III SA/Łd 567/06

Sygn. akt: III SA/Łd 567/06 (III SA/Łd 594-600/06) WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 listopada 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędziowie NSA Irena Krzemieniewska (spr.) WSA Monika Krzyżaniak Protokolant Asystent sędziego Izabela Wędrak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2007 r. sprawy ze skarg A. S. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie dodatku mieszkaniowego 1)oddala skargi, 2) przyznaje adwokatowi A. K., prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ulicy [...], kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100), zawierającą podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącej A. S. i nakazuje wypłacić powyższą kwotę adwokatowi A. K. z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Sygn. akt III SA/Łd 567/06 (III SA/Łd 594-600/06) Uzasadnienie Wnioskiem z dnia 20 czerwca 2006 roku A. S. zwróciła się do Prezydenta Miasta Ł. z prośbą o wznowienie postępowania w sprawie ustalenia wysokości dodatku mieszkaniowego za okres od dnia 1 czerwca 2002 roku do chwili obecnej. Decyzjami z dnia [...] o nr [...] Prezydent Miasta Ł. działając na podstawie art. 149 § 3 k.p.a, art. 150 § 1 k.p.a. w związku z art. 145a k.p.a. i art. 39 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2001r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz w związku z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2006 roku, sygn. akt P 4/05 ogłoszonym w dniu 18 maja 2006 roku (Dz. U. Nr 84, poz. 587) odmówił wznowienia postępowania, w sprawach zakończonych prawomocnymi decyzjami Prezydenta Miasta Ł.: z dnia [...], Nr [...], z dnia [...] Nr [...] z dnia [...] Nr [...], z dnia [...] Nr [...], z dnia [...] Nr [...], z dnia [...] Nr [...], z dnia [...]. Nr [...] w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż nie zostały spełnione przesłanki zawarte w treści art. 145a § 2 k.p.a., który stanowi, iż skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Termin ten w rozpoznawanych sprawach nie został jednak zachowany. Od powyższych decyzji A. S. wniosła odwołanie, w którym podniosła, iż uchybiła terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie ustalenia wysokości dodatku mieszkaniowego, jednakże jednodniowe opóźnienie nastąpiło z uwagi na fakt, iż dopiero w dniu 19 czerwca 2006 roku dowiedziała się o możliwości złożenia wniosku. Strona podniosła, iż będąc wcześniej w Urzędzie Miasta w Wydziale Budynków i Lokali po odbiór decyzji w sprawie dodatku mieszkaniowego na tablicy informacyjnej, nie było żadnej informacji o możliwości złożenia wniosku o ponowne przeliczenie dodatku mieszkaniowego, a pracownicy Urzędu nie chcieli przyjąć wniosku o ponowne przeliczenie dodatku i nie udzielali żadnych rzetelnych informacji. Skarżąca podkreśliła, iż jest matką samotnie wychowującą dwójkę małoletnich dzieci, a jej obecna trudna sytuacja materialna, spowodowana jest niewielkimi dochodami, jakie uzyskuje i nieregularnym otrzymywaniem alimentów. Wniosła o ponowne przeliczenie dodatku mieszkaniowego od dnia 1 czerwca 2002 roku. Decyzjami z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 145a § 2 k.p.a. utrzymało zaskarżone decyzje organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powołując się na treść art. 145a k.p.a. wyjaśnił, że w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, skargę o wznowienie postępowania można wnieść w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2006 roku, sygn. akt P 4/05, które otwierało drogę do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie ponownego przeliczenia wysokości dodatku mieszkaniowego zostało opublikowane w Dzienniku Ustaw z dnia 18 maja 2006 roku o Nr 84, pod pozycją 587. W tej sytuacji, mając na względzie regulację zawartą w art. 190 ust. 3 Konstytucji RP i art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2000 roku o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 190, poz. 1606 ze zm.), organ stwierdził, że termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania upływał w dniu 19 czerwca 2006 roku. Trafnie zatem organ I instancji przyjął, że wniosek A. S. złożony w dniu 20 czerwca 2006 roku został wniesiony z uchybieniem przewidzianego w ustawie terminu. Odnosząc się natomiast do zarzutów zawartych w odwołaniu dotyczących braku informacji o możliwości składania wniosków o wznowienie postępowania w sprawie dodatków mieszkaniowych i nie udzielania żadnych informacji przez pracowników Urzędu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego oprócz ogłoszenia w Dzienniku Ustaw był opublikowany w prasie ogólnopolskiej i był szeroko komentowany w mediach. Organ odwoławczy wskazał również, że stronie przysługiwało prawo do złożenia prośby o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania w trybie art. 58 k.p.a. Jednak z tego prawa strona, w ocenie Kolegium, nie skorzystała. Na powyższe decyzje A. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę, podnosząc, iż jednodniowe opóźnienie w złożeniu wniosku o wznowienie postępowania w sprawie dodatku mieszkaniowego nie było spowodowane niedopilnowaniem, czy ociąganiem się ale brakiem rzetelnej informacji ze strony Urzędu Miasta i jego pracowników. Odwołując się do treści zaskarżonych decyzji podniosła, iż nie mogła złożyć prośby o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania, gdyż pomimo starań nikt jej o tym nie poinformował. Podtrzymując zarzuty dotyczące braku informacji ze strony Urzędu Miasta i jego pracowników o możliwości złożenia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie dodatku mieszkaniowego wskazała, iż czuje się podwójnie oszukana i skrzywdzona. Powołując się zaś swą trudną sytuację materialną wniosła o zmianę zaskarżonych decyzji. W odpowiedziach na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu kwestionowanych decyzji, wniosło o ich oddalenie. Postanowieniami z dnia 6 czerwca 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygnaturze akt sygn. akt III SA/Łd 594/06, III SA/Łd 59506, III SA/Łd 596/06,III SA/Łd 597/06, III SA/Łd 598/06, III SA/Łd 599/06 ze sprawą niniejszą. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie lub inny akt z zakresu administracji publicznej wyłącznie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Ponadto, co należy podkreślić, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Rozpatrując skargę, w tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania administracyjnego w sposób wpływający na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mogłoby stanowić podstawę do jej uchylenia. Przystępując zatem do oceny zgodności z prawem zaskarżonych decyzji należy wskazać, iż przedmiotem zaskarżonych rozstrzygnięć jest odmowa wznowienia postępowań zakończonych prawomocnymi decyzjami Prezydenta Miasta Ł. w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego. Jak wynika z okoliczności faktycznych niniejszej sprawy strona skarżąca złożyła wniosek o wznowienie postępowania z uwagi na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2006 roku, które zapadło w sprawie o sygn. akt P 4/06 i zostało opublikowane w Dzienniku Ustaw z dnia 18 maja 2006 roku, Nr 84 pod poz. 587. W wyroku tym Trybunał Konstytucyjny stwierdził, iż przepis art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, poz. 734, z 2002r., Nr 216, poz. 1826 oraz z 2003r., Nr 203, poz. 1966) jest niezgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, natomiast § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 roku w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz.U. Nr 156, poz. 1817) jest niezgodny z art. 6 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Zgodnie natomiast z uregulowaniem zawartym w art. 145a § 1 k.p.a. można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie, którego została wydana decyzja. W sytuacji określonej w § 1 skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (art. 145a § 2 k.p.a.). Wskazać jednak należy, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością procesową wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa procesowego (art. 145 § 1 i art. 145a § 1 k.p.a). Celem postępowania wznowieniowego jest zatem ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości zakończonego postępowania zwykłego, ustalenie, czy i w jakim zakresie wadliwość postępowania zwykłego wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym oraz w razie stwierdzenia określonej wadliwości decyzji dotychczasowej doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy albo stwierdzenie, że decyzja dotychczasowa wydana została z określonym naruszeniem prawa (art. 151 § 1 pkt 1 i 2 i § 2 k.p.a.). Odwołując się regulacji zawartych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego należy podnieść, że postępowanie wznowieniowe jest dwuetapowe. Najpierw organ administracji publicznej bada, czy istnieją wymagane przez k.p.a. warunki do wznowienia postępowania:1) czy zachowany został termin do złożenia wniosku wznowienie postępowania, o którym mowa w art. 145a § 2 k.p.a, 2) czy decyzja, której wniosek dotyczy ma charakter ostateczny, 3) czy wniosek złożyła strona postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją, 4) czy żądanie oparte jest na przyczynie wznowieniowej wskazanej w przepisach k.p.a. Ten etap postępowania kończy się wydaniem w trybie art. 149 §1 k.p.a. postanowienia o wznowieniu postępowania lub w trybie art. 149 § 3 k.p.a. wydaniem decyzji o odmowie wznowienia postępowania. Decyzja o odmowie wznowienia postępowania zamyka sprawę przed merytorycznym badaniem zasadności wskazanych przez wnioskodawcę podstaw wznowienia postępowania i przed ponownym merytorycznym rozpoznaniem sprawy zakończonej zaskarżoną decyzją. Rozważając zasadność odmowy wznowienia postępowania należy wskazać, że jako podstawa prawna wznowienia został wskazany cytowany powyżej przepis art. 145a § 1 k.p.a. Dopuszczalność natomiast wznowienia na podstawie art. 145a § 1 k.p.a uwarunkowana jest od istnienia dwóch przesłanek pozytywnych: 1) rozstrzygnięciem sprawy ostateczną decyzją, 2) orzeczeniem o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego decyzja ta została wydana. Na tej podstawie mogą być zatem wzruszane tylko te decyzje ostateczne, które wydane zostały przed orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego, a ponadto warunkiem dopuszczalności wznowienia jest zachowanie terminu, o którym mowa w art. 145a § 2 k.p.a. W niniejszej sprawie orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2006 roku, sygn. akt P 4/05, które otwierało drogę do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie ponownego przeliczenia wysokości dodatku mieszkaniowego zostało opublikowane w Dzienniku Ustaw z dnia 18 maja 2006 roku, Nr 84, pod pozycją 587. W tej sytuacji, mając na względzie regulację zawartą art. 190 ust. 3 Konstytucji RP i art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2000 roku o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 190, poz. 1606 ze zm.), organy administracji publicznej słusznie stwierdziły, że termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w niniejszej sprawie rozpoczął swój bieg od dnia opublikowania orzeczenia tj. od dnia 18 maja 2006 roku i upłynął w dniu 19 czerwca 2006 roku. Niewątpliwe zatem złożony przez skarżącą w dniu 20 czerwca 2006 roku wniosek został wniesiony z uchybieniem przewidzianego w ustawie terminu, a analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wykazała, że strona pomimo prawa do złożenia prośby o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania w trybie art. 58 k.p.a z prawa tego nie skorzystała. Odnosząc się natomiast do zarzutów zawartych w skardze, w której skarżąca wskazała, iż "jednodniowe opóźnienie w złożeniu wniosku o wznowienie postępowania w sprawie dodatku mieszkaniowego nie było spowodowane niedopilnowaniem, czy ociąganiem się ale brakiem rzetelnej informacji ze strony Urzędu Miasta i jego pracowników" należy wskazać, że choć przepis art. 9 k.p.a. nakłada na organy administracji publicznej obowiązek należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, to jednak nie sposób utożsamiać tego obowiązku z obowiązkiem udzielania porad prawnych, doradztwa, czy też informowania strony o wszelkich zmianach w obowiązujących przepisach prawa. Wbrew bowiem temu co wywodzi skarżąca nałożony na organy administracji publicznej obowiązek informowania strony o istotnych okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na jej prawa i obowiązki nie może być utożsamiany z obowiązkiem zawiadamiania strony o powszechnie obowiązujących, publikowanych aktach prawnych (por. wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2006r., sygn. akt I OSK 1148/05). Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, podobnie bowiem, jak i inne akty prawne publikowane są Dzienniku Ustaw, który choć nie jest powszechnie dostępny nie zwalnia obywateli z obowiązku przestrzegania przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Orzeczenia Trybunału oraz inne akty prawne nie są tajne i przy dołożeniu należytej staranności, każdy zainteresowany może zapoznać się z ich treścią. Bezpłatny dostęp do tego typu publikacji, w tym również do prasy codziennej zagwarantowany jest w instytucjach publicznych oraz w bibliotekach miejskich. Słuszny zatem wydaje się wniosek, że skarżąca przy dołożeniu należytej staranności mogła zapoznać się treścią orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego i w przewidzianym do tego terminie złożyć wniosek o wznowienie postępowania w sprawie ustalenia dodatku mieszkaniowego. W tym stanie rzeczy, z uwagi na powyższe ustalenia faktyczne i jednoznaczną regulację zawartą w przepisie art. 145a § 2 i art. 149 k.p.a Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonych rozstrzygnięć. Ustawodawca bowiem jednoznacznie określił termin, w jakim strona może żądać wznowienia postępowania na podstawie art. 145a k.p.a, a wobec niezachowania tego terminu, organy administracji publicznej orzekając o odmowie wznowienia postępowania nie naruszyły przepisów prawa. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono zaś stosownie do treści art. 250 powołanej ustawy w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c, § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). AŁ