III SA/Łd 553/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Protokolant referendarz sądowy Leszek Foryś, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2007r. sprawy ze skargi J. P. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o wymeldowaniu oddala skargę III SA/Łd 553/06 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] Nr [...] Prezydent Miasta Ł., działając na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz. U. z 2001r. Nr 87 poz. 960 ze zm.), orzekł o wymeldowaniu J. P. i jej nieletniego syna D. P. z pobytu stałego w lokalu nr 3 przy ul. A 136 w Ł.. Organ wskazał w pouczeniu, iż od decyzji służy stronom postępowania odwołanie do Wojewody [...] za pośrednictwem organu, który decyzję wydał, w terminie 14 dni od daty jej otrzymania. Jak wynika z pocztowego potwierdzenia odbioru, J. P. otrzymała decyzję w dniu 8 września 2006r. W dniu 25 września 2006r. J. P. wniosła odwołanie od powyższej decyzji i podała, iż w mieszkaniu nr 3 przy ul. A 136 w Ł. przebywa wyłącznie w nocy oraz w weekendy, ponieważ w ciągu dnia opiekuje się synem, który w tygodniu mieszka u teściowej. Podniosła, iż syn jest po ciężkiej operacji i nie może w okresie zimowym przebywać w mieszkaniu przy ul. P., ponieważ nie ma w tym lokalu komina, wentylacji ani żadnego piecyka. J. P. poprosiła o niewymeldowywanie jej z dzieckiem z pobytu stałego, bo byłby to dla niej cios, że syn nie ma gdzie się wychowywać. Z notatki służbowej sporządzonej przez pracownika Urzędu Miasta Ł. w dniu 4 października 2006r. wynika, że odwołanie od decyzji z dnia [...] w sprawie wymeldowania Pani J. P. i jej nieletniego syna D. z pobytu stałego w lokalu nr 3 przy ul. A 136 w Ł. zostało złożone w Referacie Spraw Społecznych i Rejestracji w dniu 25 września 2006r. przez męża J. P. - R. P.. Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Wojewoda [...], na podstawie art. 134 k.p.a., stwierdził, iż odwołanie J. P. od decyzji Prezydenta Miasta Ł. nr [...] z dnia [...] wniesione zostało z uchybieniem terminu, przewidzianego w art. 129 § 2 k.p.a. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż J. P. odebrała decyzję w dniu 8 września 2006r., a wobec tego, termin do wniesienia odwołania od tej decyzji upłynął w dniu 22 września 2006r. Decyzja Prezydenta Miasta Ł. zawierała, zgodnie z art. 107 § 1 k.p.a., pouczenie o przysługującym terminie odwołania, jednak J. P. uchybiła terminowi, gdyż wniosła odwołanie w dniu 25 września 2006r. Organ podniósł także, iż odwołanie nie zawierało wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe rozstrzygnięcie wniosła J. P. i stwierdziła, iż czuje się pokrzywdzona przez Urząd Miasta. Oświadczyła, iż cały czas mieszka w lokalu nr 3 przy ul. A 136 w Ł. i dlatego Urząd nie powinien pozbawiać jej mieszkania. Zażalenie swoje uzasadniła brakiem czasu, który spowodowany jest tym, że pracuje, a po pracy opiekuje się dzieckiem. J. P. stwierdziła, iż być może spóźniła się z odwołaniem, ale nie została o tym przez nikogo poinformowana i nie wiedziała, że może złożyć prośbę o przywrócenie terminu. Wskazała również na złe działanie listonosza na terenie jej posesji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego postanowienia pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Wychodząc z tych przesłanek Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględnił skargi, gdyż nie stwierdził, aby zaskarżone postanowienie naruszało przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania administracyjnego w sposób wpływający na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mogłoby stanowić podstawę do jego uchylenia. W myśl art. 107 § 1 kpa jednym z niezbędnych składników decyzji administracyjnej jest pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie. Odwołanie, zgodnie z art. 129 § 1 i 2 kpa, wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] Nr [...] o wymeldowaniu J. P. i jej nieletniego syna D. P. z pobytu stałego w lokalu nr 3 przy ul. A 136 w Ł. zostało doręczone skarżącej w dniu 8 września 2006 roku. J. P. potwierdziła odbiór powyższej decyzji własnoręcznym podpisem na pocztowym potwierdzeniu odbioru – k. 68 akt administracyjnych. Podane wyżej orzeczenie zawierało pouczenie o przysługującym stronie prawie wniesienia odwołania w terminie 14 dni od daty jego otrzymania, do Wojewody [...] za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Pouczenie zawarte w decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] jest pełne i sformułowane w sposób jasny, nie nasuwający żadnych wątpliwości, co do terminu i sposobu wniesienia odwołania. Termin do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] upłynął zatem skarżącej w dniu 22 września 2006r. Skarżąca złożyła odwołanie od decyzji nr [...] w Urzędzie Miasta Ł. w dniu 25 września 2006r. roku, a więc po upływie terminu, o którym mowa w art. 129 § 2 kpa. Odwołanie nie zawiera prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, jak również nie zostały podane w jego treści żadne okoliczności, które organ odwoławczy mógłby potraktować jako usprawiedliwiające złożenie odwołania po upływie terminu. Stosownie do art. 134 kpa organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Z przepisu tego wynika, iż w postępowaniu wstępnym organ odwoławczy ma obowiązek podjąć czynności zmierzające do ustalenia, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Warunkiem skuteczności czynności procesowej – wniesienia odwołania – jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Organ odwoławczy nie ma podstaw do rozpatrzenia odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, gdyż działanie takie stanowiłoby rażące naruszenie prawa – art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Oznaczałoby bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, która korzysta z ochrony trwałości – art. 16 § 1 kpa. Wobec tego, iż bezspornym jest, iż odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] Nr [...] zostało wniesione przez skarżącą po upływie ustawowego terminu przewidzianego dla jego dokonania, postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania należy uznać za zgodne z prawem. Z powyższych względów Sąd nie rozpatrywał zarzutów skarżącej odnoszących się do treści rozstrzygnięcia zawartego w decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] Nr [...], gdyż orzeczenie to stało się ostateczne i nie było przedmiotem niniejszego postępowania. W tym postępowaniu, Sąd miał jedynie podstawy do oceny prawidłowości wydanego przez organ odwoławczy postanowienia w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Sąd nie uznał zarzutów skarżącej dotyczących braku pouczenia ją przez organ administracji o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołana. Z żadnego przepisu nie wynika dla organów obowiązek informowania strony o ewentualnej możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Trudno wymagać, aby organ meldunkowy z własnej inicjatywy pouczał stronę o przysługującym jej prawie wniesienia prośby o przywrócenie terminu, tym bardziej, że pracownik kancelarii przyjmujący odwołanie, nie musi posiadać wiedzy, iż środek zaskarżenia wnoszony jest z uchybieniem terminu. Możliwość złożenia prośby o przywrócenia terminu wynika wprost z przepisów prawa i organy administracji państwowej nie mają obowiązku pouczania stron z urzędu o takiej możliwości (patrz m.in. wyrok NSA z 17 października 1997r. w sprawie o sygn. akt III SA 681/96 System Informacji Prawnej Lex nr 35450, wyrok NSA z dnia 10 marca 1998r. w sprawie o sygn. akt ISA/Po 865/97 System Informacji Prawnej Lex nr 32159). Należy zaznaczyć, iż brak staranności strony w zapoznaniu się z treścią pouczeń zawartych w doręczonych decyzjach świadczy o jej winie, a nie o braku tej winy. W toku niniejszego postępowania o wymeldowanie skarżąca składała już środki odwoławcze od decyzji z dnia [...], która następnie została uchylona przez organ II instancji, doskonale zatem orientowała się co do terminów i możliwości wnoszenia środka zaskarżenia. Dodatkowo, złożenie odwołania z uchybieniem terminu do jego wniesienia, bez wniosku o przywrócenie terminu, nie pozbawiało jeszcze strony możliwości do złożenia tego wniosku w późniejszym terminie, ale nie później niż w terminie siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Skoro, jak utrzymuje skarżąca, o wniesieniu odwołania z uchybieniem terminu dowiedziała się dopiero z postanowienia Wojewody [...] z dnia [...], które otrzymała w dniu 14 października 2006r., to swoją prośbę o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania winna była złożyć w terminie 7 dni od dnia doręczenia jej postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Tego jednak również nie uczyniła. Sąd administracyjny nie jest natomiast organem uprawnionym do rozpatrywania wniosku o przywrócenie terminu, a tym bardziej do merytorycznego rozpoznawania sprawy w przypadku wniesienia odwołania z uchybieniem ustawowego terminu. Za bezzasadny należy również uznać zarzut skarżącej dotyczący nieprawidłowości działania listonosza na terenie jej posesji, bowiem terminy doręczenia decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] Nr [...] jak również zaskarżonego postanowienia są niesporne i wynikają z osobiście podpisanych przez J. P. pocztowych potwierdzeń odbioru korespondencji (k. 68 i 78 akt administracyjnych). W tym stanie rzeczy Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.