III SA/Łd 573/09

Dnia 10 lutego 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Protokolant asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2010 roku sprawy ze skargi M. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie braku podstaw do przyznania prawa do stypendium szkoleniowego 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku. Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. działając na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i b, oraz art. 71, art. 72, art. 73 ust. 1 i 4, art. 75 ust. 1 pkt 2, art. 75 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) przyznał M. P. status osoby bezrobotnej od dnia 2 grudnia 2008 roku oraz prawo do zasiłku dla bezrobotnych po upływie 90 dni od dnia rejestracji tj. od dnia 3 marca 2009 roku wysokości 100% zasiłku podstawowego, określonego w art. 72 ust. 1 powołanej ustawy, na okres 94 dni. Z uwagi na upływ ustawowego okresu pobierania zasiłku, decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. orzekł o utarcie z dniem 5 czerwca 2009 roku przez M. P. prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 3, art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. b i art. 41 ust. 1 i 3, art. 72 ust. 1, art. 80 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy przyznał M. P. prawo do stypendium szkoleniowego w wysokości 120% kwoty zasiłku, o którym mowa w art. 72 ust. 1 w okresie od dnia 1 lipca 2009 roku do dnia 6 sierpnia 2009 roku. W dniu 17 września 2009 roku M. P. przedłożyła w Powiatowym Urzędzie Pracy Nr 2 w Ł., decyzję Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] o przyznaniu od dnia 5 czerwca 2009 roku zasiłku stałego. Postanowieniem z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. w związku z powzięciem informacji o przyznaniu M. P. zasiłku stałego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...]. W wyniku wznowienia postępowania, decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. na podstawie art. 145 § 1 pkt 5, art. 147, art. 149 i art. 150 oraz art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. orzekł o uchyleniu w całości decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] orzekającej o przyznaniu M. P. stypendium szkoleniowego w wysokości 120% kwoty zasiłku, o którym mowa w art. 72 ust. 1 w okresie od dnia 1 lipca 2009 roku do dnia 6 sierpnia 2009 roku, stwierdzając jednocześnie brak podstaw do przyznania stypendium szkoleniowego w okresie od dnia 1 lipca 2009 roku do dnia 6 sierpnia 2009 roku. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. i ustawy, bezrobotnym jest osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy (...), zarejestrowana we właściwym dla miejsca zameldowania powiatowym urzędzie pracy (...), jeżeli nie pobiera na podstawie przepisów ustawy o pomocy społecznej zasiłku stałego. W niniejszej sprawie bezspornym natomiast jest, że na podstawie decyzji Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej Ł.-P. z dnia [...] M. P. od dnia 5 czerwca 2009 roku nabyła prawo do zasiłku stałego. Powyższa decyzja wpłynęła do Powiatowego Urzędu Pracy Nr 2 w Ł. w dniu 17 września 2009 roku, co w konsekwencji spowodowało, iż decyzją z dnia [...] organ ten orzekł o utracie przez M. P. statusu osoby bezrobotnej z dniem 5 czerwca 2009 roku. Odwołując się natomiast do treści art. 41 ust. 1 ustawy, bezrobotnemu w okresie odbywania szkolenia, na które został skierowany przez starostę, przysługuje stypendium finansowane ze środków Funduszu Pracy. W dniu 5 czerwca 2009 roku M. P. przestała spełniać przesłanki warunkujące posiadanie statusu osoby bezrobotnej i tym samym warunki konieczne do przyznania stypendium szkoleniowego. Od powyższej decyzji M. P. wniosła odwołanie, w którym wnosząc o umorzenie zwrotu stypendium szkoleniowego podniosła, iż pozostaje bez zatrudnienia, jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna w Powiatowym Urzędzie Pracy, a źródło jej utrzymania stanowi zasiłek stały w wysokości 30,00 zł miesięcznie, który nie wystarcza na pokrycie zwrotu kosztów stypendium szkoleniowego. Decyzją z dnia [...] Wojewoda [...] utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podkreślił, iż stosownie do treści art. 41 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, stypendium z tytułu odbywania szkolenia przysługuje wyłącznie osobie bezrobotnej, spełniającej warunki określone w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy. Utrata statusu osoby bezrobotnej skutkuje natomiast utratą, bądź odmową przyznania świadczeń przewidzianych dla osób bezrobotnych, o których mowa w powołanej ustawie. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca wnosząc o umorzenie zwrotu stypendium szkoleniowego z powodu trudnej sytuacji finansowej podniosła, iż jest osobą niepełnosprawną, legitymuje się orzeczeniem o przyznaniu III grupy inwalidzkiej, bez prawa do renty. Wskazała, iż samotnie wychowuje dwie uczące się córki. Utrzymuje się z alimentów na dzieci w wysokości 800,00 zł miesięcznie, zasiłku rodzinnego w kwocie 64,00 zł miesięcznie oraz zasiłku stałego w wysokości 30,00 zł miesięcznie. Skarżąca podniosła, że pokrycie kosztów stypendium szkoleniowego pozbawi ją i jej dzieci środków do życia. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Skarga jest uzasadniona, aczkolwiek z innych przyczyn, aniżeli w niej podniesione. Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) obowiązującej od 1 stycznia 2004r. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Zgodnie zaś z art. 1 § 2 tej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kognicja Sądu ograniczona jest więc do oceny legalności kwestionowanego skargą aktu lub czynności organów administracji publicznej i obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji. Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Przechodząc do oceny zasadności wniesionej skargi, stwierdzić należy, że w ocenie Sądu, skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego. Jednocześnie należy podnieść, że stosownie do treści art. 134 § 1 cytowanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenie była decyzja Wojewody [...] utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji - Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] orzekającą o uchyleniu w całości własnej decyzji z dnia [...] i braku podstaw do przyznania prawa do stypendium szkoleniowego. Postępowanie odwoławcze w ocenie organu zainicjowało pismo skarżącej zatytułowane "odwołanie". Na wstępie rozważań należy więc podkreślić, że obowiązkiem organu w każdej sprawie jest ustalenie treści roszczenia strony szczególnie w sytuacji, gdy treść tego żądania może budzić wątpliwości. W utrwalonym orzecznictwie NSA obowiązuje pogląd, że nie tytuł, ale przede wszystkim treść pisma decyduje o jego charakterze i pozwala na ustalenie rzeczywistych intencji strony. Obowiązek dokładnego ustalenia przedmiotu żądania zgłoszonego przez stronę wynika zarówno z przepisów określających ogólne zasady postępowania zwłaszcza zawartych w art. 7-9 kpa jak i przepisów regulujących szczegółowo to postępowanie. Na organie administracyjnym ciąży powinność informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków. Organy muszą zatem czuwać nad tym, aby strony postępowania nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, w tym celu powinny udzielać im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek (art. 9 kpa). Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy strona nie jest zorientowana w problematyce prawnej, która wiąże się z jej żądaniem. Zdaniem Sądu wnioski sformułowane w piśmie z dnia 28 września 2009 roku zatytułowanym "odwołanie" nie stwarzały dla organu odwoławczego dostatecznej przesłanki do przyjęcia, że żądanie skarżącej dotyczyło decyzji organu I instancji - Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] orzekającej o uchyleniu w całości własnej decyzji z dnia [...] i braku podstaw do przyznania prawa do stypendium szkoleniowego. W świetle art. 128 Kpa., "Odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji. Przepisy szczególne mogą ustalać inne wymogi co do treści odwołania". Zasadą postępowania administracyjnego, wyrażoną między innymi w art. 63, art. 65, art. 128 i art. 140 k.p.a., jest jego odformalizowanie, tak aby sprawa mogła być rozpoznana zgodnie z intencją i interesem strony właśnie bez zbędnego formalizmu. Nie można jednak przyjąć, że jeżeli żądanie jest zredagowane niezręcznie i mało zrozumiale, to organ administracji publicznej jest uprawniony do sprecyzowania treści żądania. Jest to niedopuszczalne chociażby dlatego, że mogłoby to doprowadzić do niedopuszczalnej zmiany żądania, wbrew intencji wnoszącego podanie. Z treści pisma skarżącej zatytułowanego wszakże "odwołanie" wynika , że skarżąca nie podnosi żadnych zarzutów przeciwko decyzji wskazanej w tym piśmie, nic nie wskazuje również na okoliczność niezadowolenia skarżącej z podjętej decyzji. Zwraca się ona natomiast w sposób jednoznaczny o umorzenie zwrotu stypendium szkoleniowego z uwagi na trudną sytuację materialną. Analiza treści tego pisma wskazuje raczej na to, że intencją skarżącej było przede wszystkim umorzenie zwrotu stypendium szkoleniowego, przy czym prawidłowe ustalenie treści żądania strony wpływa zarówno na właściwość organu jak i zakres niezbędnych czynności przy rozpatrywaniu sprawy oraz na jej wynik. W niniejszej sprawie pismo skarżącej nie dawało bezspornych podstaw do twierdzenia, że strona żąda weryfikacji zaskarżonej decyzji. W tej sytuacji stwierdzenie organu odwoławczego, że nie znalazł podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji bez uprzedniego przeprowadzenie postępowania co do faktu, czy rzeczywiście takie były intencje strony nie znajduje potwierdzenie w treści złożonego pisma i było przedwczesne. Jak wielokrotnie podkreślał NSA w swoich orzeczeniach w razie wątpliwości sprecyzowanie żądania należy do strony a nie wyłącznie do sfery ocennej organu administracji. Tym bardziej, że rozpoznawanie odwołania, którego de facto strona nie składa jest rażącym naruszeniem prawa. W tej sytuacji skoro organ administracji prowadził postępowanie z naruszeniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku Sąd orzekł stosownie do art. 152 cytowanej ustawy. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy należy przede wszystkim ustalić ze stroną jaki charakter ma wniesione przez nią pismo z dnia 28 września 2009 roku zatytułowane "odwołanie" co zadecyduje zarówno o organie właściwym do jego rozstrzygnięcia oraz czynnościach , które należy podjąć i wyniku sprawy. a.ł.