III SA/Łd 56/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Referendarz sądowy – Robert Adamczewski po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] znak [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia z mocy prawa zezwoleń na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych postanawia odmówić W. K. przyznania prawa pomocy e.k. III SA/Łd 56/08 Uzasadnienie Pismem z dnia 3 stycznia 2008 r. W. K. (dalej skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] (znak [...]) w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia z mocy prawa zezwoleń na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych. W wyniku wezwania do uiszczenia wpisu od skargi, strona wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, załączając wypełniony formularz wniosku "PPF". Z przedłożonego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątku i dochodach wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną E. K. Odnośnie posiadanych nieruchomości wyjaśnił, że nie posiada własnego domu, ani mieszkania, a zamieszkuje w mieszkaniu komunalnym. Wskazał jednocześnie, że jest właścicielem sklepu (lokalu) przy ul. A., który to lokal spłaca ratalnie związku z jego wykupieniem od gminy. Skarżący jest właścicielem dwóch samochodów: dostawczego "składaka" marki Mercedes, rok produkcji 1987 oraz osobowego KIA, rok produkcji 1999. W oświadczeniu o stanie majątku i dochodach skarżący podał, że nie dysponuje żadnymi oszczędnościami, ani przedmiotami o wartości przekraczającej 3.000 euro. Na dochody w gospodarstwie domowym skarżącego składają się, zgodnie z jego ośwaidczeniem: dochody z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej (sklep spożywczy) w kwocie 2.000 zł oraz emerytura żony skarżącego w wysokości 912 zł, co daje łączny dochód w wysokości ok. 2.912 zł. Mając na uwadze, że zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy oświadczenie skarżącego nie zawierało wszystkich informacji niezbędnych do prawidłowej oceny stanu majątkowego skarżącego Sąd wezwał go – na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) do nadesłania w terminie 14 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy, dokumentów i informacji, które umożliwiłyby prawidłową ocenę zdolności płatniczych strony. W szczególności zażądano: poświadczonych za zgodność z oryginałem odpisów zeznań podatkowych za 2006 i 2007 r. lub zaświadczenia z urzędu skarbowego o dochodach osiąganych w tym okresie; zaświadczenia z banku(ów) o posiadanych kont i lokatach bankowych oraz przedłożenia wyciągów i wykazów z posiadanych kontach i lokatach bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy; przekazania dokumentów potwierdzających fakt uiszczania przez skarżącego jak to określił "rat za sklep" w wysokości 2.000 zł. W odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie skarżący przekazał kserokopię zaświadczenia z urzędu skarbowego o wysokości dochodu podatnika w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2006 dotyczący zarówno skarżącego W. K. jak i jego żony E. K. Z informacji wynikło, że łączny dochód (pomniejszony o składki na ubezpieczenie społeczne oraz o podatek dochodowy nie pomniejszony o składkę na ubezpieczenie zdrowotne) małżonków W. i E. K. w roku 2006 wyniósł 36.018,32 brutto, a dochód do zaświadczenia po odliczeniu należnych składek i podatku wyniósł 26.242,23 zł. Skarżący przekazał także dokumenty potwierdzające fakt uiszczania "rat za sklep". W tym zakresie przedstawił kserokopie wpłat gotówkowych na rzecz Urzędu Miasta Ł: z dnia 16 lutego 2008 r. i 21 lutego 2008 r., potwierdzające fakt wpłaty na konto Urzędu odpowiednio kwoty 25.051,62 zł i 21.846,67 zł. Jak tytuł wpłaty podano "lok. użyt. A. 1". W odpowiedzi natomiast na żądanie Sądu dotyczące złożenia wyciągów i wykazów z posiadanych kont i lokat bankowych skarżący nie przedłożył żadnego oświadczenia o posiadanych kontach i lokatach bankowych. W związku z powyższym Sąd, pismem z dnia 17 marca 2008 r., wezwał ponownie W. K. do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w szczególności poprzez złożenia zaświadczenia z banku(ów) o posiadanych kontach i lokatach bankowych oraz przedłożenia wyciągów i wykazów z posiadanych kont i lokat bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy. Wydłużono skarżącemu również termin na przekazanie zaświadczenia z urzędu skarbowego o dochodach uzyskiwanych za rok 2007. W odpowiedzi na to powtórne wezwanie, skarżący oświadczył, że ani on ani jego żona nie posiadają żadnego konta ani lokat bankowych. Odnośnie natomiast żądania przedstawienia zaświadczenia z urzędu skarbowego o dochodach uzyskiwanych za rok 2007, skarżący takowego również nie przedstawił wskazując, iż nie jest tego w stanie dokonać – w zakreślonym przez sąd – terminie 14 dni i wniósł o wydłużenie tego terminu do końca maja 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) [dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi] należy rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności skarżący spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do postanowień art. 243 § 1 powoływanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej, ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 245 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym, majątku i dochodach. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Odnosząc się do wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, że w stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, tym samym wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim zauważyć należy, iż stosownie do powołanych przepisów, warunkiem przyznania prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie strony skarżącej leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ocena zdolności płatniczych nie sprowadza się bowiem tylko do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 roku o sygn. akt GZ 71/04). We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący, w związku z wezwaniem Sądu, nie przekazał żądanych informacji dotyczących złożenia wyciągów i wykazów z posiadanych kont i lokat bankowych przedstawiając jedynie oświadczenie, z którego wynikało, że zarówno on jak i jego żona nie posiadają żadnego konta ani lokat bankowych. Sąd nie dał wiary wyjaśnieniom skarżącego, że nie posiada żadnych kont bankowych i związku z tym nie może przedstawić żądanych wyciągów i wykazów. O fakcie posiadania rachunku(ów) świadczyć może chociażby sam fakt prowadzenia działalności gospodarczej. Niewiarygodne, w ocenie Sądu, są twierdzenia strony, że podmiot prowadzący działalność gospodarczą nie posiada konta bankowego. Odwołać się w tym przypadku należy m.in. do postanowień art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tj. Dz. U. 2007 r. Nr 155, poz. 1095 ze zm.), zgodnie z którym "Dokonywanie lub przyjmowanie płatności związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą następuje za pośrednictwem rachunku bankowego przedsiębiorcy w każdym przypadku, gdy: stroną transakcji, z której wynika płatność, jest inny przedsiębiorca". Powyższy przepis wprowadził obowiązek dokonywania bezgotówkowych rozliczeń pieniężnych pomiędzy przedsiębiorcami. Przy czym samo pojęcie "transakcja" na gruncie art. 22 ust. 1 pkt 1 powoływanej ustawy oznacza klasyczny stosunek zobowiązaniowy, czyli w praktyce każdą umowę w sensie cywilnoprawnym. W tym kontekście niewiarygodne są wyjaśnienia strony jakoby nie posiadała ona żadnego rachunku bankowego, w sytuacji gdy prowadzi działalność gospodarczą w zakresie handlu (sklep spożywczy). Fakt odmowy przekazania lub niepełnego przekazania żądanych informacji o stanie majątkowym we wskazanym zakresie czyni niewiarygodnym powoływanie się przez Skarżącego na okoliczność braku możliwości płatniczych. Tym samym strona pozbawiła Sąd istotnych informacji niezbędnych do faktycznej oceny jej zdolności płatniczych. W świetle powyższych ustaleń, stwierdzić należy, że złożone przez skarżącego oświadczenie, o którym mowa w art. 252 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie zawiera, zdaniem Sądu, dostatecznych danych koniecznych do oceny jego rzeczywistych możliwości płatniczych. Dodatkowo wskazać nakazy na fakt regulowania przez skarżącego "rat za sklep". Jak wynika z przedłożonych przez stronę dokumentów w postaci kserokopii wpłat gotówkowych na rzecz Urzędu Miasta Ł.: z dnia 16 lutego 2008 r. i 21 lutego 2008 r. wynika, że dokonywał on w ostatnim okresie wpłat gotówkowych na rzecz Urzędu Miasta Ł. z tytułu spłaty rat za wykupiony lokal sklepowy. Uiszczone kwoty wynosiły odpowiednio 25.051,62 zł i 21.846,67 zł. W tej sytuacji stwierdzić należy, że przedkładanie należności o charakterze prywatnoprawnym, czy tez związanych z prowadzoną działalnością (opłacanie rat za lokal sklepowy), nad publicznoprawnymi nie może skutkować przerzuceniem ciężaru finansowania postępowań sądowo-administracyjnych na Skarb Państwa. W podobny sposób wypowiadała się już Naczelny Sąd Administracyjny, m.in. w orzeczeniach z dnia 25 kwietnia 2006 r., sygn. akt I FZ 150/06, z dnia 9 lutego 2006 r., sygn. akt I FZ 9/06, czy z dnia 14 czerwca 2005 r., sygn. akt II OZ 475/05. Ponadto zauważyć należy, że skoro skarżący reguluje opisywane należności w postaci "rat za sklep" we wskazanej wysokości, to – w ocenie Sądu – jest także w stanie ponieść koszty sądowe w prowadzonych przed sądem sprawach. W tej sytuacji, przedstawiona przez skarżącego sytuacja majątkowa (nawet bez uzyskania informacji o posiadanych ewentualnie zasobach majątkowych na kontach czy lokatach bankowych), a w szczególności fakt opłacania w ostatnim czasie (16 lutego 2008 r. i 21 lutego 2008 r.) opłat z tytułu "rat za sklep" nie daje podstaw do przyjęcia, że sytuacja majątkowa skarżącego nie pozwala mu na uregulowanie ciążących na nim w niniejszym postępowaniu kosztów sądowych, czy tez ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Dlatego też uznając złożone przez skarżącego oświadczenie za niewystarczające do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Sąd uznał, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzeczono jak w sentencji. e.k.