III SA/Łd 58/13
WyrokWSA w Łodzi2013-05-08
Skład orzekający: Ewa Alberciak, Irena Krzemieniewska, Małgorzata Łuczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wznowić postępowanie administracyjne w sprawie rejestracji pojazdu na podstawie opinii biegłego stwierdzającej fałszerstwo dokumentów, jeśli fałszerstwo to nie zostało prawomocnie stwierdzone orzeczeniem sądu lub innego organu, a jedynie uznano je za oczywiste?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji publicznej naruszyły przepisy postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1 i art. 145 § 2 k.p.a., uchylając decyzję o rejestracji pojazdu. Wznowienie postępowania na podstawie fałszywych dokumentów wymaga, co do zasady, prawomocnego stwierdzenia fałszerstwa przez sąd lub inny organ. Wyjątek przewidziany w art. 145 § 2 k.p.a. (wznowienie przed stwierdzeniem fałszerstwa, gdy jest ono oczywiste i niezbędne dla uniknięcia szkody społecznej) nie został spełniony, ponieważ oczywistość fałszerstwa nie została wykazana, a kluczowa ekspertyza biegłego nie została dołączona do akt sprawy, uniemożliwiając jej ocenę i czynny udział strony.Stan faktyczny
A.T. złożył wniosek o rejestrację samochodu, dołączając dokumenty, w tym zagraniczny dowód rejestracyjny i kartę pojazdu. Po rejestracji pojazdu, prokuratura wszczęła śledztwo, w którym opinia biegłego stwierdziła fałszerstwo tych dokumentów. Prokurator Okręgowy wniósł o wznowienie postępowania administracyjnego. Starosta wznowił postępowanie, uchylił decyzję o rejestracji i odmówił jej rejestracji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje, uznając, że organy nie wykazały spełnienia przesłanek do wznowienia postępowania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...].Pełny tekst orzeczenia
Dnia 8 maja 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.) Protokolant sekr. sąd. Dominika Ratajczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2013 roku przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej delegowanego do Prokuratury Okręgowej w G. J. P. sprawy ze skargi A. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy rejestracji samochodu osobowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] nr [...].
W dniu 22 czerwca 2009r. A.T. wystąpił do Starostwa Powiatowego w T. z wnioskiem o rejestrację samochodu osobowego marki Volkswagen Polo Classic 1.4 KAT, o nr nadwozia [...], rok produkcji 1997. Do wniosku o rejestrację pojazdu załączył: zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu nr [...] z dnia 18 czerwca 2009r., dokument identyfikacyjny pojazdu zarejestrowanego po raz pierwszy za granicą, fakturę VAT - marża Nr [...] z dnia [...], dokument potwierdzający zapłatę akcyzy na terytorium kraju od nabytego wewnątrzwspólnotowo samochodu osobowego niezarejestrowanego wcześniej na terytorium wydany przez Urząd Celny w R. Oddział w R. z dnia 12 czerwca 2009r., oświadczenie wprowadzającego pojazd nr [...] (opłata recyklingowa), dowód rejestracyjny [...] wraz z tłumaczeniem z języka niemieckiego, kartę pojazdu [...] i tłumaczenie z języka niemieckiego, oświadczenie z dnia 22 czerwca 2009r. o braku tablic rejestracyjnych i dowód wpłaty opłaty za rejestrację pojazdu.
Decyzją z dnia [...], nr [...] Starosta [...] dokonał rejestracji pojazdu marki Volkswagen Polo Classic 1.4 KAT, o nr nadwozia [...].
W dniu 22 lipca 2010r. do Starostwa Powiatowego w T. wpłynęło postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w R. z dnia [...] o żądaniu wydania rzeczy w postaci oryginałów niemieckich dokumentów oraz uwierzytelnionych kserokopii dokumentacji przedstawionych przy rejestracji przedmiotowego pojazdu. W dniu 30 lipca 2010r. wpłynęło natomiast postanowienie Komendy Powiatowej Policji w R. z dnia [...] w przedmiocie dowodów rzeczowych, w którym za dowody rzeczowe uznano niemiecką kartę pojazdu o nr [...] i niemiecki dowód rejestracyjny samochodu osobowego marki VW Polo o nr rejestracyjnym [...]. W dniu 17 września 2012r do organu wpłynął sprzeciw Prokuratura Prokuratury Okręgowej w G. z dnia 13 września 2012r., w którym na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 2 i art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. wniósł o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie z wniosku A. T., zakończonego ostateczną decyzją o rejestracji samochodu osobowego marki VW Polo, nr rej. [...], uchylenie zapadłej decyzji i wydanie decyzji o odmowie rejestracji wskazanego pojazdu. W uzasadnieniu Prokurator Okręgowy wskazał, że w toku śledztwa nadzorowanego przez Prokuraturę Okręgową w G., sygn. [...] stwierdzono, że zagraniczne dokumenty w postaci dowodu rejestracyjnego [...] oraz karty pojazdu - [...] są fałszywe. Ustalenie to dokonane zostało na podstawie opinii biegłego z zakresu badań technicznych dokumentów z dnia 6 listopada 2010r., nr [...]. Z ekspertyzy tej wynika, że fałszerstwo nastąpiło poprzez podrobienie. Podrobienie dokumentów służących do rejestracji pojazdu jest niewątpliwe i nosi cechy oczywistości, co oznacza, że zachodzi konieczność zapobieżenia poważnej szkodzie w interesie społecznym, jaką może przynieść utrzymanie w mocy decyzji o rejestracji samochodu, która dokonana została na podstawie podrobionych dokumentów.
Postanowieniem z dnia [...] Starosta [...] na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 2 i art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. wznowił z urzędu postępowanie w sprawie rejestracji samochodu osobowego marki Volkswagen Polo Classic 1.4 KAT, o nr nadwozia [...].
Decyzją z dnia [...] Starosta [...]działając na podstawie art. 104, art. 145 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 2 i art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a uchylił ostateczną decyzję Starosty [...] z dnia [...], nr [...]o rejestracji pojazdu marki Volkswagen Polo Classic 1.4 KAT, o nr nadwozia [...] i odmówił rejestracji pojazdu.
Od powyższej decyzji A. T. złożył odwołanie wskazując, iż nabył pojazd w dobrej wierze, natomiast obecnie ponosi konsekwencje nieprawidłowego działania organów, które nie zweryfikowały w sposób prawidłowy dokumentów na podstawie których dokonano rejestracji pojazdu. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i ponowne rozpatrzenie sprawy.
Decyzją z dnia [...], nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. postępowanie może być wznowione również przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego (art. 145 § 2 k.p.a.). W niniejszej sprawie przyczyną wznowienia postępowania w sprawie rejestracji pojazdu jest przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. Dokumenty bowiem złożone wraz z wnioskiem skarżącego o rejestrację przedmiotowego pojazdu okazały się fałszywe, tj. zagraniczny dowód rejestracyjny i karta pojazdu. Okoliczność powyższa została stwierdzona przez biegłego z zakresu badań technicznych dokumentów w opinii z dnia 6 listopada 2010 r. Nr [...], a na którą zwrócił również uwagę w swym sprzeciwie z dnia 13 września 2012 r. Prokurator Okręgowy w G. Mając na uwadze przedstawione okoliczności faktyczne, organ wskazał, że sfałszowanie dowodu musi być co do zasady potwierdzone orzeczeniem sądu lub innego organu. Przez termin "inny organ" rozumie się w szczególności Trybunał Stanu, sądy dyscyplinarne, a także jakikolwiek inny organ, któremu akty prawne powierzają wykonywanie funkcji orzeczniczych w powyższym zakresie (por. E. Mzyk, Wznowienie postępowania administracyjnego, Warszawa-Zielona Góra 1994, s. 73).
Jednak od tej zasady, art. 145 § 2 k.p.a. wprowadził wyjątek, dotyczący możliwości wznowienia postępowania, jeszcze przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu, jeżeli jest ono oczywiste, a wznowienie jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. Oczywistość musi więc dotyczyć cech zewnętrznych fałszu. Przesłanka niebezpieczeństwa lub szkody dla interesu społecznego musi być wynikiem przeprowadzonej oceny stopnia zagrożenia tych wartości. Zarówno oczywistość fałszerstwa, jak i wystąpienie określonego niebezpieczeństwa muszą być przytoczone i wykazane w uzasadnieniu decyzji. W niniejszej sprawie fałszerstwo dokumentów jest oczywiste, co powoduje, że nie może pozostać w obrocie prawnym decyzja o rejestracji samochodu, dokonana na podstawie podrobionych dokumentów, narażając tym samym interes społeczny. Odnosząc się do zarzutów postawionych w odwołaniu organ wskazał, że podniesiona przez skarżącego okoliczność, że działał w dobrej wierze, pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji podkreślił, że nabył samochód w dobrej wierze, a obowiązkiem organów było dokładne sprawdzenie dokumentów stanowiących podstawę jego rejestracji. Zaskarżona decyzja jest w ocenie skarżącego krzywdząca, a rejestracja pojazdu na podstawie podrobionych (fałszywych) dokumentów w żaden sposób nie zagraża interesowi społecznemu.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium w P. wniosło o jej oddalenie.
W dniu 16 kwietnia 2013 roku do akt sprawy wpłynęło pismo procesowe Prokuratora Prokuratury Okręgowej w G. z dnia 12 kwietnia 2013 roku, w którym działając na podstawie art. 8 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 270) –dalej p.p.s.a. zgłosił swój udział w postępowaniu w niniejszej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Dokonując kontroli zgodności zaskarżonego orzeczenia z prawem, Sąd bada, czy organ administracyjny ustalił stan faktyczny zgodnie z obowiązującymi przepisami, a następnie, czy do tak ustalonego stanu faktycznego zastosował właściwe przepisy oraz, czy przepisy te prawidłowo zinterpretował.
Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Przystępując do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w pierwszej kolejności podkreślić należy, że decyzje te wydane zostały w wyniku wznowienia postępowania. Instytucja wznowienia postępowania stwarza możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, wydaną w wyniku wadliwie przeprowadzonego postępowania. Wznowienie postępowania jest więc spowodowane wadą postępowania (wadą procesową), a nie wadą decyzji. Podkreślić również należy, że przepisy dotyczące wznowienia postępowania mają charakter szczególnej i zupełnej regulacji prawnej, która w drodze wyjątku i tylko w określonych sytuacjach dopuszcza możliwość wzruszenia ostatecznej decyzji. Z tego względu przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania podlegają ścisłej wykładni i nie mogą być interpretowane w sposób rozszerzający.
Zgodnie z dyspozycją art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Z kolei zgodnie z art. 145 § 2 k.p.a. z powyższej przyczyny postępowanie może być wznowione również przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. W tym przypadku obie przesłanki – tj. oczywistość fałszu i niezbędność wznowienia postępowania dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego – muszą wystąpić łącznie.
Celem wznowionego postępowania prowadzonego z przyczyny wymienionej w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. jest wykazanie istnienia związku między dowodami, które okazały się fałszywe, a istotnymi dla sprawy okolicznościami faktycznymi. Uwzględniając szerokie pojęcie dowodu, wynikające wprost z art. 75 § 1 k.p.a. fałsz dowodu może polegać na oparciu rozstrzygnięcia na fałszywych dokumentach, zeznaniach świadków czy też opiniach biegłych. Fałszywy jest dokument podrobiony, przerobiony, ewentualnie dokument, którego treść została sfałszowana, przy czym, jak wskazuje się w orzecznictwie i doktrynie, fałszywość dowodu dla swej prawnej wiarygodności powinna być uprzednio stwierdzona orzeczeniem sądu lub innego organu, chyba, że zachodzą przesłanki z art. 145 § 2 k.p.a. ( por. M. Jaśkowska, A. Wróbel; Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Zakamycze 2005, str. 798 i nast.). Dla przesłanki wznowieniowej zawartej w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. koniecznym jest, aby na podstawie fałszywych dowodów ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, a więc takie których istnienie miało bezpośredni wpływ na określenie praw i obowiązków osób będących podmiotem postępowania.
W orzecznictwie administracyjnym przyjęty jest pogląd, że sfałszowanie dowodu musi być potwierdzone orzeczeniem sądu lub innego właściwego organu. Wskazuje się bowiem, że wznowienie nie może nastąpić, jeżeli ani sąd, ani inny właściwy organ nie stwierdził prawomocnie sfałszowania dowodu, ani popełnienia przestępstwa przy wydawaniu określonej decyzji. (por wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 1991 r., sygn. akt II SA 640/91, publ. ONSA 1992/3-4/66), Co istotne, organ administracji nie może przeprowadzić takiego dowodu we własnym zakresie. Innymi słowy, organ administracji publicznej nie może prowadzić postępowania dowodowego w celu ustalenia wystąpienia przesłanek określonych w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.
W przedmiotowej sprawie Starosta [...] wznowił postępowanie zakończone własną decyzją ostateczną z dnia [...] o rejestracji pojazdu marki Volkswagen Polo Classic 1.4 KAT, o nr nadwozia [...] przywołując w podstawie prawnej postanowienia m.in. art. 145 § 1 pkt 1 i art. 145 § 2 k.p.a.
Z akt sprawy nie wynika, że postępowanie w przedmiocie sfałszowania dokumentów na podstawie, których dokonano rejestracji przedmiotowego pojazdu zostało prawomocnie zakończone, a osoby objęte tym postępowaniem zostały prawomocnie skazane. Z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy wynika jedynie, że w dniu 22 lipca 2010r. do organu I instancji wpłynęło postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w R. z dnia [...], sygn. akt [...] o żądaniu wydania rzeczy w postaci oryginałów niemieckich dokumentów przedstawionych przez A. T. przy rejestracji wskazanego powyżej pojazdu. Postanowieniem natomiast z dnia [...], (które wpłynęło do organu w dniu 30 lipca 2010 roku) w przedmiocie dowodów rzeczowych Komenda Powiatowa Policji w R. za dowody rzeczowe uznała niemiecką kartę pojazdu o nr [...] i niemiecki dowód rejestracyjny [...] samochodu marki VW Polo o nr [...]. Z kolei, z materiałów pochodzących z postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową w G. (przekazanych organowi w dniu 17 września 2012 roku), wynika, że w toku śledztwa prowadzonego w sprawie o sygn. [...] stwierdzono, że zagraniczne dokumenty w postaci dowodu rejestracyjnego [...] oraz karty pojazdu - [...] są fałszywe. Ustalenie to, jak wskazał Prokurator Prokuratury Okręgowej w G. w swoim sprzeciwie z dnia 13 września 2012 roku (k nr 26 akt administracyjnych) dokonane zostało na podstawie opinii biegłego z zakresu badań technicznych dokumentów z dnia 6 listopada 2010r., nr [...]. Jak wskazał prokurator z ekspertyzy tej wynika, że fałszerstwo dokumentów nastąpiło poprzez ich podrobienie. Stanowiło to w ocenie prokuratura podstawę do wznowienia postępowania na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. Wprawdzie jak stwierdził prokurator wznowienie postepowania na tej podstawie jest możliwe co do zasady o ile sfałszowanie dowodu zostanie stwierdzone orzeczeniem sądu lub innego organu, co w niniejszej sprawie nie nastąpiło. Ustawodawca przewidział jednak wyjątek od tej reguły dopuszczając w świetle art. 145 § 2 k.p.a., wznowienie postępowania jeżeli jest to niezbędne dla uniknięcia m.in. poważnej szkody dla interesu społecznego, a sfałszowanie dowodu jest oczywiste. W ocenie prokuratora podrobienie dokumentów służących rejestracji pojazdu jest niewątpliwe i nosi cechy oczywistości.
Dysponując takim materiałem dowodowym Starosta [...] wznowił postępowanie w sprawie rejestracji samochodu, a następnie uchylił swoją własną decyzję o rejestracji przedmiotowego pojazdu i odmówił jego rejestracji, a organ drugiej instancji utrzymał w mocy to rozstrzygnięcie. Zdaniem Sądu decyzje organów zostały podjęte z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 , art. 145 § 2, art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. i naruszenia te miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie.
Wprawdzie zgodnie z art. 186 k.p.a. w przypadku wniesienia sprzeciwu przez prokuratora właściwy organ administracji publicznej wszczyna w sprawie postępowanie z urzędu, zawiadamiając o tym strony, to jednak ocena wystąpienia przesłanek wznowienia należy do organu.
Zdaniem Sądu, w toku oceny wystąpienia przesłanek wznowienia postępowania doszło do istotnego naruszenia prawa. Po pierwsze stwierdzić należy , że w sprawie nie została spełniona przesłanka wznowienia opisana w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. Ani sąd ani żaden inny uprawniony organ nie stwierdził fałszerstwa dokumentów mających znaczenie w sprawie. Tymczasem zarówno w doktrynie jak i w utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że podstawą wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. jest sfałszowanie dokumentu, przy czym fałszywość dowodu dla swej prawnej wiarygodności powinna być uprzednio stwierdzona orzeczeniem sądu lub innego organu, chyba że zachodzą przesłanki z art. 145 § 2 k.p.a. Bezsporne jest w sprawie, co przyznał zarówno prokurator jak i organy, że taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi. Wobec powyższego organy winny przeanalizować spełnienie przesłanek z art. 145 § 2 k.p.a.. Zgodnie z tym przepisem organ właściwy może wznowić postepowanie przed stwierdzeniem fałszu dowodu prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu jeżeli łącznie wystąpią dwie przesłanki, tj. gdy fałsz dowodu jest oczywisty, a wznowienie postepowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. Przy czym przez oczywistość fałszu dowodu należy rozumieć przypadki, gdy przy prostym zestawieniu dowodu ze stanem faktycznym można np. bez przeprowadzenia ekspertyzy stwierdzić na podstawie cech zewnętrznych dokumentu, ze został on sfałszowany. W omawianym przepisie chodzi więc o przypadki , gdy fałsz dokumentu "rzuca się w oczy" bez przeprowadzenia w tym zakresie postepowania dowodowego (por. Komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego B. Adamiak, J. Borkowski, Wydawnictwo C.H.Beck , wydanie 8, Warszawa 2006 str. 645-646 oraz np. wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 1997r. w sprawie V SA 557/96, LEX 58896). Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że ustalenia sfałszowania dokumentów dokonano w oparciu o ekspertyzę biegłego. Co istotne w sprawie powyższa ekspertyza, na którą powoływał się prokurator nie została załączona do akt niniejszego postępowania, co nie przeszkodziło organom obu instancji twierdzić, że fałszerstwo dokumentów przedstawionych do rejestracji pojazdu było oczywiste, a więc nieniewymagające ani wiedzy fachowej ani prowadzenia w tym zakresie postępowania dowodowego. Tymczasem w momencie rejestracji spornego pojazdu organy nie powzięły żadnych wątpliwości co do autentyczności załączonych dokumentów, co oznacza, że fałsz "nie rzucał się w oczy". Konieczna była ekspertyza celem jego stwierdzenia. Dodatkowo wskazać także należy, że organ administracji publicznej właściwy do prowadzenia postępowania wznowieniowego również może powziąć wątpliwości co do prawidłowości sporządzenia lub treści opinii biegłego wydanej w trakcie postępowania karnego, bowiem taka opinia w postępowaniu jest traktowana jak dowód w sprawie podlegający ocenie organu na zasadzie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Wątpliwości organu związane z opinią biegłego (ekspertyzą) wyłączają natomiast możliwość zastosowania art. 145 § 2 k.p.a. (por wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 lutego 2010r., sygn. akt VII SA/Wa 2007/09). Organy orzekające w niniejszej sprawie oparły się więc jedynie na treści sprzeciwu Prokuratora Prokuratury Okręgowej w G. nie dysponując nawet treścią wskazanej w tym sprzeciwie j opinii biegłego stwierdzającej fałszerstwo dokumentów. Nie podważając oczywiści wiarygodności twierdzeń prokuratora, to na organach prowadzących postępowanie ciąży obowiązek zgromadzenie i rozpoznania wszelkich dowodów, mających znaczenie w sprawie, prowadzenia postępowania zgodnie z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu oraz rozpoznania sprawy zgodnie z interesem strony. Brak w aktach sprawy ekspertyzy biegłego powoduje również , że skarżący gdyby nawet chciał nie mógł zapoznać się z tym dokumentem, który był kluczowy dla rozstrzygnięcia.
Lektura akt administracyjnych pozwala więc stwierdzić, że organ administracji po wznowieniu postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją o zarejestrowaniu pojazdu nie przeprowadził postępowania dowodowego w celu ustalenia zaistnienia wskazanych przesłanek wznowienia postepowania. Ekspertyza biegłego, jako jedyny dowód sfałszowania dokumentów istotnych w sprawie - która co wymaga podkreślenia, nie została przedstawiona organowi - podlegała ocenie jako dowód łącznie z pozostałymi dowodami zgromadzonymi w niniejszym postępowaniu. Wobec powyższego należy skonstatować, że twierdzenie organów o oczywistości fałszu, w okolicznościach przedmiotowej sprawy stanowi nadinterpretację przepisu art. 145 § 2 k.p.a., a rozstrzygnięcie organów w tej sytuacji jest co najmniej przedwczesne. Już sam fakt zakwestionowania przesłanki oczywistości fałszu wyklucza możliwość zastosowania przepisu art. 145 § 2 k.p.a. jednak należy podnieść, że organy prowadzące wznowione postępowanie nie wykazały istnienia w sprawie również drugiej przesłanki, a mianowicie niezbędności wznowienia postępowania w celu uniknięcia poważnej szkody dla interesu społecznego (art. 145 § 2 k.p.a. in fine). W doktrynie podkreśla się, że pojęcie "interes społeczny" jest pojęciem niedookreślonym, które winno być skonkretyzowane przez organ administracji publicznej w procesie stosowania prawa. Organ jest obowiązany wyjaśnić treść tego pojęcia w konkretnym, badanym przypadku i udowodnić, że interes społeczny przemawia przeciwko rozstrzygnięciu zgodnie ze słusznym interesem strony. Argumentacja organów w tym zakresie nawiązuje bowiem do oczywistości fałszu, co w kontekście powyższych rozważań czyni argumentację organów bezpodstawną.
W tej sytuacji Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja Starosty [...] zostały wydane z istotnym naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1, art. 145 § 2, art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. Z przytoczonych powyżej względów, działając w oparciu o treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
ab/
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło