III SA/Łd 564/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędzia NSA Janusz Nowacki Protokolant asystent sędziego Agata Brolik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi J. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania w sprawie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżoną decyzję, poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] oraz postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...]. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] (znak [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1, art. 147, art. 148 § 1, art. 150 § 3 k.p.a. oraz art. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.) [dalej ustawa o dodatkach mieszkaniowych] utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia [...] (znak [...]) odmawiającą, po wznowieniu postępowania, uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] (znak [...]), która utrzymywała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] (znak [...]) w sprawie odmowy przyznania J. U. dodatku mieszkaniowego. Z załączonych akt administracyjnych wynika, że decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. odmówił J. U. zamieszkałej w Ł. ul. A.) przyznania dodatku mieszkaniowego wobec ustalenia, że umowa najmu zajmowanego przez nią lokalu została skutecznie wypowiedziana, a zatem nie posiada ona tytułu prawnego do tego lokalu. Po rozpoznaniu odwołania J. U., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] ( [...]) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Sądowi z urzędu wiadomo, że na tę decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. J. U. wniosła w dniu 14 sierpnia 2009 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ( sygn. akt III SA/Łd 460/09). Wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2010 r. WSA w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] ( [...]) oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] (znak [...]). Pismem z dnia 14 sierpnia 2009 r., złożonym w SKO w Ł. w dniu 19 sierpnia 2009 r. J. U. wniosła o wznowienie postępowania w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego, zakończonego ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] ( [...]). Jako podstawę wznowienia postępowania wnioskodawczyni podała art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe. W uzasadnieniu wniosku strona stwierdziła, że Kolegium oparło swoją decyzję na piśmie Administracji Nieruchomościami Ł. –P. "K." z dnia 25 maja 2009 r., mimo – jak stwierdziła strona – nie dołączenia do tego pisma wyroku i protokołu rozprawy apelacyjnej w sprawie przed sądem powszechnym, które miałyby potwierdzać zawarte w tym piśmie twierdzenia. J. U. wskazała, że wyrok Sądu Rejonowego w Ł. Wydział III Cywilny z dnia 18 lipca 2007 r., w sprawie sygn. III C 1082/06 z powództwa J. U. przeciwko Gminie Ł. Administracja Nieruchomościami Ł. –P. "K." w Ł. o ustalenie bezskuteczności wypowiedzenia umowy najmu nie jest jeszcze prawomocny, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie było tego świadome. Postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wznowiło na podstawie art. 149 § 1 i 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją Kolegium z dnia [...]. Następnie decyzją z dnia [...] ( [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. odmówiło uchylenia swojej decyzji z dnia [...] w sprawie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego. W dniu 12 października 2009 r. J. U., złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy na podstawie art. 127 § 3 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., rozpoznając powyższy wniosek, zaskarżoną decyzją z dnia [...] ( [...]) utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia [...] odmawiającą uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] (znak [...]) utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] (znak [...]) w sprawie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał , że z art. 147 k.p.a. wynika , że wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony, z tym, że wznowienie z przyczyny wskazanej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz art. 145a następuje tylko na żądanie strony. Wyjaśnił także, że wznowienie postępowania następuje na podstawie postanowienia, które stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy ( art. 149 § 1 i 2 k.p.a). Odnosząc się do podstawy wznowienia wskazanej w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. organ wyjaśnił, że aby skutecznie wykazać zaistnienie tej podstawy wznowienia konieczne jest łączne wystąpienie trzech przesłanek: 1) w decyzji ostatecznej organ administracyjny rzeczywiście poczynił ustalenia faktyczne z powołaniem się na sfałszowany dowód; 2) sfałszowanie musi zostać stwierdzone orzeczeniem sądu lub innego organu; 3) na sfałszowanym dowodzie oparte zostało takie ustalenie, które miało wpływ na rozstrzygnięcie decyzją ostateczną. Zdaniem Kolegium przesłanki te nie zostały spełnione, albowiem J. U. nie przedstawiła prawomocnych orzeczeń sądu lub innego organu potwierdzających nieprawdę zawartą w dokumencie Administracji Nieruchomościami Ł. –P. "K." z dnia 25 maja 2009 r. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższą decyzję( [...]) wniosła J. U., wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi wskazała, że swoją decyzję SKO w Ł. opiera na informacji o wypowiedzeniu jej umowy najmu lokalu mieszkalnego Nr [...]) przy ul. A. w Ł. Wyjaśniła, iż wniosła do sądu powszechnego powództwo, o ustalenie bezskuteczności wypowiedzenia umowy najmu i sprawa przed tym sądem nie zakończyła się jeszcze prawomocnym wyrokiem. Z tych też względów, zdaniem skarżącej, organy winny podjąć decyzję o przyznaniu jej dodatku mieszkaniowego do czasu zakończenia tego postępowania. Sąd rozpoznający niniejszą skargę ustalił, iż Sąd Okręgowy w Ł. III Wydział Cywilny w dniu 15 października 2009 r. oddalił apelację J. U. od wyroku Sądu Rejonowego w Ł. z dnia 18 lipca 2007 r. w sprawie z jej powództwa przeciwko Gminie Ł. o ustalenie bezskuteczności wypowiedzenia umowy najmu lokalu (sygn. akt III Ca 858/09) ( notatka k- 42 akt). W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o oddalenie skargi. Na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2010 r. pełnomocnik skarżącej z urzędu popierał skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, choć z innych przyczyn niż zostały w niej wskazane. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z przepisów tych wynika, że sąd badając legalność zaskarżonej decyzji (postanowienia) ocenia, czy jest ona zgodna z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Jednocześnie zgodnie art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem oceny dokonywanej przez Sąd w myśl powyższych zasad jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydana w trybie nadzwyczajnym, po wznowieniu postępowania na wniosek skarżącej. Wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją SKO w Ł. z dnia [...] został złożony przez skarżącą do organu w dniu 19 sierpnia 2009 r. Wcześniej natomiast, bo w dniu 14 sierpnia 2009 r. J. U. skierowała za pośrednictwem SKO w Ł. skargę do sądu administracyjnego na tę samą decyzję SKO w Ł. z dnia 4 sierpnia 2009 r. Art. 56 p.p.s.a. stanowi, że w razie wniesienia skargi do sądu po wszczęciu postępowania administracyjnego w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania, postępowanie sądowe podlega zawieszeniu. Artykuł 56 p.p.s.a. nie normuje tego, czy dopuszczalne jest po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego wszczęcie przez organ administracji publicznej postępowania w celu zmiany, uchylenia lub stwierdzenia nieważności zaskarżonego aktu lub wznowienia postępowania. Jednakże w doktrynie i w orzecznictwie zarówno przed wejściem w życie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) jak i o obecnie przyjmuje się, że wniesienie prawnie skutecznej skargi do sądu administracyjnego stanowi przeszkodę do wszczęcia w sprawie nadzwyczajnego postępowania administracyjnego ( patrz: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat , M. Niezgódka –Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" Wydanie 3 str. 188, T Woś, H. Knysiak –Molczyk, M. Romańska "Postępowanie sądowoadministracyjne" Wyd.1 str. 215-216, B. Adamiak, J. Borkowski "Polskie postępowanie administracyjne i sądowo administracyjne" wyd. 8 z 2002 str. 367 , uzasadnienie uchwały Składu 7 Sędziow NSA z 27 czerwca 2000 r FPS 12/99 ). Skutkiem procesowym wniesienia skargi jest uruchomienie postępowania przed sądem administracyjnym. Z chwilą wniesienia skargi organ administracji staje się stroną sporu o legalność podjętego przez siebie aktu i traci, z zastrzeżeniem art. 54 § 3 p.p.s.a., kompetencje do weryfikacji stosunku prawnego ukształtowanego wcześniej przez wydanie decyzji. W ocenie Sądu, dwutorowość postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego w stosunku do tej samej ostatecznej decyzji administracyjnej jest niedopuszczalna, gdyż oceniając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, sąd administracyjny zgodnie z cytowanym wyżej art. 145 § 1 pkt 1 lit.b) bada m.in. czy nie zachodzi takie naruszenie prawa, które daje podstawę do wznowienia postępowania . Gdy sąd administracyjny stwierdzi, że takie naruszenie prawa zachodzi, obowiązany jest do uwzględnienia tej przesłanki podczas orzekania i w konsekwencji do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Zgodnie zaś z art. 170 p.p.s.a orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 24 stycznia 2007 r. I FSK 1259/06 – LEX 285277, niedopuszczalne jest wznowienie postępowania podatkowego (art. 243 o.p.) w przypadku wcześniejszego złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego w tej samej sprawie, jeżeli przesłanką wznowienia jest przyczyna zawarta w art. 240 § 1 o.p. (odpowiednik art. 145 § 1 k.p.a.). Nie mogłaby bowiem w tym postępowaniu zapaść inna decyzja niż orzeczenie sądu administracyjnego rozstrzygające skargę na ostateczną decyzję. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie J. U. najpierw, bo 14 sierpnia 2009 r. złożyła skargę do sądu administracyjnego na decyzję ostateczną SKO z [...], a dopiero w dniu 19 sierpnia 2009 r. wniosek o wznowienie postępowania, należało uznać, że wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania, a następnie przeprowadzenie postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia sprawy i wydanie przez SKO w Ł. decyzji z dnia [...] i decyzji z [...] było niedopuszczalne. Z tych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję ([...]), poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. ([...]) oraz postanowienie o wznowieniu postępowania z [...]. W ocenie Sądu rozpoznającego sprawę, postępowanie z wniosku skarżącej o wznowienie postępowania winno zostać zawieszone do chwili prawomocnego zakończenia postępowania prowadzonego przez sąd administracyjny w sprawie III SA/Łd 460/09. Dopiero wówczas możliwe będzie prawidłowe załatwienie wniosku. R.A.