III SA/Łd 54/09

Dnia 15 października 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędzia NSA Janusz Furmanek Protokolant asystent sędziego Agata Brolik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2009 roku sprawy ze skargi G. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] roku nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz G. T. kwotę 100,- (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. III SA/Łd 54/09 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. odmówiło G. T. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją tego Kolegium z dnia [...] [...] w przedmiocie odmowy wpisu do ewidencji instruktorów nauki jazdy. W uzasadnieniu podniesiono, że pismem z dnia [...] G. T. złożył do Kolegium wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z powołaniem się na normę zawartą w art. 145a § 1 k.p.a. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. Z pisma wynikało, iż G. T. ponawia swój wniosek z dnia [...], skierowany do Starostwa Powiatowego i odesłany bez przekazania według właściwości, przy piśmie z dnia [...]. Ponadto, strona wskazała, iż domaga się wznowienia postępowania z uwagi na treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 lutego 2008r. o sygn. K 30/07, ogłoszonego 5 marca 2008r. G. T. zaznaczył jednocześnie, że niezłożenie wniosku w terminie wynikającym z art. 145a § 2 k.p.a. było przez niego niezawinione, ponieważ oczekiwał na pozytywne zakończenie sprawy o sygn. III SA/Łd 187/06 przez Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi, a następnie sprawy o sygn. I OSK 264/07 przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, który wydał wyrok w dniu 13 czerwca 2008r. Rozpatrując wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania Kolegium wskazało, iż wzięty został pod uwagę także wniosek strony z dnia [...], nieprzekazany przez Starostę do organu właściwego. Podkreślono jednak, iż wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Kolegium, G. T. nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminowi z art. 145a § 2 k.p.a. Podnoszona przez niego okoliczność braku wiedzy o skutkach określonego wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie może być nadzwyczajną okolicznością uzasadniającą przywrócenie terminu. Ponadto, Kolegium podniosło, iż twierdzenie strony o braku wiedzy o skutkach orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego jest niewiarygodne, bowiem wnioskodawca po raz pierwszy złożył odwołanie od decyzji organu I instancji z powołaniem się między innymi na orzeczenie Trybunału, aczkolwiek inne niż obecnie przywoływane. Dodatkowo skarga do sądu administracyjnego i skarga kasacyjna złożone zostały w imieniu skarżącego przez profesjonalnego pełnomocnika, który winien był dysponować wiedzą odnoszącą się do praw i obowiązków strony. Samo toczące się przed sądami administracyjnymi postępowanie nie było, zdaniem Kolegium, przeszkodą do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, ponieważ nie ma normy prawnej, która wykluczałaby złożenie takiego wniosku w trakcie toczącej się sprawy przed sądem. Organ podkreślił, iż nie ma podstaw do przyjmowania, że brak wiedzy, błędna ocena skutków orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, nieznajomość prawa, a nawet niezapoznanie się z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego opublikowanym w Dzienniku Ustaw są przeszkodami uniemożliwiającymi złożenie wniosku w terminie, zwłaszcza, że zebrany materiał dowodowy wskazuje, iż G. T. niewątpliwie dysponował konieczną wiedzą w dostatecznym zakresie. Z uwagi zatem na fakt, iż zdaniem organu, strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, to brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po rozpatrzeniu wniosku G. T. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem nr [...] z dnia [...], utrzymało w mocy przedmiotowe rozstrzygnięcie. Organ ponownie podkreślił, iż w jego ocenie od dnia opublikowania w Dzienniku Ustaw (5 marca 2008r.) wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 lutego 2008r. sygn. K 30/07 nie istniała żadna przeszkoda do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Fakt, że strona liczyła na pozytywne dla niej zakończenie postępowania przed sądami administracyjnymi nie uzasadnia zdaniem Kolegium przywrócenia terminu. Organ nie dopatrzył się zatem naruszenia prawa przy wydawaniu postanowienia z dnia [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją tego Kolegium z dnia [...] [...] w sprawie odmowy wpisu do ewidencji instruktorów nauki jazdy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi G. T. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Podkreślił, że niezłożenie przez niego wniosku o wznowienie postępowania w terminie zakreślonym w art. 145a § 2 k.p.a. nie było zawinione, co uzasadnia przywrócenie terminu do dokonania przedmiotowej czynności. Skarżący wskazał, iż przepis będący podstawą wydania decyzji z dnia [...] o skreśleniu go z ewidencji instruktorów nauki jazdy, został wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 lutego 2008r. uznany za niezgodny z Konstytucją, a zatem zaistniała przesłanka określona w art. 145a § 1 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej odrzucenie z uwagi na brak określenia przez skarżącego jakie przepisy zostały przez organ naruszone oraz ze względu na niewykazanie interesu prawnego, jaki zaskarżonym postanowieniem został naruszony. Z ostrożności procesowej Kolegium wniosło również o oddalenie skargi i podtrzymało argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Postanowieniem z dnia [...], wydanym na rozprawie, Sąd zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. o załączenie do akt sądowych pisma G. T. z dnia [...], skierowanego do Starostwa Powiatowego oraz z dnia [...] skierowanego do Kolegium, zawierających wnioski o wznowienie postępowania, jak również wniosku strony z dnia [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy i odpisu pełnomocnictwa udzielonego adwokatowi do prowadzenia sprawy. W dniu [...] i [...] do akt sprawy załączone zostało pisma G. T. z dnia [...] oraz [...] zawierające wniosek o wznowienie postępowania wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu oraz pełnomocnictwo z dnia [...] udzielone przez skarżącego do prowadzenia sprawy. Jednocześnie w piśmie z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaznaczyło, iż nie dysponuje wnioskiem skarżącego z dnia [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje; Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art. 1 § 2 wymienionej ustawy, kontrola o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego lub innych przepisach, 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z treści art. 134 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika ponadto, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd ma prawo, a także obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji (postanowienia) nawet wówczas, gdy taki zarzut nie został podniesiony w skardze. Nie będąc jednak związany granicami skargi, sąd zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, a także tych wszystkich przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie. Rozpatrując skargę, w tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżone postanowienie narusza przepisy prawa procesowego w sposób wpływający na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi podstawę do jego uchylenia. Przystępując do oceny legalności zaskarżonej decyzji należy wskazać, iż Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. o odrzucenie skargi z uwagi na brak powołania przez skarżącego naruszonych przez organ przepisów prawa oraz niewykazanie interesu prawnego, jaki zaskarżonym postanowieniem został naruszony. Przez określenie "naruszenie prawa" lub "naruszenie interesu prawnego", o których jest mowa w art. 57 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy bowiem rozumieć podanie przez skarżącego przyczyny uzasadniającej - według jego oceny - wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Przepis ten nie wymaga przy tym przedstawienia w skardze wyczerpującego wywodu prawnego lub wskazania konkretnego przepisu - przepisów - prawa, który został naruszony. Wymóg skargi będzie w tym względzie spełniony, jeżeli skarżący wskaże - nawet w sposób bardzo ogólny - na czym polega jego zdaniem naruszenie prawa lub interesu prawnego w zaskarżonym akcie lub czynności (por. wyrok NSA z dnia 28 lutego 2006r. w sprawie o sygn. akt I OSK 528/05). Skarga G. T. opatrzona datą [...] dotycząca postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania omawiane wymogi spełnia. Skarżący określił akt administracyjny stanowiący przedmiot skargi, jako naruszający prawo. Uważał, że zaistniały w odniesieniu do jego osoby przesłanki z art. 58 k.p.a. do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w trybie art. 145a § 1 k.p.a. Bez znaczenia jest przy tym, czy zarzuty te pozostają w bezpośrednim związku z przedmiotem zaskarżenia - w tym przypadku z postanowieniem odmawiającym przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Jak bowiem zaznaczono, sąd administracyjny nie jest związany ani zarzutami postawionymi w skardze, ani powołaną w niej podstawą prawną. Sąd nie będąc związany granicami skargi, dokonując oceny legalności zaskarżonego do niego aktu administracyjnego obowiązany jest poddać przedmiot zaskarżenia pełnej kontroli pod kątem zgodności tego aktu z obowiązującym prawem, tj. z przepisami prawa materialnego, na których opiera się rozstrzygnięcie tego aktu oraz przepisami procedury administracyjnej regulującymi postępowanie, w którym akt ten został wydany. Przystępując do oceny zaskarżonego postanowienia, należy wskazać, iż rozstrzygnięcie to zostało wydane w wyniku złożonego przez skarżącego w dniu [...] wniosku o wznowienie postępowania wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu (k. 34 – 37 akt sądowych). Z wniosku tego wynikało jednoznacznie, że skarżący domaga się przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania oraz wznowienia - na podstawie art. 145a k.p.a. - postępowania zakończonego prawomocną decyzją nr [...] i uchylenia decyzji wydanych w przedmiotowej sprawie. Zgodnie z brzmieniem art. 145a § 1 k.p.a. i 58 § 1 k.p.a., zarówno postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją administracyjną z powodu orzeczenia wydanego przez Trybunał Konstytucyjny, jak i postępowanie w sprawie przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności procesowej są wszczynane wyłącznie na wniosek. Jest to regulacja szczególna wobec ogólnej zasady wyrażonej w art. 61 § 1 k.p.a., zgodnie z którą postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Wszczęcie postępowania administracyjnego w sytuacji, kiedy zgodnie z przepisami prawa organ może kształtować stosunki prawne wyłącznie na wniosek jednostki, tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, wymaga wyraźnego wniosku strony i toczy się wyłącznie w granicach tego wniosku. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, należy stwierdzić, że organ wydał postanowienie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] [...] o odmowie wpisania G. T. do ewidencji instruktorów nauki jazdy w sytuacji, gdy z treści załączonego do akt sądowych wniosku skarżącego z dnia [...] bezspornie wynika, że domaga się on przywrócenia terminu i wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją nr [...], a więc w sprawie skreślenia go z ewidencji instruktorów nauki jazdy. Co prawda, w punkcie II wniosku skarżący powołał się na numer decyzji organu I instancji w tej sprawie, jednak, mając na uwadze przywołany numer decyzji jak i treść wniosku, nie może być zdaniem sądu wątpliwości, iż G. T. domagał się przywrócenia terminu i wznowienia postępowania w sprawie dotyczącej skreślenia go z ewidencji instruktorów nauki jazdy, która zakończyła się decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. Nr [...] z dnia [...]. Z akt administracyjnych wynika bowiem, iż w stosunku do skarżącego toczyło się kilka postępowań w tym, dwa odrębne: jedno dotyczące skreślenia G. T. z ewidencji instruktorów nauki jazdy (zakończone decyzją SKO z dnia [...] Nr [...]) i drugie dotyczące odmowy wpisania G. T. do ewidencji instruktorów nauki jazdy (zakończone decyzją SKO z dnia [...] Nr [...]). Oznacza to, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wszczęło postępowanie i wydało rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją tego Kolegium z dnia [...][...] o odmowie wpisu do ewidencji instruktorów nauki jazdy w sytuacji, gdy uprawniony w tym zakresie podmiot żądania takiego w ogóle nie wniósł. Powyższe prowadzi do wniosku, iż w niniejszej sprawie postępowanie administracyjne nie zostało skutecznie zainicjowane, a zatem nie mogło zakończyć się wydaniem postanowienia o zaskarżonej do sądu treści. Wydanie postanowienia w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wznowienia postępowania w sprawie nie objętej wnioskiem skarżącego nastąpiło zatem z naruszeniem art. 58 § 1 k.p.a. w związku z art. 145a § 1 k.p.a., skutkującym koniecznością wyeliminowania zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia z dnia [...] [...] z obrotu prawnego. Sąd nie oceniał przy tym merytorycznej zasadności podjętego przez organ rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, bowiem charakter stwierdzonych uchybień powoduje, iż rozważania takie stają się bezcelowe. Należy również zaznaczyć, iż sąd nie mógł potraktować opisanego wyżej uchybienia jako oczywistej omyłki organu, bowiem nie potwierdza tego treść uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, jak również treść uzasadnienia postanowienia Nr [...] z dnia [...]. Ponadto, ewentualna sprzeczność między rozstrzygnięciem a uzasadnieniem postanowienia prowadzić musi do wniosku o pierwszeństwie samego rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z 17 grudnia 1999r. w spr. o sygn. akt IV SA 2070/97). Dodatkowo trzeba podkreślić, że sąd nie dysponował wnioskiem G. T. z dnia [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Nr [...] z dnia [...], a więc nie miał możliwości zapoznania się z treścią środka zaskarżenia, jaki przysługiwał skarżącemu w toku postępowania administracyjnego. Sąd nie mógł zatem dokonać oceny skuteczności wniesionego przez stronę środka zaskarżenia od strony formalnej, jak również zbadać, czy w zaskarżonym postanowieniu organ ustosunkował się do wszystkich zawartych w tym wniosku zarzutów. Pismo G. T. z dnia [...] nie zostało załączone do akt administracyjnych ani - mimo stosownego wezwania - do akt sądowych. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...]. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 powołanej ustawy. B.A.