III SA/Łd 55/08
WyrokWSA w Łodzi2008-11-12
Skład orzekający: Monika Krzyżaniak, Janusz Furmanek, Krzysztof Szczygielski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy termin do uiszczenia raty opłaty za zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych, przypadający w dzień ustawowo wolny od pracy, może zostać przesunięty na najbliższy dzień powszedni na podstawie art. 57 § 4 Kpa.?Ratio decidendi
Terminy określone w ustawie o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi dotyczące opłat za zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych są terminami prawa materialnego. Nie podlegają one przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczącym terminów procesowych, w tym przesunięciu terminu przypadającego w dzień wolny od pracy. Uchybienie terminowi materialnoprawnemu skutkuje wygaśnięciem zezwolenia z mocy prawa, a decyzja stwierdzająca to wygaśnięcie ma charakter deklaratoryjny.Stan faktyczny
Skarżący W. K. nie uiścił w terminie trzeciej raty opłaty za zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, która przypadała na 30 września 2007 r. Organ pierwszej instancji stwierdził wygaśnięcie zezwoleń, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący argumentował, że termin przypadł w niedzielę, a zatem powinien zostać przesunięty na najbliższy dzień powszedni (1 października 2007 r.), kiedy dokonał wpłaty, powołując się na art. 57 § 4 Kpa. oraz zdarzenie losowe (kradzież).Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Przyznano radcy prawnemu koszty nieopłaconej pomocy prawnej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – III Wydział w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędziowie: Sędzia NSA Janusz Furmanek (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Protokolant: Katarzyna Żychlińska, po rozpoznaniu w dniu 22 października 2008 roku na rozprawie sprawy ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia zezwoleń na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych. 1.oddala skargę, 2.przyznaje radcy prawnemu M. R. z Kancelarii Radcy Prawnego, [...] Ł. przy ulicy A lokal [...], kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa i 80/100) złote obejmującą podatek od towarów i usług oraz kwotę 17,00 (siedemnaście) złotych jako opłatę skarbową od pełnomocnictwa, łącznie kwotę 309,80 (trzysta dziewięć i 80/100) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu W. K..
III SA/Łd 55/08
UZASADNIENIE
` Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] stwierdzającą wygaśnięcie z dniem [...] r. zezwoleń o nr I[...], dotyczących sprzedaży napojów alkoholowych (o zawartości alkoholu odpowiednia 4,5 %,; powyżej 4,5 % do 18 % z wyjątkiem piwa oraz powyżej 18 %), w sklepie ogólnospożywczym przy ul. [...] w Ł., udzielonych W.K. w dniu [...] r.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny.
Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta Ł. stwierdził wygaśnięcie zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych udzielonych W. K., z uwagi na nie uiszczenie trzeciej raty opłaty za ww. zezwolenie , w terminie przewidzianym ustawą.
Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ I instancji podniósł, iż W. K. nie dokonał w terminie, to jest do dnia 30 września 2007 r., wpłaty trzeciej raty opłaty za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych w 2007 r. Powołując się na treść art. 18 ust. 12 pkt 5 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (t.j. Dz.U. z 2002 r. Nr 147 poz. 1231 ze zm.) organ wskazał, iż nieterminowe uiszczenie raty jest jedną z przyczyn wygaśnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych.
Odwołując się od powyższej decyzji W.K. zarzucił, iż została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie strony zaskarżona decyzja narusza przepis art. 57 § 4 Kpa. , który stanowi, iż w przypadku gdy koniec terminu przypada na dzień ustawowo wolny od pracy, to za ostatni dzień terminu uważa się najbliższy dzień powszedni. W. K. podniósł, iż 30 września 2007 r. przypadał w niedzielę, a więc w dzień ustawowo wolny od pracy. Zatem ostatnim dniem terminu w ocenie strony był, najbliższy dzień powszedni, to jest poniedziałek 1 października 2007 r. W tym też dniu strona dokonała wpłaty trzeciej raty opłaty za zezwolenia. Ponadto W. K. wskazał, że nie mógł dokonać wpłaty w dniu 28 września 2007 r. z uwagi na fakt, iż w drodze na pocztę został okradziony. Po stwierdzeniu braku pieniędzy zmuszony był "handlować" jeszcze przez dwa dni aby zebrać wymaganą kwotę. W ocenie strony uchybienie terminu było spowodowane wypadkiem losowym, którego nie mógł przewidzieć.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z treścią art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (t.j. Dz.U. z 2002 r. Nr 147 poz. 1231 ze zm.) zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych w miejscu lub poza miejscem sprzedaży, wygasa w przypadku nie złożenia oświadczenia, o którym mowa w art. 111 ust. 4, lub nie dokonania opłaty w wysokości określonej w art. 111 ust. 2 i 5 w terminach, o których mowa w art. 111 ust. 7. Stosownie do treści art. 111 ust. 7 powołanej ustawy opłata za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych, wnoszona jest na rachunek gminy w każdym roku kalendarzowym objętym zezwoleniem, w trzech ratach w terminach do 31 stycznia, 31 maja, 30 września danego roku kalendarzowego. Nie dokonanie wymaganej wpłaty w zakreślonym terminem skutkuje wygaśnięciem zezwolenia z dniem upływu tego terminu.
W niniejszej sprawie bezspornym jest fakt, iż W. K. nie dokonał w terminie do dnia 30 września 2007 r. wpłaty trzeciej raty opłaty za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych. Zatem z tym dniem wygasł stosunek administracyjno-prawny obejmujący uprawnienie W. K. do sprzedaży napojów alkoholowych. Kolegium wskazało również, iż decyzja stwierdzająca wygaśnięcie zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych jest decyzją deklaratoryjną, potwierdzającą fakt wygaśnięcia przedmiotowych zezwoleń z mocy samego prawa. Ponadto Kolegium podniosło, iż termin przewidziany do uiszczenia kolejnych rat opłat za korzystanie z przedmiotowych zezwoleń, jest terminem prawa materialnego i mógłby zostać przywrócony jedynie w przypadku, gdyby ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi przewidywała możliwość jego przywrócenia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zarzucił naruszenie przepisu art. 57 § 4 Kpa. poprzez przyjęcie, iż do wniesienia opłaty za korzystania z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych nie mają zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Ł. oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Uzasadniając wniesioną skargę W. K. powtórzył argumentację przedstawioną w uzasadnieniu odwołania od decyzji organu I instancji. Wskazując na słuszność swojego stanowiska powołał orzecznictwo sądów administracyjnych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2008 r. , sygn. akt III SA/Łd 55/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Natomiast w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) - dalej p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Ponadto, co należy podkreślić, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art.134 § 1 p.p.s.a.
Rozpoznając skargę, w tak zakreślonej kognicji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza obowiązującego prawa.
Stosownie do treści art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (t.j. Dz.U. z 2002 r. Nr 147 poz. 1231 ze zm.) Sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży może być prowadzona tylko na podstawie zezwolenia wydanego przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), właściwego ze względu na lokalizację punktu sprzedaży, zwanego dalej "organem zezwalającym".
W myśl art. 111 ust. 1 powołanej ustawy za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych gminy pobierają opłatę. Powyższa opłata płatna jest na rachunek gminy w każdym roku kalendarzowym objętym zezwoleniem, w trzech rocznych ratach, w terminie do 31 stycznia , 31 maja i 30 września danego roku kalendarzowego (art. 111 ust. 7 ustawy).
Nie uiszczenie w ustawowym terminie opłat za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych, stosownie do treści art. 18 ust. 12 pkt 5 powołanej ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, skutkuje wygaśnięciem zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych wygasa.
W niniejszej sprawie organy administracji publicznej wydały decyzję deklaratoryjną, stwierdzającą wygaśnięcie z dniem 30 września 2007 r. zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych udzielonych W. K., z uwagi na nie uiszczenie w terminie trzeciej raty opłaty za korzystanie z przedmiotowych zezwoleń. W ocenie skarżącego zaskarżone rozstrzygnięcie w sposób rażący narusza obowiązujące prawo. Zgodnie bowiem z treścią art. 57 § 4 Kpa. jeżeli koniec terminu przypada na dzień ustawowo wolny od pracy, to za ostatni dzień terminu uważa się najbliższy dzień powszedni. W. K. wskazał, iż dzień 30 września 2007 r. wypadał w niedzielę, a więc w dzień ustawowo wolny od pracy. Zatem stosownie do treści art. 57 § 4 Kpa. ostatnim dniem terminu do uiszczenia trzeciej raty opłaty był najbliższy dzień powszedni, to jest poniedziałek 1 października 2007 r. W tym dniu skarżący dokonał należnej wpłaty. Na potwierdzenie zasadności swojego twierdzenia skarżący powołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ w Łodzi z dnia 11 kwietnia 2002 r. , sygn. akt II SA/Łd 1619/98.
W ocenie Sądu zarzuty skarżącego nie zasługują na uwzględnienie.
Powołany przez skarżącego przepis art. 57 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) odnosi się bowiem do terminów prawa procesowego. Terminem procesowym jest okres do dokonania czynności procesowej przez podmioty postępowania lub uczestników postępowania. Uchybienie temu terminowi wywołuje skutek prawny w płaszczyźnie procesowej, przez uzależnienie skuteczności procesowej od zachowania terminu.
Natomiast terminem materialnym jest okres, w którym nastąpić może ukształtowanie praw lub obowiązków jednostki w ramach administracyjnoprawnego stosunku materialnego. Uchybienie terminu materialnego wywołuje skutek prawny wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym.
Zakwalifikowanie określonego terminu do terminu materialnego lub terminu procesowego powinno być oparte na kryterium zamieszczenia normy prawnej, wyznaczającej termin w ustawie materialnej czy ustawie procesowej. (por. B. Adamiak , J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 1996, s. 287-289)
Terminy o których mowa w art. 11 1 ust. 7 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi są terminami prawa materialnego, a więc takimi których ewentualne przywrócenie lub przedłużenie musi być przewidziane w ustawie. Natomiast przepis art. 18 ust. 12 powołanej ustawy reguluje sytuacje powodujące wygaśnięcie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Sytuacje te mają charakter zdarzeń występujących w określonym czasie. Innymi słowy wystąpienie określonego zdarzenia, w określonym czasie skutkuje wygaśnięciem zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. (por. uchwała 5 Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 czerwca 1997 r., OPK 32/97, publ. ONSA 1997/4/152).
Nie ma wątpliwości, iż W. K. nie uiszczając w terminie do dnia 30 września 2007 r. wymaganej raty za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych, uchybił terminowi określonemu w art. 11 1ust. 7 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Wystąpiło zatem zdarzenie określone w art. 18 ust. 12 pkt 5 powołanej ustawy, skutkujące wygaśnięciem zezwolenia, które nastąpiło z dniem upływu zakreślonego terminu.
Jak już wcześniej wspomniano terminy przewidziane w art. 11 1ust. 7 ustawy, są terminami materialnoprawnymi , których ewentualne przywrócenie lub przedłużenie mogłoby nastąpić w przypadku, gdy przewidywałaby to przepisy ustawy. Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi nie przewiduje możliwości prolongaty terminów z art. 111ust. 7. Ich nie dochowanie powoduje zatem wygaśnięcie zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych. Przy czym bez znaczenia pozostaje fakt, czy opóźnienie było zawinione, jak również przyczyny uchybienia terminowi.
Odnosząc się do powołanego przez skarżącego wyroku Naczelnego sądu Administracyjnego O/Z w Łodzi z dnia 11 kwietnia 2002 r. , sygn. akt II SA/Łd 1619/98, Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie podziela stanowiska wyrażonego w powołanym wyroku.
Stosownie do treści art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działania lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Wskazać należy również, iż zaskarżona decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja organu I instancji jest decyzją deklaratoryjną, to znaczy decyzją potwierdzającą fakt wygaśnięcia przedmiotowych zezwoleń z mocy samego prawa. Jej wydanie nie pozbawia skarżącego żadnego uprawnienia, a ma na celu uporządkowanie obrotu prawnego.
Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
O kosztach pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
TP
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło