III SA/Łd 542/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S.S. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi S.S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. D.Cz. S.S. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. W skardze skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając ten wniosek wskazał, iż wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować utratę płynności finansowej i wyrządzenie znacznej i nieodwracalnej szkody, polegającej na konieczności złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, a co za tym idzie zamknięcie prowadzonych przez skarżącego sklepów spożywczych w Z. i w O. Skarżący nie dysponuje bowiem środkami pieniężnymi na pokrycie nałożonej na niego kary pieniężnej. Ponadto jedyny majątek skarżącego, z którego mogłaby być przeprowadzona ewentualna przymusowa egzekucja przedmiotowej kary pieniężnej, stanowi spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego zlokalizowanego w O., w którym skarżący zamieszkuje wraz z małoletnim dzieckiem. Sprzedaż tego mieszkania w drodze egzekucji pokryłaby co prawda nałożoną karę, jednakże wiązałaby się z olbrzymimi kosztami postępowania egzekucyjnego, dotknęłaby osoby trzecie w tym małoletnie dzieci strony, a ewentualne zwrotne przeniesienia na skarżącego posiadanego tytułu prawnego do lokalu byłoby niemożliwe. Powyższe w ocenie pełnomocnika skarżącego czyni wniosek zasadnym. Do wniosku załączono kserokopię zeznania podatkowego skarżącego za rok 2017 PIT- 36 wraz z załącznikiem PIT/B. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r. poz. 1369)- dalej: p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia strony skarżącej możliwości złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Regulacja prawna wskazanego przepisu prowadzi do wniosku, iż wniesienie do sądu administracyjnego skargi nie pociąga za sobą skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania przez sąd zaskarżonego aktu zależy od oceny sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie. Niewykonywanie ostatecznych aktów administracyjnych jest bowiem stanem niepożądanym i prawo wnoszenia skargi do sądu nie może uniemożliwiać prawidłowego funkcjonowania procesu stosowania i realizowania norm prawa administracyjnego. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest wyjątkową instytucją, a przesłanki uzasadniające jej zastosowanie nie powinny być interpretowane w sposób rozszerzający. Warunkiem wstrzymania wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę już we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku winno zatem odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest uzasadnione (por. postanowienie NSA z dnia 13 grudnia 2004 r., FZ 496/2004, dostępne: www.cbois.nsa.gov.pl). Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. zobowiązując stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakłada na nią jednak obowiązku ich udowodnienia, a jedynie uprawdopodobnienia. Uprawdopodobnienie zaistnienia tych przesłanek oznacza wykazanie, iż zachodzi duże prawdopodobieństwo – graniczące z pewnością – zmaterializowania się trudnych do odwrócenia skutków lub wyrządzenia znacznej szkody w następstwie wykonania zaskarżonego aktu. W interesie wnioskodawcy leży zatem takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności i jego uzasadnienie, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zaistnienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. W rozpatrywanej sprawie pełnomocnik skarżącego wnosząc o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji powołał się na okoliczność potencjalnych, trudnych do odwrócenia skutków polegających braku środków finansowych na pokrycie nałożonej na skarżącego kary pieniężnej oraz na możliwości, w przypadku przymusowego jej wyegzekwowania, utraty płynności finansowej skarżącego, a co za tym idzie konieczności likwidacji prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Wskazał nadto, iż jedynym majątkiem, z którego organ mógłby dochodzić przedmiotowej kary pieniężnej w drodze egzekucji administracyjnej, jest posiadane przez skarżącego spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, w którym zamieszkuje wraz z małoletnim dzieckiem. Mając na uwadze treść złożonego wniosku Sąd stwierdził, iż pełnomocnik skarżącego nie wykazał w sposób dostateczny, iż w sprawie istnieją możliwości wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków związanych z wykonaniem zaskarżonej decyzji, a co za tym idzie nie uprawdopodobnił okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji. Ograniczył się jedynie do lakonicznego wskazania na okoliczność braku środków finansowych pozwalających na pokrycie nałożonej na niego kary oraz na ewentualne zagrożenie, w przypadku przymusowego jej wyegzekwowania, konieczność likwidacji prowadzonej działalności gospodarczej, a nadto bezpowrotną utratę jedynego posiadanego składnika majątkowego, to jest spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, w którym zamieszkuje wraz z małoletnim dzieckiem. Oprócz powyższej argumentacji oraz kserokopii zeznania podatkowych za rok 2017 strona nie udokumentowała w jakikolwiek inny sposób swojej sytuacji materialnej, jak i rodzinnej wskazującej na zasadność wniosku. Podkreślenia także wymaga, że szkoda występuje wówczas, gdy nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA w Warszawie z dnia 25 października 2005r., I OZ 1074/05, dostępny: www.cbois.nsa.gov.pl). Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla strony skarżącej lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004r., GZ 138/04, dostępne: www.cbois.nsa.gov.pl). Nieodwracalny skutek z kolei to takie następstwo, konsekwencja, efekt, rezultat jakichś działań, których nie będzie można cofnąć lub których nie da się usunąć (zob. Popularny słownik języka polskiego pod red. B. Dunaja, Warszawa 2000, s. 365 i 644). Przedmiotem zaskarżonej decyzji jest nałożenie kary pieniężnej. Nie ulega zatem wątpliwości, że wykonanie jakiejkolwiek decyzji nakładającej obowiązek o charakterze pieniężnym ma dla jej adresata niekorzystne konsekwencje. Każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Rodzaj obowiązku objętego tą decyzją nie wywołuje jednakże stanu, który byłby nieodwracalny, gdyż odnosi się do świadczenia pieniężnego, z natury rzeczy przecież odwracalnego. W sytuacji uwzględnienia skargi istnieje możliwość zwrotu nadpłaconych kwot. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Walor ochronny ma również prawna możliwość zmiany lub uchylenia przez sąd w każdym czasie, z urzędu lub na żądanie skarżącego, własnego postanowienia w sprawie wstrzymania wykonania aktu, w sytuacji wykazania zmiany okoliczności, które warunkowały jego podjęcie (vide: postanowienie NSA z dnia 7 października 2009r., II FSK 1549/09, dostępne: www.cbois.nsa.gov.pl ). Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu. D.Cz.