III SA/Łd 564/09
PostanowienieWSA w Łodzi2009-12-14
Skład orzekający: Referendarz Sądowy Robert Adamczewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący w sprawie dotyczącej odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego, który jest zwolniony z mocy prawa z kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a) PPSA, może jednocześnie uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Skarżący, który jest zwolniony z mocy prawa z kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy społecznej (w tym dotyczących dodatków mieszkaniowych) na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a) PPSA, może ubiegać się o prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów zastępstwa prawnego bez uszczerbku dla swojego utrzymania. W przypadku wykazania trudnej sytuacji materialnej, wniosek o ustanowienie adwokata może zostać uwzględniony, nawet jeśli wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych jest bezzasadny z mocy ustawy.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego. Jednocześnie wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżąca wskazała, że wraz z mężem są bezrobotni i utrzymują się wyłącznie z zasiłków z pomocy społecznej w łącznej kwocie 351 zł miesięcznie, nie posiadając innych dochodów ani zasobów majątkowych.Rozstrzygnięcie
1) przyznano skarżącej J. U. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata; 2) oddalono wniosek w pozostałym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych).Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. U. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego postanawia 1) przyznać skarżącej J. U. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata; 2) oddalić wniosek w pozostałym zakresie R.A.
III SA/Łd 564/09
Uzasadnienie
Pismem z dnia 18 listopada 2009 r. J. U. (dalej skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] (znak [...]) w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego. W dniu 9 grudnia 2009 r. skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, załączając wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na druku "PPF".
Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżąca wskazała, że prowadzi razem z mężem wspólne gospodarstwo domowe, oboje są osobami bezrobotnymi i utrzymują się jedynie z zasiłków z pomocy społecznej. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawczyni nie posiada własnego domu, mieszkania ani innej nieruchomości. Nie posiada także żadnych zasobów pieniężnych, ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Jedyne dochody w gospodarstwie domowym stanowią zasiłki z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w kwocie 175,50 zł wypłacane wnioskodawczyni i jej mężowi. Łączny dochód w gospodarstwie domowym wynosi więc 351 zł. Wnioskodawczyni ani jej mąż nie mają przy tym żadnych dodatkowych źródeł dochodu.
Referendarz Sądowy zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu jest odmowa przyznania dodatku mieszkaniowego. Przyznawanie dodatków mieszkaniowych mieści się w szeroko rozumianej kategorii spraw z zakresu pomocy społecznej. Stąd też spełnione zostały warunki przewidziane w art. 239 pkt 1 lit. a) wskazywanej ustawy, a wniosek skarżącej w tym zakresie nie może zostać uwzględniony, gdyż z mocy ustawy korzysta ona już z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych. Z tego też względu wniosek skarżącej w tym zakresie należało oddalić jako bezzasadny.
Z kolei jak wynika z art. 262 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 252 powołanej ustawy, stronie korzystającej z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych może być ponadto przyznane prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym.
Rozpoznając wniosek, referendarz sądowy miał na względzie przede wszystkim fakt, że prawo pomocy jest instytucją, której zasadniczym celem jest umożliwienie realizacji prawa do sądu osobom ubogim, niedysponującym wystarczającymi środkami na prowadzenie sporów przed sądem. Mając powyższe na uwadze, w rozpatrywanym stanie faktycznym wskazać należy przede wszystkim na sytuację materialno-bytową wnioskodawczyni, w szczególności fakt, że zarówno ona jak i jej mąż są osobami bezrobotnymi i utrzymują się jedynie z zasiłków z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w łącznej wysokości 351 zł. Nie osiągają żadnych dodatkowych dochodów. Z uzyskiwanych zasiłków z MOPS pokrywają natomiast niewątpliwie podstawowe wydatki i inne niezbędne koszty bieżącego utrzymania.
Tym samym, uznać więc należy, że skarżąca nie posiada dodatkowych wolnych środków majątkowych, które mogłyby posłużyć na opłacenie kosztów niniejszego postępowania, a w szczególności kosztów profesjonalnego pełnomocnika.
W tym stanie faktycznym należy uznać, że skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny. W szczególności należy mieć na uwadze miesięczny dochód w gospodarstwie domowym skarżącej.
Wobec powyższego, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 245 § 3 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. a), art. 262 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.
R.A.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło