III SA/Łd 550/05

Dnia 22 listopada 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki, Asesor WSA Ewa Alberciak (spr.), Protokolant Asystent sędziego Jarosław Szkudlarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2005 roku przy udziale ---- sprawy ze skargi M.K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę. III SA/Łd 550/05 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] nr [...] Wojewoda [...], na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. z 2001 Nr 87, poz. 960 r. ze zm.) i art. 138 § l pkt l Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy decyzję Prezydent Miasta Ł. z dnia [...] Nr [...] orzekającą o wymeldowaniu M.K. z dziećmi z pobytu stałego w lokalu nr 26 przy ul. A 9 w Ł. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że w dniu l lutego 2005 r. Administracja Nieruchomości A wystąpiła z wnioskiem o wymeldowanie M.K. z dziećmi z pobytu stałego w lokalu nr 26 przy ul. A 9 w Ł. Działając w oparciu o powyższy wniosek, Prezydent Miasta Ł. po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, decyzją z dnia [...] Nr [...] orzekł zgodnie z żądaniem wnioskodawcy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji uznał, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie potwierdził, iż M.K. wraz z dziećmi opuściła lokal nr 26 przy ul. A 9 w Ł. Powyższe potwierdziła sama zainteresowana, która poinformowała, iż nie nosi się z zamiarem powrotu do spornego lokalu ze względu na zbyt wysoki czynsz. Jednocześnie organ pierwszej instancji zaznaczył, iż ww. odmówiła wymeldowania się z przedmiotowego lokalu, gdyż nie chciałaby pozostać bez stałego zameldowania. Odwołując się od decyzji Prezydenta Miasta Ł. M.K. podnosiła, iż była zmuszona wyprowadzić się ze spornego lokalu, gdyż dalsze zamieszkiwanie w nim stanowiło zagrożenie dla zdrowia jej dzieci. Twierdziła, że wyprowadziła się do matki z chwilą braku środków finansowych na kontynuację rozpoczętego remontu, jednakże w przedmiotowym lokalu często bywała i tam nocowała. Odwołująca zarzuciła, że w wyniku trzymiesięcznej zaległości powstałej z tytułu nieopłacania przez nią czynszu, właściciel dokonał wymiany zamków, co uniemożliwiło jej dostęp do spornego lokalu. Podnosiła, iż mieszkanie nie zostało otwarte komisyjnie, ale przez sąsiada z dołu. Z mieszkania zostały wyniesione jej rzeczy oraz meble, a wszelkie próby kontaktu z właścicielem okazały się bezskuteczne. M.K. podała, że liczyła się z podwyżkami czynszu przez właściciela spornego lokalu, więc w 2003 r. wystąpiła o przydzielenie lokalu socjalnego. Ww. wnosiła o wstrzymanie wymeldowania do czasu przyznania jej lokalu socjalnego. Organ odwoławczy wskazał, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.). Zgodnie z art. 15 ust. 2 cyt. ustawy organy administracji zobowiązane są do wydania na wniosek strony lub z urzędu decyzji w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad dwa miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Organ II instancji podkreślił, iż wobec faktu, że w obecnym stanie prawnym jedyną przesłanką uzasadniającą wymeldowanie jest przesłanka opuszczenia lokalu, organ meldunkowy winien podejmować wszelkie możliwe środki w celu wyjaśnienia, czy opuszczenie lokalu nosiło cechy dobrowolności. Wojewoda [...] wskazał, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntował się pogląd, że spełnienie przesłanki opuszczenia lokalu ma miejsce tylko wtedy, gdy opuszczenie lokalu miało charakter dobrowolny i definitywny. Organ odwoławczy wyjaśnił, że definicję pojęcia pobytu stałego zawiera art. 6 ust. l cyt. na wstępie ustawy przewidujący, że pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Jednocześnie wskazał, iż za orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że miejscem pobytu stałego określonej osoby jest miejsce /lokal/, w którym znajduje się jej centrum życiowe. Zamieszkiwanie zaś w lokalu polega na stałym korzystaniu z jego urządzeń, nocowaniu i spędzaniu wolnego czasu oraz zaspokajaniu swoich funkcji życiowych. Organ odwoławczy stwierdził, na podstawie akt sprawy, iż M.K. nie korzysta z miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 6 ustawy. Zdaniem organu kwestią sporną jest data oraz charakter opuszczenia spornego lokalu. Według wnioskodawcy M.K. nie przebywa w spornym lokalu od połowy 2002 r., ustalenia Policji dokonane w czasie kontroli meldunkowej wykazały, że opuściła sporny lokal ponad cztery lata temu, natomiast sama zainteresowana stwierdziła, że opuściła lokal nr 26 przy ul. A 9 w Ł. w lipcu 2004 r., przyznając, że wcześniej nie przebywała tam w sposób ciągły z powodu prowadzonego remontu, jednakże często tam przychodziła i nocowała. Organ II instancji uznał, dokonując oceny stanu faktycznego, za bezsprzeczny fakt, iż odwołująca wraz z dziećmi nie przebywa w miejscu zameldowania na pobyt stały co najmniej od lipca 2004 r. M.K. wraz z dziećmi zamieszkuje u swojej matki w lokalu nr 14 przy ul. B 22 w Ł.. Powyższe potwierdzają wyjaśnienia samej zainteresowanej, jak i ustalenia Policji dokonane w czasie przeprowadzonej w dniu 27 kwietnia 2005 r. kontroli meldunkowej. Organ odwoławczy wyjaśnił, że w dniu 12 marca 2003 r. M.K., z uwagi na zaległości czynszowe, wypowiedziano umowę najmu i zobowiązano w terminie miesięcznym do opuszczenia lokalu nr 26 przy ul. A 9 w Ł.. Odwołująca spłaciła część zadłużenia, jednakże faktycznie nie opuściła przedmiotowego lokalu w wyznaczonym terminie, chociaż nie przebywała tam w sposób ciągły. Wobec tego w dniu 3 sierpnia 2004 r. właściciel dokonał komisyjnego otwarcia spornego lokalu, który był zdewastowany, zagrzybiony, noszący ślady licznych zalań. Organ odwoławczy stwierdził, że działania polegające na zabezpieczeniu lokalu przez jego właściciela miały na celu ochronę własności prywatnej, nie zaś -jak twierdzi odwołująca –uniemożliwienie jej wejścia do spornego lokalu. Organ wyjaśnił, że odwołująca w dniu 17 czerwca 2005 r. oświadczyła przed organem drugiej instancji, że w przypadku podjęcia działań prawnych zmierzających do przywrócenia naruszonego posiadania dostarczy kopię złożonego pozwu do dnia 5 lipca 2005 r. Odwołująca nie przedstawiła we wskazanym terminie żadnych dokumentów świadczących o podjętych krokach, wobec tego organ administracji uznał, że pogodziła się z zaistniałym stanem rzeczy. Organ odwoławczy stwierdził, że skoro M.K. w oświadczeniu złożonym w dniu 20 kwietnia 2005 r. przed organem pierwszej instancji poinformowała, że nie nosi się z zamiarem ponownego zamieszkania w lokalu nr 26 przy ul. A 9 w Ł., a ponadto z oświadczeń odwołującej wynika, że zależy jej wyłącznie na utrzymaniu zameldowania do chwili uzyskania z zasobów gminy mieszkania socjalnego, to bezsporne jest, iż nie ma zamiaru ponownie zamieszkać w spornym lokalu. Zdaniem organu trudno uznać, iż ktoś zamierza powrócić do lokalu, w którym zamieszkiwał, jeżeli od chwili jego opuszczenia nie podejmuje żadnych czynności, aby prawo to zrealizować. Organ wskazał, że trudna sytuacja życiowa, na którą powołuje się M.K. - choć godna współczucia - pozostaje bez wpływu na ocenę warunków do jej wymeldowania w świetle art. 15 ust. 2 ustawy, bowiem organy administracji publicznej nie mogą utrzymywać fikcji meldunkowej, która w omawianej sprawie miała miejsce. W postępowaniu dotyczącym realizacji obowiązku meldunkowego chodzi jedynie o zapewnienie zgodności zapisów w aktach ewidencji ludności z rzeczywistym miejscem pobytu osób, na których ciąży obowiązek zameldowania lub wymeldowania się. Ponadto organ wskazał, iż M.K. winna podjąć działania zmierzające do dopełnienia obowiązku meldunkowego w faktycznym miejscu pobytu. Wojewoda [...] wyjaśnił, że utrata zameldowania na pobyt stały nie stoi na przeszkodzie w otrzymaniu lokalu socjalnego. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca podniosła, że dokonanie przez nią obowiązku meldunkowego w faktycznym miejscu pobytu jest niemożliwe, ponieważ matka otrzymała eksmisję. Skarżąca podała, iż nie nosiła się z zamiarem powrotu do lokalu przy ul. A, gdyż w lokalu tym nie da się mieszkać. Właściciel pobiera duży czynsz, a mieszkanie jest zawilgocone, brudna klatka schodowa, nieszczelne okna i przeciekający dach. Ponadto zamieszkiwanie utrudnia gospodarz domu. Skarżąca podniosła, że chciałaby, aby pozytywnie rozpatrzono jej odwołanie i przyspieszono przydział lokalu socjalnego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wnosił o jej oddalenie. Na rozprawie w dniu 22 listopada 2005 r. skarżąca wyjaśniła, iż już w dniu złożenia wniosku o przydział lokalu socjalnego wiedziała, że skoro mieszkanie jest w prywatnej kamienicy, to nie będzie jej stać na opłacanie czynszu. Skarżąca wyjaśniła, iż nie występowała z pozwem do sądu powszechnego o naruszenie posiadania oraz wyjaśniła, że faktycznie w lokalu nie zamieszkuje i nie zamierza zamieszkiwać. Ponadto podała, iż nie ma zamiaru powrotu do lokalu przy ul. A również z tego powodu, że w lokalu tym mieszka ktoś inny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga M.K. nie jest zasadna. Zgodnie z art. l § l ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § l sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. l tej ustawy). Stosownie do treści art. 3 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Tak jak to wskazał organ administracji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2001 r., Nr 87, poz. 960 z późn. zm.). Zgodnie z treścią tego przepisu organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniała obowiązku wymeldowania się. Oznacza to, iż do wymeldowania w trybie administracyjnym niezbędne jest spełnienie następujących przesłanek: faktyczne opuszczenie lokalu oraz niedopełnienie obowiązku wymeldowania się. Przesłanki te w niniejszej sprawie zostały spełnione. Organy administracji miały podstawę do oceny, dokonanej w granicach określonych przepisem art. 80 k.p.a., że M.K. opuściła przedmiotowy lokal. Okoliczność tę przyznała skarżąca w swoich wyjaśnieniach. Zdaniem Sądu dokonanej przez organy administracji oceny spełnienia przesłanki opuszczenia lokalu nie podważa podniesiona przez skarżącą okoliczność, iż do wyprowadzenia się z lokalu zmuszona została zachowaniem właściciela i gospodarza domu. Należy bowiem w tym miejscu zwrócić uwagę, że skarżąca nie skorzystała z przysługującego jej środka prawnego w postaci zwrócenia się do sądu powszechnego o przywrócenie naruszonego posiadania lokalu. Sytuacja, gdy opuszczenie lokalu nastąpiło na skutek przeszkód stawianych przez jego właściciela, to o opuszczeniu lokalu w rozumieniu powołanego przepisu art. 15 ust. 2 cyt. ustawy można mówić wówczas, gdy dana osoba nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu (por. wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2001 r. sygn. akt V SA 3078/00 Lex nr 78937, wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2000 r., sygn. akt V SA 1424/99 Lex nr 79243). Skarżąca oświadczyła, iż nie ma zamiaru powrotu do przedmiotowego lokalu, a zatem nie sposób przyjąć, że ma ona wolę zamieszkiwania w lokalu przy ul. A. W ocenie Sądu, wolą skarżącej jest utrzymanie zameldowania w spornym lokalu do czasu otrzymania lokalu socjalnego. Pozbawiony samoistnego znaczenia jest fakt, iż skarżąca zamieszkuje obecnie w lokalu, w którym nie może dopełnić obowiązku zameldowania się z uwagi na to, iż matka otrzymała nakaz jego opróżnienia. Świadczy to co najwyżej o braku zamiaru stałego pobytu w lokalu matki i potwierdza starania skarżącej o przydział lokalu socjalnego. Z powyższych względów, skoro zarzuty podniesione w skardze nie mogły odnieść zamierzonego skutku i brak jest uchybień, które Sąd bierze pod rozwagę z urzędu, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę.