III SA/Łd 546/05

Dnia 9 listopada 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki, Asesor Ewa Alberciak (spr.), Protokolant Asystent sędziego Paweł Pijewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2005 roku sprawy ze skargi S.W. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] Nr [...] znak [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę III SA/Łd 546/05 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] Państwowy Powiatowy Inspektora Sanitarny w Ł., na podstawie art. 5 pkt 4 a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. Dz. U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575. Nr 106, poz. 668 i Nr 117, poz.756, z 1999 r. Nr 70, poz. 778, z 2000 r Nr 12, poz. 136 i Nr 120, poz. 1268, z 2001 r. Nr 11, poz. 84, Nr 29, poz. 84, Nr 29, poz. 320, Nr 42, poz. 473, Nr 63, poz. 634, Nr 125, poz. 1367, Nr 126, poz. 11382 i Nr 128, poz. 1407 i 1408 oraz z 2002 r. Nr 37, poz. 329 i Nr 74, poz. 676, Nr 135, poz. 1145, z 2003 r. Nr 80, poz. 717, Nr 208, poz. 2020 oraz z 2004 r. Nr 273 poz. 2703) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ost. zm. Dz.U. z 2004 r. Nr 162, poz. 1692), nie stwierdził u S.W. choroby zawodowej obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonego jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych l, 2 i 3 kHz, wymienionego w poz. 21 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż wnioskodawca poddany był dwukrotnie badaniom specjalistycznym w uprawnionych do orzekania o chorobach zawodowych jednostkach organizacyjnych służby zdrowia. Rozpoznane u S.W. zmiany chorobowe potwierdzone przeprowadzonymi badaniami specjalistycznymi nie potwierdziły zawodowej etiologii choroby. Organ I instancji wyjaśnił, że S.W. dołączył do akt sprawy kserokopię badań profilaktycznych z dnia 24 stycznia 1996 r., jednak dokumentacja ta nie stanowiła nowego materiału dowodowego. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ł. wskazał, iż w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy nie znalazł podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, bowiem zarówno rodzaj ubytku, jak i jego wielkość nie spełniły warunków kryterium diagnostyczno – orzeczniczego, mimo iż S.W. pracował w narażeniu na działanie czynnika szkodliwego (hałasu). Ponadto minął okres 2 lat od momentu, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej, mimo wcześniejszego zakończenia narażenia zawodowego (poz. 21 wykazu chorób zawodowych). Od powyższej decyzji odwołał się S.W. Podał, iż jest skrzywdzony, ponieważ prawie całkowita utrata słuchu powstała w czasie, kiedy był stolarzem i już w 1996 r. nie został dopuszczony przez lekarza do pracy jako stolarz, lecz jako pomoc stolarza. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. utrzymał powyższą decyzję w mocy. W uzasadnieniu Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. stwierdził, iż podstawą do rozpatrzenia niniejszej sprawy było rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych. Zgodnie z § 2 ust. l rozporządzenia za chorobę zawodową przyjmuje się chorobę ujętą w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. W myśl tego przepisu do uznania choroby zawodowej niezbędne jest: a/ wymienienie choroby w wykazie chorób zawodowych b/ istnienie związku przyczynowego pomiędzy powstałym schorzeniem a warunkami pracy osoby ubiegającej się o stwierdzenie u niej choroby zawodowej c/ zgłoszenie choroby zawodowej nastąpić musi u pracownika w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym lub po zakończeniu pracy w takim narażeniu w czasie nie dłuższym, niż określony w wykazie chorób zawodowych. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. wskazał, iż S.W. był zatrudniony na stanowisku stolarza i pomocnika stolarza w latach 1984-1994 w [...] Fabrykach A w Ł., następnie w spółce z o. o. B w Ł. od 1994 r. do 1995 r. i w Przedsiębiorstwie Zagranicznym C w M. od 1995 r. do 1998 r. oraz w spółce C w W. od 1998 r. do 2001 r. Obecnie przebywa na rencie chorobowej, na którą został skierowany po zakończeniu pracy. W całym czasie zatrudnienia jako stolarz i pomocnik stolarza był narażony na hałas, którego poziom okresowo przekraczał normę higieniczną od 2 do 21 dB(A). Organ odwoławczy wyjaśnił, iż S.W. był poddany badaniom specjalistycznym w uprawnionych zgodnie z § 5 ww. rozporządzenia jednostkach orzeczniczych tj. Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy Poradni Chorób Zawodowych w Ł. ul. A 61/63 oraz po odwołaniu się od orzeczenia I instancji w Samodzielnej Pracowni Otolaryngologii i Audiologii Zawodowej Instytutu Medycyny Pracy w Ł., ul. B 8 w związku ze skierowaniem na badania w celu rozpoznania choroby zawodowej wystawionym przez Gminny Ośrodek Zdrowia w S. P.O.Z. (doręczonym Wojewódzkiemu Ośrodkowi Medycyny Pracy w Ł. w dniu 30 kwietnia 2004 r.) W wyniku przeprowadzonych badań specjalistycznych S.W. uzyskał orzeczenia o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu. Orzeczenie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy nr [...] z dnia [...] w uzasadnieniu - w części odnoszącej się do uszkodzenia słuchu - zawiera informację, że stwierdzony ubytek słuchu nie został spowodowany działaniem hałasu z uwagi na brak typowych dla tego rodzaju schorzenia objawów tzn., że badanie laryngologiczne ujawniło ubytek słuchu o typie pozaślimakowym. Natomiast dla rozpoznania zawodowego uszkodzenia słuchu spowodowanego hałasem niezbędne jest stwierdzenie ubytku słuchu typu ślimakowego o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym obliczonym jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości l, 2 i 3 kHz. Orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy nr [...] z dnia [...] potwierdza w pełni rozpoznanie dokonane przez WOMP o ubytku słuchu typu pozaślimakowego, które dodatkowo oparto o specjalistyczne kompleksowe badania audiologiczne. Zostało podkreślone, że "zmiany w narządzie słuchu u badanego nie przedstawiają klinicznych cech uszkodzenia słuchu spowodowanego hałasem". Organ II instancji wskazał, że S.W. przez okres wykonywania prac jako stolarz i pomocnik stolarza tzn. łącznie przez 17 lat pracował w narażeniu na hałas. W toku postępowania I instancyjnego rozpatrzono cały czas pracy zawodowej z uwzględnieniem wykonywanych czynności i występowania czynnika szkodliwego jakim był hałas przekraczający okresowo dopuszczalną normę higieniczną. Organ odwoławczy stwierdził, że samo narażenie na czynnik mogący spowodować chorobę zawodową nie jest jednoznaczne z powstaniem choroby zawodowej, lecz jest tylko jednym z elementów mogących wpłynąć na zaistnienie zawodowego schorzenia. Potwierdziły to także m. in. specjalistyczne badania lekarskie przeprowadzone w ww. jednostkach służby zdrowia. Organ II instancji wskazał, iż inspektor sanitarny nie ma podstawy do stwierdzenia choroby zawodowej, jeżeli właściwa placówka orzecznicza nie dokonała rozpoznania klinicznego choroby zawodowej i wypowiedziała się w danej sprawie negatywnie, a co w tej sprawie miało miejsce dwukrotnie. Zdaniem Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. nie zostały spełnione wymogi zawarte w § 2 ust. l wymienionego na wstępie rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych, bowiem stwierdzony ubytek słuchu nie spełnia obowiązującego kryterium diagnostyczno orzeczniczego wymaganego do rozpoznania zawodowego uszkodzenia słuchu określonego pod poz. 21 wykazu chorób zawodowych. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący podał, że gdy rozpoczął pracę w A słuch miał bardzo dobry. Przez 17 lat pracował jako stolarz i pomocnik stolarza będąc narażony na hałas, którego poziom przekraczał normę higieniczną. Obecnie nie słyszy. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. l § l ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. l cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § l sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 3 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz. 1270 ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art. 145 § l wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie : l/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził takiego naruszenia przepisów, które uzasadniałoby uchylenie zaskarżonej decyzji. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowiło rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). Zgodnie z § 2 ust. l cyt. rozporządzenia przy zgłaszaniu podejrzenia, rozpoznawaniu i stwierdzaniu chorób zawodowych uwzględnia się choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanym "narażeniem zawodowym". Podstawowym obowiązkiem organów inspekcji sanitarnej jest więc ustalenie, czy choroba stwierdzona u pracownika jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych oraz ustalenie, czy praca była wykonywana w warunkach narażających na jej powstanie. W przypadku pozytywnego ustalenia, że stwierdzona u pracownika choroba jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych i praca była wykonywana w warunkach narażających na jej powstanie, istnieje domniemanie związku przyczynowego między chorobą zawodową a warunkami narażającymi na jej powstanie (wyrok SN z dnia 3 lutego 1999 r. – III RN 110/98 (Prok. i Pr. 1999/7-8/56). Stosownie do § 8 ust. l cyt. rozporządzenia właściwy państwowy inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim [...] oraz oceny narażenia zawodowego pracownika. Zauważyć należy, iż warunkiem koniecznym stwierdzenia przez właściwego państwowego inspektora sanitarnego choroby zawodowej jest uprzednie rozpoznanie jej przez właściwe medyczne jednostki orzecznicze. Zgodnie z poz. 21 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do powołanego rozporządzenia chorobą zawodową jest obustronny trwały ubytek słuchu typu ślimakowego spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz. W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu organy obu instancji dokonały prawidłowej oceny całokształtu materiału dowodowego. W orzeczeniu Przychodni Konsultacyjno – Diagnostycznej Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł. z dnia [...] stwierdzono obustronny ubytek słuchu typu pozaślimakowego o wielkości w obu uszach po 38,3 dB. Powyższe ustalenia potwierdza orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy im. [...] w Ł. z dnia [...] Orzeczenia lekarskie wyjaśniły, że ustalenia kliniczne nie potwierdziły obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego. Wykaz chorób zawodowych wyraźnie określa w poz. 21 jednostkę chorobową, co oznacza, że za chorobę zawodową może zostać uznana wyłącznie ta choroba, jeżeli została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. Zachorowanie na chorobę, nawet w wyniku wykonywania pracy w warunkach szkodliwych dla zdrowia, która nie została ujęta w obowiązującym wykazie, nie daje podstaw do wydania przez właściwego inspektora sanitarnego decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej. Powyższe prowadzi do wniosku, iż rozpoznany u skarżącego ubytek słuchu typu pozaślimakowego nie daje podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Wprawdzie organy ustaliły, że skarżący pracował w narażeniu na hałas przekraczający dopuszczalne normy higieniczne, jednak choroba zawodowa słuchu jest ściśle związane nie tylko z hałasem, ale i z rodzajem ubytku słuchu oraz jego wielkością. W tym stanie rzeczy, zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 151 powołanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.