III SA/Łd 552/04
WyrokWSA w Łodzi2005-03-16
Skład orzekający: Janusz Furmanek, Teresa Rutkowska, Monika Krzyżaniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma podstawę do zawieszenia postępowania w sprawie wymeldowania, jeśli pozew o naruszenie posiadania, na który się powołuje, został zwrócony z powodu braków formalnych i nie wywołuje skutków prawnych?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie ma podstaw do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., jeśli sprawa, od której rozstrzygnięcia uzależnia wydanie decyzji, nie toczy się faktycznie przed sądem powszechnym. W sytuacji, gdy pozew został zwrócony z powodu braków formalnych, a organ nie ustalił prawomocności tego zwrotu lub uchylenia postanowienia o zwrocie, zawieszenie postępowania jest nieuzasadnione i stanowi naruszenie przepisów postępowania.Stan faktyczny
Skarżący S. T. domagał się wymeldowania P. T. z pobytu stałego. Burmistrz Miasta U. zawiesił postępowanie, uznając, że sprawa zależy od rozstrzygnięcia pozwu o naruszenie posiadania złożonego przez P. T. przeciwko S. T. Wojewoda utrzymał w mocy postanowienie o zawieszeniu. Skarżący zakwestionował prawidłowość zawieszenia, wskazując, że P. T. opuścił miejsce zameldowania od 2001 r. Sąd administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdzając, że pozew o przywrócenie posiadania, na który powoływały się organy, został zwrócony z powodu braków formalnych i nie toczył się faktycznie przed sądem.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 16 marca 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), Asesor Monika Krzyżaniak, Protokolant asystent sędziego Żywilla Krac, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2005 roku sprawy ze skargi S. T. na postanowienie Wojewody [..] z dnia [..] Nr [..] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie wymeldowania P. T. uchyla zaskarżone postanowienie
III SA/Łd 552/04
U Z A S A D N I E N I E
Zaskarżonym postanowieniem Nr [..] z dnia [..], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. Wojewoda [..] utrzymał w mocy postanowienie Burmistrza Miasta U. w sprawie zawieszenia postępowania administracyjnego dotyczącego wymeldowania P. T. z pobytu stałego z lokalu położonego w miejscowości S. gmina U.
Z wnioskiem o wymeldowanie m.in. P. T. do organu administracji wystąpił w dniu 17 kwietnia 2003 r. S. T.
Postanowieniem z dnia [...], wydanym na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Burmistrz Miasta U. zawiesił postępowanie administracyjne uznając, w związku z wniesionym przez P. T. pozwem przeciwko S. T. o naruszenie posiadania, że rozpoznanie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Sąd Rejonowy w Ł..
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył S. T. podnosząc, że skoro P.T. we wrześniu 2001 r opuścił miejsce pobytu stałego, to powinien zostać wymeldowany.
Organ odwoławczy rozpoznając zażalenie wskazał, że wniosek o zawieszenie postępowania wniósł P. T. uzasadniając go złożeniem do Sądu Rejonowego w Ł. pozwu o naruszenie posiadania . W takiej sytuacji organ meldunkowy miał obowiązek zawiesić postępowanie administracyjne do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia spornej sprawy przez sąd. Postanowienie Burmistrza było więc słuszne i zasadne.
W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 5 lutego 2004 r. S. T. zakwestionował prawidłowość zawieszenia postępowania i wnosił o wymeldowanie P. T., D. T. i A. T. ( skargi na postanowienia o zawieszeniu postępowania w sprawie o wymeldowanie D. T. i A. T. rozpoznane zostały w odrębnych postępowaniach.). Podnosił, że P. T. nie mieszka w miejscu zameldowania od 2001 r i nie jest właścicielem nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [..] wnosił o jej oddalenie, uznając zarzuty podniesione w skardze za bezzasadne. Wskazywał, że z mocy orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 czerwca 2002 r. stwierdzającego niezgodność z Konstytucją art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, przepis ten utracił moc. Organ winien więc, na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy zbadać wyłącznie fakt opuszczenia przez daną osobę dotychczasowego miejsca pobytu. Skoro P. T. wystąpił z pozwem przeciwko S. T. o naruszenie posiadania, zaistniała potrzeba zawieszenia postępowania , do czasu rozstrzygnięcia tego zagadnienia wstępnego przez sąd powszechny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył ,co następuje :
Na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153 poz. 1269 ) - sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Oznacza to , że sąd administracyjny badając legalność zaskarżonej decyzji ocenia, czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron, oraz procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Decyzja lub postanowienie, stosownie do art. 145 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [p.p.s.a.] ( Dz. U. nr 153 poz. 1270), podlega uchyleniu, jeżeli sąd stwierdzi :
1/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy
2/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania
3/ inne naruszenie przepisów postępowania , jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Jednocześnie podkreślić należy, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 p.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie skargę należało uwzględnić z uwagi na naruszenie przez organy orzekające w sprawie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Zgodnie z tym przepisem organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Co do zasady zgodzić należy się ze stanowiskiem organów administracji obu instancji, że w sprawie wymeldowania , zagadnieniem wstępnym, w rozumieniu tego przepisu, jest rozstrzygnięcie przed sądem powszechnym sprawy o naruszenie posiadania lokalu. Stanowisko takie wielokrotnie wyrażał Naczelny Sąd Administracyjny w swoich orzeczeniach m.in. w wyroku z dnia 8 listopada 2001 r. w sprawie V S.A. 794/01, w wyroku z 7 marca 2001 r III S.A. 32/00 czy w wyroku z dnia 22 sierpnia 2000 r. w sprawie V S.A. 108/00 ( niepublikowane).
W przedmiotowej sprawie zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Burmistrza Miasta U. wydane jednak zostały bez należytego wyjaśnienia okoliczności sprawy, a więc z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i 80 k.p.a.
Ustalenie bowiem przez organ odwoławczy, że P. T. wniósł pozew przeciwko S. T. o przywrócenie naruszonego posiadania , nie znajduje potwierdzenia w okolicznościach sprawy i nosi cechy dowolności. Z załączonych do akt sądowych kserokopii dokumentów ( protokołu rozprawy w sprawie [..] Sądu Rejonowego w Ł., postanowienia Sądu Rejonowego z dnia [..] w sprawie [..] i postanowienia Sądu Okręgowego w Ł. z dnia [..] w sprawie sygn. [..] wynika, że sprawa o przywrócenie posiadania ( sygn. [..] ) toczy się w Sądzie Rejonowym w Ł. z powództwa A. T. i D. T. przeciwko S. T.. P. T. jest wpisany wprawdzie jako powód w pozwie o przywrócenie naruszonego posiadania ale ostatecznie nie występował w tym postępowaniu w charakterze strony ( powoda).
Okoliczność tę potwierdził Sekretariat Sądu Rejonowego w Ł. w swoim piśmie z dnia 25 listopada 2004 r.
Oznacza to, że w sprawie o wymeldowanie P. T. brak było podstaw z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. do zawieszenia postępowania..
Fakt, iż strona wnosząc o zawieszenie postępowania w sprawie o jej wymeldowanie, składa kopię pozwu o przywrócenie posiadania z potwierdzeniem jego złożenia w sądzie powszechnym , nie oznacza jeszcze, że sprawa toczy przed tym sądem. Pozew, tak jak w przedmiotowej sprawie, może bowiem zostać zwrócony , wobec nie uzupełnienia jego braków formalnych. Zgodnie zaś z art. 130 § 2 k.p.c. pismo zwrócone nie wywołuje żadnych skutków, jakie ustawa wiąże z wniesieniem pisma procesowego do sądu. Jak wynika z notatek służbowych załączonych do akt sprawy, postanowienie o zawieszeniu postępowania organ administracyjny wydał po ustaleniu, że akta sprawy wraz z zażaleniem powodów na zarządzenie o zwrocie pozwu zostały przekazane do Sądu Okręgowego w Ł. . Tymczasem organ winien ustalić jakie było rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego tj. czy zwrot pozwu jest prawomocny, czy też zarządzenie o zwrocie pozwu zostało uchylone i sprawa rzeczywiście toczy się przed sądem powszechnym. Utrzymując w mocy postanowienie wydane z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, organ odwoławczy również naruszył prawo.
Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270 ), uchylił zaskarżone postanowienie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło