III SA/Łd 562/15
WyrokWSA w Łodzi2015-07-23
Skład orzekający: Krzysztof Szczygielski, Monika Krzyżaniak, Teresa Rutkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa wypłaty pomocy na zalesianie na rok 2014 jest zasadna, gdy beneficjent przeniósł własność zalesionej działki na inną osobę, a nowy właściciel nie złożył wniosku o przyznanie pomocy w terminie 3 miesięcy od przeniesienia własności?Ratio decidendi
Odmowa wypłaty pomocy na zalesianie na rok 2014 jest zasadna, gdy beneficjent przeniósł własność zalesionej działki na inną osobę, a nowy właściciel nie złożył wniosku o przyznanie pomocy w terminie 3 miesięcy od przeniesienia własności, zgodnie z § 15 ust. 1 i § 18 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. Brak spełnienia tych warunków przez nowego właściciela skutkuje koniecznością zwrotu pomocy przez pierwotnego beneficjenta i odmową wypłaty pomocy w kolejnych latach.Stan faktyczny
A. W. otrzymał pomoc na zalesianie działki ew. nr 538. Następnie przeniósł własność tej działki na swoją siostrę H. K. umową darowizny. H. K. nie złożyła wniosku o przyznanie pomocy na zalesianie w terminie 3 miesięcy od przeniesienia własności. W związku z tym organy ARiMR odmówiły A. W. wypłaty pomocy na zalesianie na rok 2014. A. W. zaskarżył decyzję, zarzucając m.in. naruszenie przepisów rozporządzenia i niezastosowanie art. 44 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.), Sędzia NSA Teresa Rutkowska, , Protokolant specjalista– Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lipca 2015 roku sprawy ze skargi A. W. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty pomocy na zalesianie na rok 2014 oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. T. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty A. W. pomocy na zalesianie na rok 2014.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny:
Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. T. przyznał A. W. pomoc na zalesianie działki ew. nr 538, położonej w obrębie ewidencyjnym D., gmina A., powiat [...], województwo [...], w łącznej kwocie 29 923,90 zł, w tym: wsparcie na zalesianie w wysokości 19 170,40 zł płatne jednorazowo po wykonaniu zalesienia; premię pielęgnacyjną w wysokości 4 386,10 zł płatną corocznie przez okres 5 lat począwszy od dnia wykonania zalesienia oraz premię zalesieniową w wysokości 6 367,40 zł płatną corocznie przez okres 15 lat począwszy od dnia wykonania zalesienia.
Wnioskiem z dnia 9 kwietnia 2013 r. A. W. wystąpił o wypłatę pomocy na zalesianie na rok gospodarczy 2013. Wniosek został rozpatrzony pozytywnie.
Kolejnym wnioskiem z dnia 13 maja 2014 r. strona wystąpiła o wypłatę pomocy na zalesianie na rok gospodarczy 2014.
W dniu 5 grudnia 2014 r. do akt sprawy złożona została kserokopia aktu notarialnego sporządzonego w dniu 8 sierpnia 2014 r., Repertorium A nr [...], z którego wynika, że działka ew. nr 538 - co do której przyznana została pomoc na zalesienie - była przedmiotem darowizny dokonanej przez A. W. na rzecz swojej siostry H. K..
Mając powyższe na uwadze Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. T. decyzją z dnia [...] r. odmówił A. W. wypłaty pomocy na zalesianie na rok 2014. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ I instancji wskazał, że z uwagi na przeniesienie własności przedmiotowej działki na H. K., która nie złożyła wniosku o przyznanie pomocy na zalesianie gruntów rolnych w przewidzianym prawem 3 miesięcznym terminem, a tym samym nie zostało dotrzymane zobowiązanie skarżącego do prowadzenia na w/w działce uprawy leśnej, skutkuje to odmową wypłaty pomocy na zalesianie.
W odwołaniu od powyższej decyzji A. W. zarzucił naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne objętego programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz rozwoju obszarów wiejskich (EFFROW), a w szczególności:
- § 18 ust. 2 pkt 3, ust. 5, ust. 7 rozporządzenia z dnia 19 marca 2009 r. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie;
- § 18 ust. 3b rozporządzenia z dnia 19 marca 2009 r. w zw. z art. 44 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 poprzez jego niezastosowanie;
- art. 44 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 poprzez jego niezastosowanie.
Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i wydanie decyzji zgodnej ze złożonym wnioskiem z maja 2014 r., jak również o dopuszczenie dowodu z zeznań inspektorów terenowych, którzy w dniu 07.10.2014 r. dokonywali kontroli na miejscu działki o nr ewid. 538, na okoliczność przekazania im przez skarżącego informacji o fakcie przeniesienia własności zalesionej działki na siostrę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie wskazał, że warunki i tryb udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów regulują przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 48, poz. 390 ze zm.). Powołując treść przepisu § 15 ust. 1 pkt 1, pkt 2 i pkt 3a powołanego rozporządzenia organ wskazał, że jeżeli w okresie od dnia złożenia wniosku o pomoc do dnia wydania decyzji w sprawie przyznania pomocy na zalesianie nastąpi przeniesienie własności lub współwłasności wszystkich gruntów objętych tym wnioskiem albo ich części na rzecz innego rolnika w wyniku umowy sprzedaży lub innej umowy, pomoc przysługuje temu rolnikowi, jeżeli w nieprzywracalnym terminie 3 miesięcy od dnia przeniesienia własności lub współwłasności tych gruntów złoży on wniosek o pomoc do kierownika biura powiatowego Agencji, do którego został złożony wniosek o pomoc, o którym mowa w § 9 ust. 4 oraz zobowiąże się do kontynuowania realizacji zobowiązań, o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 2 i 3 albo § 5 ust. 1 pkt 2. Do wniosku, o którym mowa w § 15 ust. 1 pkt 1 dołącza się dokumenty wymienione w § 15 ust. 3 rozporządzenia.
Ponadto, w myśl § 18 ust. 2 pkt 3 powołanego rozporządzenia, rolnik zwraca pomoc na zalesianie w pełnej wysokości za cały okres jej pobierania, jeżeli przeniósł własność wszystkich gruntów objętych wnioskiem na rzecz innego rolnika w wyniku umowy sprzedaży lub innej umowy, a rolnik który przejął własność gruntów objętych wnioskiem o pomoc, nie spełnił warunków, o których mowa w § 15 ust. 1 i ust. 3.
Natomiast § 18 ust. 5 rozporządzenia stanowi, iż rolnikowi nie wypłaca się pomocy na zalesienie w kolejnych latach następujących po stwierdzeniu okoliczności powodujących konieczność zwrotu tej pomocy w pełnej wysokości, za cały okres jej pobierania.
Organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowej sprawie bezspornym jest, iż A. W. w dniu 8 sierpnia 2014 r. przeniósł w drodze umowy darowizny własność zalesionej działki ew. nr 538 na rzecz swojej siostry H. K., o czym poinformował właściwy organ ARiMR dopiero w dniu 5 grudnia 2014 r. Tym samym nie wywiązał się z ciążącego na nim obowiązku niezwłocznego informowania na piśmie, o każdej zmianie stanu faktycznego lub prawnego danych objętych wnioskiem o przyznanie pomocy na zalesienie, powstałych w okresie trwania złożonych zobowiązań, do czego zobowiązał się składając wniosek o przyznanie pomocy na zalesienie. Ponadto z ustalonego stanu faktycznego sprawy wynika, iż H. K. nie spełniła warunków określonych w § 15 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia, tj. nie złożyła w terminie 3 miesięcy od dnia przeniesienia własności przedmiotowej działki, wniosku o przyznanie pomocy na zalesianie. Natomiast co do podniesionego zarzutu poinformowania inspektorów terenowych o fakcie przeniesienia własności działki ew. nr 538, w trakcie przeprowadzanej kontroli na miejscu, w dniu 7 października 2014 r. organ odwoławczy wskazał, że ze znajdującego się w aktach sprawy raportu z kontroli nie wynika, aby obecny przy dokonywanych czynnościach pełnomocnik skarżącego informował o powyższym fakcie. Tym samym przeprowadzenie dowodu z przesłuchania osób wykonujących w dniu 07.10.2014 r. czynności kontrolne organ odwoławczy uznał za nieuzasadnione. Z powyższych względów, stosownie do treści § 18 ust. 5 w zw. z ust. 2 pkt 3 powołanego rozporządzenia A. W. odmówiono wypłaty pomocy na zalesianie na rok 2014.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi A. W. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika zarzucił naruszenie:
- art. 75 § 1 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie i zaniechanie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków w osobach M. M. i K. B. na okoliczność zgłoszenia faktu przeniesienia własności nieruchomości, podczas przeprowadzanej kontroli;
- § 18 ust. 2 pkt 3, ust. 5, ust. 7 rozporządzenia z dnia 19 marca 2009 r. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że w sprawie wystąpiły przesłanki do odmowy przyznania pomocy na zalesianie;
- § 18 ust. 3b rozporządzenia z dnia 19 marca 2009 r. w zw. z art. 44 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 poprzez jego niezastosowanie;
- art. 44 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 poprzez jego niezastosowanie i nierozpatrzenie, czy w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności wskazane w powołanym przepisie.
Wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji, poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
Uzasadniając wniesioną skargę pełnomocnik A. W. podniósł, iż żaden z przepisów regulujących tryb i warunki przyznawania pomocy na zalesianie nie przewiduje przesłanki niezwłocznego poinformowania właściwego organu ARiMR o fakcie przeniesienia własności nieruchomości objętej pomocą na zalesianie, jako przesłanki warunkującej otrzymanie tej pomocy. Nawet jeżeli przyjąć, iż dochowanie powyższego warunku stanowi taką przesłankę, to w niniejszej sprawie skarżący wywiązał się z powyższego obowiązku. O przeniesieniu własności działki ew. nr 538 strona poinformowała bowiem inspektorów terenowych w trakcie przeprowadzanej kontroli na miejscu, w dniu 7 października 2014 r. W celu dowiedzenia powyższej okoliczności strona wnosiła o przeprowadzenia postępowania dowodowego z przesłuchania osób dokonujących kontroli, czego organ nie wykonał. Ponadto pełnomocnik skarżącego wskazał, iż w myśl § 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. zwrotu, o którym mowa w ust. 2 pkt 3 nie dokonuje się w okoliczności, o której mowa w art. 44 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006. Powołany przepis stanowi, iż w przypadku niewielkich zmian w sytuacji gospodarstwa, państwa członkowskie mogą podjąć szczególne środki, aby zapobiec sytuacji, w której zastosowanie ust. 1 doprowadziłoby do niewłaściwych skutków w odniesieniu do podjętego zobowiązania. W niniejszej sprawie z przeprowadzonych w dniu 7 października 2014 r. czynności kontrolnych wynika, że skarżący spełnił wszystkie warunki do otrzymania pomocy na zalesianie. Zatem odmowa przyznania wnioskowanej pomocy prowadzi do tychże niewłaściwych skutków. Natomiast przepis art. 44 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 określa przypadki, w których państwa członkowskie mogą nie wymagać zwrotu, o którym mowa w ust. 1. Organy rozpatrujące przedmiotowy wniosek nie rozważyły, czy powołany przepis art. 44 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 znajdzie zastosowanie w niniejszym stanie faktycznym. Odmawiając przyznania pomocy na rok gospodarczy 2014 arbitralnie stwierdziły, że wystąpiły okoliczności powodujące konieczność zwrotu pomocy na zalesianie, pomimo, iż żadne wiążące rozstrzygnięcie w przedmiocie obowiązku zwrotu nie zostało jeszcze wydane.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 powołanej ustawy).
Stosownie zaś do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 t.j. ze zm.) – dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W myśl przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego, niezależnie od podnoszonych w skardze zarzutów, jednakże tylko w granicach sprawy, w której skarga została wniesiona.
Zaskarżona decyzja podlega natomiast uchyleniu w całości lub w części (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), jeżeli sąd stwierdzi:
1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
2) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
3) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Ponadto sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.)
W niniejszej sprawie Sąd nie dostrzegł naruszeń przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania w stopniu skutkującym koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Kontroli sądowoadministracyjnej poddane zostało rozstrzygnięcie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. utrzymujące w mocy decyzję Kierownika Powiatowego Biura Agencji i Modernizacji Rolnictwa w P. T. z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy wypłaty A.W. pomocy na zalesianie na rok 2014.
Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (tj. Dz.U. z 2014 r. poz. 1565) wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a pkt 2 i pkt 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (tj. Dz.U. z 2013 r. poz. 173).
Kwestią sporną przedmiotowej sprawy pozostaje zasadność odmowy wypłaty A. W. pomocy na zalesiane na rok gospodarczy 2014, na podstawie § 18 ust. 5 i 7 w zw. z § 18 ust. 2 pkt 3 powołanego rozporządzenia.
Na wstępie niniejszych rozważań wskazać należy, że zgodnie z treścią § 4 ust. 1 powołanego rozporządzenia, pomoc na zalesianie gruntów rolnych jest przyznawana rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, z wyłączeniem jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, zarządzających mieniem Skarbu Państwa na podstawie przepisów o lasach, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli:
1) został wpisany do ewidencji producentów stanowiącej część krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;
2) zobowiązał się do:
a) wykonania zalesienia gruntów, na których do dnia złożenia wniosku o pomoc była prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, zgodnie z normami określonymi w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego,
b) pielęgnacji założonej uprawy leśnej przez 5 lat od dnia wykonania zalesienia
- zgodnie z planem zalesienia, o którym mowa w przepisach o lasach, zwanym dalej "planem zalesienia";
3) zobowiązał się do prowadzenia założonej uprawy leśnej, o której mowa w pkt 2 lit. b, przez 15 lat od dnia uzyskania pierwszej płatności na zalesianie;
4) są przestrzegane wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, z uwzględnieniem przepisów art. 50a i art. 51 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.);
5) uzyskał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego zalesienia - w przypadku gdy planowane zalesienie jest przedsięwzięciem, którego realizacja wymaga, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r. poz. 1235, z późn. zm.), uzyskania takiej decyzji.
Stosownie do § 8 ust. 1 rozporządzenia, pomoc na zalesianie obejmuje trzy rodzaje płatności:
1/ wsparcie na zalesienie - stanowiące jednorazową, zryczałtowaną płatność z tytułu poniesionych kosztów zalesienia i ewentualnego ogrodzenia uprawy leśnej w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wypłacaną w pierwszym roku, licząc od dnia wykonania zalesienia;
2/ premię pielęgnacyjną - stanowiącą zryczałtowaną płatność z tytułu poniesionych kosztów prac pielęgnacyjnych oraz ochrony uprawy leśnej przed zwierzyną w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wypłacaną corocznie przez 5 lat, licząc od dnia wykonania zalesienia;
3/ premię zalesieniową - stanowiącą zryczałtowaną płatność z tytułu utraconych dochodów wynikających z przeznaczenia gruntów rolnych na grunty leśne w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wypłacaną corocznie przez 15 lat, licząc od dnia wykonania zalesienia.
Z przepisów powołanego rozporządzenia wynika nadto, że zmiana właściciela gruntów objętych zalesianiem po wydaniu decyzji o przyznaniu pomocy na zalesianie nie jest obojętna z punktu widzenia realizacji prawa do tej pomocy.
Zgodnie bowiem z § 15 ust. 4 rozporządzenia, w przypadku gdy przeniesienie własności lub współwłasności gruntów objętych wnioskiem o pomoc nastąpiło po dniu doręczenia decyzji w sprawie przyznania pomocy na zalesianie, stosuje się odpowiednio ust. 1, 3 i 3a (z § 15).
Stosownie do § 15 ust. 1 rozporządzenia, jeżeli w okresie od dnia złożenia wniosku o pomoc do dnia wydania decyzji w sprawie przyznania pomocy na zalesianie nastąpi przeniesienie własności lub współwłasności wszystkich gruntów objętych tym wnioskiem albo ich części na rzecz innego rolnika w wyniku umowy sprzedaży lub innej umowy, pomoc przysługuje temu rolnikowi, jeżeli:
1. w terminie 3 miesięcy od dnia przeniesienia własności lub współwłasności tych gruntów złoży on wniosek o pomoc do kierownika biura powiatowego Agencji, do którego został złożony wniosek o pomoc, o którym mowa w § 9 ust. 4;
2. zobowiąże się do:
a) kontynuowania realizacji zobowiązań, o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 2 i 3 albo § 5 ust. 1 pkt 2,
b) zapłaty na rzecz Agencji równowartości kwoty płatności na zalesianie, uzyskanych przez poprzedniego właściciela lub współwłaściciela tych gruntów, jaką poprzedni właściciel lub współwłaściciel byłby obowiązany zwrócić, jeżeli wystąpiłyby okoliczności powodujące konieczność zwrotu płatności na zalesianie - w przypadku wystąpienia takich okoliczności,
3. uzyskuje on co najmniej 25 % dochodów z rolnictwa - w przypadku premii zalesieniowej.
Przepis § 15 ust. 3 rozporządzenia określa, jakie załączniki należy dołączyć do wniosku o którym mowa w § 15 ust. 1 pkt 1, natomiast § 15 ust. 3a stanowi, że termin, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 nie podlega przywróceniu.
Obowiązek odpowiedniego stosowania cytowanych przepisów w okresie po dniu doręczenia decyzji w sprawie przyznania pomocy na zalesianie oznacza, że także w przypadku zmiany właściciela gruntu podlegającego zalesianiu po wydaniu tej decyzji (a więc w trakcie realizacji praw okresowych określonych tą decyzją) konieczne jest wypełnienie obowiązków określonych w § 15 ust. 1 rozporządzenia, w szczególności konieczne jest złożenie przez nowego właściciela gruntów, w nieprzekraczalnym terminie 3 miesięcy od przeniesienia własności gruntów, wniosku o pomoc na zalesianie wraz zobowiązaniem się do kontynuowania realizacji zobowiązań związanych z zalesianiem.
W przypadku braku wykonania powyższych obowiązków prawodawca przewidział konsekwencję w postaci konieczności zwrotu przez rolnika, który zbył nieruchomość, przyznanej pomocy na zalesianie, co wynika z treści § 18 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia, zgodnie z którym rolnik zwraca pomoc na zalesianie w pełnej wysokości za cały okres jej pobierania, jeżeli przeniósł własność lub współwłasność wszystkich gruntów objętych wnioskiem o pomoc albo ich części na rzecz innego rolnika w wyniku umowy sprzedaży lub innej umowy, a rolnik, który przejął własność lub współwłasność gruntów objętych wnioskiem o pomoc, nie spełnił warunków, o których mowa w § 15 ust. 1 i 3.
Natomiast przepis § 18 ust. 5 powołanego rozporządzenia stanowi, iż rolnikowi nie wypłaca się pomocy na zalesianie w kolejnych latach następujących po stwierdzeniu okoliczności powodujących konieczność zwrotu tej pomocy w pełnej wysokości za cały okres jej pobierania, przy czym w przypadku określonym w ust.:
2a - pomocy tej nie wypłaca się w kolejnych latach następujących po stwierdzeniu tych okoliczności do gruntów, które nie zostały przekwalifikowane na grunt leśny z uwagi na negatywną ocenę udatności uprawy leśnej;
3 - pomocy tej nie wypłaca się w kolejnych latach następujących po stwierdzeniu tych okoliczności do gruntów, na których uprawa leśna została zlikwidowana;
3a - pomocy tej nie wypłaca się w kolejnych latach następujących po stwierdzeniu tych okoliczności do gruntów, których własność lub współwłasność została przeniesiona na rzecz innego rolnika niespełniającego warunków, o których mowa w § 15 ust. 1 i 3.
W takim przypadku kierownik biura powiatowego Agencji odmawia, w drodze decyzji, wypłaty pomocy na zalesianie (§ 18 ust. 7 rozporządzenia).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. T. z dnia [...] r. A. W. przyznano pomoc na zalesianie obejmującą działkę ew. nr 538, położoną w obrębie ewidencyjnym D., gmina A., powiat [..], województwo [...], w łącznej kwocie 29 923,90 zł, w tym: wsparcie na zalesianie w wysokości 19 170,40 zł płatne jednorazowo po wykonaniu zalesienia; premię pielęgnacyjną w wysokości 4 386,10 zł płatną corocznie przez okres 5 lat począwszy od dnia wykonania zalesienia oraz premię zalesieniową w wysokości 6 367,40 zł płatną corocznie przez okres 15 lat począwszy od dnia wykonania zalesienia.
Rozpatrując wniosek skarżącego z dnia 13 maja 2014 r. o wypłatę pomocy na zalesianie na rok gospodarczy 2014, organ administracji ustalił, iż umową darowizny z dnia 8 sierpnia 2014 r. A. W. przeniósł na rzecz swojej siostry – H. K.własność nieruchomości rolnej, w skład której wchodziła między innymi cała zalesiona działka ew. nr 538 (akt notarialny z dnia 8 sierpnia 2014 r., Repertorium A nr [...] – w aktach administracyjnych).
Ponadto, jak wynika z ustaleń dokonanych przez organy administracji, H. K. w terminie 3 miesięcy od dnia przeniesienia własności zalesionej działki o nr ew. 538 nie wystąpiła do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. T. z wnioskiem o przyznanie pomocy na zalesianie (notatka urzędowa z dnia 22 lipca 2015 r. - k. 22 akt sądowych).
Tym samym, w ocenie Sądu, organy administracji publicznej rozpatrujące wniosek skarżącego o wypłatę pomocy na zalesianie na rok 2014 zasadnie uznały, iż w sprawie wystąpiła, określona w § 18 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia przesłanka, skutkująca koniecznością zwrotu przez A. W. pomocy przyznanej decyzją z dnia [...] r.
Wystąpienie powyższej przesłanki obligowało zatem organy administracji do wydania, na podstawie § 18 ust. 5 i ust. 7 w zw. z § 18 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia, decyzji o odmowie wypłaty skarżącemu pomocy na zalesianie na rok gospodarczy 2014.
W związku z powyższym uznać należało, że podniesiony w skardze zarzut naruszenia § 18 ust. 2 pkt 3, ust. 5 i ust. 7 rozporządzenia jest niezasadny, a zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. . z dnia [...] r. odpowiadają prawu.
W ocenie Sądu za niezasadny należało także uznać zarzut naruszenia § 18 ust. 3b rozporządzenia w zw. z art. 44 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz rozwoju obszarów wiejskich (EFFROW). Artykuł 44 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 w ust. 1 stanowi, iż w przypadku, gdy podczas trwania zobowiązania podjętego jako warunek przyznania wsparcia beneficjent przekaże całość lub część swojego gospodarstwa innej osobie, ta ostatnia może przejąć zobowiązanie na pozostały okres. Jeśli zobowiązanie nie jest przejęte, beneficjent zwraca przyznane mu wsparcie.
W myśl ust. 2 i 3 Państwa członkowskie mogą nie wymagać zwrotu, o którym mowa w ust. 1, w następujących przypadkach:
a) gdy beneficjent, który wypełnił już znaczną część swojego zobowiązania, ostatecznie zaprzestaje działalności rolniczej a przejęcie zobowiązania przez następcę jest niewykonalne;
b) w przypadku, gdy przekazanie części gospodarstwa beneficjenta ma miejsce w okresie rozszerzenia zobowiązania zgodnie z art. 27 ust. 12 akapit drugi i przekazanie nie dotyczy więcej niż 50 % powierzchni objętej zobowiązaniem przed rozszerzeniem;
c) w przypadku gdy – w celu ochrony środowiska – gospodarstwo beneficjenta podlega pełnemu lub częściowemu przekazaniu na rzecz organizacji zajmującej się głównie zarządzeniem środowiskiem, pod warunkiem że przekazanie to służy trwałej zmianie zagospodarowania gruntów na rzecz ochrony środowiska i przyniesie znaczną korzyść środowisku.
W przypadku niewielkich zmian w sytuacji gospodarstwa państwa członkowskie mogą podjąć szczególne środki, aby zapobiec sytuacji, w której zastosowanie ust. 1 doprowadziłoby do niewłaściwych skutków w odniesieniu do podjętego zobowiązania. Przy czym, zgodnie z brzmieniem art. 44 ust. 3 obowiązującym od dnia 18 lipca 2011 r. (art. 1 pkt 6 rozporządzenia nr 679/2011 r. z 14 lipca 2011 r. Dz.U.UE.L.2011.185.57), zmniejszenie obszaru gospodarstwa o nie więcej niż 10% względem obszaru objętego zobowiązaniem jest uznawane za niewielką zmianę do celów akapitu pierwszego.
Wskazać należy jednak, że powołane wyżej przepisy nie miały bezpośredniego zastosowania w niniejszej sprawie. Jak już bowiem wcześniej wskazano, przedmiotem niniejszej skargi jest decyzja orzekająca o odmowie wypłaty skarżącemu płatności zalesieniowych na rok gospodarczy 2014, a nie decyzja orzekająca o obowiązku zwrotu przyznanych stronie płatności, jak i wysokości kwoty przypadającej do zwrotu. Co prawda w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ administracyjny wywiódł, iż w przedmiotowej sprawie wystąpiła określona w § 18 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia, przesłanka konieczności zwrotu przyznanej skarżącemu pomocy na zalesienie działki ew. nr 538, jednakże wywód ten miał na celu jedynie wykazanie zasadności zastosowania przez organy przepisu § 18 ust. 5 i 7 rozporządzenia. Ponadto, ani w odwołaniu od decyzji organu I instancji ani w skardze do sądu strona nie powołała i nie uprawdopodobniła wystąpienia okoliczności, o których mowa w art. 44 ust. 2 i 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006. W szczególności, nie może być mowy w sytuacji skarżącego o "niewielkiej zmianie w sytuacji gospodarstwa", jak sugerował w skardze pełnomocnik strony, bowiem na skutek darowizny z dnia 8 sierpnia 2014 r. nastąpiło przeniesienie własności i zaniechanie kontynuacji programu zalesieniowego w stosunku do całej działki objętej pomocą na zalesianie.
Za nietrafny Sąd uznał również zarzut naruszenia art. 75 § 1 K.p.a. polegający na zaniechaniu przesłuchania M. M. i K. B. – inspektorów terenowych, którzy w dniu 7 października 2014 r. przeprowadzali na miejscu kontrolę działki ew. nr 538, na okoliczność zgłoszenia przez pełnomocnika skarżącego faktu przeniesienia prawa własności przedmiotowej działki. Powyższa okoliczność pozostaje bez wpływu na wynik niniejszego postępowania. Jak już bowiem wskazano H. K., która nabyła od skarżącego w dniu 8 sierpnia 2014 r. zalesioną działkę o nr ewid. 538, do chwili obecnej nie wystąpiła do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. T. z wnioskiem określonym w § 9 ust. 4 rozporządzenia, tj. z wnioskiem o przyznanie płatności na zalesianie przejętej działki. Tym samym kwestie związane z zachowaniem 3 miesięcznego terminu, o którym mowa w § 15 ust. 1 rozporządzenia, jak i ocena, czy powiadomienie o przeniesieniu własności działki ew. nr 538 nastąpiło bez zbędnej zwłoki, pozostają bez wpływu na wynik przedmiotowego postępowania, które opiera się na § 18 ust. 5 i 7 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. W związku z powyższym uznać należało, że Dyrektor [...] Oddziału ARiMR nie uwzględniając żądania skarżącego, co do przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków nie naruszył obowiązującego prawa, w sposób który miałby istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
e.o.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło