III SA/Łd 549/21

Dnia 5 sierpnia 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), Sędziowie Asesor WSA Paweł Dańczak, Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, , po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2021 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności uchyla zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Ł., na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 426 ze zm.) oraz art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256) i § 19 ust. 3 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U. 2018 r. poz. 2027), stwierdził uchybienie terminu do wniesienia przez A. K. odwołania od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wydanego przez Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Ł. z dnia [...]nr: [...]. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż orzeczenie Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Ł. z dnia [...] nr [...] zostało odebrane przez członka rodziny zainteresowanej w dniu 30 marca 2021 r., a odwołanie wniesiono po 14-sto dniowym terminie do składania odwołania tj. w dniu 14 kwietnia 2021 r., bez prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania uprawdopodobniającej, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Organ odwoławczy podniósł, iż termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 13 kwietnia 2021 r. W związku z powyższym należało stwierdzić uchybienie terminu do złożenia odwołania i brak podstaw materialnoprawnych do wszczęcia postępowania odwoławczego. Skargę na powyższe postanowienie wniosła A. K. argumentując, iż przekroczenie terminu do wniesienia odwołania o 1 dzień, nastąpiło z powodu kłopotów związanych ze stanem zdrowia skarżącej, mianowicie silnymi bólami związanymi z rwą kulszową oraz silnymi bólami i zawrotami głowy i związanym z tym brakiem snu, co powodowało zaburzenia w funkcjonowaniu. Z powodu licznych chorób i dolegliwości skarżąca zażywa dużą ilość silnych leków także przeciwbólowych, które nieznacznie zmniejszają ból, ale za to powodują dodatkowo nudności, zawroty głowy i uniemożliwiają skarżącej wykonywanie elementarnych czynności życiowych. Zmiany powodują, oprócz silnego bólu i zawrotów głowy, zaburzenia pamięci i percepcji oraz ból i niesprawność palców u obu rąk, co spowodowało opóźnienie w wysłaniu odwołania o 1 dzień. Mając powyższe na uwadze skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest uzasadniona aczkolwiek z innych przyczyn niż podniesione w skardze. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. dalej: "p.p.s.a."), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli Sądu, w tak zakreślonych granicach kognicji, jest wydane z powołaniem się na przepis art. 134 k.p.a. postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Ł. z dnia [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia przez skarżącą odwołania od orzeczenia Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Ł. z [...] odmawiającego wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie jest obarczoną wadą, skutkującą koniecznością wyeliminowania go z obrotu prawnego. Oceniając prawidłowość zaskarżonego postanowienia należy w pierwszej kolejności przywołać treść przepisu art. 134 k.p.a., który stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania, a postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Opisane wyżej orzeczenie Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Ł. z dnia [...] zostało doręczone skarżącej w dniu 30 marca 2021r., odwołanie zaś zostało wniesione przez A. K. w dniu 14 kwietnia 2021r., czyli jeden dzień po upływie terminu do jego złożenia. Zgodnie bowiem z § 16 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (t.j. Dz. U. z 2018r., poz. 2027) - osoba zainteresowana lub przedstawiciel ustawowy, w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, może wnieść odwołanie do wojewódzkiego zespołu, za pośrednictwem powiatowego zespołu, który wydał orzeczenie. Stosownie zaś do treści § 19 ust. 3 pkt 2 lit. a) wymienionego rozporządzenia powiatowy zespół i wojewódzki zespół, w składzie: przewodniczący zespołu oraz sekretarz lub wyznaczony przez przewodniczącego zespołu członek zespołu, wydaje postanowienie w sprawie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Zaznaczyć należy, że stosownie do treści art. 58 § 1 i § 2 k.p.a., strona w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, może złożyć wniosek o przywrócenie terminu, jeśli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jej winy. W rozpoznawanej sprawie wniosek o przywrócenie terminu strona złożyła w skardze do sądu administracyjnego. Do rozpoznania takiego wniosku nie jest uprawniony sąd administracyjny. Tak więc wniosek o przywrócenie terminu, zawarty w treści skargi, nie mógł być uwzględniony przez Sąd. Zauważyć jednak należy, że w dacie wpływu skargi do organu 11 czerwca 2021 r., a przede wszystkim w dacie wniesienia przez skarżącego odwołania w dniu 4 kwietnia 2021r. oraz w dacie wydania zaskarżonego postanowienia z dnia 20 kwietnia 2021r. organ winien posiadać wiedzę, że 16 grudnia 2020 r. wszedł w życie przepis art.15 zzzzzn2 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 t.j. ze zm.) - dalej "ustawa COVID-19"- dodany przez art. 1 pkt 24 ustawy z dnia 9 grudnia 2020 r. (Dz.U.2020 r., poz. 2255) zmieniającej m.in. ustawę z dniem 16 grudnia 2020 r., który stanowi dodatkową ochronę prawną dla stron w postępowaniu administracyjnym w przypadku niedochowania przez nie określonych terminów. Zgodnie bowiem z art.15 zzzzzn2 ust. 1 ww. ustawy - w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, 3) przedawnienia, 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie, 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu (art.15 zzzzzn2 ust. 2). W przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (art.15 zzzzzn2 ust. 3). Nowa regulacja wymagała zatem od organu poinformowania skarżącą o treści ww. przepisu, w tym o możliwości złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W ocenie Sądu, dopuszczając się ww. uchybienia (art. art.15 zzzzzn2 ustawy o zapobieganiu Covid-19), organ naruszył także zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), w świetle której w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i z urzędu lub na wniosek strony podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Wobec powyższego, organ stwierdzając, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu naruszył art. 134 k.p.a. Stosownie do treści art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ uwzględni treść art.15 zzzzzn2 ustawy o zapobieganiu Covid-19 i ponownie rozpozna sprawę, mając na uwadze, że skarżąca złożyła już wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, który zawarła w skardze do Sądu. Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 119 pkt 3 p.p.s.a uchylił zaskarżone postanowienie. a.l.