III SA/Łd 543/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.), , Protokolant asystent sędziego Anna Dębowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi C. K. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji oddala skargę. Decyzją z dnia [...], nr WK [...] Ł. Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w Ł. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz.U. z 2013r., poz. 1340 z późń. zm.), utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia [...], nr [...] o umorzeniu w całości jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia 16 listopada 2012r. w przedmiocie powierzenia mł. bryg. C.K. z dniem 1 grudnia 2012r. pełnienia obowiązków służbowych na stanowisku Naczelnika Wydziału Operacyjno - Kontrolno – Rozpoznawczego w Komendzie Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w [...]. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne. Decyzją z dnia [...], nr [...] mł. bryg. C.K. został mianowany na stanowisko dyżurnego operacyjnego w Komendzie Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w [...]. Ostateczną decyzją z dnia [...], nr [...] Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w [...] działając w trybie art. 37a ustawy, powierzył mł. bryg. C.K. z dniem 1 grudnia 2012r. pełnienie obowiązków służbowych na stanowisku Naczelnika Wydziału Operacyjno - Kontrolno – Rozpoznawczego w Komendzie Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w [...]. Następnie decyzją z dnia [...], [...] Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w [...] powierzył mł. bryg. C.K. z dniem 1 czerwca 2013r. pełnienie obowiązków służbowych na stanowisku zastępcy dowódcy zmiany. Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie. Decyzją z dnia 3 czerwca 2013r., nr 20/2013 Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w [...] uchylił w całości własną decyzję z dnia [...], nr [...]. Decyzją z dnia z dnia 23 lipca 2013r. Ł. Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w Ł. uchylił decyzję Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia [...], nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w [...], decyzją z dnia [...], nr [...]. umorzył postępowanie w sprawie. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Ł. Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Ł. z dnia 11 grudnia 2013r. Wyrokiem z dnia 19 marca 2014r., sygn. akt III SA/Łd 162/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Ł. Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Ł. z dnia 11 grudnia 2013r. oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia [...] oraz decyzję Ł. Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Ł. z dnia [...] i decyzję Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia 3 czerwca 2013r. Wyrok jest prawomocny. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w [...], decyzją z dnia [...], nr [...] uchylił w całości decyzję z dnia [...], nr [...] i umorzył postępowanie w sprawie. Od przedmiotowej decyzji C.K. złożył odwołanie. Decyzją z dnia [...] Ł. Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Wyrokiem z dnia 16 czerwca 2015r., sygn. akt III SA/Łd 163/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził nieważność decyzji Ł. Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Ł. z dnia 27 listopada 2014r. oraz poprzedzającej ją decyzji nr [...] Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia 18 czerwca 2014r. Wyrok jest prawomocny. Decyzją z dnia 19 listopada 2015r. Ł. Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w Ł. po rozpatrzeniu odwołania C.K. od decyzji Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia [...], nr [...] o powierzeniu pełnienia obowiązków na stanowisku zastępcy dowódcy zmiany w Komendzie Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w [...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie pierwszej instancji w całości. Wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2016r., sygn. akt III SA/Łd 132/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę C.K. na decyzję Ł. Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Ł. z dnia [...], nr [...] Wyrok jest prawomocny. Decyzją z dnia [...], nr [...] Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w [...] umorzył w całości jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia 16 listopada 2012r. w przedmiocie powierzenia mł. bryg. C.K. z dniem 1 grudnia 2012r. pełnienia obowiązków służbowych na stanowisku Naczelnika Wydziału Operacyjno - Kontrolno – Rozpoznawczego w Komendzie Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że zaistniała bezprzedmiotowość postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia 16 listopada 2012r. w przedmiocie powierzenia mł. bryg. C.K. z dniem 1 grudnia 2012r. pełnienia obowiązków na innym stanowisku służbowym, ponieważ decyzja ta nie funkcjonuje w obrocie prawnym, albowiem wygasła najpóźniej z końcem czerwca 2013r., a okoliczność powyższą potwierdził również Ł. Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w Ł. w decyzji z dnia 19 listopada 2015r. W przypadku natomiast wszczęcia postępowania w sprawie decyzji nieistniejącej w obrocie prawnym, organ obowiązany jest wydać decyzję o umorzeniu postępowania. Od powyższej decyzji C.K. złożył odwołanie. Decyzją z dnia [...] Ł. Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w Ł. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że wobec braku wskazania w decyzji wydanej w trybie art. 37a ustawy o Państwowej Straży Pożarnej końcowego dnia jej obowiązywania, powierzenie pełnienia obowiązków następuje na maksymalny okres wskazany w ustawie, tj. do ostatniego dnia 6 miesięcznego terminu powierzenia obowiązków w roku kalendarzowym, a z upływem wskazanego terminu wydana w oparciu o wskazany przepis decyzja wygasa. Podzielając stanowisko Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w [...], wskazał, że organ administracji publicznej działając na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. stwierdza wygaśnięcie decyzji, którą wydał w pierwszej instancji, jeżeli decyzja taka stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. Zgodnie ze stanowiskiem przedstawicieli doktryny od przypadków przewidzianych w art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. należy odróżniać przypadki, gdy decyzja "traci ważność" wskutek upływu określonego czasu", a taka sytuacja niewątpliwie miała miejsce w przedmiotowej sprawie. Obecnie w obrocie prawnym nie obowiązuje decyzja nr [...] z dnia [...]. Decyzja wygasła z dniem 30 czerwca 2013r., a postępowanie wszczęte z urzędu w dniu 9 lutego 2015r. w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia przedmiotowej decyzji, okazało się bezprzedmiotowe z powodu wygaśnięcia decyzji z mocy prawa. W takiej sytuacji, organ rozpoznający sprawę jest zobowiązany na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. wydać decyzję o umorzeniu postępowania. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący wskazał, że nie zgadza się z treścią zaskarżonej decyzji, która wywołuje dla niego szkody o charakterze materialnym i niematerialnym. W odpowiedzi na skargę Ł. Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w Ł. podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie. W dniu 26 lipca 2016r. do akt sprawy wpłynęło pismo procesowe skarżącego z dnia [...], stanowiące uzupełnienie skargi. Zdaniem skarżącego organy administracji wydając zaskarżone decyzje rażąco naruszyły przepisy postępowania, korzystając z obligatoryjnego umorzenia postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości w sytuacji, kiedy zaistniały podstawy do rozstrzygnięcia sprawy co do istoty. Wbrew twierdzeniom organu decyzja Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia [...], nr [...] jako ostateczna i prawomocna funkcjonuje w obrocie prawnym i nie wygasła, ponieważ nie został w niej określony termin powierzenia obowiązków służbowych, a organ pierwszej instancji jest nią związany. Skarżący podkreślił, że wydana przez Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w [...] decyzja z dnia [...], nr [...] w dalszym ciągu nie uporządkowała sytuacji służbowej skarżącego, o które wnioskuje od 2013r. a które poruszane było w trzech wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w sprawach o sygn. akt. III SA/Łd 162/14, 163/15, 132/16. Podjęte obecnie tj. od 9 lutego 2015r. postępowanie nie zostało merytorycznie i zgodnie z przepisami postępowania rozstrzygnięte. Komendant Powiatowy Państwowej nie wydał decyzji stwierdzającej wygaśnięcie decyzji nr [...] z dnia 16 listopada 2012r. dotyczącej powierzenia pełnienia obowiązków służbowych na innym stanowisku, tj. Naczelnika Wydziału Operacyjno - Kontrolno - Rozpoznawczego, a kończąc przewlekłe i opieszale prowadzone postępowanie administracyjne wydał decyzję o umorzeniu postępowania oceniając je jako bezprzedmiotowe. Nie wydając zatem decyzji w trybie art. 162 § 3 K.p.a. organy administracji przekraczając swoje uprawnienia przesądziły o wygaśnięciu decyzji nr [...], podczas gdy zmiana ostatecznej decyzji, jej uchylenie lub stwierdzenie wygaśnięcia jest możliwe wyłącznie w drodze decyzji administracyjnej, a taka do chwili obecnej nie została wydana. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz.270)dalej p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Zaskarżona decyzja nie jest dotknięta żadną z wad, które w oparciu o art. 145 p.p.s.a. dawałyby podstawę do jej uchylenia, czy stwierdzenia jej nieważności. W przedmiotowej sprawie nie można dopatrzyć się ani obrazy prawa materialnego, ani też takiego naruszenia przepisów postępowania, które dawałoby podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji, wznowienia postępowania albo miałoby wpływ na treść rozstrzygnięcia. Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Ł. Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Ł. z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia [...], nr [...] o umorzeniu w całości jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia [...] w oparciu o treść art. 105 § 1 K.p.a. Problematyka bezprzedmiotowości decyzji wiąże się z istnieniem stosunku administracyjnego, a więc istnieniem jego przedmiotu, podmiotu i praw lub obowiązków stron. W literaturze oraz orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że bezprzedmiotowość decyzji oznacza sytuację, w której nie możliwe stało się zrealizowanie celu jaki legł u podstaw jej wydania. Niemożność taka wynika na przykład z braku przedmiotu, którego decyzja dotyczyła, utraty przez stronę kwalifikacji koniecznych do wykonania uprawnień wynikających z decyzji, czy w wyniku innej zmiany okoliczności faktycznych wyłączającej możliwość realizacji decyzji, w szczególności jej celu (por. komentarz do art. 162 K.p.a. G.Łaszczyca i inni Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz Zakamycze 2005, wyrok NSA z dnia 11.X.1985 r. sygn. SA/Wr 556/85 ONSA 1985/2/21). W pierwszej kolejności wskazać jednak należy, iż każdy przewidziany przepisami K.p.a. tryb weryfikacji decyzji ostatecznych może dotyczyć wyłącznie takiej decyzji, która pozostaje w obrocie prawnym. Jak trafnie zauważył organ odwoławczy, przedmiotem takiego nadzwyczajnego postępowania administracyjnego jest właśnie owa modyfikowana decyzja, wskutek czego jeżeli w jakikolwiek sposób przestaje ona istnieć w obrocie prawnym, postępowanie weryfikacyjne traci swój przedmiot i nie może się dalej toczyć. Wobec braku przepisów szczególnych regulujących tę kwestię, przyjąć trzeba iż aby doszło do merytorycznej weryfikacji decyzji pierwotnej, musi ona istnieć w obrocie prawnym w dniu, w którym decyzja weryfikująca nabędzie przymiot ostateczności. Inaczej mówiąc, wniosek strony, czy też wszczęcie postępowania weryfikacyjnego z urzędu nie powoduje przedłużenia bytu prawnego decyzji pierwotnej. Zgodnie z art. 162 § 1 K.p.a., organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja: 1) stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony; 2) została wydana z zastrzeżeniem dopełnienia przez stronę określonego warunku, a strona nie dopełniła tego warunku. W piśmiennictwie przedmiotu przyjmuje się, że stwierdzenie wygaśnięcia decyzji należy odróżniać od wygaśnięcia prawa, które może być stwierdzone decyzją, np. decyzją o wygaśnięciu trwałego zarządu, od wygaśnięcia decyzji z mocy prawa. Organ administracji publicznej jest obowiązany stwierdzić wygaśnięcie decyzji, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki: a) decyzja stała się bezprzedmiotowa, b) stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo stwierdzenie wygaśnięcia decyzji leży w interesie społecznym lub w interesie strony. Z wykładni gramatycznej przepisu art. 162 § 1 pkt 1 wynika zatem, że bezprzedmiotowość decyzji jest konieczną, lecz niewystarczającą przesłanką stwierdzenia jej wygaśnięcia. Nie ulega jednak wątpliwości, że jeżeli stwierdzenie wygaśnięcia decyzji nakazuje przepis prawa, to organ administracji publicznej jest obowiązany do zbadania, czy spełnione są przesłanki wymienione w tym przepisie, nie zaś, czy decyzja jest bezprzedmiotowa w rozumieniu przepisu art. 162 § 1 pkt 1 in principio. Należy bowiem wskazać, że przesłanką wygaśnięcia decyzji przewidzianą w przepisach szczególnych nie jest bezprzedmiotowość decyzji, lecz powstanie określonych w tych przepisach okoliczności faktycznych, np. zgodnie z art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego decyzja o pozwoleniu na budowę wygasa, jeżeli budowa nie została rozpoczęta przed upływem trzech lat od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna lub budowa została przerwana na czas dłuższy niż trzy lata (por. Andrzej Wróbel. Komentarz aktualizowany do art. 162 Kodeksu postępowania administracyjnego, stan prawny 2013.07.18 – Lex). W rozpoznawanej sprawie, jak trafnie oceniły organy administracji, nie zachodziła żadna z przesłanek wymienionych w art. 162 § 1 K.p.a., uzasadniających podjęcie przez organ I instancji decyzji o stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w [...] nr [...] z dnia [...]. Przede wszystkim podkreślić należy, że w ustawie o Państwowej Straży Pożarnej nie ma przepisu, który nakazywałby stwierdzenie wygaśnięcia decyzji o powierzeniu pełnienia obowiązków służbowych na innym stanowisku służbowym, wydanej w trybie art. 37a cyt. ustawy. Przepis ten stanowi, że strażakowi można powierzyć pełnienie obowiązków służbowych zgodnie z jego kwalifikacjami na innym stanowisku w tej samej jednostce organizacyjnej Państwowej Straży Pożarnej na okres do 6 miesięcy w roku kalendarzowym. W okresie tym strażakowi przysługuje uposażenie stosownie do zajmowanego stanowiska, lecz nie niższe od dotychczasowego. Z redakcji cyt. przepisu jednoznacznie wynika, że strażakowi można powierzyć pełnienie obowiązków służbowych na innym stanowisku w tej samej jednostce organizacyjnej, pod warunkiem jednak, że posiada kwalifikacje do pełnienia obowiązków na nowym stanowisku, a samo powierzenie nie może nastąpić na czas dłuższy niż do 6 miesięcy w roku kalendarzowym. Upływ zatem wskazanego w decyzji terminu, który nie może przekroczyć okresu 6 miesięcy powoduje, że decyzja wygasa, wskutek upływu określonego okresu czasu. Ustawodawca z mocy prawa (a więc bez konieczności podejmowania stosownej decyzji wygaszającej) zadecydował, że decyzja o powierzeniu strażakowi pełnienia obowiązków służbowych na innym stanowisku w tej samej jednostce organizacyjnej z mocy prawa wygasa po upływie wskazanego w niej okresu. Skoro więc w obowiązujących przepisach prawa brak jest normy prawnej do wydania decyzji o stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w [...] nr [...] z dnia [...], organy administracji prawidłowo umorzyły wszczęte z urzędu w dniu 9 lutego 2015r. jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia [...]. Wydania takiej decyzji nie wymagał również interes funkcjonariusza ani interes społeczny. W świetle powyższych okoliczności w pełni na akceptację zasługuje pogląd wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że chwilą wygaśnięcia decyzji z dnia [...], pomimo, że nie został w niej określony termin, na jaki powierzono pełnienie obowiązków służbowych, decyzja wygasła z dniem 30 czerwca 2013r., a postępowanie wszczęte z urzędu w dniu 9 lutego 2015r. w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia przedmiotowej decyzji stało się bezprzedmiotowe. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151p.p.s.a.skargę oddalił. D.Cz.