III SA/Łd 54/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Protokolant Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2013 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej 1. oddala skargę; 2. przyznaje adwokatowi T.A. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. [...], kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącemu M. K. i nakazuje wypłacić powyższą kwotę adwokatowi T.A. z funduszu Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r, nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 10 ust. 2 pkt 4, ust. 7 pkt 2, art. 33 ust. 3 i ust. 4 pkt 4, art. 75 ust. 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r., nr 69, poz. 415 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] r. nr [...] orzekającą o utracie przez M. K. statusu osoby bezrobotnej z dniem 5 listopada 2012 r. Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o następujący stan faktyczny: Decyzją Starosty [...] z dnia [...] r. nr [...] M. K. uzyskał status osoby bezrobotnej od dnia rejestracji – 28 marca 2012 r. oraz prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 5 kwietnia 2012 do dnia 4 października 2012 r. w wysokości 913,70 zł miesięcznie w okresie pierwszych trzech miesięcy posiadania prawa do zasiłku oraz 717,50 zł miesięcznie w kolejnych miesiącach posiadania prawa do zasiłku. M. K. zobowiązany był zgłaszać się do Powiatowego Urzędu Pracy w Z. w wyznaczonych terminach w celu przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy proponowanej mu przez urząd lub w innym celu wynikającym z ustawy i określonym przez urząd pracy, w tym potwierdzenia gotowości do przyjęcia pracy. W wyznaczonym terminie, jaki przypadał na dzień 5 listopada 2012 r. M. K. nie stawił się w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. i jednocześnie w okresie 7 dni nie poinformował Urzędu o uzasadnionej przyczynie swego niestawiennictwa. Wobec powyższego Starosta [...], na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, wydał w dniu [...] r. decyzję, którą pozbawił M. K. statusu osoby bezrobotnej od dnia 5 listopada 2012 r. Od powyższej decyzji M. K. wniósł odwołanie, wnosząc o jej uchylenie oraz przywrócenie mu statusu osoby bezrobotnej. Wskazał, iż zapomniał zgłosić się do Urzędu w wyznaczonym terminie. Podkreślił, iż stawił się w Urzędzie osobiście w dniu 7 listopada 2012 r. aby odebrać zaświadczenie o okresach rejestracji i pobranych świadczeniach, jednak nie powiadomił nikogo o przyczynie swego niestawiennictwa w dniu 5 listopada 2012 r. Opisał swą sytuację życiową i ciążące na nim zobowiązania alimentacyjne. Do odwołania załączył szereg dokumentów, odnoszących się do obciążającego go zobowiązania alimentacyjnego. Odwołanie uzupełnił pismem z dnia 3 grudnia 2012 r. W uzasadnieniu decyzji utrzymującej w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji Wojewoda [...] powołał brzmienie art. 33 ust. 4 pkt 4 oraz art. 75 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, mówiący o konieczności stawienia się w urzędzie pracy w wyznaczonym siedmiodniowym terminie w celu zachowania statusu osoby bezrobotnej. Wskazał, iż termin wynikający z powyższego przepisu jest terminem prawa materialnego i nie może być przywrócony na podstawie przepisów k.p.a. Jest to konkretna data wyznaczona przez powiatowy urząd pracy. Organ podkreślił, iż M. K. miał obowiązek potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy w dniu 5 listopada 2011 r., o czym dowiedział się w dniu 1 sierpnia 2012 r. podczas wizyty w PUP w Z., co potwierdza podpisana przez niego Karta rejestracyjna bezrobotnego. Nie zgłosił się jednak do PUP w Z. w wyznaczonym terminie i nie poinformował Urzędu o przyczynie niestawiennictwa w ciągu następnych 7 dni. Nie zgłaszał także czasowego braku gotowości do pracy. Wprawdzie stawił się on w Urzędzie w dniu 7 listopada 2012 r., czyli w ciągu 7 dni od dnia wyznaczonej wizyty, jednak była to wizyta w innym celu – uzyskania zaświadczenia o pobranych świadczeniach w październiku 2012 r. Wojewoda [...] podkreślił, iż skarżący został pouczony o obowiązku zgłaszania się w wyznaczonych przez urząd pracy terminach, o zasadach zgłaszania braku gotowości do pracy oraz o konsekwencjach niestawiennictwa, a także o możliwości zgłoszenia czasowego braku gotowości do pracy, niemniej jednak nie stawił się w urzędzie w wyznaczonym terminie. Organ zaznaczył ponadto, że dopiero w odwołaniu od decyzji skarżący poinformował o przyczynie niestawiennictwa. W ocenie organu okoliczności podniesione w odwołaniu nie mogą jednak stanowić usprawiedliwienia nieobecności strony w wyznaczonym terminie. Powinien on był zapoznać się z treścią otrzymanych dokumentów, a w razie wątpliwości związanych z datą stawiennictwa, skontaktować się z PUP w Z. Organ podkreślił, iż złożone w dniu 3 grudnia 2012 r. uzupełnienie odwołania nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy i przywrócenie skarżącemu statusu osoby bezrobotnej. Zapomnienie lub pomylenie daty stawiennictwa nie jest przyczyną niezawinioną przez bezrobotnego, uzasadniającą niezgłoszenie się w urzędzie w wyznaczonym terminie. Ponadto ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie wymaga, aby po przyczynie niestawiennictwa powiadamiać urząd osobiście, można tego dokonać za pośrednictwem osób trzecich lub placówki pocztowej. Na powyższą decyzję M. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Podniósł, iż Powiatowy Urząd Pracy nie przedstawił mu żadnych odpowiednich propozycji pracy i nie ułatwia mu wyjścia ze statusu bezrobotnego. Ponownie opisał szczegółowo swoją sytuację osobistą i majątkową związana z ciążącym na nim obowiązkiem alimentacyjnym. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, powtarzając stanowisko oraz argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W uzupełnieniu skargi z dnia 8 lutego 2013 r. M. K. podtrzymał stanowisko zawarte w skardze. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym pełnomocnik skarżącego ustanowiony z urzędu popierał skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 t. j.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art. 145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie : 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając pod kątem opisanych wyżej kryteriów zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzję Wojewody [...]z dnia [...] r., Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.). Zgodnie z art. 33 ust. 1 powołanej ustawy powiatowe urzędy pracy rejestrują bezrobotnych i poszukujących pracy oraz prowadzą rejestr tych osób. Bezrobotny ma obowiązek zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonym przez urząd terminie w celu przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy proponowanej przez urząd lub w innym celu wynikającym z ustawy i określonym przez urząd pracy, w tym potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy. W przypadku bezrobotnego będącego dłużnikiem alimentacyjnym, w rozumieniu przepisów o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, wyznaczony termin nie może być dłuższy niż 90 dni (art. 33 ust. 3 ustawy). Stosownie do treści art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy, starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, który nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje na okres 3 miesięcy od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy. Stosownie zaś do treści art. 75 ust. 3 ustawy, bezrobotny, który w okresie krótszym niż 30 dni przebywa za granicą lub pozostaje w innej sytuacji powodującej brak gotowości do podjęcia zatrudnienia, nie zostaje pozbawiony statusu bezrobotnego, jeżeli o zamierzonym pobycie lub pozostawaniu w sytuacji powodującej brak gotowości do podjęcia zatrudnienia zawiadomił powiatowy urząd pracy. W myśl art. 33 ust. 4c ustawy, w przypadku pozbawienia statusu bezrobotnego lub poszukującego pracy na wskazany okres ponowne nabycie statusu bezrobotnego lub poszukującego pracy może nastąpić w wyniku ponownej rejestracji, po upływie tego okresu, przy spełnieniu warunków zawartych w ustawie do ich nabycia. Z powyższego wynika, że ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy warunkuje uzyskanie i zachowanie statusu bezrobotnego od legitymowania się gotowością do podjęcia zatrudnienia. W celu potwierdzenia tej gotowości i uzyskania informacji o możliwościach zatrudnienia lub szkolenia bezrobotni mają obowiązek zgłaszania się w wyznaczonych terminach do właściwego powiatowego urzędu pracy. Obowiązek ten wynika z art. 33 ust. 3 powołanej ustawy. Podstawę wydania decyzji organów obu instancji stanowił przepis art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy. Zgodnie z tym przepisem, aby zaistniały obie podstawy do pozbawienia statusu osoby bezrobotnej z art. 33 ust. 4 pkt 4, to musi taka osoba nie stawić się w wyznaczonym terminie oraz w terminie siedmiodniowym liczonym od dnia, w którym miała się stawić w organie administracji nie powiadomić o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Przepis zatem nakłada na bezrobotnego obowiązek powiadomienia organu administracji publicznej, do którego miał określonego dnia zgłosić się, o uzasadnionej przyczynie niemożności stawienia się w tym dniu. Kluczowe znaczenie w niniejszej sprawie miało wyjaśnienie okoliczności związanych z uzasadnieniem przyczyn niestawiennictwa skarżącego w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. w dniu 5 listopada 2010 r. Z odwołania wynika, iż skarżący usprawiedliwiał niestawienie się w urzędzie pracy argumentując, iż zapomniał o tym fakcie. Organy obu instancji nie uwzględniły podnoszonych okoliczności, uznając, że skoro skarżący miał obowiązek potwierdzenia gotowości do pracy w dniu 5 listopada 2012 r. i nie usprawiedliwił przyczyn swojego niestawiennictwa w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. w tym dniu, to należy pozbawić go statusu osoby bezrobotnej. Z powyższą argumentacją należy się zgodzić. Organ wydaje decyzję o pozbawieniu statusu bezrobotnego, gdy bezrobotny nie zgłosi się w wyznaczonym terminie do urzędu pracy i jednocześnie: 1) w ogóle nie powiadomi o przyczynie nieobecności, 2) uczyni to po upływie wskazanego terminu, 3) podana przyczyna nieobecności nie zostanie uznana za zasadną. Trzeba podkreślić, iż artykuł 33 ust. 4 pkt 4 ustawy jednoznacznie określa ciążące na bezrobotnym obowiązki i odnosi je między innymi do powiadomienia o uzasadnionej, a nie jakiejkolwiek przyczynie niestawiennictwa w urzędzie pracy. Z przepisu tego wynika zatem, że nie każdy podany przez bezrobotnego powód niezgłoszenia się do urzędu pracy może być uznany za uzasadnioną przyczynę. Ponadto to nie organ zobowiązany jest do ustalania i wyjaśniania przyczyny niezgłoszenia się bezrobotnego. Bezrobotny sam musi usprawiedliwić swą nieobecność przez wykazanie uzasadnionej przyczyny swej absencji. Zwrot "uzasadniona przyczyna" jest jednak pojęciem niedookreślonym, którego ostateczną treść ustalać musi organ stosujący prawo w oparciu o konkretny stan faktyczny danej sprawy. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że uzasadnione przyczyny, to okoliczności, na które bezrobotny nie miał wpływu, a więc przeszkody powstałe niezależnie od jego woli, np. choroba czy brak możliwości dojazdu z powodu przerw w komunikacji publicznej. Za uzasadnione przyczyny nie uznaje się natomiast okoliczności powstałych z winy bezrobotnego, nawet tylko lekkomyślności czy niedbalstwa. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że skarżący w wyznaczonym terminie nie stawił się w urzędzie pracy i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. A zatem w dniu 5 listopada 2012 r. skarżący nie wykazał swej gotowości do podjęcia pracy. Bez znaczenia w niniejszej sprawie pozostaje fakt, iż skarżący stawił się w Urzędzie Pracy 2 dni po wyznaczonym terminie t.j. 7 listopada 2012 r. Celem jego wizyty tego dnia było bowiem odebranie zaświadczenia o okresach rejestracji i pobranych świadczeniach. Nie powiadomił on jednak wówczas nikogo o przyczynie swego niestawiennictwa w dniu 5 listopada 2012 r. Podkreślić należy, że skarżący nie stawił się w urzędzie pracy z własnej winy. Usprawiedliwianie się przez skarżącego okolicznością, iż o obowiązku tym zapomniał, nie daje podstaw do odmowy zastosowania art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Niezasadne są również zawarte w skardze zarzuty, iż działanie Urzędu nie spełniło oczekiwań strony. Uwagi skarżącego w tym zakresie pozostają bowiem bez wpływu na ocenę wydanej w niniejszej sprawie decyzji. Nie ma również znaczenia dla sprawy, podnoszona przez stronę okoliczność, iż organ miał obowiązek wyznaczyć termin do stawiennictwa w okresie nie dłuższym niż 90 dni (art. 33 ust. 3 ustawy). Opisany wyżej termin jest bowiem dla organu terminem instrukcyjnym, a w przypadku skarżącego okres 90 dni od ostatniej wizyty przypadałby na czas Święta Zmarłych. Z tych wszystkich względów, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił. O wysokości wynagrodzenia przyznanego ustanowionemu w sprawie adwokatowi z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 tej ustawy oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm.). e.o.