualnie środki pozwalające na zabezpieczenie swojego bytu. Tym bardziej, iż jak wynika z załączonego przez stronę postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...], wszczęte na wiosek skarżącej postępowanie w sprawie rozłożenia na raty spłaty kary pieniężnej za urządzenie gier na automatach poza kasynem gry, nałożonej na stronę decyzją z dnia 11 października 2016 r., zostało umorzone na żądanie skarżącej. Podkreślenia także wymaga, że szkoda występuje wówczas, gdy nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA w Warszawie z dnia 25 października 2005r., I OZ 1074/05, dostępny: www.cbois.nsa.gov.pl). Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla strony skarżącej lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004r., GZ 138/04, dostępne: www.cbois.nsa.gov.pl). Nieodwracalny skutek z kolei to takie następstwo, konsekwencja, efekt, rezultat jakichś działań, których nie będzie można cofnąć lub których nie da się usunąć (zob. Popularny słownik języka polskiego pod red. B. Dunaja, Warszawa 2000, s. 365 i 644). Przedmiotem zaskarżonej decyzji jest nałożenie kary pieniężnej. Nie ulega zatem wątpliwości, że wykonanie jakiejkolwiek decyzji nakładającej obowiązek o charakterze pieniężnym ma dla jej adresata niekorzystne konsekwencje. Każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Rodzaj obowiązku objętego tą decyzją nie wywołuje jednakże stanu, który byłby nieodwracalny, gdyż odnosi się do świadczenia pieniężnego, z natury rzeczy przecież odwracalnego. W sytuacji uwzględnienia skargi istnieje możliwość zwrotu nadpłaconych kwot. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Walor ochronny ma również prawna możliwość zmiany lub uchylenia przez sąd w każdym czasie, z urzędu lub na żądanie skarżącego, własnego postanowienia w sprawie wstrzymania wykonania aktu, w sytuacji wykazania zmiany okoliczności, które warunkowały jego podjęcie (vide: postanowienie NSA z dnia 7 października 2009r., II FSK 1549/09, dostępne: www.cbois.nsa.gov.pl ). Wobec powyższego sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu. R.T.