III SA/Łd 561/14

WyrokWSA w Łodzi2014-09-04

Skład orzekający: Monika Krzyżaniak, Irena Krzemieniewska, Ewa Cisowska-Sakrajda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy samowolne zajęcie pasa drogowego w celu budowy i użytkowania tymczasowych zjazdów, polegające na demontażu płyt chodnikowych i ułożeniu płyt betonowych, stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej zgodnie z ustawą o drogach publicznych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że samowolne zajęcie pasa drogowego, polegające na demontażu płyt chodnikowych i ułożeniu w ich miejscu płyt betonowych w celu budowy i użytkowania tymczasowych zjazdów, stanowi naruszenie przepisów ustawy o drogach publicznych. W związku z tym, nałożenie kary pieniężnej przez zarządcę drogi jest obligatoryjne i zgodne z prawem, a złożenie wniosku o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego po stwierdzeniu samowolnego zajęcia nie niweczy obowiązku nałożenia kary za okres poprzedzający złożenie wniosku.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na G.M. za samowolne zajęcie pasa drogowego w celu budowy i użytkowania dwóch tymczasowych zjazdów. Skarżący twierdził, że nie zajmował pasa drogowego w rozumieniu przepisów, a jedynie przejeżdżał przez chodniki i zieleńce samochodami. Organy administracji uznały, że doszło do samowolnego zajęcia pasa drogowego, co potwierdził protokół kontroli, dokumentacja fotograficzna oraz późniejsze złożenie wniosku o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.) Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda Protokolant Asystent sędziego Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2014 r. sprawy ze skargi G. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi oddala skargę. Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...] w sprawie nałożenia na G.M. właściciela firmy A. Usługi Remontowo – Budowlane w T. kary pieniężnej w wysokości 30.800,00 zł za samowolne zajęcie pasa drogowego drogi powiatowej w dzielnicy P. cześć pasa ulicy N. (dot. nieruchomości ul. O. 98 a) w celu budowy i użytkowania dwóch zjazdów tymczasowych w okresie od dnia 20 października 2013 r. do dnia 19 grudnia 2013 r. Powyższe rozstrzygnięcie wydano działając na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j Dz. U z 2013 r. poz. 267), art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t. j. Dz. U. z 2001 r. nr 79 poz. 856 ze zm.), art. 2 ust.1, art. 4 pkt 1, art. 40 ust.1 i ust. 2 pkt 1, ust. 3, ust.4, ust. 8, ust. 10, ust.11, ust. 12, ust. 13 i ust. 15 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j. Dz. U z 2013 r. poz. 260), § 1 pkt. 1, § 2 uchwały Nr L/1028/12 Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 17 października 2012 r. w sprawie ustalenia stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg krajowych, wojewódzkich, powiatowych i gminnych na cele nie związane z budową, przebudową remontem, utrzymaniem i ochroną dróg (Dz. Urzęd. Woj. Łódzkiego nr 2012.2635 z dnia 16 listopada 2012 r.). W sprawie wskazano następujące ustalenia faktyczne: W wyniku interwencji telefonicznej z dnia 22 listopada 2013 r. - w dniu 25 listopada 2013 r. została przeprowadzona kontrola w terenie, z której został sporządzony protokół podpisany przez dwóch przedstawicieli ZDiT, obejmująca usytuowanie wjazdów dotyczących budowy budynków N.dz. [...] P-36 o powierzchni: chodnik 2 x 4m = 8 m2 (x 2 wjazdy) zieleniec 3x4 m = 12m2 (x2 wjazdy) na ul. N. wjazd od ul. O. 98a. W uwagach do protokołu wskazano, że w miejscu połączenia drogi ul. N. z budową budynków (adres O. 98a) zostały ułożone płyty drogowe (zdemontowano płyty chodnikowe). Płyty znajdują się również na zieleńcu. Stwierdzono również rozjeżdżony chodnik i zieleniec. Z ww. protokołu wynikało, iż doszło do samowolnego zajęcia pasa drogowego, została także zrobiona dokumentacja fotograficzna na tę okoliczność. W dniu 25 listopada 2013 r. zarządca drogi skierował do A. Usługi Remontowo – Budowlane w T. zawiadomienie o wszczęciu postępowania dot. samowolnego zajęcia pasa drogowego ul. N. na odcinku O. – L. dla potrzeb budowy i eksploatacji zjazdów tymczasowych na podstawie art. 61 §1 kpa oraz art. 40 ust.1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (...). Równocześnie poinformowano stronę, że z uwagi na stwierdzone w trakcie kontroli w dniu 25 listopada 2013 r. samowolne zajęcie pasa drogowego chodnika i zieleńca służącego jako zjazdy tymczasowe na teren budowy przy (dot. nieruchomości O. 98a)" oraz zjazdy po zachodniej stronie ulicy obsługujące dz. [...] obręb P-36 ( dot. nieruchomości O. 98a) z uwagi na brak wniosku o wydanie decyzji zgodnie z art. 40 ustawy o drogach publicznych, obowiązkiem zarządcy drogi jest naliczenie opłaty karnej na podstawie art. 40 ust.12 cyt. ustawy. Następnie przedstawiono sposób wyliczenia opłaty karnej za każdy dzień samowolnego zajęcia pasa drogowego. Ponadto zobowiązano ww. firmę do niezwłocznego uporządkowania pasa drogowego oraz do złożenia pisemnych wyjaśnień w zakresie korzystania z pasa drogowego (chodnika i zieleńca) N. celem obsługi nieruchomości O. 98a i działki nr [...] obręb P-36 bez zezwolenia zarządcy drogi, a także podania faktycznego terminu użytkowania zjazdów oraz ich parametrów - w nieprzekraczalnym terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego pisma. Równocześnie zarządca drogi skierował zawiadomienia do Komendy Miejskiej Policji oraz do Komendy Straży Miejskiej w ww. sprawie. Pismem z dnia 12 grudnia 2013 r. G.M. - właściciel firmy A. Usługi Remontowo - Budowlane w odpowiedzi na zawiadomienie z dnia 25 listopada 2013 r. poinformował, że zjazdy z ul. N. celem obsługi nieruchomości ul. O. 98a zostały wykonane w miejscach docelowych wjazdów na teren posesji budynku wielorodzinnego, który obecnie firma wykonuje. Lokalizacja obu zjazdów na etapie projektowania inwestycji była uzgodniona z ZDUP oraz ZDiT i zostało wydane pozwolenie na budowę. Zjazd główny (pośrodku posesji) zajmuje 4,0 x 3,0 zieleńca oraz 4,0 x 2,0 chodnika i został wykonany z dniu 20 października 2013 r. Natomiast drugi zjazd (od strony kanału) zajmuje 4,0 x 3,0 zieleńca i 4,0 x 2,0 chodnika i został wykonany 1 listopada 2013 r. Drugi zjazd wykorzystywany jest sporadycznie przy betonowaniach stropów kolejnych kondygnacji, jeden raz w miesiącu, ze względu na umożliwienie wjazdów samochodów dostarczających beton (brak możliwości zawrócenia na placu budowy). Zjazd po zachodniej stronie ul. N. na dz. [...] w obrębie P-36, wykorzystywany jest do umożliwienia wjazdu samochodom na przedmiotową działkę. W ul. N. nie ma zakazu postoju i zatrzymywania się na chodniku. Jednak z uwagi na wysokie natężenie ruchu w tym rejonie wynikające z remontów dróg w najbliższej okolicy, firma umożliwiła parkowanie samochodów należących do firm realizujących inwestycję, tak aby nie utrudniać ruchu samochodowego i pieszego. Zjazd zajmuje 4,0 x 3,0 zieleńca oraz 2,0 x 2,0 chodnika został wykonany w dniu 20 października 2013 r. Natomiast drugi zjazd znajdujący się bliżej ul. O., został wykonany w celu umożliwienia dostępu do części działki nr [...], która została ogrodzona razem z działką [...]. Zjazd ten jednak do tej pory nie był w ogóle wykorzystywany. Płyty chodnikowe przy zjazdach na teren nieruchomości przy ul. O. zostały rozebrane, w ich miejscach zostały ułożone drogowe płyty betonowe. Płyty chodnikowe pochodzące z rozbiórki zmagazynowano na terenie posesji. Wskazano, że uszkodzony chodnik przy mostku zostanie naprawiony w dniu 12 grudnia 2013 r., w tym samym dniu zostanie wyrównana nawierzchnia wjazdów oraz chodnika wraz z posprzątaniem pasa drogowego. Nadmieniono również, że czyszczenie chodników i ulicy odbywa się na bieżąco po każdym dniu pracy. W dniu 20 grudnia 2013 r. pełnomocnik firmy R.G. złożył wniosek o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego dróg publicznych w celu prowadzenia robót wraz załącznikiem, z którego wynikało, iż wnioskodawca wnosił o wydanie zezwolenia: Zjazd l - Powierzchnia chodnika : 2m x 4m = 8m2 Powierzchnia zieleńca : 3m x 4m = 12m2 Termin użytkowania zjazdu 20 października 2013 r. – 17 stycznia 2014 r. Zjazd II - Powierzchnia chodnika: 2mx4m = 8m2 Powierzchnia zieleńca: 3m x 4m =12m2. Termin użytkowania zjazdu 1 listopada 2013 r. – 17 stycznia 2014 r. W dniu [...] Prezydent Miasta Ł. decyzją nr [...] zezwolił wnioskodawcy na zajęcie pasa drogowego drogi powiatowej w dzielnicy P. w ulicy N. (dot. nieruchomości ul. O. 98a) w celu: budowa i użytkowanie dwóch zjazdów tymczasowych w okresie od dnia 20 grudnia 2013 r. do dnia 17 stycznia 2014 r. Natomiast decyzją z dnia [...] nr [...] nałożył na wnioskodawcę karę pieniężną w wysokości 30.800,00zł za zajęcie bez zezwolenia pasa drogowego drogi powiatowej w dzielnicy P. w ulicy N. (dot. nieruchomości ul. O. 98a) w celu: budowa i użytkowanie dwóch zjazdów tymczasowych w okresie od dnia 20 października 2013 r. do dnia 19 grudnia 2013 r., Pismem z dnia 3 lutego 2014 r. G.M. złożył odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]. wnosząc o jej uchylenie zarzucając naruszenie art. 40 ust.1 i 2 ustawy o drogach publicznych poprzez ich wadliwą interpretację i uznanie, że Firma A. – G.M. zajęła pas drogowy drogi powiatowej w Dzielnicy P. w rozumieniu powołanych wyżej przepisów. Odwołujący stwierdził, że jego firma nie zajmowała pasa drogowego przy ul. N. w rozumieniu ww. przepisów i nie prowadziła robót w pasie drogowym (pkt. 1), nie umieszczała w pasie drogowym żadnych urządzeń infrastruktury technicznej (pkt 2) ani obiektów budowlanych (pkt 3) jak również nie zajęła pasa drogowego na prawach wyłączności w innych celach (pkt 4). Następnie odwołujący się przytoczył pojęcie "obiektu budowalnego" użyte przez ustawodawcę w art. 40 ust. 2 pkt 3 ustawa o drogach publicznych zdefiniowane w art. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowalne. Odwołujący podniósł, że w całym okresie objętym zaskarżoną decyzją zarówno chodnik jak i zieleniec były dostępne dla wszystkich użytkowników drogi. Podkreślił, że w okresie od 20 października 2013 r. do 19 grudnia 2013r. Firma A. nie prowadziła budowy zjazdów tymczasowych (ani żadnych innych robót w pasie drogowym). Doszło natomiast do faktycznego przejeżdżania przez chodniki i zieleńce samochodów dojeżdżających na teren budowy przy ul. N.. Taka sytuacja w jego ocenie nie oznacza jednak zajęcia pasa drogowego w rozumieniu art. 40 ust. 1 ustawy o drogach publicznych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. rozpoznając przedmiotową sprawę, nie podzieliło zarzutów odwołania i postanowiło utrzymać w mocy ww. decyzję organu l instancji. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że – jak wynika z ewidencji gruntów – teren przy ul. N. w Ł. (działka nr [...] w obr. P-36) jest oznaczony symbolem " dr" co wskazuje, iż stanowi pas drogowy - jest to droga powiatowa nr [...] właścicielem jest Gmina Miasto Ł. a władającym jest Zarząd Dróg i Transportu w Ł.. Kolegium powołało się na przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j. Dz. U z 2013 r. poz. 260). Organ wskazał, że ustawodawca wprowadził rozróżnienie w zależności od celu związanego z zajęciem pasa drogowego. Odpowiednio dla każdego z rodzajów zajęcia prowadzone jest postępowanie na wniosek zainteresowanego podmiotu i rozstrzygniecie następuje w decyzji administracyjnej. W przypadku konieczności zajęcia pasa drogowego dla prowadzenia w nim robót w celach niezwiązanych z budową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi na zajęcie pasa drogowego. Zajęcie pasa drogowego bez wymaganego zezwolenia wiąże się z określonymi konsekwencjami. Zgodnie z art. 40 ust. 12 ustawy o d.p. - za zajęcie pasa drogowego: bez zezwolenia zarządcy drogi, z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu zarządcy drogi lub o powierzchni większej niż określona w zezwoleniu zarządcy drogi - zarządca wymierza w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty. Zgodnie z art. 40 ust.4 ustawy o d.p opłatę za zajęcie pasa drogowego celu, o którym mowa w ust. 2 pkt 1 i 4 ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych zajętej powierzchni pasa drogowego, stawki opłaty za zajęcie 1m2 pasa drogowego i liczby dni zajmowania pasa drogowego, przy czym zajęcie pasa drogowego przez okres krótszy niż 24 godziny jest traktowane jak zajęcie pasa drogowego przez jeden dzień. Wymierzenie kary pieniężnej jest obligatoryjne. Stwierdzenie zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi zobowiązuje zatem ten organ do naliczenia według zasad określonych w ustawie, kary nakładanej w drodze decyzji administracyjnej. Jak wskazuje sformułowanie przepisów za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi ustawodawca nie przewiduje możliwości uznaniowego rozstrzygania w zakresie wymierzania kary pieniężnej czy też różnicowania sytuacji w zależności od przyczyn oraz liczby dni opóźnienia. W przypadku stwierdzenia takiej sytuacji organ administracji publicznej nie może nawet badać przyczyn zajęcia pasa drogowego bez takiego zezwolenia, oceniać stopnia winy strony przy takim zajęciu czy też miarkować wysokości wymierzanej kary. Organ może jedynie po stwierdzeniu faktu zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia, wydać decyzję administracyjna, wymierzająca karę w przewidzianej w ustawie wysokości. Brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych, które pozwoliłyby zarządcy drogi na odstąpienie od wymierzania kary pieniężnej. Ustawodawca wskazał w art. 40 ust. 3 ustawy o d.p. - że za zajęcie pasa drogowego pobierana jest opłata, którą zarządca ustala w drodze decyzji administracyjnej przy udzielaniu zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, zaś obliczenie opłaty następuje przy zastosowaniu stawek opłat za zajęcie pasa drogowego. Wysokość stawek ustalana jest w drodze uchwały przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego. W ocenie organu przeprowadzone postępowanie w przedmiotowej sprawie w sposób niewątpliwy wykazało, iż zajęcie przez G. M. pasa drogowego przy ul. N. na odcinku Obywatelska - Lazurowa celem korzystania z pasa drogowego chodnika i zieleńca, służącego jako zjazdy tymczasowe na teren budowy dotyczącej nieruchomości ul. Obywatelska 98a oraz zjazdy po zachodniej stronie ulicy obsługujące dz. nr [...] w obrębie P-36 wymagało uzyskania zezwolenia zezwolenie dla wykonywania tych prac i tym samym stanowi samowolne zajęcie pasa drogowego w rozumieniu cyt. wyżej przepisów ustawy o drogach publicznych i skutkuje nałożeniem kary pieniężnej. Organ l instancji zgodnie z § 1 pkt 1" §2 Uchwały Nr L/1028/12 Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 17 października 2012 r. w sprawie ustalenia stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg krajowych, wojewódzkich, powiatowych i gminnych na cele nie związane z budową, przebudową remontem, utrzymaniem i ochroną dróg (Dz. Urzęd. Woj. Łódzkiego nr 2012. 2635 z dnia 16.11.2012r. ) przyjął stawkę: 2.00zł dla zajęcia chodnika oraz dla zieleńca LOOzł na podstawie art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy o d.p. Kolegium rozpatrując ww. sprawę stwierdziło, iż Prezydent Miasta Ł. wydając przedmiotową decyzje nie naruszył cyt. powyżej przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (... ) i tym samym podniesione przez stronę zarzuty nie zasługują na uwzględnienie a powoływanie się przez stronę na wykładnię przepisu, że jego działanie nie mieści się w katalogu działań wymienionych w treści przepisu art. 40 ust. 2 ustawy o d.p. nie jest prawdziwe gdyż przeczy temu zebrany w sprawie materiał dowodowy w szczególności pismo strony z dnia 12 grudnia 2013 r. Ponadto dowodem na to, iż strona jednak dokonała zajęcia pasa drogowego drogi powiatowej w dz. P. ul. N. (dot. nieruchomości ul. O. 98a) jest to, że po wszczęciu postępowania przez Prezydenta Miasta Ł. w dniu 25 listopada 2013 r. w przedmiocie samowolnego zajęcia ww. pasa drogowego oprócz wyjaśnienia złożonego przez stronę w dniu 20 grudnia 2013 r. został złożony wniosek o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego dróg publicznych w celu prowadzenia robót i w załączniku do wniosku o jego wydanie została określona powierzchnia zajętego chodnika 8m2 oraz zieleńca 12m2 oraz terminy w przypadku zjazdu l od dnia 20 października 2013 r. do dnia 17 stycznia 2014 r. a w przypadku zjazdu II od dnia 1 listopada 2013 r. do dnia 17 stycznia 2014 r. Organ l instancji w dniu 31 grudnia 2013 r. decyzją nr 40250.2.295.1.2013 zezwolił na zajęcie pasa drogowego (chodnik oraz zieleniec) w okresie od dnia 20 grudnia 2013 r. do 17 stycznia 2014 r. - strona od tej decyzji nie złożyła odwołania co też świadczy o tym, że strona jednak samowolnie dokonała zajęcia ww. pasa drogowego a następnie próbowała wstecz dokonać zalegalizowania tych działań. Na powyższą decyzję G.M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zaskarżając ją w całości i zarzucając jej naruszenie art. 40 ust. 1 i 2 ustawy o drogach publicznych poprzez ich wadliwą interpretację i uznaniem że jego firma zajęła pas drogowy drogi powiatowej w dzielnicy P. w rozumieniu tych przepisów. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji ZDiT w Ł.. W uzasadnieniu skargi skarżący podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie powtarzając stanowisko oraz argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. nr 270 t.j. dalej p.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola aktu administracyjnego we wskazanym wyżej aspekcie nie wykazała, aby zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Na wstępie należy wskazać na definicję pasa drogowego, którym zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985r o drogach publicznych ( t.j. Dz. U. z 2013 r poz. 260 dalej ustawa o d.p.) jest wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. Ochronę drogi, rozumianą jako działania opisane w art. 4 pkt 21 ustawy o d.p. , zgodnie z art. 20 pkt 1 ustawy o d.p. sprawuje zarządca drogi. W myśl przepisu art. 2 ustawy o d.p. - drogi publiczne ze względu na funkcje w sieci drogowej dzielą się na kategorie dróg: wojewódzkie, powiatowe i gminne, a ulice leżące w ciągu wymienionych dróg należą do tej samej kategorii, co te drogi. Odpowiednio do danej kategorii drogi jest określony jej zarządca, do kompetencji którego należy, między innymi, wydawanie zezwoleń na zajęcie pasa drogowego oraz pobieranie opłat i kar pieniężnych (art. 20 pkt 8 ustawy o d.p.). Zasadą wynikającą z art.39 ust.1 jest zakaz dokonywania w pasie drogowym jakichkolwiek czynności niesłużących drodze i urządzeniom z nią związanych a mogących powodować ich zniszczenie czy zmniejszenie trwałości bądź też mogących zagrozić bezpieczeństwu ruchu drogowego. Powołany przepis przykładowo wskazuje rodzaje zabronionych w pasie drogowym działań, wymieniając wśród nich zakaz lokalizowania obiektów budowlanych, urządzeń przedmiotów i materiałów niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego w tym też jak w przedmiotowej sprawie zajmowania pasa drogowego w celu budowy i użytkowania zjazdów, ( pkt 1 cyt. artykułu). Równocześnie należy wskazać, iż zajęcie pasa na cele nie związane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg czy też jak w niniejszej sprawie potrzeby zajęcia pasa drogowego w celu budowy i użytkowania dwóch zjazdów tymczasowych wymaga wystąpienia z wnioskiem do zarządcy drogi celem zezwolenia i wydanie zezwolenia następuje w drodze decyzji administracyjnej, w której zarządca nalicza opłatę za zajęcie ustaloną w sposób określony w ustawie odpowiednio dla danego rodzaju zajęcia (art. 40 ust 1 ustawy o d.p.). Zezwolenie na zajęcie pasa drogowego, zgodnie z ust. 2 art. 40 cyt. ustawy dotyczy: prowadzenia robót w pasie drogowym: umieszczania w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego; umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam; 4.zajęcia pasa drogowego na prawach wyłączności w celach innych niż wymienione w pkt 1-3. Ustawodawca wprowadził rozróżnienie w zależności od celu związanego z zajęciem pasa drogowego. Odpowiednio dla każdego z rodzajów zajęcia prowadzone jest postępowanie na wniosek zainteresowanego podmiotu i rozstrzygniecie następuje w decyzji administracyjnej. W przypadku konieczności zajęcia pasa drogowego dla prowadzenia w nim robót w celach niezwiązanych z budową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi na zajęcie pasa drogowego. Zajęcie pasa drogowego bez wymaganego zezwolenia wiąże się z określonymi konsekwencjami (art. 40 ust. 12 u.d.p.). W niniejszej sprawie organ zasadnie uznał, że skarżący naruszył ww. przepisy. Skarżący zdemontował płyty chodnikowe i położył w tym miejscu płyty betonowe. Spełnił zatem przesłankę wymienioną w art. 40 ust. 2 pkt 1 ustawy o d.p. Nie może ponadto ujść uwadze, że skarżący złożył wniosek o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego dopiero w dniu 20 grudnia 2013 r. mimo, iż decyzja zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę wydana została w dniu 4 lutego 2013 r. Decyzją z dnia [...] organ zezwolił na zajęcie pasa drogowego od 20 grudnia 2013 r. do 17 stycznia 2014 r. ale równocześnie – zasadnie – wydał decyzję o nałożeniu kary pieniężnej do dnia 19 grudnia 2013 r. zgodnie z art. 40 ust. 12 u.d.p. W decyzji tej uznano wyjaśnienia strony przedstawione w piśmie z dnia 16 grudnia 2013 r. w zakresie wskazania faktycznych terminów i powierzchni dotyczących budowy zjazdów (od dnia 20 października 2013 r. i 1 listopada 2013 r. – daty budowy zjazdów wskazana w ww. piśmie do dnia 19 grudnia 2013 r. – data poprzedzająca dzień formalnego wpływu wniosku o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. Głównym argumentem strony skarżącej jest to, że firma nie zajęła pasa drogowego przy ul. N. w rozumieniu art. 40 ust. 2 u.d.p., nie wypełniła bowiem swoim działaniem żadnej z czynności określonej w punktach ww. przepisu. Podkreślono, że pas drogowy nie był zajmowany dla potrzeb budowy, doszło natomiast do faktycznego przejeżdżania przez chodniki i zieleńce samochodów na teren budowy, co nie oznacza zajęcia pasa drogowego w rozumieniu art. 40 ust. 1 u.d.p. Tymczasem obsługa obiektu przez chodnik czy zieleniec również wymaga zezwolenia. Skarżący nie miał również pozwolenia na demontowanie płyt chodnikowych i układanie betonowych bez wiedzy zarządcy terenu. Logiczny jest argument organu, że o zajęciu pasa drogowego przez skarżącego świadczy również fakt, że odwołał się on jedynie od decyzji nakładającej opłaty karne, nie zaś od decyzji zezwalającej na zajęcie pasa drogowego, jak również sam fakt złożenia przez niego wniosku o wydanie takiego zezwolenia. O zajęciu pasa drogowego świadczy również dokumentacja fotograficzna znajdująca się w aktach administracyjnych. Jak słusznie zauważył organ, skarżący sam potwierdził powyższe okoliczności w piśmie z dnia 12 grudnia 2013 r., zanim zmienił stanowisko stwierdzając, że jednak nie zajął pasa drogowego. Stwierdzenie zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi obliguje organ do wymierzenia kary pieniężnej zatem decyzje wydane w niniejszej sprawie są słuszne, postępowanie i ustalenia faktyczne przeprowadzone prawidłowo – materiał dowodowy (w szczególności własne pisma skarżącego) przeczy twierdzeniu strony, że jej działanie nie mieści się w art. 40 ust. 2 u.d.p. Samowolne zajęcie pasa drogowego oznacza – zgodnie z przepisami ww. ustawy - zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi, tym samym nie znajduje uzasadnienia argumentacja strony podniesiona w skardze (definicja słownikowa). Zarzuty skarżącego są niezasadne i nie mają wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił . U.K.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło