III SA/Łd 543/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w (odzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia Sędziowie: (spr.) Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Rybicki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 2005 r. przy udziale sprawy ze skargi Z.D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania uchyla zaskarżoną decyzję, poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy L. z dnia [...] nr [...], postanowienie Wójta Gminy L. z dnia [...] nr [...] oraz postanowienie Wójta Gminy L. z dnia [...] nr [...]. III SA/Łd 543/05 UZASADNIENIE W dniu 9 stycznia 2004r. Z.D. złożyła w Urzędzie Gminy w L. wniosek o podjęcie stosownych czynności w trybie administracyjnym, mających na celu unieważnienie decyzji o zameldowaniu na jej posesji w D. nr 30 B.J. wraz z rodziną. Podała, iż decyzja o zameldowaniu B.J. z rodziną na posesji, której jest właścicielką, bez uzyskania jej zgody, jest wadliwa, gdyż została wydana z naruszeniem art. 29 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Decyzją z dnia [...] Nr [...], Wójt Gminy L., działając na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001r. Nr 87, poz. 960 ze zm.), orzekł o odmowie wymeldowania B.J., jego dzieci: M.J., S.J., A.J. oraz konkubiny A.K. W uzasadnieniu podniesiono, iż z przeprowadzonego postępowania administracyjnego wynika, iż B.J., jego konkubina oraz ich dzieci nie utracili uprawnień do przebywania w omawianym lokalu, wobec czego brak jest przesłanek, wymienionych w art. 15 ust 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, aby orzec o ich wymeldowaniu. Na decyzji widnieje adnotacja, iż stała się ona prawomocna z dniem 21 marca 2004r. Pismem z dnia 3 stycznia 2005r. Z.D. zwróciła się do Wójta Gminy w L. z prośbą o wyjaśnienie, na jakiej podstawie w jej posesji D. 30 została zameldowana A.K., M.J., S.J. i A.J.. Podniosła, iż nigdy nie wyrażała zgody, aby te osoby były zameldowane w jej domu i dlatego żąda ich wymeldowania ze skutkiem natychmiastowym. Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Wójt Gminy L., na podstawie art. 123 § 1 w związku z art. 149 § 1 i 2 k.p.a., na wniosek Z.D., wszczął postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego prawomocną decyzją Nr [...] z dnia [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, iż: "w związku ze złożonym wnioskiem należy przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy rozstrzygniętej decyzją ostateczną". Decyzją Nr [...] z dnia [...] Wójt Gminy L., działając na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001r. Nr 87, poz. 960 ze zm.), orzekł o odmowie wymeldowania z pobytu stałego A.K. i jej dzieci: M.J., S.J., A.J. z lokalu położonego we wsi D. 30 w gminie L. W uzasadnieniu podniesiono, iż A.K. oraz jej dzieci nie spełniają warunków do wymeldowania, gdyż nie utracili uprawnień do przebywania w w/w lokalu. W toku postępowania ustalono również, iż faktu potwierdzenia uprawnień pobytu na formularzu meldunkowym dokonał konkubin A.K. – B.J.. Decyzją Nr [...] z dnia [...] Wojewoda [...], działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. i art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001r. Nr 87, poz. 960 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania Z.D. od decyzji Nr [...] z dnia [...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, iż postępowanie administracyjne o wymeldowanie A.K. i jej małoletnich dzieci nie zostało przeprowadzone zgodnie z procedurami Kodeksu postępowania administracyjnego. W ocenie Wojewody, organ pierwszej instancji naruszył przepisy dotyczące wznowienia postępowania, podał nieaktualną treść art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz pominął fakt, iż żądanie Z.D., zawarte w piśmie z dnia 3 stycznia 2005r., dotyczyło wymeldowania z jej nieruchomości A.K. wraz z dziećmi, a nie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Nr [...] z dnia [...] Postanowieniem Nr [...] z dnia [...], działając na podstawie art. 61 § 1 i 4 w związku z art. 123 k.p.a., Wójt Gminy L. wszczął postępowanie w sprawie wymeldowania z pobytu stałego A.K. wraz z małoletnimi dziećmi z lokalu mieszkalnego w D. 30, gm. L.. Podano, iż wobec złożenia w dniu 3 stycznia 2005r. przez Z.D. wniosku o wymeldowanie z pobytu stałego A.K. wraz z małoletnimi dziećmi, należy przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Decyzją Nr [...] z dnia [...] Wójt Gminy L., na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001r. Nr 87, poz. 960 ze zm.), orzekł o odmowie wymeldowania z pobytu stałego A.K. i jej dzieci: M.J., S.J., A.J. z lokalu położonego we wsi D. 30 w gminie L.. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, iż z przeprowadzonego postępowania administracyjnego wynika, że A.K. oraz jej dzieci nie opuścili miejsca pobytu stałego, przebywają w nim od 1998 roku, wobec czego nie spełniają warunków do wymeldowania, określonych w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Organ podał, że w toku postępowania ustalono również, iż faktu potwierdzenia uprawnień na formularzu meldunkowym dokonał konkubin A.K. – B.J.. W odwołaniu od powyższej decyzji Z.D. ponownie zwróciła się z prośbą o wyjaśnienie na jakiej podstawie w posesji D. 30 została zameldowana A.K. wraz z dziećmi, skoro ona, jako właścicielka nigdy nie wyrażała zgody na ich zameldowanie. Zażądała natychmiastowego wymeldowania A.K. wraz z małoletnimi dziećmi, ponieważ ma zamiar sprzedać gospodarstwo. Podała, iż formularz meldunkowy A.K. i jej dzieci podpisał B.J., ale to ona jest prawnym właścicielem posesji D. 30 i nigdy nie wyrażała zgody na ten meldunek. Wskazała, iż Gmina w L. dokonując meldunku powinna wiedzieć kto jest właścicielem nieruchomości D. 30, gdyż jej akt własności jest w Gminie. Decyzją Nr [...] z dnia [...] Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001r. Nr 87, poz. 960 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podniesiono, iż materiał dowodowy zgromadzony w sprawie wskazuje, że A.K. i jej dzieci M.J., S.J. i A.J. nie opuścili miejsca pobytu stałego w miejscowości D. 30, co powoduje brak przesłanki wymienionej w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, niezbędnej do dokonania wymeldowania. Podnoszona przez Z.D. kwestia nie wyrażenia zgody na zameldowanie ww. w posesji D. 30, stanowiącej jej własność, winna być, zdaniem organu, przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego, gdyż w innym trybie przeprowadza się postępowanie administracyjne w sprawie wymeldowania, a w innym w przedmiocie uchylenia czynności zameldowania na pobyt stały. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewoda [...] wskazał, iż podziela pogląd organu pierwszej instancji o braku podstaw do wymeldowania A.K. wraz z dziećmi z pobytu stałego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższe rozstrzygnięcie wniosła Z.D. i podała, iż nigdy nie wyrażała zgody na zameldowanie na terenie swojej posesji A.K. wraz z dziećmi. Zwróciła się z prośbą o wyjaśnienie na jakiej podstawie A.K. i jej dzieci zostały zameldowane w miejscowości D. 30. Zażądała wymeldowania tych osób ze skutkiem natychmiastowym. Podniosła, iż nie może wejść do swojego mieszkania, gdyż A.K. i B.J. przeszkadzają jej w tym. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi ponadto, iż Sąd ten rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż Sąd dokonuje oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W rozpoznawanej sprawie Sąd, oceniając legalność zaskarżonej decyzji, stwierdził, iż organy administracji publicznej naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, zwłaszcza art. 7, 8, 9 k.p.a., a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Bezspornym jest, iż postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte przed organem pierwszej instancji z inicjatywy skarżącej, przy czym złożone przez nią pismo z dnia 3 stycznia 2005r. było nieprecyzyjne, co do zawartego w nim żądania. Pierwsza część tego pisma zawiera bowiem zarzuty odnoszące się do nieprawidłowości związanych z zameldowaniem na pobyt stały w nieruchomości D. 30 w gminie L. A.K. oraz jej małoletnich dzieci: M.J., S.J. i A.J., natomiast w drugiej części pisma skarżąca domaga się wymeldowania wyżej wskazanych osób ze swojego gospodarstwa. W każdym piśmie składanym przez Z.D. w toku postępowania przed organami administracji, jak również w skardze do Sądu, pojawiają się uwagi dotyczące błędnego, w ocenie skarżącej, zameldowania A.K. wraz z dziećmi na terenie nieruchomości D. 30, w sytuacji, gdy skarżąca nie wyrażała zgody na dokonanie tego meldunku. Podsumowaniem zaś każdego pisma jest żądanie wymeldowania "ze skutkiem natychmiastowym" A.K. wraz z małoletnimi dziećmi. W tej sytuacji, w ocenie Sądu, ze względu na obowiązek organu dokonania oceny formalnej wniesionego przez stronę podania, rzeczą jego było sprawdzenie, czy pismo Z.D. z dnia 3 stycznia 2005r. odpowiada wymaganiom przewidzianym dla tego rodzaju pism (art. 63 § 1 i 2 k.p.a.) oraz czy jej intencją było wszczęcie postępowania w przedmiocie uchylenia czynności zameldowania na pobyt stały A.K. wraz z małoletnimi dziećmi czy też wymeldowanie tych osób z pobytu stałego w miejscowości D. 30. Warto jednocześnie zauważyć, iż pierwsze pismo Z.D. dotyczące przedmiotu również niniejszego postępowania administracyjnego, złożone przez nią zostało (jak wynika z akt sprawy) w dniu 9 stycznia 2004r. i w treści tego pisma zawarty został wyraźny wniosek o "unieważnienie decyzji o zameldowaniu" na posesji w D. 30 B.J., A.K. oraz ich małoletnich dzieci, a mimo to organ prowadził postępowanie w przedmiocie wymeldowania tych osób z pobytu stałego. Zasadą postępowania administracyjnego, wyrażoną między innymi w art. 63, 65, 128 i 140 k.p.a. jest jego odformalizowanie, tak aby sprawa mogła być rozpoznana zgodnie z intencją i interesem strony, bez zbędnego formalizmu. Nie można jednak przyjąć, że jeżeli żądanie jest zredagowane niezręcznie i mało zrozumiale, to organ administracji publicznej jest uprawniony do sprecyzowania treści żądania. Jest to niedopuszczalne chociażby dlatego, że mogłoby to doprowadzić do nieuzasadnionej zmiany żądania, wbrew intencji osoby wnoszącej podanie. (p. wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2002r w sprawie o sygn. akt: I SA 2188/00, opublikowany w Systemie Informacji Prawnej Lex pod nr 81741). Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, ponieważ organ administracji pierwszej instancji zamiast wyjaśnić jej przedmiot i zakres żądania, uznał, iż skarżąca domaga się wymeldowania z pobytu stałego w miejscowości D. 30 A.K. wraz z małoletnimi dziećmi, chociaż z pisma z dnia 3 stycznia 2005r. oraz innych pism składanych przez Z.D. w toku postępowania wynika, że zarzuca ona organowi naruszenie przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przy dokonywaniu czynności zameldowania A.K. i jej dzieci na pobyt stały. Tak samo postąpił organ drugiej instancji, bowiem nie podjął starań w kierunku wyjaśnienia zaistniałych rozbieżności, chociaż w uzasadnieniu decyzji z dnia [...], sam zauważył iż "podnoszona przez p. Z.D. w odwołaniu kwestia nie wyrażenia zgody na zameldowanie ww. w posesji położonej w miejscowości D. 30 stanowiącej jej własność winna być przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego". O tym, jaki charakter i zakres żądania ma mieć pismo wniesione przez stronę w postępowaniu administracyjnym, decyduje ostatecznie sama strona, a nie organ, do którego pismo zostało skierowane. W razie wątpliwości organ, mając na względzie postanowienia art. 7, 8, 9 k.p.a., powinien zwrócić się do strony o zajęcie jednoznacznego stanowiska. Organy obu instancji tego nie uczyniły, tym samym naruszyły przepisy postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Korzystając z uprawnienia zawartego w art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w myśl którego sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia, Sąd uchylił również postanowienie Wójta Gminy L. z dnia [...] w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego prawomocną decyzją nr [...] z dnia [...] oraz postanowienie Wójta Gminy L. z dnia [...] wszczynające postępowanie w sprawie wymeldowania A.K. wraz z dziećmi z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego położonego w D. 30, gm. L.. Bez wyjaśnienia, bowiem rzeczywistych intencji skarżącej zawartych w jej piśmie z dnia 3 stycznia 2005r., oba wymienione wyżej postanowienia należy również uznać za wydane wbrew regulacjom zawartym w art. 7, 8, i 9 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), Sąd orzekł jak w sentencji. Uwzględniając treść art. 152 cytowanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym, w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane, Sąd stwierdza, iż wobec braku przymiotu wykonalności zaskarżonej decyzji, orzekanie w tej kwestii jest bezprzedmiotowe. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji winny wyjaśnić skarżącej różnicę między uchyleniem czynności zameldowania na pobyt stały, a wymeldowaniem z pobytu stałego oraz odebrać od niej jednoznaczne oświadczenie w przedmiocie treści żądania zawartego w piśmie z dnia 3 stycznia 2005r.